Almanca Emir Kipi (Imperativ) Nedir?
Emir kipi (Imperativ) birine bir şey yapmasını veya yapmamasını söylemek, rica etmek, tavsiye vermek veya talimat vermek için kullanılır: Komm! (Gel!), Öffnen Sie die Tür! (Kapıyı açın!). Almancada emir kipi üç kişiye yönelik kurulur: du (sen), ihr (siz — günlük çoğul) ve Sie (siz — resmi).
Bu yazıda emir kipinin üç formunu, düzenli ve düzensiz fiillerdeki kuralları, ayrılabilir fiillerle emir kipini, olumsuz emirleri, kibar emir kalıplarını ve günlük hayattan bolca örnek cümleyi öğreneceksiniz.
💡
Almanca Emir Kipinin 3 Formu
du-Form: Fiil kökü (+ bazen -e): Komm! (Gel!) — özne yok
ihr-Form: Präsens ihr formu aynen: Kommt! (Gelin!) — özne yok
Sie-Form: Präsens Sie formu + Sie: Kommen Sie! (Gelin!) — Sie yazılır
Dikkat: du ve ihr formlarında özne (du/ihr) söylenmez, Sie formunda Sie yazılır.
Almanca Emir Kipi: du Formu (Tekil Günlük)
du formu en sık kullanılan emir şeklidir. Arkadaşlar, aile ve çocuklarla kullanılır. Fiil kökü alınır, çoğunlukla ek gerekmez. Özne (du) söylenmez.
Almanca du-Imperativ — Düzenli Fiiller
| Infinitiv | Imperativ (du) | Türkçe |
|---|
| kommen | Komm! | Gel! |
| gehen | Geh! | Git! |
| machen | Mach! | Yap! |
| lernen | Lern! | Öğren! |
| schreiben | Schreib! | Yaz! |
| hören | Hör! | Dinle! |
| spielen | Spiel! | Oyna! |
| trinken | Trink! | İç! |
| kaufen | Kauf! | Al (satın al)! |
| zeigen | Zeig! | Göster! |
* Formül: Fiil kökü (mastardan -en çıkar). Eski kurala göre -e eklenebilir (Komme!) ama günlük Almancada genellikle düşer.
⚠️
Almanca Kök Değişen Fiillerde du-Imperativ
Präsens'te kök ünlüsü e→i veya e→ie değişen fiillerde emir kipinde de bu değişim olur:
sprechen → Sprich! (Konuş!) — sprich, sprech değil
lesen → Lies! (Oku!) — lies, les değil
nehmen → Nimm! (Al!) — nimm, nehm değil
essen → Iss! (Ye!) — iss, ess değil
Ancak a→ä değişimi emir kipinde OLMAZ:
fahren → Fahr! (Sür!) — fahr, fähr değil!
schlafen → Schlaf! (Uyu!) — schlaf, schläf değil!
Almanca Düzensiz Fiillerde du-Imperativ
| Infinitiv | Imperativ (du) | Türkçe |
|---|
| sprechen (e→i) | Sprich! | Konuş! |
| lesen (e→ie) | Lies! | Oku! |
| nehmen (e→i) | Nimm! | Al! |
| essen (e→i) | Iss! | Ye! |
| geben (e→i) | Gib! | Ver! |
| helfen (e→i) | Hilf! | Yardım et! |
| sehen (e→ie) | Sieh! | Bak! / Gör! |
| vergessen (e→i) | Vergiss! | Unut! |
| fahren (a→ä YOK) | Fahr! | Sür! / Git! |
| schlafen (a→ä YOK) | Schlaf! | Uyu! |
| laufen (au→äu YOK) | Lauf! | Koş! |
| tragen (a→ä YOK) | Trag! | Taşı! / Giy! |
* e→i/ie değişimi emir kipinde OLUR. a→ä değişimi emir kipinde OLMAZ.
Almanca du-Imperativ: Ne Zaman -e Eklenir?
Fiil kökü -t, -d, -chn, -ffn, -gn, -tm ile bitiyorsa okunabilirlik için -e eklenir:
Almanca du-Imperativ: -e Eklenen Fiiller
| Infinitiv | Imperativ (du) | Türkçe |
|---|
| arbeiten | Arbeite! | Çalış! |
| warten | Warte! | Bekle! |
| finden | Finde! | Bul! |
| öffnen | Öffne! | Aç! |
| rechnen | Rechne! | Hesapla! |
| atmen | Atme! | Nefes al! |
Almanca Emir Kipi: ihr Formu (Çoğul Günlük)
ihr formu birden fazla kişiye yönelik günlük emirlerde kullanılır. Präsens ihr çekimiyle aynıdır, sadece özne (ihr) düşer.
Almanca ihr-Imperativ Örnekleri
| Infinitiv | Imperativ (ihr) | Türkçe |
|---|
| kommen | Kommt! | Gelin! |
| gehen | Geht! | Gidin! |
| machen | Macht! | Yapın! |
| sprechen | Sprecht! | Konuşun! |
| lesen | Lest! | Okuyun! |
| essen | Esst! | Yiyin! |
| nehmen | Nehmt! | Alın! |
| fahren | Fahrt! | Gidin! (araçla) |
| arbeiten | Arbeitet! | Çalışın! |
| aufstehen | Steht auf! | Kalkın! |
* ihr formunda kök değişimi OLMAZ. Präsens ihr çekimi = Imperativ ihr.
Almanca Emir Kipi: Sie Formu (Resmi)
Sie formu resmi ortamlarda, tanımadığınız kişilere ve müşterilere yönelik kullanılır. Präsens Sie çekimiyle aynıdır, ancak fiil öne gelir ve Sie yazılır.
Almanca Sie-Imperativ Örnekleri
| Infinitiv | Imperativ (Sie) | Türkçe |
|---|
| kommen | Kommen Sie! | Gelin! |
| gehen | Gehen Sie! | Gidin! |
| nehmen | Nehmen Sie! | Alın! |
| sprechen | Sprechen Sie! | Konuşun! |
| lesen | Lesen Sie! | Okuyun! |
| setzen (sich) | Setzen Sie sich! | Oturun! |
| warten | Warten Sie! | Bekleyin! |
| öffnen | Öffnen Sie! | Açın! |
| aufstehen | Stehen Sie auf! | Kalkın! |
| unterschreiben | Unterschreiben Sie! | İmzalayın! |
* Sie formunda kök değişimi OLMAZ. Infinitiv + Sie. Ayrılabilir fiillerde ön ek sona gider: Stehen Sie auf!
Almanca Emir Kipi — du / ihr / Sie Karşılaştırması
| Infinitiv | du | ihr | Sie | Türkçe |
|---|
| kommen | Komm! | Kommt! | Kommen Sie! | Gel(in)! |
| sprechen | Sprich! | Sprecht! | Sprechen Sie! | Konuş(un)! |
| lesen | Lies! | Lest! | Lesen Sie! | Oku(yun)! |
| nehmen | Nimm! | Nehmt! | Nehmen Sie! | Al(ın)! |
| fahren | Fahr! | Fahrt! | Fahren Sie! | Git(sür)(in)! |
| warten | Warte! | Wartet! | Warten Sie! | Bekle(yin)! |
| aufstehen | Steh auf! | Steht auf! | Stehen Sie auf! | Kalk(ın)! |
| sich setzen | Setz dich! | Setzt euch! | Setzen Sie sich! | Otur(un)! |
| sein | Sei! | Seid! | Seien Sie! | Ol(un)! |
| haben | Hab! | Habt! | Haben Sie! | — |
❗
Almanca sein, haben, werden — Özel Emir Formları
sein: du → Sei ruhig! (Sessiz ol!) | ihr → Seid leise! | Sie → Seien Sie bitte pünktlich!
haben: du → Hab Geduld! (Sabırlı ol!) | ihr → Habt Geduld! | Sie → Haben Sie Geduld!
werden: du → Werde nicht böse! (Kızma!) | ihr → Werdet nicht böse!
sein tamamen düzensizdir: Sei / Seid / Seien Sie (Seien — başka hiçbir fiilde görülmez).
Almanca Ayrılabilir Fiillerle Emir Kipi
Ayrılabilir fiillerde emir kipinde ön ek ayrılır ve cümlenin sonuna gider — tıpkı normal ana cümledeki gibi.
Almanca Ayrılabilir Fiillerle Emir Kipi
| Infinitiv | du | ihr | Sie | Türkçe |
|---|
| aufstehen | Steh auf! | Steht auf! | Stehen Sie auf! | Kalk(ın)! |
| aufmachen | Mach auf! | Macht auf! | Machen Sie auf! | Aç(ın)! |
| zumachen | Mach zu! | Macht zu! | Machen Sie zu! | Kapat(ın)! |
| aufräumen | Räum auf! | Räumt auf! | Räumen Sie auf! | Topla(yın)! |
| anrufen | Ruf an! | Ruft an! | Rufen Sie an! | Ara(yın)! |
| mitkommen | Komm mit! | Kommt mit! | Kommen Sie mit! | Gel(in) birlikte! |
| anfangen | Fang an! | Fangt an! | Fangen Sie an! | Başla(yın)! |
| aufpassen | Pass auf! | Passt auf! | Passen Sie auf! | Dikkat et(in)! |
| einsteigen | Steig ein! | Steigt ein! | Steigen Sie ein! | Bin(in)! |
| sich anziehen | Zieh dich an! | Zieht euch an! | Ziehen Sie sich an! | Giyin(in)! |
Almanca Olumsuz Emir Cümleleri
Olumsuz emir cümlelerinde (yapma, yapmayın) fiilin önüne veya sonuna nicht eklenir. İsim varsa kein/keine kullanılır.
📝Almanca Olumsuz Emir Örnekleri
🇩🇪 Geh nicht weg!
🇹🇷 Gitme!
📎 nicht + weg
🇩🇪 Mach dir keine Sorgen!
🇹🇷 Endişelenme!
📎 keine Sorgen (isim → kein)
🇩🇪 Vergiss es nicht!
🇹🇷 Unutma!
📎 nicht sonda
🇩🇪 Sprechen Sie bitte nicht so laut!
🇹🇷 Lütfen bu kadar yüksek sesle konuşmayın!
📎 Sie formu + nicht
🇩🇪 Fass das nicht an!
🇹🇷 Ona dokunma!
📎 anfassen — ayrılabilir + nicht
🇩🇪 Sei nicht traurig!
🇹🇷 Üzülme!
📎 sein + nicht
Almanca Emir Cümleleri: Günlük Hayat Örnekleri
Almanca Evde Kullanılan Emir Cümleleri
📝Evde / Ailede
🇩🇪 Räum dein Zimmer auf!
🇹🇷 Odanı topla!
🇩🇪 Mach die Tür zu!
🇹🇷 Kapıyı kapat!
🇩🇪 Wasch dir die Hände!
🇹🇷 Ellerini yıka!
🇩🇪 Putz dir die Zähne!
🇹🇷 Dişlerini fırçala!
🇩🇪 Geh ins Bett!
🇹🇷 Yatağa git!
🇩🇪 Steh auf! Es ist schon spät!
🇹🇷 Kalk! Geç oldu!
🇩🇪 Iss dein Gemüse!
🇹🇷 Sebzeni ye!
🇩🇪 Sei leise! Das Baby schläft.
🇹🇷 Sessiz ol! Bebek uyuyor.
Almanca Okulda ve İşte Kullanılan Emir Cümleleri
📝Okulda / İşte
🇩🇪 Öffnet eure Bücher auf Seite 25!
🇹🇷 Kitaplarınızı sayfa 25'ten açın!
📎 ihr formu — öğretmen sınıfa
🇩🇪 Schreibt die Hausaufgaben auf!
🇹🇷 Ödevleri yazın!
📎 ihr formu
🇩🇪 Hört gut zu!
🇹🇷 İyi dinleyin!
📎 ihr formu
🇩🇪 Bitte senden Sie mir die Datei.
🇹🇷 Lütfen dosyayı bana gönderin.
📎 Sie formu — iş ortamı
🇩🇪 Unterschreiben Sie bitte hier.
🇹🇷 Lütfen burayı imzalayın.
📎 Sie formu
Almanca Sokakta ve Mağazada Emir Cümleleri
📝Sokakta / Mağazada / Toplu Taşımada
🇩🇪 Bitte nehmen Sie Platz.
🇹🇷 Lütfen oturun.
📎 Kibar emir — Sie
🇩🇪 Vorsicht! Passen Sie auf!
🇹🇷 Dikkat! Dikkat edin!
🇩🇪 Steigen Sie bitte ein!
🇹🇷 Lütfen binin!
📎 Otobüs/tren
🇩🇪 Halten Sie bitte an!
🇹🇷 Lütfen durun!
📎 Taksi
🇩🇪 Schauen Sie mal!
🇹🇷 Bir bakın!
📎 Dikkat çekme
🇩🇪 Probieren Sie das mal!
🇹🇷 Bunu bir deneyin!
Almanca Kibar Emir Kalıpları
Emir kipi doğrudan ve sert gelebilir. Daha kibar ifade etmek için aşağıdaki kalıplar kullanılır:
Almanca Kibar Emir ve Rica Kalıpları
| Kalıp | Türkçe | Örnek | Çeviri |
|---|
| ... bitte! | ... lütfen! | Kommen Sie bitte! | Lütfen gelin! |
| ... mal! | bir ... | Schau mal! | Bir bak! |
| ... bitte mal! | lütfen bir ... | Hilf mir bitte mal! | Lütfen bir yardım et! |
| ... doch! | hadi ... (teşvik) | Komm doch mit! | Hadi birlikte gel! |
| ... doch mal! | hadi bir ... | Probier doch mal! | Hadi bir dene! |
| Könntest du bitte...? | ... yapabilir misin lütfen? | Könntest du bitte das Fenster öffnen? | Pencereyi açabilir misin lütfen? |
| Würden Sie bitte...? | ... yapar mısınız lütfen? | Würden Sie bitte leiser sprechen? | Daha sessiz konuşur musunuz lütfen? |
| Sei/Seid so nett und... | ... yapıver | Sei so nett und hilf mir. | İyi ol da bana yardım et. |
📝
Almanca mal ve doch Partikel Kullanımı
mal emri yumuşatır ve 'bir, şöyle bir' anlamı katar: Schau mal! (Bir bak!)
doch teşvik ve ikna ekler: Komm doch mit! (Hadi gel!)
bitte lütfen anlamı ekler: Hilf mir bitte! (Lütfen yardım et!)
Bu partiküller birlikte de kullanılabilir: Probier doch mal! (Hadi bir dene!)
Almanca Emir Kipinde Sık Yapılan Hatalar
Almanca Emir Kipinde En Sık Yapılan Hatalar
| Yanlış | Doğru | Açıklama |
|---|
| Du komm! ❌ | Komm! ✅ | du formunda özne yazılmaz |
| Fährst! ❌ | Fahr! ✅ | a→ä değişimi emir kipinde OLMAZ |
| Sprechst! ❌ | Sprich! ✅ | e→i değişimi emir kipinde OLUR |
| Aufsteh! ❌ | Steh auf! ✅ | Ayrılabilir fiillerde ön ek sona gider |
| Sein Sie ruhig! ❌ | Seien Sie ruhig! ✅ | sein fiilinin Sie-Imperativ formu: Seien |
| Kommen! ❌ (yalnız) | Kommen Sie! ✅ | Sie formunda Sie kelimesi yazılmalı |
| Gibt mir! ❌ | Gib mir! ✅ | geben → gib (e→i, -st düşer) |
Pratik İpuçları
- Üç formu birlikte öğrenin: Her fiil için du/ihr/Sie formunu yan yana yazın: Komm! / Kommt! / Kommen Sie! Bu üçlü pratik alışkanlık oluşturur.
- e→i değişimini ezberleyin, a→ä değişimini unutun: Sprich! (e→i var), Fahr! (a→ä yok). Bu kural du formunun en önemli kuralıdır.
- ihr = Präsens ihr olduğunu hatırlayın: ihr formunda hiçbir özel kural yoktur — Präsens'teki formu aynen kullanın.
- Sie = Infinitiv + Sie olduğunu hatırlayın: Kommen Sie, Nehmen Sie, Öffnen Sie — basit ve düzenlidir.
- bitte, mal, doch ile yumuşatın: Salt emir sert gelebilir. Mach das! yerine Mach das bitte mal! çok daha nazik gelir.
- Olumsuz emirlerde nicht/kein kullanın: Geh nicht! (Gitme!) Mach dir keine Sorgen! (Endişelenme!)
- sein emir formunu ezberleyin: Sei / Seid / Seien Sie — bu tamamen düzensizdir ve çok sık kullanılır.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Almancada emir kipi nasıl kurulur?▼
Emir kipinde kök ünlüsü değişir mi?▼
Ayrılabilir fiillerle emir kipi nasıl kurulur?▼
sein fiilinin emir kipi nedir?▼
Almancada olumsuz emir nasıl yapılır?▼
Emir kipini nasıl daha kibar yaparım?▼
Almancada du formunda özne neden söylenmez?▼
