Almanca Noktalama İşaretleri ve Virgül Kuralları: Komma, Punkt, Anführungszeichen, Örnekler ve Alıştırmalar
Almanca noktalama (Zeichensetzung), noktadan tırnağa kadar yazıdaki bütün işaretlerin kurallarıdır. Türkçeden en büyük fark virgüldedir: Almancada virgül duraklamaya değil cümle yapısına göre konur. Yan cümle, ilgi cümlesi ve aber önünde virgül zorunludur: Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin.
Ana cümle + , + yan cümle (dass, weil, wenn …) + fiil
Bu derste öğreneceklerin
- 1Almanca Noktalama Nedir? Türkçeden Farkı
- 2Almanca Noktalama İşaretleri Tablosu
- 3Almanca Virgül Kuralları
- 4Almancada Virgül Kullanılmayan Durumlar
- 5Diğer Noktalama İşaretleri Ne Zaman Kullanılır?
- 6Doğrudan Anlatımda Tırnak ve Noktalama
- 7Almanca E-posta ve Mektupta Noktalama
- 8Sayı, Tarih ve Saatte Noktalama
- 9Almanca Noktalama ile En Sık Yapılan Hatalar
- 10Zorunlu Virgül ile İsteğe Bağlı Virgül Farkı
- 11Derinleşmek İsteyenlere
- 12Almanca Noktalama Alıştırmaları
- 13Almanca Noktalama Konu Özeti
- 14Almanca Noktalama Hakkında Sık Sorulan Sorular
Almanca Noktalama Nedir? Türkçeden Farkı
Almancada noktalama kurallarının adı Zeichensetzung’dur. Virgül das Komma, -s (çoğulu Kommas, yazı dilinde Kommata da olur), nokta der Punkt, -e adını taşır. Bugün geçerli kurallar 2006’daki yazım reformuyla oturdu; kuralları Almanya, Avusturya, İsviçre ve öteki Almanca konuşulan bölgelerin ortak kurumu Rat für deutsche Rechtschreibung (Alman Yazım Konseyi) belirler ve zaman zaman günceller. Okulda, resmî yazışmada ve sınavlarda bu resmî kurallar esas alınır.
Türkçede virgülü çoğu zaman okurken durduğumuz yere ya da vurgulamak istediğimiz öğenin arkasına koyarız: “Ahmet, dün akşam eve geç geldi.” Almancada ise virgülün yeri büyük ölçüde dilbilgisiyle belirlenir. Bir yan cümle başlıyorsa, cümleye bir ara söz giriyorsa ya da iki ana cümle aber ile bağlanıyorsa virgül gelir; okurken nefes alıp almaman önemli değildir. Bu yüzden Almanca bir metinde, Türkçede virgül koymayacağın yerlerde de virgül görürsün: Ich weiß, dass du recht hast. (Haklı olduğunu biliyorum.)
Farkın kaynağı iki dilin yan cümleyi kuruş biçimidir. Türkçede yan cümle çoğu zaman bir ekle kurulur ve ana cümlenin içine yerleşir: “haklı olduğunu”. Almancada yan cümle dass, weil, wenn gibi bir bağlaçla başlar ve ayrı bir cümle gibi durur; virgül bu iki cümlenin sınırını gösterir. Nokta, soru işareti ve ünlemde iki dil birbirine çok benzer; öteki farklar tırnak işaretinde, kesme işaretinde ve tarih yazımında çıkar.
Almanca Noktalama İşaretleri Tablosu
Aşağıdaki tabloda Almancadaki temel noktalama işaretlerini, Almanca adlarını ve tipik bir örneği bir arada görüyorsun. Öğretmen düzeltmelerinde ve ders kitaplarında bu adlarla karşılaşırsın; örneğin bir kompozisyonun kenarındaki Komma fehlt notu “virgül eksik” demektir.
| İşaret | Almanca adı (Türkçesi) | Örnek |
|---|---|---|
| . | der Punkt, -e (nokta) | Ich wohne in Köln. |
| , | das Komma, -s (virgül) | Ich hoffe, dass es klappt. |
| ? | das Fragezeichen, - (soru işareti) | Wo wohnst du? |
| ! | das Ausrufezeichen, - (ünlem) | Pass auf! |
| : | der Doppelpunkt, -e (iki nokta) | Er sagt: „Ich komme.“ |
| ; | das Semikolon, -s (noktalı virgül) | Es ist spät; wir gehen. |
| „ “ | das Anführungszeichen, - (tırnak) | „Danke“, sagt er. |
| – | der Gedankenstrich, -e (uzun çizgi) | Er kam – zu spät. |
| - | der Bindestrich, -e (kısa çizgi) | die U-Bahn |
| ’ | der Apostroph, -e (kesme işareti) | Wie geht’s? |
Tırnak işareti genellikle çoğul kullanılır: die Anführungszeichen. Kesme işareti Almancada ekleri isimden ayırmaz.
- Boşluk: nokta, virgül, iki nokta, soru ve ünlem işaretinden önce boşluk bırakılmaz, sonra bırakılır: Ja, gern.
- Kısaltmalar: birden fazla kelimeden oluşan kısaltmalarda harfler arasında boşluk olur: z. B. (zum Beispiel, örneğin), d. h. (das heißt, yani), u. a. (unter anderem, başka şeylerin yanında).
- Tek nokta: cümle bir kısaltmayla bitiyorsa ikinci nokta konmaz: Wir brauchen Stühle, Tische usw.
- Tek işaret: resmî yazıda soru ve ünlem işareti bir kez yazılır; !!! ya da ?! yalnız gayriresmî mesajlarda görülür.
Almanca Virgül Kuralları
Almancada virgülün yerini belirleyen yedi temel durum var: sıralama, bağlaçla birleşen ana cümleler, yan cümle, ilgi cümlesi, zu’lu mastar grubu, ara söz ve hitap. Hepsinin ortak mantığı aynı: virgül, cümlenin içindeki ayrı birimlerin sınırını gösterir. Görselde en sık karşılaşacağın dört yeri bir arada görebilirsin.

Aufzählung: sıralamada virgül
Aynı türden kelimeleri ya da kelime gruplarını sıralarken aralarına virgül konur. Son iki öğe und, oder ya da sowie ile bağlanıyorsa onların arasına virgül gelmez; bu kural Türkçedeki “ve” kullanımına benzer. İngilizcedeki “apples, pears, and plums” biçimindeki son virgül Almancada kullanılmaz.
Bir ismin önünde birden fazla sıfat varsa küçük bir ayrım gerekir. Sıfatlar eşit düzeydeyse, yani aralarına “und” konabiliyorsa virgül gelir: eine ruhige, günstige Wohnung. İkinci sıfat isimle birlikte tek bir kavram oluşturuyorsa ilk sıfat bu bütünü niteler ve virgül gelmez: ein neues italienisches Restaurant (yeni bir İtalyan restoranı). Burada “neu und italienisch” demek anlamı değiştirir.
- Wir brauchen Brot, Käse, Tomaten und Milch.Ekmek, peynir, domates ve süte ihtiyacımız var.
- Möchtest du Tee, Kaffee oder Wasser?Çay mı, kahve mi, yoksa su mu istersin?
- Sie hat in Ankara, Wien und Berlin gearbeitet.Ankara, Viyana ve Berlin’de çalıştı.
- Wir suchen eine ruhige, günstige Wohnung.Sakin, uygun fiyatlı bir daire arıyoruz.
- In der Nähe gibt es ein neues italienisches Restaurant.Yakında yeni bir İtalyan restoranı var.
Hauptsätze: bağlaçla birleşen ana cümleler
İki ana cümle aber, sondern, denn, doch ya da jedoch ile bağlanıyorsa bağlaçtan önce virgül zorunludur. aber ve sondern yalnız iki cümleyi değil iki kelime grubunu bağlarken de virgül alır: nicht heute, sondern morgen, klein, aber gemütlich. Bu bağlaçların anlamlarını ve cümledeki yerlerini eşit bağlaçlar dersinde bulabilirsin.
und ve oder ile bağlanan iki tam ana cümlede ise virgül isteğe bağlıdır: koyabilirsin, koymayabilirsin. Cümleler uzunsa ya da yanlış okunma ihtimali varsa virgül okumayı kolaylaştırır. Özne ortaksa ve ikinci kısımda tekrar edilmiyorsa ortada iki tam cümle yoktur, virgül de konmaz: Ich koche und decke den Tisch. (Yemek yapıp sofrayı kuruyorum.)
- Ich habe die Wohnung gesehen, aber sie ist zu teuer.Daireyi gördüm ama çok pahalı.
- Er kommt heute nicht, denn er ist krank.Bugün gelmiyor, çünkü hasta.
- Wir fahren nicht mit dem Auto, sondern mit dem Zug.Arabayla değil, trenle gidiyoruz.
- Can kocht(,) und Elif deckt den Tisch.Can yemek yapıyor, Elif de sofrayı kuruyor. (virgül isteğe bağlı)
Nebensatz: yan cümleyi virgülle ayırmak
Almancada en önemli virgül kuralı budur: yan cümle (Nebensatz) ana cümleden her zaman virgülle ayrılır. Yan cümle dass, weil, wenn, als, ob, obwohl, damit, während, bevor, nachdem gibi bir bağlaçla ya da wer, was, wann, wie, warum gibi bir soru kelimesiyle başlar ve çekimli fiili sondadır. Yan cümle ana cümleden sonra gelirse önüne, önce gelirse arkasına, ortaya girerse iki yanına virgül konur.
Virgül bağlaçtan önce gelir, sonra değil: Ich glaube, dass … doğrudur. ob ve soru kelimeleriyle kurulan dolaylı sorular da yan cümle olduğu için aynı kurala uyar. und ile bağlanan iki yan cümlenin arasına ise virgül gelmez: …, weil ich müde bin und weil es spät ist. Yan cümlelerin kuruluşunu ve fiilin yerini yan cümleler dersinde ayrıntılı bulabilirsin.
- Ich bleibe heute zu Hause, weil ich Fieber habe.Ateşim olduğu için bugün evde kalıyorum.
- Wenn du Zeit hast, ruf mich bitte an.Vaktin olursa beni ara lütfen.
- Die Nachricht, dass die Miete steigt, hat uns überrascht.Kiranın artacağı haberi bizi şaşırttı.
- Weißt du, wann der Zug abfährt?Trenin ne zaman kalktığını biliyor musun?
- Ich frage mich, ob das stimmt.Bunun doğru olup olmadığını merak ediyorum.
Relativsatz: ilgi cümlesinde iki virgül
İlgi cümlesi (Relativsatz) bir ismi açıklayan yan cümledir ve der, die, das, den, dem gibi bir ilgi zamiriyle ya da edat + ilgi zamiriyle (mit dem, in der) başlar. İlgi cümlesi cümlenin sonunda değil ortasındaysa iki virgül arasına alınır: biri başında, biri sonunda. Türkçede bu bilgi isimden önce ve virgülsüz bir sıfat öbeğiyle verilir (“yanımızda oturan kadın”). Almancada ilgi cümlesi isimden sonra gelir ve ikinci virgül, ana cümlenin nerede devam ettiğini gösterir; bu virgülü unutmak kolaydır. İlgi zamirlerinin çekimini ilgi cümleleri dersinde bulabilirsin.
- Die Frau, die neben uns wohnt, arbeitet im Krankenhaus.Yanımızda oturan kadın hastanede çalışıyor.
- Das ist der Kollege, mit dem ich das Projekt mache.Bu, projeyi birlikte yaptığım iş arkadaşı.
- Der Kurs, den ich besuche, beginnt um acht Uhr.Gittiğim kurs saat sekizde başlıyor.
- Alles, was du brauchst, steht auf der Liste.İhtiyacın olan her şey listede yazıyor.
Infinitivgruppe: zu’lu mastarda virgül
zu’lu mastar grubunda (Infinitivgruppe) virgül bazen zorunlu, bazen isteğe bağlıdır. Zorunlu olduğu üç durum var; bu üç durumun dışında virgülü koyup koymamak sana kalmıştır. Virgül cümlenin sınırını gösterip okumayı kolaylaştırdığı için, isteğe bağlı durumlarda da koymak çoğu zaman iyi bir alışkanlıktır.
- Grup um, ohne, statt, anstatt, außer ya da als ile başlıyorsa: Er ist gegangen, ohne sich zu verabschieden. (Vedalaşmadan gitti.) Amaç bildiren um … zu yapısını kendi dersinde ayrıntılı bulabilirsin.
- Grup bir isme bağlıysa: Ich habe keine Lust, heute zu kochen. (Bugün yemek yapmak canım istemiyor.)
- Ana cümlede grubu önceden haber veren bir kelime varsa (es, darauf, daran, dazu): Ich freue mich darauf, dich zu sehen. (Seni görmeyi dört gözle bekliyorum.) Es ist schwer, hier eine Wohnung zu finden. (Burada ev bulmak zor.)
Bir istisnaya dikkat: scheinen, pflegen ve haben/sein + zu yapılarında zu’lu mastar yüklemin bir parçasıdır ve araya virgül girmez: Er scheint müde zu sein. (Yorgun görünüyor.) Ich habe heute noch viel zu tun. (Bugün daha çok işim var.) Mastar gruplarının bütün kurallarını zu’lu mastar dersinde bulabilirsin.
- Ich lerne Deutsch, um in Deutschland zu studieren.Almanya’da üniversite okumak için Almanca öğreniyorum.
- Statt mir zu helfen, hat er nur zugeschaut.Bana yardım etmek yerine sadece seyretti.
- Wir haben beschlossen(,) nächstes Jahr umzuziehen.Seneye taşınmaya karar verdik. (virgül isteğe bağlı)
- Sie versucht(,) jeden Tag zehn neue Wörter zu lernen.Her gün on yeni kelime öğrenmeye çalışıyor. (virgül isteğe bağlı)
Einschub: ara söz ve açıklama
Cümlenin içine giren ek bilgi, yani ara söz (Einschub) ya da bir ismi açıklayan ikinci isim öbeği (Apposition), iki virgül arasına alınır. Ara söz cümlenin sonundaysa yalnız önüne virgül gelir. Bu iki virgül bir çift gibidir: birini koyup ötekini unutursan cümlenin yapısı bozulur. Yukarıdaki Lena örneğinde gördüğün gibi, bu virgüller anlamı da değiştirebilir.
und zwar, nämlich, das heißt (d. h.), vor allem gibi açıklama başlatan ifadelerin önüne de virgül konur: Wir treffen uns morgen, und zwar um acht Uhr. (Yarın buluşuyoruz, hem de saat sekizde.) zum Beispiel (z. B.) cümlenin içine kaynaşmışsa virgül almaz: Bitte bringen Sie z. B. Ihren Pass mit. Sona eklenen bir açıklama olarak gelirse virgül konur: Ich esse gern Obst, z. B. Äpfel.
- Herr Becker, unser Hausmeister, repariert die Heizung.Apartman görevlimiz Bay Becker kaloriferi tamir ediyor.
- Anna, eine Freundin aus dem Kurs, hilft mir bei den Hausaufgaben.Kurstan arkadaşım Anna ödevlerimde bana yardım ediyor.
- Mein Termin ist am Freitag, dem 14. März.Randevum 14 Mart Cuma günü.
- Ich esse gern Obst, vor allem Äpfel.Meyveyi severim, özellikle elmayı.
Anrede ve Ausruf: hitap, ünlem, ja ve nein
Bir kişiye seslenirken (Anrede) adı ya da hitap sözü virgülle ayrılır; cümlenin başında, ortasında ya da sonunda olabilir. Cümlenin başındaki ünlemler (ach, oh) ve cevap olarak kullanılan ja, nein, doch da virgülle ayrılır. danke ve bitte ayrı bir söz olarak kullanılıyorsa virgül alır (Danke, das ist nett.); cümlenin içinde kaynaşmışsa virgül gerekmez: Bitte setzen Sie sich. (Lütfen oturun.)
- Anna, kommst du heute mit?Anna, bugün sen de geliyor musun?
- Kommen Sie bitte herein, Frau Yılmaz.Buyurun içeri, Yılmaz Hanım.
- Ja, das mache ich gern.Evet, bunu seve seve yaparım.
- Ach, das wusste ich nicht.Aa, bunu bilmiyordum.
- Nein, danke.Hayır, teşekkürler.
Almancada Virgül Kullanılmayan Durumlar
Virgül hatalarının bir bölümü eksik virgülden, bir bölümü de fazla virgülden gelir. Türkçede doğal görünen bazı virgüller Almancada yanlıştır. Aşağıdaki durumlarda virgül konmaz:
- Özne ile fiil arasında: özne ne kadar uzun olursa olsun çekimli fiilden virgülle ayrılmaz. Die neuen Mitarbeiter aus der Marketingabteilung beginnen am Montag. (Pazarlama bölümünün yeni çalışanları pazartesi başlıyor.)
- Cümle başındaki zarf ve tümleçlerden sonra: deshalb, trotzdem, dann, außerdem, leider, heute ya da nach dem Unterricht gibi öğeler cümlenin bir parçasıdır ve çekimli fiil hemen arkalarından gelir. Deshalb habe ich angerufen. (Bu yüzden aradım.) Türkçede “Bu yüzden, …” ya da “Ancak, …” diye virgül konabilir; Almancada bu virgül yanlıştır.
- Karşılaştırmada als ve wie önünde, arkadan çekimli fiili olan bir cümle gelmiyorsa: Er ist älter als ich. / Sie spricht Deutsch wie eine Muttersprachlerin. Arkadan bir yan cümle geliyorsa virgül konur: Die Prüfung war leichter, als ich dachte. (Sınav sandığımdan kolaydı.)
- Sıralamada und, oder, sowie önünde: Äpfel, Birnen und Pflaumen.
- sowohl … als auch, entweder … oder, weder … noch ile bağlanan kelimeler arasında: Ich spreche sowohl Türkisch als auch Deutsch. Buna karşılık nicht nur …, sondern auch ve je …, desto virgül ister. Ayrıntılar ikili bağlaçlar dersinde.
Diğer Noktalama İşaretleri Ne Zaman Kullanılır?
Virgülün dışındaki işaretlerin çoğu Türkçedekiyle aynı işi görür; farklar ayrıntılardadır. Aşağıdaki kartlar her işaretin temel kullanımını özetliyor. Tırnak işaretinin doğrudan anlatımdaki kuralları bir sonraki bölümde.

1Der Punkt: cümle sonu, sıra sayısı ve kısaltma
Nokta düz cümleyi bitirir. Bir sayıdan sonra gelirse onu sıra sayısı yapar; Türkçede de “2. kat” yazarız. Almancada tarihteki gün de sıra sayısıdır ve noktayla yazılır. z. B. gibi birçok kısaltmadan sonra da nokta gelir.
- Der Kurs beginnt am 3. Mai.Kurs 3 Mayıs’ta başlıyor.
- Ich wohne im 2. Stock.İkinci katta oturuyorum.
- Bitte bringen Sie z. B. Ihren Pass mit.Lütfen örneğin pasaportunuzu yanınızda getirin.
2Das Fragezeichen und das Ausrufezeichen: soru ve vurgu
Soru işareti doğrudan sorunun sonuna gelir. Dolaylı soruda soru işareti konmaz, çünkü cümlenin kendisi bir soru değildir. Ünlem işareti emir, uyarı ve güçlü duygu bildirir; sakin bir rica ya da emir nokta ile de bitebilir.
- Wo ist der nächste Bahnhof?En yakın tren istasyonu nerede?
- Ich weiß nicht, wo der Bahnhof ist.Tren istasyonunun nerede olduğunu bilmiyorum.
- Achtung, der Boden ist nass!Dikkat, zemin ıslak!
- Bitte schließen Sie das Fenster.Lütfen pencereyi kapatın.
3Der Doppelpunkt: sıralama, açıklama ve aktarma
İki nokta, arkasından bir sıralama, bir açıklama ya da doğrudan aktarma geleceğini duyurur. Arkasından tam bir cümle geliyorsa o cümle büyük harfle başlar; liste ya da tek kelime geliyorsa küçük harfle devam edilir (isimler yine büyük yazılır).
- Für die Anmeldung brauchen Sie drei Dinge: den Pass, den Mietvertrag und ein Foto.Kayıt için üç şeye ihtiyacınız var: pasaport, kira sözleşmesi ve bir fotoğraf.
- Das Problem ist klar: Wir haben zu wenig Zeit.Sorun belli: Çok az vaktimiz var.
- Die Ärztin sagt: „Sie müssen sich ausruhen.“Doktor “Dinlenmeniz gerekiyor” diyor.
4Das Semikolon: virgülden güçlü, noktadan zayıf
Noktalı virgül, anlamca birbirine yakın iki ana cümleyi ayırır ya da uzun sıralamalarda grupları birbirinden ayırır. Kullanmak zorunlu değildir; yerine çoğu zaman nokta da konabilir.
- Die Wohnung ist schön; leider ist sie zu teuer.Daire güzel; ne yazık ki çok pahalı.
- Wir haben drei Gruppen: Anna, Lukas und Lena; Elif und Can; Jonas und Mehmet.Üç grubumuz var: Anna, Lukas ve Lena; Elif ve Can; Jonas ve Mehmet.
5Die Anführungszeichen: „…“ ile aktarma ve vurgu
Almancada tırnak alttan açılır, üstten kapanır: „…“. Basılı kitaplarda »…« biçimi de görülür, İsviçre’de ise «…» kullanılır. Tırnak doğrudan aktarmanın yanında kitap, film ve proje adlarında ve bir kelimeyi alışılmadık ya da alaycı bir anlamda kullanırken de kullanılır.
- Die Zeitung berichtet über das Projekt „Grüne Stadt“.Gazete “Yeşil Şehir” projesini haber yapıyor.
- Sein „kleines Problem“ hat uns drei Stunden gekostet.Onun “küçük sorunu” bize üç saate mal oldu.
6Der Gedankenstrich und der Bindestrich: uzun ve kısa çizgi
Gedankenstrich (–) daha uzundur ve iki yanında boşlukla yazılır; bir ara sözü ayırır ya da beklenmedik bir devamı vurgular. Bindestrich (-) boşluksuz yazılır ve kelimeleri bağlar: kısaltma ya da rakamla kurulan birleşik kelimelerde ve ortak parçası atılan kelimelerde kullanılır. Saat ve tarih aralıklarında da uzun çizgi kullanılır.
- Er kam – wie immer – zu spät.Her zamanki gibi geç kaldı.
- Ich fahre mit der U-Bahn zur Arbeit.İşe metroyla gidiyorum.
- Bitte benutzen Sie den Ein- und Ausgang links.Lütfen soldaki giriş ve çıkışı kullanın.
- Öffnungszeiten: 9–18 UhrAçılış saatleri: 9–18
7Der Apostroph: düşen harf ve s ile biten isimler
Kesme işareti Almancada bir harfin düştüğünü gösterir. Türkçeden farklı olarak özel isimle ek arasına konmaz: “Anna’nın bisikleti” Almancada Annas Fahrrad olur. Yalnız s, ß, x ya da z ile biten isimlerin Genitiv’inde ek yerine kesme işareti gelir.
- Annas Fahrrad steht im Hof.Anna’nın bisikleti avluda duruyor.
- Das ist Jonas’ Auto.Bu, Jonas’ın arabası.
- Wie geht’s dir?Nasılsın?
Doğrudan Anlatımda Tırnak ve Noktalama
Birinin sözünü olduğu gibi aktarırken (direkte Rede) söz tırnağa alınır. Noktalama, aktarılan sözü tanıtan cümlenin (Begleitsatz: sagte sie, fragte er) nerede durduğuna göre değişir. Dört kalıbın hepsi aşağıdaki tabloda.
| Begleitsatz nerede? | Kalıp | Örnek |
|---|---|---|
| Önde | … sagt: „…“ | Lena sagt: „Ich komme morgen.“ |
| Arkada | „…“, sagt … | „Ich komme morgen“, sagt Lena. |
| Arkada (soru, ünlem) | „…?“, fragt … | „Kommst du morgen?“, fragt Lena. |
| Ortada | „…“, sagt …, „…“ | „Ich komme“, sagt Lena, „aber erst morgen.“ |

Üç ayrıntıya dikkat et. Begleitsatz arkadaysa aktarılan düz cümlenin noktası düşer ve virgül kapanış tırnağının dışına konur. Soru ve ünlem işareti ise düşmez, tırnağın içinde kalır; arkasından yine virgül gelir. Begleitsatz öndeyse iki noktadan sonra aktarılan söz büyük harfle başlar ve noktası tırnağın içindedir.
Sözü kendi cümlenle aktarırsan tırnak kullanılmaz; aktarma dass’lı ya da dass’sız bir cümleyle kurulur ve virgülle ayrılır: Lena sagt, dass sie morgen kommt. / Lena sagt, sie komme morgen. Bu yapıyı ve Konjunktiv I biçimlerini dolaylı anlatım dersinde bulabilirsin.
Almanca E-posta ve Mektupta Noktalama
Bir e-postada ya da mektupta noktalamanın en çok dikkat istediği yer hitap ve kapanış satırıdır. Hitap satırı virgülle biter ve metin bir sonraki satırda küçük harfle başlar, çünkü hitap ile ilk cümle tek bir cümle gibi okunur. İlk kelime bir isim ya da Sie gibi büyük yazılan bir kelimeyse büyük harf kalır. Aşağıdaki kısa e-postada her satırın noktalamasını görebilirsin.
- Sehr geehrte Frau Schneider,Sayın Schneider Hanım,
- vielen Dank für Ihre schnelle Antwort.Hızlı cevabınız için çok teşekkür ederim.
- Ich habe noch eine Frage zum Mietvertrag: Ab wann kann ich einziehen?Kira sözleşmesiyle ilgili bir sorum daha var: Ne zamandan itibaren taşınabilirim?
- Mit freundlichen GrüßenSaygılarımla
- Mehmet DemirMehmet Demir
- Hitap: Sehr geehrte Damen und Herren, / Liebe Anna, / Hallo Jonas, virgülle biter. Hitaptan sonra ünlem de konabilir (Liebe Anna!); o zaman metin büyük harfle başlar.
- Yer ve tarih: mektupta yer ve tarih virgülle ayrılır ve sonuna nokta konmaz: Köln, 7. November 2026 ya da Köln, den 7. November 2026.
- Konu satırı (Betreff): sonuna nokta konmaz: Kündigung meines Mietvertrags.
- Kapanış: Mit freundlichen Grüßen, Viele Grüße ya da Liebe Grüße satırından sonra virgül ya da nokta konmaz; ad bir alt satıra yazılır.
Sayı, Tarih ve Saatte Noktalama
Sayı yazımında Almanca ile Türkçe aynı kuralı izler: ondalık kısım virgülle, binler noktayla ayrılır. Bu yüzden İngilizce bir kaynaktan gelen “2.5” gibi bir sayıyı Almanca metne aktarırken 2,5 yazman gerekir. Farklar tarih ve saat yazımında çıkar.
| Ne? | Almanca | Türkçe |
|---|---|---|
| Ondalık sayı | 2,5 Prozent | yüzde 2,5 |
| Binler | 1.500 Euro | 1.500 avro |
| Para | 12,50 € | 12,50 avro |
| Sıra sayısı | der 3. Stock | 3. kat |
| Tarih (yazıyla) | am 3. Mai 2026 | 3 Mayıs 2026’da |
| Tarih (rakamla) | 03.05.2026 | 03.05.2026 |
| Saat | um 14.30 Uhr / um 14:30 Uhr | saat 14.30’da |
Tablodaki en önemli fark yazıyla verilen tarihtedir. Almancada ay adıyla yazılsa da gün bir sıra sayısıdır ve noktayla yazılır: am 3. Mai, “mayısın üçünde” anlamına gelir ve am dritten Mai diye okunur. Türkçede “3 Mayıs” derken nokta konmadığı için Almanca metinde bu noktayı unutmak kolaydır. Saatte nokta da iki nokta da doğrudur; resmî yazıda ikisinden birini seçip tutarlı kullan.
Almanca Noktalama ile En Sık Yapılan Hatalar
Aşağıdaki hataların çoğu Türkçenin ya da İngilizcenin noktalama alışkanlığını Almancaya taşımaktan doğar. Her kartta doğru biçimi ve hatanın nedenini görebilirsin.
Ich bleibe zu Hause weil ich krank bin.
Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin.
Türkçede “Hasta olduğum için evde kalıyorum” cümlesinde virgül yoktur, İngilizcede de because önüne çoğu zaman virgül konmaz. Almancada yan cümle ana cümleden her zaman virgülle ayrılır.
Ich weiß dass, du recht hast.
Ich weiß, dass du recht hast.
Türkçede bu yapıda virgül olmadığı için virgülün yeri sezilemez ve yanlışlıkla bağlacın arkasına konabilir. Virgül yan cümlenin başını gösterir; bu yüzden bağlaçtan önce gelir.
Die Frau, die neben uns wohnt arbeitet im Krankenhaus.
Die Frau, die neben uns wohnt, arbeitet im Krankenhaus.
Türkçede bu bilgi “yanımızda oturan kadın” diye isimden önce ve virgülsüz verilir. Almancada ortadaki ilgi cümlesi iki virgül arasına alınır; ikinci virgül ana cümlenin devam ettiği yeri gösterir.
Die neuen Kollegen aus Hamburg, kommen morgen.
Die neuen Kollegen aus Hamburg kommen morgen.
Türkçede uzun bir özneden sonra okumayı kolaylaştırmak için virgül konabilir. Almancada özne ile çekimli fiil arasına virgül girmez.
Deshalb, habe ich angerufen.
Deshalb habe ich angerufen.
Türkçede “Bu yüzden, …” diye virgül konabilir. Almancada deshalb cümlenin ilk öğesidir ve çekimli fiil hemen arkasından gelir; araya virgül girmez. Bu bağlaç ve zarfların farkını weil, denn ve deshalb dersinde bulabilirsin.
„Ich komme morgen.“, sagte er.
„Ich komme morgen“, sagte er.
Begleitsatz arkadaysa aktarılan düz cümlenin noktası düşer; yerine kapanış tırnağından sonra virgül gelir. Soru ve ünlem işareti ise kalır.
Mit freundlichen Grüßen,
Mit freundlichen Grüßen
İngilizcedeki “Best regards,” alışkanlığından gelir. Almanca e-postada kapanış satırından sonra virgül ya da nokta konmaz; ad bir alt satıra yazılır.
Das ist Anna’s Buch.
Das ist Annas Buch.
Türkçede özel isimden sonra kesme işareti konur (Anna’nın), İngilizcede de Anna’s yazılır. Almancada Genitiv eki -s isme doğrudan eklenir; kesme işareti yalnız s, ß, x, z ile biten isimlerde gelir: Jonas’ Auto.
Zorunlu Virgül ile İsteğe Bağlı Virgül Farkı
Almanca virgül kurallarının bir kısmı kesindir (Komma muss), bir kısmı ise yazana seçim bırakır (Komma kann). İsteğe bağlı virgülde koymak da koymamak da doğrudur. Ama zorunlu bir virgülü atlamak ya da virgül konmayacak bir yere virgül koymak hatadır. Aşağıdaki tablo üç durumu yan yana gösteriyor.
| Durum | Virgül | Örnek |
|---|---|---|
| Yan cümle, ilgi cümlesi | zorunlu | Ich hoffe, dass du kommst. |
| aber, sondern, denn önünde | zorunlu | Es ist spät, aber ich bin nicht müde. |
| um, ohne, statt + zu | zorunlu | Er ging, ohne zu grüßen. |
| Ara söz, hitap | zorunlu | Lukas, mein Nachbar, hilft mir. |
| und / oder ile iki tam ana cümle | isteğe bağlı | Ich koche(,) und du spülst. |
| Yalın zu’lu mastar grubu | isteğe bağlı | Sie plant(,) ein Haus zu kaufen. |
| Özne ile fiil arası | yanlış | Mein neuer Kollege kommt aus Bremen. |
| als / wie + kelime | yanlış | Sie ist jünger als ich. |
| Sıralamada son und / oder önü | yanlış | Brot, Käse und Wein |

İsteğe bağlı virgül için bir üslup notu: resmî yazıda, sınav metinlerinde ve uzun cümlelerde virgül okumayı kolaylaştırır; kısa ve açık cümlelerde virgülsüz yazmak metni daha akıcı gösterir. Önemli olan bir metin içinde tutarlı davranmaktır. und ve oder’in öteki kullanımları eşit bağlaçlar konusunda anlatılıyor.
Derinleşmek İsteyenlere
İç içe yan cümlelerde virgül
Bir yan cümlenin içinde ikinci bir yan cümle olabilir. Her yan cümle kendi virgül çiftini alır: Ich glaube, dass er, wenn er Zeit hat, sicher kommt. (Vakti olursa kesin geleceğine inanıyorum.) İki bağlaç art arda gelse bile aralarına virgül konur: Ich glaube, dass, wenn er Zeit hat, er sicher kommt.
Ortaç gruplarında virgül (Partizipgruppe)
Bir ortaçla kurulan grupta virgül çoğunlukla isteğe bağlıdır: Vom langen Flug erschöpft(,) ging Lukas sofort schlafen. (Uzun uçuştan yorgun düşen Lukas hemen yattı.) Grup bir ismin arkasına ek açıklama olarak girerse iki virgül arasına alınır: Lukas, vom langen Flug erschöpft, ging sofort schlafen. Bu yapıları C1 seviyesindeki ortaç cümlecikleri dersinde bulabilirsin.
Tırnak içinde tırnak: ‚…‘
Tırnak içindeki bir sözün içinde ikinci bir alıntı varsa tek tırnak kullanılır. Tek tırnak da çift tırnak gibi alttan açılıp üstten kapanır: „Hast du ‚Danke‘ gesagt?“, fragte die Mutter. (“‘Teşekkürler’ dedin mi?” diye sordu annesi.)
Dükkân adlarında kesme işareti
Yazım kuralları, bir özel ismin temel biçimini açıkça göstermek için Genitiv’de kesme işaretine izin verir: Andrea’s Café yazan biri, kafenin sahibinin Andreas değil Andrea olduğunu gösterir. Tabelalarda bu biçimi görebilirsin. Ders, sınav ve resmî yazıda ise Annas Buch gibi kesme işaretsiz biçimi kullan.
Almanca Noktalama Alıştırmaları
Birinci alıştırmada boşluğa gereken işareti yazacaksın, ikincide doğru noktalanmış cümleyi seçeceksin, üçüncüde virgülün dışındaki işaretleri ve e-posta yazımını çalışacaksın. Her sorunun tek doğru cevabı var.
Alıştırma 1: Eksik işareti yaz
Boşluğa tek bir noktalama işareti yaz: virgül, iki nokta ya da soru işareti.
- 1
Wir brauchen Brot Käse und Milch.
- 2
Ich bleibe heute zu Hause weil ich krank bin.
- 3
Der Film den wir gestern gesehen haben, war sehr spannend.
- 4
Wann beginnt der Deutschkurs
- 5
Er fährt nicht mit dem Bus sondern mit dem Fahrrad.
- 6
Lena sagt „Ich komme morgen.“
- 7
Herr Wagner mein neuer Chef, kommt aus Hamburg.
Cevap anahtarı
- , — Sıralamada öğeler virgülle ayrılır; und önüne virgül gelmez.
- , — weil bir yan cümle başlatır; yan cümle virgülle ayrılır.
- , — İlgi cümlesi ortada; başına ve sonuna virgül gelir.
- ? — Soru kelimesiyle başlayan doğrudan soru soru işaretiyle biter.
- , — sondern önünde virgül zorunludur.
- : — Begleitsatz öndeyse doğrudan aktarmadan önce iki nokta gelir.
- , — mein neuer Chef bir ara söz; iki virgül arasına alınır.
Alıştırma 2: Doğru noktalanmış cümleyi seç
Üç cümleden yalnız biri doğru noktalanmış. Onu seç.
- 1
Bugün sinemaya gidiyorum.
- 2
Haklı olduğuna inanıyorum.
- 3
Kardeşinden daha uzun boylu.
- 4
Yanımda oturan kadın doktor.
- 5
Almanya’da üniversite okumak için Almanca öğreniyorum.
- 6
Bu yüzden vaktim yok.
- 7
Lena “Yarın geliyorum” dedi.
- 8
Vaktin olursa beni ara.
Alıştırma 3: Diğer işaretler ve e-posta
Boşluğa gelecek doğru biçimi seç.
- 1
___ Fahrrad steht im Hof. (Anna’nın bisikleti)
- 2
Heute ist der ___ Mai.
- 3
Sehr geehrte Frau Schulz, ___ für Ihre Antwort.
- 4
Schreib mir bitte eine ___.
- 5
Er fragte: ___
- 6
Wichtig ist nur eins: ___
- 7
Die Miete steigt um ___ Prozent. (iki buçuk)
Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları
B2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.
- Okuma çalışmalarıKısa metni oku, anlama sorularını cevapla3 ücretsiz
17 Premium - Dinleme çalışmalarıSesli metni dinle, ne anladığını göster3 ücretsiz
17 Premium - Yazma çalışmalarıBoşlukları doldur, kendi cümlelerini yaz3 ücretsiz
17 Premium - Konuşma çalışmalarıCümleleri sesli söyle, telaffuzunu ölç3 ücretsiz
17 Premium
Almanca Noktalama Konu Özeti
- Almancada virgül duraklamaya değil cümle yapısına göre konur; cümlenin birimlerinin sınırını gösterir.
- Yan cümle (dass, weil, wenn, ob …) ve ilgi cümlesi her zaman virgülle ayrılır; ortadaysa iki yanına virgül gelir.
- aber, sondern, denn önünde virgül zorunludur; und ve oder ile bağlanan iki tam ana cümlede isteğe bağlıdır.
- zu’lu mastar grubunda virgül um, ohne, statt ile, bir isme bağlı grupta ve es, darauf gibi bir işaret kelimesi varsa zorunludur.
- Özne ile fiil arasına, cümle başındaki deshalb, trotzdem gibi zarflardan sonra ve fiilsiz als/wie karşılaştırmasında virgül konmaz.
- Doğrudan anlatımda tırnak „…“ biçimindedir; Begleitsatz arkadaysa nokta düşer ve tırnaktan sonra virgül gelir.
- E-postada hitap virgülle biter ve metin küçük harfle başlar; kapanış satırından sonra işaret konmaz. Tarihteki gün noktayla yazılır: am 3. Mai.
Almanca Noktalama Hakkında Sık Sorulan Sorular
Almancada virgül nerede kullanılır?
Almancada dass’tan önce virgül konur mu?
weil’den önce virgül gerekir mi?
Almancada und’dan önce virgül konur mu?
zu’lu mastardan önce virgül zorunlu mu?
Almanca e-postada hitaptan sonra ne gelir?
Almanca tırnak işareti nasıl yazılır?
Almancada kesme işareti ne zaman kullanılır?
Benzer dersler
- A2Almanca Yan Cümle (Nebensatz) Konu Anlatımı: Fiil Neden Sona Gider? Bağlaçlar, Örnekler ve Alıştırmalar
- A2Almanca İlgi Cümleleri (Relativsätze): der, den, dem, dessen ile Konu Anlatımı, Tablo ve Alıştırmalar
- B1Almanca zu ile Mastar (Infinitiv mit zu) Konu Anlatımı: zu’nun Yeri, brauchen … zu, Örnekler ve Alıştırmalar
- A1Almanca Eşit Bağlaçlar: und, aber, oder, denn, sondern Konu Anlatımı, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
- B2Almanca Dolaylı Anlatım ve Konjunktiv I Konu Anlatımı: Indirekte Rede, Çekim Tablosu, Örnekler ve Alıştırmalar
- C1Almanca Yazım Kuralları (Rechtschreibung): Büyük Harf, ß ve ss, Bitişik ve Ayrı Yazım, Örnekler ve Alıştırmalar
