Logo
Almanca Portalı
A1
A1Gramer · Bağlaçlar ve Yan Cümleler

Almanca Eşit Bağlaçlar: und, aber, oder, denn, sondern Konu Anlatımı, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 21 dk okuma
Kısa cevap

Eşit bağlaçlar (und, aber, oder, denn, sondern) iki ana cümleyi ya da iki kelimeyi birbirine bağlar: ve, ama, ya da, çünkü ve “… değil, …”. Bu bağlaçlar cümlede yer tutmaz (Position 0); arkalarından gelen cümlenin sırası değişmez, fiil yine ikinci yerde kalır: Ich bin müde, denn ich arbeite viel. (Yorgunum çünkü çok çalışıyorum.)

Ana cümle + und / aber / oder / denn / sondern + özne + fiil + …

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca Eşit Bağlaçlar Nedir?
  2. 2Bağlaçtan Sonra Cümle Nasıl Kurulur? Position 0 Kuralı
    1. 2.1Bağlaç + özne + fiil: düz sıra
    2. 2.2Bağlaç + başka öğe + fiil + özne: devrik sıra
  3. 3Und, Aber, Oder, Denn, Sondern Nasıl Kullanılır?
    1. 3.1Und: ve, ekleme
    2. 3.2Aber: ama, karşıtlık
    3. 3.3Oder: ya da, seçenek
    4. 3.4Denn: çünkü, sebep
    5. 3.5Sondern: … değil, … (düzeltme)
  4. 4Eşit Bağlaçlar Ne Zaman Kullanılır?
  5. 5Eşit Bağlaçlarda Virgül Ne Zaman Konur?
  6. 6Aynı Özne Tekrar Edilir mi? Kısaltılmış Cümleler
  7. 7Aber mi, Sondern mi? Olumsuz Cümleden Sonra Seçim
  8. 8Eşit Bağlaçlar ile En Sık Yapılan Hatalar
  9. 9Eşit Bağlaçlar ile Yan Cümle Bağlaçları Farkı: denn ve weil
  10. 10Derinleşmek İsteyenlere
  11. 11Almanca Eşit Bağlaçlar Alıştırmaları
  12. 12Almanca Eşit Bağlaçlar Konu Özeti
  13. 13Almanca Eşit Bağlaçlar Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Eşit Bağlaçlar Nedir?

Bağlaç (die Konjunktion, -en), iki cümleyi ya da iki kelimeyi birbirine bağlayan küçük kelimedir. Almancada bağlaçlar cümlenin sırasına yaptıkları etkiye göre ayrılır. Eşit bağlaçlar (Almancada nebenordnende Konjunktionen) bağladıkları iki parçayı eşit tutar: iki taraf da tek başına durabilen birer ana cümledir (der Hauptsatz) ve bağlaç ikisinin de sırasını değiştirmez. Yan cümle bağlaçları ise (weil, dass, wenn gibi) ikinci cümleyi yan cümleye çevirir ve fiili sona gönderir; onları A2’de öğreneceksin. Bütün bağlaç türlerinin haritasını bağlaçlar sayfası gösteriyor.

A1’de bilmen gereken beş eşit bağlaç var. Aşağıdaki tabloda her birinin Türkçesini, ne işe yaradığını ve kısa bir örneğini görebilirsin. Beşi de hem konuşmada hem yazıda her gün kullanılır; bir kendini tanıtma metninde, bir e-postada ya da kafede sipariş verirken hepsine rastlarsın.

Beş temel eşit bağlaç
BağlaçTürkçesiİşleviÖrnek
undveeklemeAnna arbeitet und Jonas studiert.
aberama, fakatkarşıtlıkDas Zimmer ist klein, aber hell.
oderya da, veyaseçenekNimmst du den Bus oder die U-Bahn?
dennçünküsebepIch bleibe zu Hause, denn ich bin krank.
sondern… değil, …düzeltmeIch wohne nicht in Berlin, sondern in Hamburg.

Türkçede de “ve, ama, ya da, çünkü” iki cümleyi sıralarını bozmadan bağlar: “Yorgunum çünkü çok çalışıyorum.” cümlesinde “çünkü”den sonra gelen kısım normal bir cümledir. Almancada da durum aynıdır; tek fark, Almanca ana cümlede fiilin ikinci yerde durmasıdır. Bu yüzden bağlaçtan sonra gelen cümlede de fiil ikinci yerde kalır. sondern’in Türkçede tek kelimelik bir karşılığı yoktur; anlamını “… değil, …” kalıbıyla veririz: “Berlin’de değil, Hamburg’da oturuyorum.”

Bağlaçtan Sonra Cümle Nasıl Kurulur? Position 0 Kuralı

Almanca ana cümlede çekimli fiil her zaman ikinci yerdedir; bunu cümle yapısı dersinde gördün. Eşit bağlaç bu sayıma girmez: iki cümlenin arasında, “0. yerde” durur. Bağlaçtan sonra yeni ve normal bir ana cümle başlar; 1. yerde bir öğe, 2. yerde fiil gelir. 1. yerde özne de olabilir başka bir öğe de; aşağıda bu iki dalı ayrı ayrı göreceksin.

Eşit bağlaçla cümle dizilişi
Birinci cümle0. yer1. yer2. yerDevamı
Ich lerne Deutsch,dennichmöchtein Berlin arbeiten.
Ich habe Zeit,aberichhabekein Geld.
Wir gehen ins Kinooderwirbleibenzu Hause.
Am Montag arbeite ich,aberam Dienstaghabeich frei.

Bağlaç sayılmaz. 1. yerde özne ya da başka bir öğe durur; çekimli fiil her zaman 2. yerdedir.

Almanca eşit bağlaçlarda Position 0 kuralı: aber 0. yerde, ich 1. yerde, habe 2. yerde
Bağlaç 0. yerde durur; fiil yine 2. yerdedir

Bağlaç + özne + fiil: düz sıra

En sık kullanılan kalıp budur: bağlaçtan hemen sonra özne, onun arkasından çekimli fiil gelir. İkinci cümle, bağlacı silsen de tek başına doğru bir cümle olarak kalır: …, denn ich bin müde. → Ich bin müde. Cümlede möchte ya da kann gibi modal fiiller varsa çekimli olan modal fiil 2. yere, mastar sona gider; bağlaç bunu da değiştirmez.

Bağlaçtan sonra özne ve fiil
  • Ich möchte schlafen, denn ich bin müde.Uyumak istiyorum çünkü yorgunum.
  • Can spielt Gitarre und Elif singt.Can gitar çalıyor, Elif de şarkı söylüyor.
  • Ich habe am Samstag Zeit, aber mein Mann muss arbeiten.Cumartesi vaktim var ama kocamın çalışması gerekiyor.
  • Wir lernen Deutsch, denn wir möchten in Deutschland studieren.Almanca öğreniyoruz çünkü Almanya’da okumak istiyoruz.

Bağlaç + başka öğe + fiil + özne: devrik sıra

Bağlaçtan sonraki cümle özneyle başlamak zorunda değildir. 1. yere bir zaman ya da yer bilgisi (am Samstag, heute, dort) geçebilir. O zaman fiil yine 2. yerde kalır ve özne fiilin arkasına geçer; buna devrik cümle denir. Burada cümleyi devrik yapan bağlaç değil, başa geçen öğedir: bağlacı silsen de cümle aynı sırayla doğrudur (Am Samstag habe ich keine Zeit.).

Bağlaçtan sonra başka öğe
  • Ich komme gern, aber am Samstag habe ich keine Zeit.Seve seve gelirim ama cumartesi vaktim yok.
  • Lena arbeitet in Köln und am Wochenende besucht sie ihre Eltern.Lena Köln’de çalışıyor, hafta sonları da ailesini ziyaret ediyor.
  • Ich trinke morgens Kaffee und abends trinke ich Tee.Sabahları kahve, akşamları çay içiyorum.
  • Mehmet ist müde, denn heute hat er viel gearbeitet.Mehmet yorgun çünkü bugün çok çalıştı.

Und, Aber, Oder, Denn, Sondern Nasıl Kullanılır?

Beş bağlacın dizilişi aynıdır, ama her birinin kendine özgü anlamı ve küçük kuralları vardır: hangisinden önce virgül konur, hangisi tek kelimeleri de bağlar, hangisi yalnız cümle bağlar. Aşağıda beşini sırayla görüyorsun.

Almanca eşit bağlaçlar und, aber, oder, denn, sondern anlamları ve örnek cümleleri
Beş eşit bağlaç: ekleme, karşıtlık, seçenek, sebep ve düzeltme

Und: ve, ekleme

und iki bilgiyi yan yana koyar. Hem kelime ve öbekleri (Kaffee und Kuchen, kahve ve pasta) hem de iki tam cümleyi bağlar. Bir liste sayarken yalnız son iki öğenin arasına gelir: Brot, Käse und Milch. İki cümlenin öznesi aynıysa ikinci özne çoğu zaman atılır. Önüne genellikle virgül konmaz. Sayılarda da karşına çıkar: einundzwanzig (yirmi bir) kelimesindeki und budur.

und ile örnekler
  • Ich heiße Elif und komme aus Ankara.Adım Elif, Ankaralıyım.
  • Mehmet arbeitet und seine Frau studiert.Mehmet çalışıyor, karısı da üniversitede okuyor.
  • Wir kaufen Brot, Käse und Milch.Ekmek, peynir ve süt alıyoruz.
  • Am Abend koche ich und mein Sohn macht Hausaufgaben.Akşamları ben yemek yapıyorum, oğlum da ödev yapıyor.

Aber: ama, karşıtlık

aber birinci cümleden sonra beklenmeyen ya da ona karşıt bir bilgi getirir. Önüne her zaman virgül konur. İki cümleyi bağlayabildiği gibi iki sıfatı ya da kısa bir öbeği de bağlar: klein, aber gemütlich (küçük ama rahat). Olumsuz bir cümleden sonra da gelebilir: Ich habe kein Auto, aber ein Fahrrad. (Arabam yok ama bisikletim var.) Bunun sondern ile farkını aşağıda ayrı bir bölümde göreceksin.

aber ile örnekler
  • Die Wohnung ist klein, aber sie ist hell.Daire küçük ama aydınlık.
  • Ich spreche ein bisschen Deutsch, aber nicht gut.Biraz Almanca konuşuyorum ama iyi değil.
  • Der Kurs ist teuer, aber sehr gut.Kurs pahalı ama çok iyi.
  • Lukas möchte mitkommen, aber er hat keine Zeit.Lukas bizimle gelmek istiyor ama vakti yok.

Oder: ya da, seçenek

oder iki ya da daha fazla seçenek sunar. En çok soru cümlelerinde kullanılır: Tee oder Kaffee? Türkçedeki “… mı, … mı?” ya da “… mı yoksa … mı?” kalıbının karşılığıdır. Önüne genellikle virgül konmaz. Evet-hayır sorusuyla birleşince fiil yine başta durur; evet-hayır soruları dersinde bu kalıbı ayrıca görebilirsin. Seçeneği daha güçlü vurgulamak için entweder … oder (ya … ya da) kullanılır.

oder ile örnekler
  • Möchtest du Tee oder Kaffee?Çay mı istersin, kahve mi?
  • Zahlen Sie bar oder mit Karte?Nakit mi ödüyorsunuz, kartla mı?
  • Kommst du am Freitag oder am Samstag?Cuma mı geliyorsun, cumartesi mi?
  • Wir fahren mit dem Bus oder wir gehen zu Fuß.Otobüsle gideriz ya da yürürüz.

Denn: çünkü, sebep

denn birinci cümlede söylediğin şeyin sebebini verir. Önüne her zaman virgül konur. Yalnız iki cümleyi bağlar; tek bir kelimeyi bağlamaz ve arkasından gelen cümlede özne atılmaz. denn’li cümle her zaman ikinci gelir: önce durum, sonra sebep. Sebebi başa almak ya da “Warum?” (Neden?) sorusuna tek başına cevap vermek için weil kullanılır; onu bu dersin “Farkı” bölümünde göreceksin. denn yazıda sık görülür; konuşmada sebep weil ile de söylenir.

denn ile örnekler
  • Ich bleibe heute zu Hause, denn ich bin krank.Bugün evde kalıyorum çünkü hastayım.
  • Ich nehme den Regenschirm, denn es regnet.Şemsiyeyi alıyorum çünkü yağmur yağıyor.
  • Elif ist glücklich, denn sie hat eine neue Wohnung.Elif mutlu çünkü yeni bir evi var.
  • Wir essen jetzt, denn wir haben Hunger.Şimdi yemek yiyoruz çünkü acıktık.

Sondern: … değil, … (düzeltme)

sondern yalnız olumsuz bir ifadeden sonra gelir. Önce nicht ya da kein ile bir bilgiyi reddedersin, sonra sondern ile onun yerine doğrusunu söylersin. Türkçede bunu “… değil, …” kalıbıyla yaparız. Önüne her zaman virgül konur. Çoğu zaman yalnız düzeltilen kelime ya da öbek kalır: nicht heute, sondern morgen (bugün değil, yarın). Olumsuz cümlenin nicht mi kein mi alacağını nicht ve kein dersinde öğrenebilirsin.

sondern ile örnekler
  • Ich komme nicht aus Polen, sondern aus der Türkei.Polonyalı değilim, Türkiyeliyim.
  • Das ist kein Tee, sondern Kaffee.Bu çay değil, kahve.
  • Wir fahren nicht heute, sondern morgen.Bugün değil, yarın gidiyoruz.
  • Ich möchte nicht schwimmen, sondern ich möchte Tennis spielen.Yüzmek istemiyorum, tenis oynamak istiyorum.

Eşit Bağlaçlar Ne Zaman Kullanılır?

Eşit bağlaçlar kısa cümleleri birleştirip konuşmanı daha akıcı yapar. “Ich bin müde. Ich arbeite.” yerine “Ich bin müde, aber ich arbeite.” demek hem doğal hem de anlamı daha açıktır. Aşağıdaki kartlar, bu bağlaçlara günlük hayatta en çok ihtiyaç duyacağın beş durumu gösteriyor.

Almanca eşit bağlaçlarla resimli örnek cümleler: aber, oder, denn ve sondern
Ev, çay, şemsiye ve bisikletle dört bağlaç

1Kendini tanıtırken: und, aber

Adını, yaşını ve işini sıralarken und, beklenmedik ya da karşıt bir bilgi eklerken aber kullanırsın.

  • Ich heiße Can und ich bin 25 Jahre alt.Adım Can, 25 yaşındayım.
  • Ich komme aus der Türkei, aber ich wohne in Köln.Türkiyeliyim ama Köln’de oturuyorum.
  • Ich bin Krankenpflegerin und arbeite in Hamburg.Hemşireyim ve Hamburg’da çalışıyorum.

2Bir daveti geri çevirirken: aber, denn

Kibarca teşekkür eder, aber ile gelemeyeceğini, denn ile de sebebini söylersin.

  • Danke für die Einladung, aber ich kann leider nicht kommen.Davetin için teşekkürler ama maalesef gelemiyorum.
  • Ich kann am Samstag nicht kommen, denn ich muss arbeiten.Cumartesi gelemem çünkü çalışmam gerekiyor.

3Kafede ve alışverişte seçenek sorarken: oder

Garson ya da satıcı sana seçenek sunarken, sen de bir şeyi seçerken oder duyarsın.

  • Möchten Sie Wasser oder Saft?Su mu istersiniz, meyve suyu mu?
  • Möchtest du ein Brötchen oder ein Croissant?Küçük ekmek mi istersin, kruvasan mı?
  • Nehmen wir den Bus oder ein Taxi?Otobüse mi binelim, taksiye mi?

4Mesaj ve e-postada sebep bildirirken: denn

Bir randevuya gelemeyeceğini ya da geç kalacağını yazarken sebebi denn ile eklersin.

  • Liebe Anna, ich kann morgen nicht kommen, denn mein Sohn ist krank.Sevgili Anna, yarın gelemiyorum çünkü oğlum hasta.
  • Ich komme heute später, denn der Zug hat Verspätung.Bugün daha geç geleceğim çünkü tren rötarlı.

5Yanlış bir bilgiyi düzeltirken: sondern

Biri adını, randevu gününü ya da istediğin şeyi yanlış anladığında önce yanlışı nicht ya da kein ile reddeder, sondern ile doğrusunu söylersin.

  • Ich heiße nicht Lena, sondern Lea.Adım Lena değil, Lea.
  • Der Termin ist nicht am Montag, sondern am Dienstag.Randevu pazartesi değil, salı.
  • Wir suchen kein Zimmer, sondern eine Wohnung.Oda değil, daire arıyoruz.

Eşit Bağlaçlarda Virgül Ne Zaman Konur?

Almancada virgül, Türkçeye göre daha çok kurala bağlıdır ve eşit bağlaçlarda kural kısadır. aber, denn ve sondern önüne her zaman virgül konur; aber ve sondern yalnız iki kelimeyi bağlasa da virgül kalır (klein, aber fein). und ve oder önüne ise genellikle virgül konmaz.

Eşit bağlaçlarda virgül
BağlaçVirgülÖrnek
aberher zamanIch bin müde, aber ich arbeite.
dennher zamanIch esse, denn ich habe Hunger.
sondernher zamannicht heute, sondern morgen
undgenellikle yokAnna liest und Jonas schläft.
odergenellikle yokKommst du mit oder bleibst du hier?

Liste sayarken öğeler virgülle ayrılır, son iki öğenin arasına ise yalnız und ya da oder gelir: Ich brauche Brot, Eier, Butter und Käse. İngilizcede bazen “and”den önce de virgül konur; Almancada bu virgül yoktur. Virgülün öteki kullanımlarını ileride virgül kuralları dersinde bulacaksın.

Aynı Özne Tekrar Edilir mi? Kısaltılmış Cümleler

Türkçede “Kahve içiyorum ve pasta yiyorum.” derken “ben”i tekrar etmeyiz. Almancada da iki cümlenin öznesi aynıysa ikincisini atabilirsin: Ich trinke Kaffee und (ich) esse Kuchen. Ama bu kısaltmanın sınırları vardır ve her bağlaçta aynı değildir:

  • und ve oder ile aynı özne atılabilir: Wir gehen ins Kino oder bleiben zu Hause. (Sinemaya gideriz ya da evde kalırız.)
  • Özne atılınca bağlaçtan hemen sonra fiil gelir: und esse Kuchen. Düz cümlede bağlaçtan sonra fiilin gelebildiği tek durum budur.
  • İkinci cümle başka bir öğeyle (dann, morgen, am Abend) başlıyorsa özne atılamaz: Ich arbeite bis fünf Uhr und dann gehe ich nach Hause.
  • aber ve sondern ile çoğu zaman yalnız farklı olan kelime kalır: Das Hotel ist nicht billig, aber sehr schön. / Ich trinke keinen Tee, sondern Wasser.
  • denn ile hiçbir şey atılmaz; denn’den sonra her zaman tam bir cümle gelir: …, denn ich bin müde.
Kısaltılmış cümleler
  • Ich stehe um sieben Uhr auf und frühstücke.Saat yedide kalkıp kahvaltı yapıyorum.
  • Lena kocht und hört Musik.Lena yemek yapıyor ve müzik dinliyor.
  • Fährst du mit dem Auto oder mit dem Zug?Arabayla mı gidiyorsun, trenle mi?
  • Die Arbeit ist anstrengend, aber interessant.İş yorucu ama ilginç.

Aber mi, Sondern mi? Olumsuz Cümleden Sonra Seçim

Olumsuz bir cümleden sonra hem aber hem sondern gelebilir; hangisinin geleceğini olumsuzluk değil, anlam belirler. sondern reddettiğin bilginin yerine doğrusunu koyar: iki şeyden yalnız biri doğrudur. aber ile olumsuz bilgi doğru kalır ve yanına karşıt ikinci bir bilgi eklenir: iki bilgi de doğrudur. Olumsuzluk hiç yoksa sondern kullanılmaz.

Olumsuz cümleden sonra aber ve sondern
aber (ama)sondern (… değil, …)
Ne yapar?karşıt ikinci bir bilgi ekleryanlışın yerine doğrusunu koyar
Önce olumsuzluk şart mı?hayırevet: nicht ya da kein
ÖrnekIch habe kein Auto, aber ein Fahrrad.Das ist kein Auto, sondern ein Fahrrad.
TürkçesiArabam yok ama bisikletim var.Bu araba değil, bisiklet.
ÖrnekEr ist nicht reich, aber er ist glücklich.Er ist nicht arm, sondern reich.
TürkçesiZengin değil ama mutlu.Fakir değil, zengin.
Almanca aber ve sondern farkı: Ich habe kein Auto, aber ein Fahrrad ve Das ist kein Auto, sondern ein Fahrrad
aber bilgi ekler, sondern yanlışı düzeltir

Kararsız kaldığında cümleyi Türkçeye çevir. İkinci kısım ilkinin yerine geçen doğruysa sondern gelir: “Pazartesi değil, salı.” → nicht am Montag, sondern am Dienstag. İkinci kısım “ama” ile rahatça bağlanıyorsa aber gelir: “Vaktim yok ama yardım edebilirim.” → Ich habe keine Zeit, aber ich kann helfen.

Eşit Bağlaçlar ile En Sık Yapılan Hatalar

Bu konudaki hataların çoğu fiilin yerinden ve aber ile sondern’in karıştırılmasından gelir. Türkçede fiil sonda durduğu ve öğe sırası serbest olduğu için Almanca bağlaçtan sonra sıra kolayca kayar. Aşağıda her hatanın doğrusunu ve nedenini görebilirsin.

Ich bleibe zu Hause, denn bin ich müde.

Ich bleibe zu Hause, denn ich bin müde.

denn 0. yerde durur ve sayılmaz; arkasından normal bir cümle gelir: önce özne, sonra fiil. Fiilin hemen öne geçtiği kalıp deshalb (bu yüzden) gibi 1. yeri tutan kelimelerde olur.

Ich lerne Deutsch, denn ich in Berlin arbeiten möchte.

Ich lerne Deutsch, denn ich möchte in Berlin arbeiten.

Türkçede fiil sonda olduğu için çekimli fiili sona atmak kolaydır; weil’li yan cümlede de fiil sona gider. Ama denn iki ana cümleyi bağlar: çekimli fiil (möchte) 2. yerde kalır.

Ich bin müde, sondern ich arbeite.

Ich bin müde, aber ich arbeite.

sondern da aber gibi bir karşıtlık bağlacı olduğu için onun yerine kullanılabilir sanılır. sondern yalnız olumsuz bir ifadeden sonra, yanlışı düzeltmek için gelir; burada olumsuzluk yok.

Ich wohne nicht in Berlin, aber in Hamburg.

Ich wohne nicht in Berlin, sondern in Hamburg.

Türkçedeki “Berlin’de değil, Hamburg’da” kalıbında “ama” yoktur. Reddedilen bilginin yerine doğrusu geliyorsa bağlaç sondern olur.

Denn ich bin krank, ich komme heute nicht.

Ich komme heute nicht, denn ich bin krank.

Türkçede “Hasta olduğum için bugün gelmiyorum.” derken sebep başta durur. denn’li cümle ise her zaman ikinci gelir; sebebi başa almak için weil gerekir.

Ich komme gern, aber am Samstag ich habe keine Zeit.

Ich komme gern, aber am Samstag habe ich keine Zeit.

Türkçede öğeler istenen sırada dizilebilir. Almancada bağlaçtan sonra 1. yere başka bir öğe (am Samstag) geçince fiil 2. yerde kalır ve özne fiilin arkasına geçer.

Ich arbeite bis fünf Uhr und dann gehe nach Hause.

Ich arbeite bis fünf Uhr und dann gehe ich nach Hause.

Türkçede özne kolayca düşer. Almancada özne yalnız fiil bağlaçtan hemen sonra geliyorsa atılabilir; araya dann gibi bir öğe girince özne (ich) yazılmak zorundadır.

Ich habe Zeit aber ich habe kein Geld.

Ich habe Zeit, aber ich habe kein Geld.

Virgülsüz yazmak bu konudaki sık yazım hatalarındandır. Almancada aber, denn ve sondern önüne her zaman virgül konur.

Eşit Bağlaçlar ile Yan Cümle Bağlaçları Farkı: denn ve weil

denn ve weil ikisi de “çünkü” diye çevrilir, ama cümleyi farklı kurar. denn eşit bağlaçtır, fiil 2. yerde kalır. weil yan cümle bağlacıdır, çekimli fiili cümlenin sonuna gönderir. Bir de deshalb (bu yüzden) var: o bağlaç değil, 1. yeri tutan bir zarftır ve arkasından hemen fiil gelir. Üçünü tek tabloda karşılaştır:

denn, weil ve deshalb karşılaştırması
denn (çünkü)weil (çünkü, -dığı için)deshalb (bu yüzden)
Türüeşit bağlaç, 0. yeryan cümle bağlacızarf, 1. yer
Çekimli fiil2. yerdeen sondahemen arkasında
Örnek…, denn ich bin krank.…, weil ich krank bin.Ich bin krank, deshalb bleibe ich zu Hause.
Cümle başına geçer mi?hayırevet: Weil ich krank bin, …hayır: sonucu anlatan cümlenin başında durur
“Warum?” sorusuna tek başına cevapolmazolur: Weil ich krank bin.olmaz

A1’de sebep bildirmek için denn yeterlidir; fiilin yerini değiştirmeden iki cümleyi bağlarsın. Yan cümlede fiilin neden sona gittiğini yan cümle dersi, üç kalıbın bütün ayrıntısını ve darum, deswegen gibi kardeşlerini de weil, denn ve deshalb dersi anlatıyor.

Derinleşmek İsteyenlere

aber cümlenin ortasında da durabilir

aber yalnız iki cümlenin arasında değil, ikinci cümlenin içinde de kullanılabilir. O zaman bir yer tutar ve genellikle fiilden sonra gelir: Ich möchte gern kommen. Ich habe aber keine Zeit. (Gelmek isterim. Ama vaktim yok.) Anlam aynıdır, cümle biraz daha yumuşak duyulur. Bu kullanım yalnız aber’e özgüdür; und, oder, denn ve sondern cümlenin ortasına geçmez.

nicht nur …, sondern auch: yalnız … değil, … de

sondern, auch ile birlikte iki bilgiyi birden vurgular: Elif spricht nicht nur Türkisch, sondern auch Deutsch. (Elif yalnız Türkçe değil, Almanca da konuşuyor.) Burada ilk bilgi reddedilmez; ikinci bilgi ona eklenir. Bu kalıp ve entweder … oder (ya … ya da) gibi öteki çiftler ikili bağlaçlar dersinde anlatılıyor.

Soru cümlesindeki denn bağlaç değildir

Wo bist du denn? (Neredesin peki?) ya da Was machst du denn hier? (Burada ne yapıyorsun ki?) cümlelerindeki denn “çünkü” anlamına gelmez. Bu denn bir sorunun içinde durur, merak ya da şaşkınlık katar ve Türkçeye çoğu zaman “peki, ki” gibi kelimelerle geçer. Bu kelime türüne modal partiküller denir ve B1’de ayrıca işlenir.

und ve aber cümle başında

und, aber ve oder yeni bir cümleye de başlayabilir; o zaman önceki cümleyle bağ kurar: Die Wohnung ist schön. Aber sie ist sehr teuer. (Daire güzel. Ama çok pahalı.) Kural değişmez: bağlaç 0. yerde durur, arkasından özne ve fiil gelir.

Almanca Eşit Bağlaçlar Alıştırmaları

Birinci alıştırmada bağlamdan doğru bağlacı seçeceksin. İkincide parantezdeki ipucuna göre bağlacı ya da fiili yazacaksın. Üçüncüde bağlaçtan sonraki doğru sırayı bulacaksın. Yanlış yaptığın sorularda açıklamayı oku.

Çoktan seçmeli

Alıştırma 1: Doğru bağlacı seç

Cümlenin anlamına bak: ekleme mi, karşıtlık mı, seçenek mi, sebep mi, düzeltme mi?

  1. 1

    Ich bleibe heute zu Hause, ___ ich bin krank.

  2. 2

    Möchtest du Tee ___ Kaffee?

  3. 3

    Der Termin ist nicht am Montag, ___ am Dienstag.

  4. 4

    Die Wohnung ist klein, ___ sie ist sehr schön.

  5. 5

    Mehmet spielt Gitarre ___ Anna singt.

  6. 6

    Das ist kein Tee, ___ Kaffee.

  7. 7

    Wir gehen ins Kino ___ wir bleiben zu Hause.

Cevap anahtarı
  1. denn — İkinci cümle birinci cümlenin sebebini veriyor: denn (çünkü).
  2. oder — İki seçenek soruluyor: oder (ya da).
  3. sondern — Montag yanlış, doğrusu Dienstag: yanlışın yerine doğrusu sondern ile gelir.
  4. aber — Olumsuzluk yok, karşıt bir bilgi ekleniyor: aber (ama).
  5. und — İki bilgi yan yana konuyor: und (ve). Virgül de olmadığı için denn olamaz.
  6. sondern — “Bu çay değil, kahve.”: yanlışın yerine doğrusu geliyor.
  7. oder — İki seçenekten biri yapılacak: oder (ya da).
Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 2: Bağlacı ya da fiili yaz

Boşluğu parantezdeki ipucuna göre tek kelimeyle doldur. Fiil verilmişse doğru çekimini yaz.

  1. 1

    Ich komme aus der Türkei, ich wohne in Köln. (ama)

  2. 2

    Wir lernen Deutsch, wir möchten in Deutschland studieren. (çünkü)

  3. 3

    Ich trinke keinen Tee, Wasser. (düzeltme)

  4. 4

    Kommst du heute morgen? (ya da)

  5. 5

    Can arbeitet seine Frau studiert. (ve)

  6. 6

    Ich stehe um sieben Uhr auf und Kaffee. (trinken)

  7. 7

    Ich gehe heute nicht zur Arbeit, denn ich krank. (sein)

Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 3: Doğru sırayı bul

Bağlaçtan sonra hangi sıra doğru? Fiilin 2. yerde olduğunu ve bağlacın sayılmadığını unutma.

  1. 1

    Ich habe Zeit, aber ___.

  2. 2

    Ich komme gern, aber am Samstag ___ keine Zeit.

  3. 3

    Ich bleibe zu Hause, denn ___.

  4. 4

    Ich esse ein Brötchen und ___ einen Tee.

  5. 5

    Heute gehe ich ins Kino und morgen ___ meine Oma.

  6. 6

    Hangi cümle doğru?

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

A1 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Almanca Eşit Bağlaçlar Konu Özeti

  • Beş eşit bağlaç: und (ve), aber (ama), oder (ya da), denn (çünkü), sondern (… değil, …). Kısaltması ADUSO.
  • Bağlaç 0. yerde durur ve sayılmaz; arkasından normal bir ana cümle gelir, çekimli fiil 2. yerde kalır.
  • Bağlaçtan sonra 1. yere başka bir öğe geçerse özne fiilin arkasına geçer: …, aber am Samstag habe ich keine Zeit.
  • aber, denn ve sondern önüne her zaman virgül konur; und ve oder önüne genellikle konmaz.
  • und ve oder ile aynı özne atılabilir (und esse Kuchen); denn ile hiçbir şey atılmaz.
  • sondern yalnız olumsuz bir ifadeden sonra yanlışı düzeltir; aber karşıt ikinci bir bilgi ekler.
  • denn’li cümle her zaman ikinci gelir; sebebi başa almak ya da “Warum?” sorusuna tek başına cevap vermek için weil kullanılır.

Almanca Eşit Bağlaçlar Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca eşit bağlaçlar nelerdir?

A1’de öğrenilen beş eşit bağlaç und (ve), aber (ama), oder (ya da), denn (çünkü) ve sondern’dir (… değil, …). İki ana cümleyi ya da iki kelimeyi bağlar ve cümlenin sırasını değiştirmezler.

Eşit bağlaçtan sonra fiil nereye gelir?

Bağlaç sayılmadığı için arkasından gelen cümlede çekimli fiil yine 2. yerdedir: …, denn ich bin müde. 1. yerde özne ya da başka bir öğe durur.

denn ile weil arasındaki fark nedir?

İkisi de “çünkü” demektir. denn eşit bağlaçtır, fiil 2. yerde kalır: denn ich bin krank. weil yan cümle bağlacıdır, fiil sona gider: weil ich krank bin. weil’li cümle başa da geçebilir, denn’li cümle geçemez.

aber ile sondern arasındaki fark nedir?

aber karşıt ikinci bir bilgi ekler ve olumsuzluk gerektirmez: Ich habe kein Auto, aber ein Fahrrad. sondern yalnız olumsuz bir ifadeden sonra gelir ve yanlışın yerine doğrusunu koyar: Das ist kein Auto, sondern ein Fahrrad.

Almanca bağlaçlardan önce virgül konur mu?

aber, denn ve sondern önüne her zaman virgül konur. und ve oder önüne genellikle konmaz; iki tam ana cümleyi bağlıyorlarsa virgül isteğe bağlıdır.

und ile özne tekrar edilir mi?

İki cümlenin öznesi aynıysa ve fiil und’dan hemen sonra geliyorsa özne atılabilir: Ich trinke Kaffee und esse Kuchen. Araya dann gibi bir öğe girerse özne yazılır: und dann gehe ich nach Hause.

Almanca bağlaçlar cümle başında kullanılır mı?

und, aber ve oder yeni bir cümleye başlayıp önceki cümleyle bağ kurabilir: Aber sie ist sehr teuer. denn’li cümle ise ana cümlenin önüne geçemez: önce durum, sonra denn ile sebep gelir. Sebebi başa almak için weil kullanılır.

ADUSO ne demek?

aber, denn, und, sondern ve oder bağlaçlarının baş harflerinden oluşan bir hatırlatma kısaltmasıdır. Bu beş bağlaç cümlenin sırasını değiştirmez.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.