Logo
Almanca Portalı
A2
A2Gramer · Bağlaçlar ve Yan Cümleler

Almanca Yan Cümle (Nebensatz) Konu Anlatımı: Fiil Neden Sona Gider? Bağlaçlar, Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 21 dk okuma
Kısa cevap

Yan cümle (Nebensatz), tek başına tam bir anlam taşımayan ve weil, dass, wenn, ob gibi bir bağlaçla başlayan cümledir. Türkçedeki “-dığı için, -dığını, -se” yapılarına karşılık gelir. Temel kural: yan cümlede çekimli fiil en sona gider ve yan cümle ana cümleden virgülle ayrılır: Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin.

Ana cümle, + bağlaç + özne + … + çekimli fiil

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca Yan Cümle (Nebensatz) Nedir?
  2. 2Yan Cümle Nasıl Kurulur? Çekimli Fiil Sona Gider
    1. 2.1Basit fiil: çekimli fiil cümlenin sonunda
    2. 2.2Ayrılabilen fiiller: önek fiile yeniden bitişir
    3. 2.3Modal fiil ve Perfekt: çekimli fiil en sonda
  3. 3Yan Cümlede Öğelerin Sırası: Özne, Zamir ve nicht
    1. 3.1Özne: bağlaçtan hemen sonra
    2. 3.2Zamirler ve sich: özneden hemen sonra
    3. 3.3nicht: fiilden ya da fiil grubundan önce
  4. 4Yan Cümle Cümlenin Neresinde Durur?
    1. 4.1Yan cümle sonda: önce ana cümle
    2. 4.2Yan cümle başta: ana cümle fiille başlar
    3. 4.3Yan cümle tek başına: kısa cevaplar
  5. 5Yan Cümle Ne Zaman Kullanılır? Yan Cümle Bağlaçları
  6. 6Almanca Yan Cümle ile En Sık Yapılan Hatalar
  7. 7Yan Cümle Bağlacı ile Ana Cümle Bağlacı Farkı: weil, denn, deshalb
  8. 8Derinleşmek İsteyenlere
  9. 9Almanca Yan Cümle Alıştırmaları
  10. 10Almanca Yan Cümle Konu Özeti
  11. 11Almanca Yan Cümle Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Yan Cümle (Nebensatz) Nedir?

Almancada cümleler iki türe ayrılır: Hauptsatz (ana cümle) ve Nebensatz (yan cümle). Ana cümle tek başına durabilir: Ich bleibe zu Hause. (Evde kalıyorum.) Yan cümle ise ana cümleye bağlıdır ve ona bir bilgi ekler: sebep, zaman, koşul ya da söylenen, düşünülen bir içerik. weil ich krank bin (hasta olduğum için) tek başına söylendiğinde dinleyen “Ne olmuş?” diye sorar; anlam ancak ana cümleyle tamamlanır.

Yan cümleyi tanımanın en kolay yolu başındaki kelimeye bakmaktır. weil (çünkü, … için), dass (-dığını, -eceğini), wenn (-se, -ince), ob (-ip -meyeceğini), als (-dığında) gibi bağlaçlar yan cümle başlatır; dolaylı soruda wo, wann, warum gibi soru kelimeleri de aynı işi görür. Bütün bu bağlaçların ortak bir kuralı vardır: yan cümlenin çekimli fiili cümlenin sonuna gider. Ders kitaplarında bu dizilim Verbendstellung (fiilin sonda durması) diye de geçer.

Türkçede yan cümle çoğu zaman ayrı bir bağlaçla değil, fiile gelen eklerle kurulur: “hasta olduğum için”, “geleceğini”, “yağmur yağarsa”. Türkçede fiil zaten sonda durduğu için Almanca yan cümlenin dizilimi sana tanıdık gelecek. Fark şurada: Almancada bağlayan iş cümlenin başındaki bağlaca düşer, fiil ise ekini almadan, kişiye göre çekilmiş hâliyle sona gider. Asıl zorluk, ana cümlede fiilin ikinci sırada, yan cümlede ise sonda olmasıdır; iki farklı düzeni aynı cümlede birlikte kurarsın.

Türkçe yan cümle ve Almanca karşılığı
TürkçeAlmancaBağlaç
Hasta olduğum için evde kalıyorum.Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin.weil (… için, çünkü)
Onun geleceğini biliyorum.Ich weiß, dass er kommt.dass (-dığını, -eceğini)
Yağmur yağarsa evde kalırız.Wenn es regnet, bleiben wir zu Hause.wenn (-se, -ince)
Otobüsün gelip gelmeyeceğini bilmiyorum.Ich weiß nicht, ob der Bus kommt.ob (-ip -meyeceğini)

Yan Cümle Nasıl Kurulur? Çekimli Fiil Sona Gider

Yan cümle üç adımda kurulur: 1) bağlaç başa gelir, 2) özne hemen arkasından gelir, 3) çekimli fiil en sona gider. Aradaki öğeler (zaman, yer, nesne) ana cümledeki sıralarını korur; yer değiştiren yalnız fiildir. Aşağıdaki tabloda aynı bilgiyi önce ana cümle, sonra yan cümle olarak görüyorsun.

Ana cümlede ve yan cümlede fiilin yeri
Fiil türüAna cümle (Hauptsatz)Yan cümle (Nebensatz)
Basit fiilEr arbeitet heute.…, weil er heute arbeitet.
Ayrılabilen fiilDer Kurs fängt um neun an.…, dass der Kurs um neun anfängt.
Modal fiilIch muss heute lernen.…, weil ich heute lernen muss.
Perfekt (haben)Sie hat mich angerufen.…, dass sie mich angerufen hat.
Perfekt (sein)Wir sind zu spät gekommen.…, weil wir zu spät gekommen sind.

Kalın yazılan çekimli fiildir. Ana cümlede ikinci sırada, yan cümlede en sonda durur.

Almanca yan cümlede fiilin yeri: basit fiil, ayrılabilen fiil, modal fiil ve Perfekt ile Nebensatz örnekleri
Yan cümlede çekimli fiil her zaman en sonda; önek fiile bitişir, mastar ve Partizip II ondan önce gelir

Basit fiil: çekimli fiil cümlenin sonunda

Cümlede tek bir fiil varsa kural çok basittir: fiil, kişiye göre çekilmiş hâliyle cümlenin en sonuna gider. Fiilin çekimi değişmez; ich arbeite yan cümlede de weil ich … arbeite olur. Fiilden önceki öğeler genellikle ana cümledeki sırasıyla kalır: önce özne, sonra zaman, sonra yer ya da nesne. Cümle uzun da olsa fiili sona koymadan noktayı koyma.

Basit fiille yan cümle
  • Ich lerne Deutsch, weil ich in Deutschland arbeite.Almanya’da çalıştığım için Almanca öğreniyorum.
  • Anna sagt, dass das Wetter morgen schön ist.Anna yarın havanın güzel olacağını söylüyor.
  • Wir gehen spazieren, wenn die Sonne scheint.Güneş açınca yürüyüşe çıkarız.
  • Ich weiß nicht, ob Mehmet heute kommt.Mehmet’in bugün gelip gelmeyeceğini bilmiyorum.

Ayrılabilen fiiller: önek fiile yeniden bitişir

Ana cümlede ayrılabilen fiiller ikiye bölünür: çekimli kısım ikinci sırada, önek (an-, auf-, zu-, ein- …) en sonda durur: Er ruft mich morgen an. Yan cümlede çekimli fiil de sona gittiği için önek ile fiil yan yana gelir ve bitişik yazılır: …, dass er mich morgen anruft. Önek ayrı kalırsa (dass er mich ruft an) cümle yanlış olur.

Ayrılabilen fiille yan cümle
  • Ich weiß, dass der Kurs um neun anfängt.Kursun dokuzda başladığını biliyorum.
  • Lukas ist müde, weil er jeden Tag um fünf aufsteht.Lukas her gün beşte kalktığı için yorgun.
  • Ruf mich an, wenn du in Berlin ankommst.Berlin’e varınca beni ara.
  • Weißt du, wann der Supermarkt zumacht?Süpermarketin ne zaman kapandığını biliyor musun?

Cümlede iki fiil varsa, örneğin modal fiiller ya da Perfekt kullanıldığında, ana cümlede çekimli fiil ikinci sırada, mastar ya da Partizip II sonda durur: Ich muss heute arbeiten. Yan cümlede çekimli fiil bunun da arkasına, en sona geçer. Böylece sıra “mastar + modal fiil” ya da “Partizip II + haben/sein” olur: …, weil ich heute arbeiten muss. / …, dass er angerufen hat. Ayrılabilen bir fiilin Partizip II’si de tek parça kalır: angerufen, aufgestanden.

İki fiilli yan cümle
  • Ich kann heute nicht kommen, weil ich arbeiten muss.Bugün gelemem, çünkü çalışmam gerekiyor.
  • Elif sagt, dass sie gut Deutsch sprechen kann.Elif iyi Almanca konuşabildiğini söylüyor.
  • Ich glaube, dass Can den Termin vergessen hat.Bence Can randevuyu unuttu.
  • Wir waren müde, weil wir lange gefahren sind.Uzun süre yol gittiğimiz için yorgunduk.

Yan Cümlede Öğelerin Sırası: Özne, Zamir ve nicht

Fiil sona gidince cümlenin geri kalanı bağlaç ile fiil arasına sıralanır. Bu bölümde üç kuralı göreceksin: öznenin yeri, zamirlerin ve sich’in yeri, nicht’in yeri. Üçü de ana cümlede bildiğin sıranın biraz düzenlenmiş hâlidir.

Özne: bağlaçtan hemen sonra

Ana cümlede cümleye bir zaman ifadesiyle başlayabilir ve özneyi fiilden sonraya alabilirsin: Heute habe ich keine Zeit. Yan cümlede bu devrik düzen olmaz. Özne bir kişi zamiriyse (ich, du, er, wir …) her zaman bağlaçtan hemen sonra gelir; zaman ifadesi de özneden sonraya geçer. Yan cümlenin başında bağlacın yerini başka bir öğe almaz.

Ana cümleden yan cümleye: öznenin yeri
  • Heute habe ich keine Zeit. → …, weil ich heute keine Zeit habe.Bugün vaktim yok. → … bugün vaktim olmadığı için.
  • Morgen fährt Anna nach Hamburg. → …, dass Anna morgen nach Hamburg fährt.Anna yarın Hamburg’a gidiyor. → … Anna’nın yarın Hamburg’a gideceğini.
  • Am Wochenende besuchen wir unsere Eltern. → …, wenn wir am Wochenende unsere Eltern besuchen.Hafta sonu annemizi babamızı ziyaret ediyoruz. → … hafta sonu annemizi babamızı ziyaret edince.

Zamirler ve sich: özneden hemen sonra

Kısa zamirler (mich, dich, ihn, mir, dir, ihm …) ve dönüşlü sich yan cümlede öznenin hemen arkasına yerleşir; zaman ifadeleri ve isim nesneler onlardan sonra gelir. Önemli olan, fiilin yine en sonda kalmasıdır: zamirler fiilin peşinden gitmez.

Zamir ve sich ile yan cümle
  • Ich hoffe, dass du mir morgen hilfst.Yarın bana yardım edeceğini umuyorum.
  • Kannst du mir sagen, ob du ihn kennst?Onu tanıyıp tanımadığını söyleyebilir misin?
  • Ich trinke einen Kaffee, wenn ich mich müde fühle.Kendimi yorgun hissedince bir kahve içerim.
  • Ich weiß nicht, ob er sich noch an mich erinnert.Beni hâlâ hatırlayıp hatırlamadığını bilmiyorum.

nicht: fiilden ya da fiil grubundan önce

Bütün yan cümleyi olumsuz yapan nicht, çoğu zaman sondaki fiilin ya da fiil grubunun hemen önüne gelir. İki fiil varsa nicht ikisinin önünde durur: nicht kommen kann, nicht angerufen hat. Ayrılabilen fiilde nicht bitişik fiilin önündedir: nicht anruft. Zamirler ve zaman ifadeleri nicht’ten önce kalır; cümlede bir sıfat ya da yer bildiren öğe varsa nicht genellikle onun önüne gelir (weil er nicht müde ist).

nicht ile yan cümle
  • Ich bin traurig, weil Jonas heute nicht kommt.Jonas bugün gelmediği için üzgünüm.
  • Lena sagt, dass sie morgen nicht arbeiten muss.Lena yarın çalışması gerekmediğini söylüyor.
  • Ich habe Angst, dass er mich nicht anruft.Beni aramayacağından korkuyorum.
  • Es ist schade, dass wir das Spiel nicht gesehen haben.Maçı izlemediğimiz çok yazık.

Yan Cümle Cümlenin Neresinde Durur?

Yan cümle ana cümleden sonra da önce de gelebilir. Hangisini seçtiğin anlamı değiştirmez, ama ana cümlenin dizilimini değiştirir. Bir de konuşmada, soruya verilen kısa cevaplarda yan cümle tek başına kullanılır. Aşağıdaki görsel üç düzeni yan yana gösteriyor.

Almanca ana cümle ve yan cümlede fiilin yeri: fiil ikinci sırada, yan cümlede sonda, yan cümle öndeyse ana cümle fiille başlar
Ana cümlede fiil ikinci sırada, yan cümlede sonda; yan cümle öndeyse ana cümle fiille başlar

Yan cümle sonda: önce ana cümle

En sık görülen düzende önce ana cümle, sonra virgül, sonra yan cümle gelir. Ana cümle bildiğin normal düzendedir (fiil ikinci sırada), yan cümlede ise fiil sondadır. Türkçede yan cümleyi genellikle öne koyarız (“Hasta olduğum için evde kalıyorum.”); Almancada ana cümleyle başlamak çok doğaldır.

Ana cümle + yan cümle
  • Ich nehme den Bus, wenn es regnet.Yağmur yağınca otobüse binerim.
  • Mehmet ruft an, weil er eine Frage hat.Mehmet bir sorusu olduğu için arıyor.
  • Wir wissen noch nicht, ob wir umziehen können.Taşınıp taşınamayacağımızı henüz bilmiyoruz.

Yan cümle başta: ana cümle fiille başlar

Yan cümle öne alındığında bütün cümlenin birinci öğesi sayılır. Almanca ana cümlede çekimli fiil ikinci sırada olmak zorunda olduğu için, virgülden hemen sonra ana cümlenin fiili gelir, özne onun arkasına geçer: Wenn ich Zeit habe, komme ich. Bu düzeni “fiil, virgül, fiil” diye akılda tutabilirsin: yan cümlenin fiili virgülden önce, ana cümlenin fiili virgülden hemen sonra durur. Fiilin ikinci sırada olması kuralını cümle yapısı dersinde ayrıntılı bulabilirsin.

Yan cümle + ana cümle
  • Wenn ich Zeit habe, komme ich gern.Vaktim olursa memnuniyetle gelirim.
  • Weil der Zug Verspätung hat, kommen wir zu spät.Tren rötar yaptığı için geç kalıyoruz.
  • Als ich klein war, habe ich in Izmir gewohnt.Küçükken İzmir’de oturuyordum.
  • Dass du heute kommst, freut mich sehr.Bugün gelmene çok sevindim.

Yan cümle tek başına: kısa cevaplar

Konuşmada bir soruya yalnız yan cümleyle cevap verebilirsin; ana cümle sorunun içinde zaten vardır. Özellikle Warum? (Neden?) sorusuna Weil … ile, Wann? (Ne zaman?) sorusuna Wenn … ya da Als … ile cevap verilir. Kısa cevapta da fiil sonda kalır. Yazılı metinde, örneğin bir e-postada, yan cümleyi ana cümleye bağlamak daha uygundur.

Kısa cevap olarak yan cümle
  • Warum lernst du Deutsch? — Weil ich in Wien studieren möchte.Neden Almanca öğreniyorsun? — Çünkü Viyana’da okumak istiyorum.
  • Wann gehen wir los? — Wenn du fertig bist.Ne zaman çıkıyoruz? — Sen hazır olunca.
  • Was hat der Arzt gesagt? — Dass ich viel Wasser trinken soll.Doktor ne dedi? — Bol su içmem gerektiğini.

Yan Cümle Ne Zaman Kullanılır? Yan Cümle Bağlaçları

Fiilin sona gitmesi bütün yan cümle bağlaçlarında aynıdır; değişen, bağlacın kattığı anlamdır. A2 düzeyinde en çok kullanacağın yan cümleler aşağıdaki kartlarda. Her bağlacın ayrıntısı kendi dersinde anlatılıyor; burada amaç, hepsinin aynı dizilimi kullandığını görmek.

Almanca yan cümle bağlaçları weil, wenn, dass ve ob ile resimli örnek cümleler: şemsiye, çalar saat, pasta ve otobüs
Dört bağlaç, tek kural: yan cümlede çekimli fiil sonda

1Sebep: weil (… için, çünkü)

Bir şeyin nedenini söylerken weil kullanılır. Aynı anlamı veren denn ve sonucu bildiren deshalb farklı dizilim ister; üçünü weil, denn ve deshalb dersinde karşılaştırmalı bulabilirsin.

  • Ich nehme einen Schirm mit, weil es regnet.Yağmur yağdığı için yanıma şemsiye alıyorum.
  • Anna ist heute nicht da, weil sie krank ist.Anna hasta olduğu için bugün burada değil.
  • Weil die Miete so hoch ist, suchen wir eine neue Wohnung.Kira çok yüksek olduğu için yeni bir ev arıyoruz.

2İçerik: dass (-dığını, -eceğini)

sagen, glauben, wissen, hoffen, finden gibi fiillerden sonra söylenen, düşünülen ya da bilinen şey dass ile verilir. Ayrıntısı dass bağlacı dersinde.

  • Ich hoffe, dass der Kuchen schmeckt.Umarım pasta lezzetlidir.
  • Lukas sagt, dass er morgen keine Zeit hat.Lukas yarın vakti olmadığını söylüyor.
  • Ich finde, dass die Wohnung zu klein ist.Bence ev çok küçük.

3Koşul ve tekrar eden zaman: wenn (-se, -ince)

wenn hem koşul (-se) hem de şimdiki ya da gelecekteki bir zamanı (-ince, her … -dığında) bildirir. Ayrıntısı wenn bağlacı dersinde.

  • Wenn der Wecker klingelt, stehe ich sofort auf.Çalar saat çalınca hemen kalkarım.
  • Wenn du Hilfe brauchst, ruf mich an.Yardıma ihtiyacın olursa beni ara.
  • Ich bleibe zu Hause, wenn das Wetter schlecht ist.Hava kötü olursa evde kalırım.

4Dolaylı soru: ob ve soru kelimeleri

Bir soruyu başka bir cümlenin içine alırken evet-hayır sorusu için ob, öteki sorular için soru kelimesinin kendisi (wo, wann, wie, warum, was) kullanılır. Ayrıntısı dolaylı soru cümleleri dersinde.

  • Weißt du, ob der Bus noch kommt?Otobüsün hâlâ gelip gelmeyeceğini biliyor musun?
  • Können Sie mir sagen, wo die Ausländerbehörde ist?Yabancılar Dairesi’nin nerede olduğunu söyleyebilir misiniz?
  • Ich verstehe nicht, warum er so spät kommt.Neden bu kadar geç geldiğini anlamıyorum.

5Geçmişte bir kez olan zaman: als (-dığında)

Geçmişte bir kez olan bir olayın ya da bir dönemin zamanı als ile verilir; tekrar eden geçmiş olaylarda wenn gelir. Bu ayrımı wenn mi als mı dersinde bulabilirsin.

  • Als ich 18 war, habe ich den Führerschein gemacht.18 yaşındayken ehliyetimi aldım.
  • Als Elif nach Deutschland kam, konnte sie kein Deutsch.Elif Almanya’ya geldiğinde hiç Almanca bilmiyordu.

6Zaman sınırı: bis ve seit

Bir eylemin ne zamana kadar sürdüğünü bis, ne zamandan beri sürdüğünü seit (ya da seitdem) bildirir. Öteki zaman bağlaçlarıyla birlikte zaman bağlaçları dersinde anlatılıyor.

  • Warte bitte hier, bis ich zurückkomme.Lütfen ben dönene kadar burada bekle.
  • Seit ich in Köln wohne, fahre ich jeden Tag Fahrrad.Köln’de oturduğumdan beri her gün bisiklete biniyorum.

7Kişiyi ya da şeyi tanımlamak: ilgi cümlesi

Bir ismi açıklayan yan cümle der, die, das gibi ilgi zamirleriyle başlar; fiil yine sondadır. İlgi zamirinin hangi biçimi alacağını ilgi cümleleri dersinde öğreneceksin.

  • Das ist der Mann, der neben uns wohnt.Bu, yanımızda oturan adam.
  • Ich suche eine Wohnung, die nicht so teuer ist.Çok pahalı olmayan bir ev arıyorum.

Almanca Yan Cümle ile En Sık Yapılan Hatalar

Yan cümle hatalarının çoğu, ana cümlenin düzenini yan cümleye taşımaktan ya da yan cümleden sonra ana cümlenin fiilini unutmaktan gelir. İngilizce bilenler için de risk vardır: İngilizcede because ve that’ten sonra normal cümle düzeni kullanılır.

Ich komme nicht, weil ich habe keine Zeit.

Ich komme nicht, weil ich keine Zeit habe.

Ana cümlede öğrendiğin “fiil ikinci sırada” kuralı yan cümleye taşınmış; İngilizcedeki “because I have no time” düzeni de buna iter. weil yan cümle başlatır, çekimli fiil habe en sona gider.

Wenn ich Zeit habe, ich komme.

Wenn ich Zeit habe, komme ich.

Türkçede ve İngilizcede yan cümleden sonra ana cümle özneyle başlar. Almancada öndeki yan cümle birinci öğe sayılır; ana cümlenin fiili ikinci sırada, yani virgülden hemen sonra gelmelidir.

Ich weiß, dass er mich ruft an.

Ich weiß, dass er mich anruft.

Ana cümlede ayrılan önek (an-) yan cümlede ayrı kalmaz. Fiil sona gidince önekle buluşur ve bitişik yazılır: anruft.

Ich kann nicht kommen, weil ich muss arbeiten.

Ich kann nicht kommen, weil ich arbeiten muss.

Ana cümledeki “modal fiil + … + mastar” sırası korunmuş. Yan cümlede çekimli olan modal fiil en sona geçer: arbeiten muss.

Sie sagt, dass sie hat den Schlüssel vergessen.

Sie sagt, dass sie den Schlüssel vergessen hat.

Perfekt’te çekimli olan yardımcı fiildir (haben/sein). Yan cümlede Partizip II’nin de arkasına, cümlenin en sonuna gider: vergessen hat.

Ich weiß nicht, wenn er heute kommt.

Ich weiß nicht, ob er heute kommt.

İngilizcede “I don’t know if he is coming” cümlesindeki if hem koşul hem dolaylı soru bildirir; Türkçede de “gelip gelmeyeceğini” yapısı ayrı bir bağlaç kullanmaz. Almancada evet-hayır dolaylı sorusu ob ile kurulur; wenn koşul ya da zaman bildirir.

Ich lerne Deutsch weil ich in Berlin arbeite.

Ich lerne Deutsch, weil ich in Berlin arbeite.

Türkçede “Berlin’de çalıştığım için Almanca öğreniyorum.” virgülsüz yazılır. Almancada yan cümle ana cümleden her zaman virgülle ayrılır.

Yan Cümle Bağlacı ile Ana Cümle Bağlacı Farkı: weil, denn, deshalb

Her bağlaç yan cümle başlatmaz. Almancada iki cümleyi bağlayan kelimeler üç gruba ayrılır ve her grup fiili başka bir yere koyar. Türkçede “çünkü” ve “bu yüzden” diye çevirdiğin üç kelime, denn, weil ve deshalb, bu üç gruba birer örnektir. Aynı bilgiyi üç farklı dizilimle söyleyebilirsin.

Üç bağlaç türü ve fiilin yeri
TürKelimelerFiilin yeriÖrnek
Eşit bağlaç (ana cümle bağlar)und, aber, oder, denn, sondernnormal: 2. sıradaIch bleibe zu Hause, denn ich bin krank.
Bağlaç zarfı (ana cümle bağlar)deshalb, trotzdem, dann, danachzarf başta olunca ondan hemen sonraIch bin krank, deshalb bleibe ich zu Hause.
Yan cümle bağlacıweil, dass, wenn, ob, als, bis, seiten sondaIch bleibe zu Hause, weil ich krank bin.
Almanca denn, deshalb ve weil karşılaştırması: eşit bağlaç, bağlaç zarfı ve yan cümle bağlacında fiilin yeri
Aynı anlam, üç dizilim: denn, deshalb, weil

denn bir eşit bağlaçtır: iki ana cümlenin arasında durur ve sıra saymaz, bu yüzden arkasındaki cümle normal düzendedir. deshalb ise cümlenin birinci öğesi sayılan bir zarftır; arkasından hemen fiil gelir. weil yan cümle başlatır ve fiili sona gönderir. Anlam olarak denn ile weil neredeyse aynıdır, ama Warum? sorusuna yalnız Weil … ile cevap verilir; denn cümle başında tek başına cevap olamaz. und, aber, oder, sondern için eşit bağlaçlar dersine bakabilirsin.

Derinleşmek İsteyenlere

Konuşmada weil’den sonra fiil ikinci sırada

Günlük konuşmada Almanların bazen …, weil ich hab keine Zeit dediğini duyabilirsin. Bu kullanım konuşma diline aittir; standart Almancada, yazıda ve resmî konuşmada fiil sona gider: …, weil ich keine Zeit habe. Sen standart biçimi kullan. Duyduğunda şaşırma ama örnek alma.

Yan cümle içinde yan cümle

Bir yan cümleye ikinci bir yan cümle bağlanabilir. Her yan cümle kendi bağlacıyla başlar, kendi fiilini sona koyar ve virgülle ayrılır: Ich glaube, dass er heute nicht kommt, weil er krank ist. (Hasta olduğu için bugün gelmeyeceğini düşünüyorum.) Cümle uzadıkça her bağlaçtan sonra “bu yan cümlenin fiili nerede bitiyor?” diye kontrol et.

Zamir nesne, isim öznenin önüne geçebilir

Özne bir isimse (Anna, der Lehrer), kısa bir zamir nesne ondan önce gelebilir: Ich weiß, dass dich Anna mag. Aynı cümleyi Ich weiß, dass Anna dich mag. diye de kurabilirsin; ikisi de doğrudur. Özne bir zamirse (er, sie, wir) bu olmaz, özne hep önde kalır: …, dass sie dich mag.

İleride öğreneceğin yan cümle bağlaçları

B1 düzeyinde obwohl (-e rağmen), damit (-sın diye), bevor (-meden önce), nachdem (-dıktan sonra), während (-ken) ve falls (-se, şayet) gibi yeni bağlaçlar öğreneceksin. Hepsi bu dersteki kuralı kullanır: Obwohl es regnet, gehen wir spazieren. (Yağmur yağmasına rağmen yürüyüşe çıkıyoruz.) Yeni bir bağlaç öğrendiğinde ilk sorman gereken şey, onun yan cümle mi ana cümle mi başlattığıdır.

Almanca Yan Cümle Alıştırmaları

Birinci alıştırmada yan cümlenin sonuna doğru fiil biçimini yazacaksın. İkincide doğru dizilimi seçeceksin. Üçüncüde iki fiilli yan cümleleri ve yan cümleden sonra gelen ana cümleyi çalışacaksın.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: Fiili çek ve sona yaz

Parantezdeki fiili özneye göre çekip boşluğa yaz.

  1. 1

    Ich bleibe heute zu Hause, weil ich krank . (sein)

  2. 2

    Anna sagt, dass sie morgen keine Zeit . (haben)

  3. 3

    Ich weiß nicht, ob der Bus heute . (kommen)

  4. 4

    Wenn du Hunger , koche ich etwas. (haben)

  5. 5

    Ruf mich an, wenn du in Berlin . (ankommen)

  6. 6

    Ich glaube, dass der Film um acht . (anfangen)

  7. 7

    Wir wissen, dass ihr gut Deutsch . (sprechen)

Cevap anahtarı
  1. bin — ich + sein → bin; weil yan cümlesinde fiil sonda.
  2. hat — sie (o, tekil) + haben → hat.
  3. kommt — der Bus → er; kommen → kommt.
  4. hast — du + haben → hast.
  5. ankommst — Yan cümlede ayrılabilen fiil bitişik yazılır: ankommst.
  6. anfängt — anfangen er/sie/es biçiminde a → ä olur ve bitişik yazılır: anfängt.
  7. sprecht — ihr + sprechen → sprecht.
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: Doğru dizilimi seç

Cümleyi doğru tamamlayan seçeneği işaretle.

  1. 1

    Ich lerne Deutsch, weil ___.

  2. 2

    Wenn ich Zeit habe, ___.

  3. 3

    Kannst du mir sagen, ___?

  4. 4

    Ich habe schlecht geschlafen, ___ bin ich müde.

  5. 5

    Sie sagt, dass ___.

  6. 6

    Ich weiß nicht, ___ er heute kommt. (gelip gelmeyeceğini)

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: İki fiilli yan cümle ve ana cümle

Boşluğa parantezdeki ipucuna göre doğru biçimi yaz. Gerekirse iki kelime yaz.

  1. 1

    Ich kann nicht kommen, weil ich arbeiten . (müssen)

  2. 2

    Ich glaube, dass er schon . (anrufen, Perfekt: iki kelime)

  3. 3

    Lena ist müde, weil sie jeden Tag früh . (aufstehen)

  4. 4

    Es tut mir leid, dass wir so spät gekommen . (sein)

  5. 5

    Wenn das Wetter schön ist, wir in den Park. (gehen)

  6. 6

    Weil der Zug Verspätung hat, ich zu spät. (kommen)

  7. 7

    Ich möchte wissen, du heute Abend machst. (ne yaptığını)

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

A2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Almanca Yan Cümle Konu Özeti

  • Yan cümle (Nebensatz) weil, dass, wenn, ob, als gibi bir bağlaçla ya da soru kelimesiyle başlar ve ana cümleye bilgi ekler.
  • Yan cümlede çekimli fiil en sona gider; çekimi değişmez: weil ich krank bin.
  • Ayrılabilen fiiller yan cümlede bitişik yazılır (anruft); iki fiil varsa çekimli olan en sondadır (arbeiten muss, angerufen hat).
  • Özne bağlaçtan hemen sonra gelir; zamirler ve sich öznenin arkasında, nicht çoğu zaman fiil grubunun önündedir.
  • Yan cümle öndeyse ana cümle fiille başlar: Wenn ich Zeit habe, komme ich.
  • Yan cümle ana cümleden her zaman virgülle ayrılır.
  • denn ve und gibi eşit bağlaçlar ile deshalb gibi bağlaç zarfları yan cümle başlatmaz; fiili sona göndermezler.

Almanca Yan Cümle Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca yan cümle (Nebensatz) nedir?

Bir bağlaçla başlayan ve ana cümleye sebep, zaman, koşul ya da içerik bilgisi ekleyen cümledir. Tek başına tam bir anlam taşımaz ve çekimli fiili cümlenin sonunda durur: …, weil ich krank bin.

Hauptsatz ile Nebensatz arasındaki fark nedir?

Hauptsatz (ana cümle) tek başına durabilir ve çekimli fiili ikinci sıradadır: Ich bin krank. Nebensatz (yan cümle) ana cümleye bağlıdır, bir bağlaçla başlar ve çekimli fiili en sondadır: …, weil ich krank bin.

Almanca yan cümle bağlaçları hangileri?

A2 düzeyinde en sık kullanılanlar weil, dass, wenn, ob, als, bis ve seit(dem); dolaylı sorularda wo, wann, wie, warum, was gibi soru kelimeleri de yan cümle başlatır. B1’de obwohl, damit, bevor, nachdem, während ve falls eklenir.

Yan cümlede iki fiil varsa hangisi sona gider?

Çekimli olan fiil en sona gider. Modal fiilli cümlede sıra “mastar + modal fiil” (arbeiten muss), Perfekt’te “Partizip II + haben/sein” (gekommen ist) olur.

Yan cümle başta olunca ne değişir?

Yan cümle bütün cümlenin birinci öğesi sayılır, bu yüzden ana cümle fiille başlar ve özne fiilden sonra gelir: Weil es regnet, nehme ich den Bus.

Ayrılabilen fiil yan cümlede nasıl yazılır?

Bitişik yazılır. Ana cümlede Er ruft mich an. denir, yan cümlede önek ile fiil sonda buluşur: …, dass er mich anruft.

weil ile denn arasındaki fark nedir?

İkisi de “çünkü” anlamı taşır. weil yan cümle başlatır ve fiili sona gönderir (weil ich krank bin); denn eşit bağlaçtır, arkasındaki cümle normal düzendedir (denn ich bin krank). Warum? sorusuna yalnız weil ile cevap verilir.

Almancada yan cümleden önce virgül zorunlu mu?

Evet. Yan cümle ana cümleden her zaman virgülle ayrılır: Ich glaube, dass er recht hat. Yan cümle öndeyse virgül onun fiilinden sonra gelir: Wenn du Zeit hast, komm vorbei.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.