Almanca Dönüşlü Fiiller (Reflexive Verben): sich Çekimi, Akkusativ ve Dativ, Liste ve Alıştırmalar
Dönüşlü fiiller (Reflexive Verben), yapılan işin özneye geri döndüğü fiillerdir ve sich zamiriyle kullanılır. Türkçedeki “yıkanmak, giyinmek” gibi fiillere benzer. sich kişiye göre değişir: ich mich, du dich, er/sie/es sich, wir uns, ihr euch, sie/Sie sich. Örnek: Ich wasche mich. (Yıkanıyorum.)
Özne + çekimli fiil + mich / dich / sich / uns / euch / sich + …
Bu derste öğreneceklerin
- 1Almanca Dönüşlü Fiiller Nedir? Reflexive Verben Ne Demek?
- 2Dönüşlü Zamir sich Nasıl Çekilir? mich, dich, sich Tablosu
- 3Dönüşlü Fiil Türleri: Yalnız Dönüşlü, Hem Dönüşlü Hem Değil
- 4Dönüşlü Fiiller Ne Zaman Kullanılır?
- 5Cümlede sich Nereye Gelir?
- 6Edatlı Dönüşlü Fiiller: sich freuen auf, sich interessieren für
- 7Dativ’li Dönüşlü Fiiller: Ich wasche mir die Hände
- 8Almanca Dönüşlü Fiiller ile En Sık Yapılan Hatalar
- 9Dönüşlü Zamir ile Kişi Zamiri Farkı: sich mi, ihn mi?
- 10Derinleşmek İsteyenlere
- 11Almanca Dönüşlü Fiiller Alıştırmaları
- 12Almanca Dönüşlü Fiiller Konu Özeti
- 13Almanca Dönüşlü Fiiller Hakkında Sık Sorulan Sorular
Almanca Dönüşlü Fiiller Nedir? Reflexive Verben Ne Demek?
Bir cümlede işi yapan ile işten etkilenen aynı kişiyse fiil dönüşlüdür. Ich wasche das Auto. (Arabayı yıkıyorum.) cümlesinde yıkanan araba, Ich wasche mich. (Yıkanıyorum.) cümlesinde ise yıkanan benim. Almancada bu “kendini” anlamını fiile bir ek getirerek değil, ayrı bir zamirle verirsin. Bu zamire Reflexivpronomen (dönüşlü zamir) denir; sözlükteki biçimi sich’tir. Bu yüzden dönüşlü fiiller sözlükte ve kelime listelerinde hep sich ile yazılır: sich waschen (yıkanmak), sich freuen (sevinmek), sich beeilen (acele etmek).
Türkçede dönüşlülük çoğu zaman fiile eklenen -n- ya da -In- ekiyle yapılır: yıka-n-mak, tara-n-mak, giy-in-mek. Bazen de “kendini” kelimesi kullanılır: kendini tanıtmak, kendini iyi hissetmek. Almanca ile Türkçe her zaman örtüşmez. sich beeilen (acele etmek), sich erkälten (üşütmek), sich verspäten (gecikmek) Almancada dönüşlüdür, Türkçede değil. Bu fiilleri Türkçeden çevirerek bulamazsın; her birini sich ile birlikte öğrenmen gerekir.
| Türkçe | Almanca | Dönüşlü mü? |
|---|---|---|
| yıkanmak | sich waschen | ikisinde de dönüşlü |
| giyinmek | sich anziehen | ikisinde de dönüşlü |
| kendini tanıtmak | sich vorstellen | ikisinde de dönüşlü |
| acele etmek | sich beeilen | yalnız Almancada dönüşlü |
| üşütmek | sich erkälten | yalnız Almancada dönüşlü |
| ilgilenmek (bir şeye) | sich interessieren für | Almancada dönüşlü, edatlı |
Dönüşlü Zamir sich Nasıl Çekilir? mich, dich, sich Tablosu
Dönüşlü fiil çekilirken yalnız fiil değil, sich de özneye göre değişir. Dönüşlü zamir A2’de çoğunlukla Akkusativ (-i hâli) biçimiyle kullanılır. Aşağıdaki tabloda sich’in kişilere göre biçimlerini ve sich waschen fiilinin tam çekimini görüyorsun.
| Kişi | Dönüşlü zamir | Çekim | Türkçe |
|---|---|---|---|
| ich | mich | ich wasche mich | yıkanıyorum |
| du | dich | du wäschst dich | yıkanıyorsun |
| er/sie/es | sich | er wäscht sich | yıkanıyor |
| wir | uns | wir waschen uns | yıkanıyoruz |
| ihr | euch | ihr wascht euch | yıkanıyorsunuz |
| sie/Sie | sich | sie/Sie waschen sich | yıkanıyorlar / yıkanıyorsunuz |
waschen düzensizdir: du wäschst, er wäscht. Sie (siz) ile de dönüşlü zamir küçük harfle sich yazılır.
- ich, du, wir, ihr için ayrı bir dönüşlü biçim yoktur; bu kişilerde dönüşlü zamir, kişi zamirinin Akkusativ biçimiyle aynıdır: mich, dich, uns, euch.
- sich yalnız üçüncü kişilerde (er, sie, es, çoğul sie) ve resmî Sie’de kullanılır. Anlamı “kendini, kendilerini, kendinizi” olur.
- Fiil kendi kurallarına göre çekilir; sich fiilin çekimini değiştirmez: ich freue mich, du freust dich, sie freut sich.

Dönüşlü Fiil Türleri: Yalnız Dönüşlü, Hem Dönüşlü Hem Değil
Dönüşlü fiiller üç grupta toplanır. Bazıları sich olmadan hiç kullanılmaz, bazıları hem bir nesneyle hem de sich ile kullanılabilir, bazılarında ise sich “birbirini” anlamı taşır. Hangi grupta olduğunu bilmek, sich’i ne zaman atabileceğini ve ne zaman atamayacağını gösterir.
Echte reflexive Verben: yalnız sich ile
Bu fiiller sich olmadan kullanılmaz; sich’i yerine başka bir nesne koyamazsın. “Ich beeile” ya da “Ich beeile ihn” diye bir cümle yoktur. Bu grubun Türkçe karşılıkları çoğu zaman dönüşlü değildir, bu yüzden en çok dikkat isteyen gruptur. Bu derste geçen yalnız dönüşlü fiiller: sich beeilen (acele etmek), sich erholen (dinlenmek, kendine gelmek), sich erkälten (üşütmek), sich bedanken (teşekkür etmek), sich verlieben (âşık olmak), sich verspäten (gecikmek), sich schämen (utanmak).
- Wir müssen uns beeilen, der Zug fährt um acht.Acele etmemiz lazım, tren sekizde kalkıyor.
- Im Urlaub habe ich mich gut erholt.Tatilde iyice dinlendim.
- Der Bus verspätet sich heute.Otobüs bugün gecikiyor.
- Lena hat sich in Jonas verliebt.Lena, Jonas’a âşık oldu.
Waschen, anziehen: dönüşlü ve dönüşsüz kullanım
Bu fiiller hem başka bir nesneyle hem de sich ile kullanılır. İş başka birine ya da bir şeye yapılıyorsa nesne gelir; kişi işi kendine yapıyorsa nesnenin yerine dönüşlü zamir geçer. Türkçede de çoğu zaman aynı ayrım vardır: “çocuğu giydirmek” ile “giyinmek”, “arabayı yıkamak” ile “yıkanmak”. Bu gruptaki fiiller: waschen, anziehen, ausziehen, kämmen, setzen, ärgern, vorstellen, verletzen, langweilen.
- Ich ziehe das Kind an. / Ich ziehe mich an.Çocuğu giydiriyorum. / Giyiniyorum.
- Der Lärm ärgert mich. / Ich ärgere mich.Gürültü beni sinirlendiriyor. / Sinirleniyorum.
- Can stellt seine Frau vor. / Can stellt sich vor.Can karısını tanıtıyor. / Can kendini tanıtıyor.
- Der Film langweilt die Kinder. / Die Kinder langweilen sich.Film çocukları sıkıyor. / Çocuklar sıkılıyor.
Reziproke Verben: wir treffen uns
Özne çoğulsa (wir, ihr, sie ya da “Anna und Can”) sich bazen “kendini” değil “birbirini” anlamına gelir. Buna karşılıklı (reziprok) kullanım denir. Türkçede bu anlamı “-ş-” ekiyle (görüşmek, tartışmak, anlaşmak) ya da “birbiri” kelimesiyle verirsin. Almancada biçim aynı kalır: wir uns, ihr euch, sie sich. Hangi anlamın kastedildiğini bağlam gösterir.
- Wir treffen uns am Samstag im Café.Cumartesi kafede buluşuyoruz.
- Ayşe und Anna kennen sich seit der Schule.Ayşe ile Anna okuldan beri tanışıyor.
- Ihr versteht euch sehr gut.Birbirinizle çok iyi anlaşıyorsunuz.
- Meine Nachbarn streiten sich oft.Komşularım sık sık tartışıyor.
- Tschüs, wir sehen uns morgen!Hoşça kal, yarın görüşürüz!
Dönüşlü Fiiller Ne Zaman Kullanılır?
Dönüşlü fiiller günlük hayatın her yerinde karşına çıkar: sabah hazırlanırken, duygularını anlatırken, doktorda, iş görüşmesinde. Aşağıdaki kartlar fiilleri konularına göre topluyor; her konuda işine yarayacak birkaç fiil ve örnek var.

1Kişisel bakım: sich waschen, sich kämmen, sich rasieren
Kişinin kendi bedenine yaptığı işler dönüşlüdür. Bir yere hazırlanırken yaptığın işlerin çoğu bu gruptadır.
- Mein Vater rasiert sich jeden Morgen.Babam her sabah tıraş oluyor.
- Ich dusche mich und dann frühstücke ich.Duş alıyorum, sonra kahvaltı yapıyorum.
- Zieh dich warm an, es ist kalt draußen!Sıkı giyin, dışarısı soğuk!
2Duygular: sich freuen, sich ärgern, sich fühlen
Duygu ve ruh hâli anlatan birçok fiil Almancada dönüşlüdür. Duyguyu yaşayan kişi öznedir, sich de ona uyar.
- Wie fühlst du dich heute?Bugün kendini nasıl hissediyorsun?
- Ich freue mich sehr, dich zu sehen.Seni gördüğüme çok sevindim.
- Mehmet ärgert sich über die hohe Miete.Mehmet yüksek kiraya sinirleniyor.
3Sağlık: sich erkälten, sich verletzen, sich ausruhen
Doktorda ya da işe gidemediğini haber verirken bu fiilleri kullanırsın. Çoğu zaman Perfekt’te söylenir, çünkü olay olmuştur.
- Ich habe mich erkältet und bleibe heute zu Hause.Üşüttüm, bugün evde kalıyorum.
- Jonas hat sich beim Fußball verletzt.Jonas futbolda sakatlandı.
- Du siehst müde aus. Ruh dich ein bisschen aus!Yorgun görünüyorsun. Biraz dinlen!
4Hareket ve yer: sich setzen, sich legen, sich hinsetzen
Kişinin kendini bir yere koyduğu hareketler dönüşlüdür. Bu fiillerden sonra gelen yer Akkusativ’le (wohin) söylenir; bu ayrımı stellen ve stehen dersinde ayrıntılı görebilirsin.
- Bitte setzen Sie sich!Lütfen oturun!
- Elif ist müde und legt sich ins Bett.Elif yorgun, yatağa uzanıyor.
- Darf ich mich neben dich setzen?Yanına oturabilir miyim?
5Tanışma ve nezaket: sich vorstellen, sich bedanken, sich verabschieden
İş görüşmesinde, kursun ilk gününde ya da bir davette bu fiiller sık geçer. Resmî ortamda Sie ile kullanılırlar.
- Darf ich mich vorstellen? Mein Name ist Ayşe Demir.Kendimi tanıtabilir miyim? Adım Ayşe Demir.
- Wir bedanken uns für die Einladung.Davetiniz için teşekkür ederiz.
- Lukas verabschiedet sich von seinen Kollegen.Lukas iş arkadaşlarıyla vedalaşıyor.
6Buluşma ve ilişki: sich treffen, sich verabreden, sich kennenlernen
Biriyle buluşmayı, sözleşmeyi ya da tanışmayı anlatırken dönüşlü fiil kullanırsın. Özne çoğulsa anlam “birbirini” olur.
- Wo habt ihr euch kennengelernt?Nerede tanıştınız?
- Ich habe mich mit Anna für Freitag verabredet.Anna ile cuma için sözleştim.
- Wann treffen wir uns?Ne zaman buluşuyoruz?
Cümlede sich Nereye Gelir?
sich’in yeri cümle türüne göre değişir, ama temel ilke basittir: dönüşlü zamir çekimli fiile ya da özneye mümkün olduğunca yakın durur. Aşağıda ana cümle, modal ve ayrılabilen fiil, Perfekt, yan cümle ve emir kipi için kuralları tek tek görüyorsun.
Ana cümle ve devrik cümle: fiilden hemen sonra
Ana cümlede çekimli fiil ikinci yerdedir ve sich onun hemen arkasına gelir. Cümle bir zaman ya da yer ifadesiyle başlarsa özne fiilin arkasına geçer (devrik cümle); özne bir zamirse sich, özne zamirinden sonra gelir: Morgen treffen wir uns. Özne bir isimse sich genellikle isimden önce durur: Heute freut sich Anna.
- Ich interessiere mich für Musik.Müzikle ilgileniyorum.
- Am Wochenende erholen wir uns im Garten.Hafta sonu bahçede dinleniyoruz.
- Jeden Abend kämmt sich das Mädchen vor dem Spiegel.Kız her akşam aynanın önünde taranıyor.
- Freust du dich auf die Ferien?Tatili dört gözle bekliyor musun?
Modal ve ayrılabilen fiil: sich öne, fiil sona
Cümlede bir modal fiil (müssen, können, wollen…) varsa ikinci yerde modal fiil durur, dönüşlü fiil mastar olarak sona gider. sich ise modal fiilin hemen arkasında, öznenin yanında kalır. Ayrılabilen fiillerde de durum aynıdır: fiilin ön eki sona gider, sich çekimli fiilin arkasında kalır. Bu iki yapının ayrıntılarını modal fiiller ve ayrılabilen fiiller derslerinde bulabilirsin.
- Du musst dich warm anziehen.Sıkı giyinmen lazım.
- Ich kann mich heute nicht konzentrieren.Bugün konsantre olamıyorum.
- Can zieht sich nach der Arbeit um.Can işten sonra üstünü değiştiriyor.
- Wir ruhen uns nach dem Essen kurz aus.Yemekten sonra biraz dinleniyoruz.
Perfekt: dönüşlü fiiller haben alır
Dönüşlü fiiller Perfekt’te her zaman haben yardımcı fiiliyle çekilir. sich verlieben ya da sich erkälten bir durum değişikliği anlatsa da sein almaz. sich, haben’in hemen arkasına gelir; Partizip II sona gider. Perfekt’in nasıl kurulduğunu Perfekt dersinde ayrıntılı bulabilirsin.
- Ich habe mich gestern erkältet.Dün üşüttüm.
- Hast du dich schon angezogen?Giyindin mi?
- Wir haben uns im Deutschkurs kennengelernt.Almanca kursunda tanıştık.
- Herr Wagner hat sich bei uns entschuldigt.Bay Wagner bizden özür diledi.
Yan cümle: sich özneden sonra, fiil sonda
weil, dass, wenn gibi bağlaçlarla kurulan yan cümlelerde çekimli fiil sona gider. Dönüşlü zamir ise özne zamirinin hemen arkasında kalır, fiille birlikte sona gitmez. Yan cümlenin genel kurallarını yan cümleler dersinde görebilirsin.
- Ich komme heute nicht, weil ich mich nicht gut fühle.Bugün gelmiyorum, çünkü kendimi iyi hissetmiyorum.
- Ich hoffe, dass du dich schnell erholst.Umarım çabuk iyileşirsin.
- Wenn wir uns beeilen, schaffen wir den Bus.Acele edersek otobüse yetişiriz.
- Elif sagt, dass sie sich sehr gefreut hat.Elif çok sevindiğini söylüyor.
Emir kipi: Beeil dich! Setzen Sie sich!
Emir cümlesinde fiil başa gelir, dönüşlü zamir de hemen arkasından. du’ya söylenen emirde zamir dich, ihr’e söylenende euch, Sie’ye söylenende sich olur. du emrinde fiilin sonundaki -e çoğu zaman düşer (Beeil dich!), ama Beeile dich! de doğrudur. Emir cümlelerinin kuruluşunu emir kipi dersinde bulabilirsin.
- Beeil dich, wir kommen zu spät!Acele et, geç kalıyoruz!
- Kinder, wascht euch die Hände!Çocuklar, ellerinizi yıkayın!
- Setzen Sie sich bitte, Frau Yılmaz.Buyurun oturun, Bayan Yılmaz.
- Freu dich nicht zu früh!Erken sevinme!
Edatlı Dönüşlü Fiiller: sich freuen auf, sich interessieren für
Birçok dönüşlü fiil sabit bir edatla kullanılır. Edat fiilin parçasıdır: anlamı Türkçeden tahmin edilemez, fiille birlikte ezberlenir. Önce günlük hayatta işine yarayacak kalıpları, sonra en çok karıştırılan çift olan sich freuen auf ile sich freuen über farkını göreceksin.
sich + edat: günlük hayattan kalıplar
Aşağıdaki tabloda fiil, edat ve edatın istediği hal birlikte veriliyor. Türkçe karşılıktaki hal ekine bakarak Almanca edatı tahmin etme: “bir şeye ilgi duymak” Türkçede -e hâliyle söylenir, Almancada ise für gelir. Edatla kullanılan fiillerin dönüşlü olmayanlarını da edatlı fiiller dersinde bulabilirsin.
| Fiil + edat | Hal | Türkçe | Örnek |
|---|---|---|---|
| sich interessieren für | Akkusativ | -e ilgi duymak | Can interessiert sich für Fußball. |
| sich erinnern an | Akkusativ | -i hatırlamak | Erinnerst du dich an den Namen? |
| sich kümmern um | Akkusativ | -e bakmak, ilgilenmek | Elif kümmert sich um ihre Oma. |
| sich gewöhnen an | Akkusativ | -e alışmak | Ich gewöhne mich an das Wetter. |
| sich ärgern über | Akkusativ | -e sinirlenmek | Wir ärgern uns über den Lärm. |
| sich bewerben um | Akkusativ | -e başvurmak (işe) | Mehmet bewirbt sich um eine Stelle. |
| sich unterhalten mit | Dativ | ile sohbet etmek | Ich unterhalte mich mit meiner Nachbarin. |
| sich entschuldigen bei … für | Dativ / Akkusativ | -den … için özür dilemek | Ich entschuldige mich bei dir für den Fehler. |
sich freuen auf ve über: beklenti mi, sevinç mi?
sich freuen iki farklı edatla iki farklı anlam taşır. sich freuen auf + Akkusativ henüz olmamış, beklenen bir şey içindir; Türkçede “… için sabırsızlanmak, dört gözle beklemek” diye çevrilir. sich freuen über + Akkusativ ise olmuş ya da şu an olan bir şeye sevinmektir. Hediye elindeyse über, doğum günün gelecek haftaysa auf kullanırsın.
- Ich freue mich auf das Wochenende.Hafta sonunu dört gözle bekliyorum.
- Die Kinder freuen sich auf die Ferien.Çocuklar tatil için sabırsızlanıyor.
- Ich freue mich über deine Nachricht.Mesajına sevindim.
- Anna freut sich über das gute Ergebnis.Anna iyi sonuca seviniyor.
Dativ’li Dönüşlü Fiiller: Ich wasche mir die Hände
Şimdiye kadar gördüğün bütün örneklerde dönüşlü zamir Akkusativ’di. Cümlede dönüşlü zamirden başka bir Akkusativ nesne daha varsa (die Hände, die Jacke, den Namen) dönüşlü zamir Dativ’e (-e hâli) geçer. Değişen yalnız iki kişidir: ich için mir, du için dir. Öteki kişilerde biçim aynı kalır. Bu bölüm B1 konusudur; dönüşlü fiilleri bütün olarak görmen için burada.
| Kişi | Akkusativ (nesne yok) | Dativ (başka nesne var) |
|---|---|---|
| ich | mich | mir |
| du | dich | dir |
| er/sie/es | sich | sich |
| wir | uns | uns |
| ihr | euch | euch |
| sie/Sie | sich | sich |
Kalın biçimler Akkusativ’den farklı olanlardır. Kişi zamirlerinin Dativ biçimleriyle (ihm, ihr, ihnen) karıştırma: dönüşlü anlamda üçüncü kişide hep sich gelir.

Vücut ve giysi: sich die Hände waschen
Kendi bedenine ya da üstündeki giysiye bir şey yaptığını anlatırken Almanca, Türkçedeki iyelik eki yerine Dativ dönüşlü zamir ve belirli artikel kullanır. Türkçede “ellerimi yıkıyorum” dersin; Almancada en doğal biçim Ich wasche mir die Hände. olur. Ich wasche meine Hände. yanlış değildir, ama beden parçalarında yaygın kalıp Dativ’li olandır. Aynı fiil nesnesiz kullanılınca dönüşlü zamir yeniden Akkusativ olur: Ich wasche mich.
- Ich kämme mich. / Ich kämme mir die Haare.Taranıyorum. / Saçlarımı tarıyorum.
- Du ziehst dich an. / Du ziehst dir die Schuhe an.Giyiniyorsun. / Ayakkabılarını giyiyorsun.
- Ich putze mir jeden Abend die Zähne.Her akşam dişlerimi fırçalıyorum.
- Lena hat sich beim Kochen den Finger verbrannt.Lena yemek yaparken parmağını yaktı.
Hep Dativ alanlar: sich etwas merken, sich etwas wünschen
Bazı fiiller dönüşlü kullanıldığında hep bir Akkusativ nesneyle gelir; bu yüzden dönüşlü zamirleri hep Dativ’dir. Sözlüklerde bu fiiller sich etwas merken gibi gösterilir; etwas (bir şey) nesnenin yerini tutar. Bu fiillerde ich ile mir, du ile dir kullanırsın.
- Ich kann mir den Namen nicht merken.İsmi aklımda tutamıyorum.
- Was wünschst du dir zum Geburtstag?Doğum gününde ne istiyorsun?
- Wir können uns keine größere Wohnung leisten.Daha büyük bir eve paramız yetmiyor.
- Mach dir keine Sorgen!Merak etme! / Endişelenme!
- Das überlege ich mir noch.Bunu bir düşüneyim.
Almanca Dönüşlü Fiiller ile En Sık Yapılan Hatalar
Dönüşlü fiillerdeki hataların çoğu iki yerden gelir: Türkçede dönüşlü olmayan bir fiilin Almancada dönüşlü olması ve sich’in kişiye göre değiştiğinin unutulması. Aşağıda her hatanın doğrusunu ve nedenini görüyorsun.
Ich beeile, der Kurs beginnt gleich.
Ich beeile mich, der Kurs beginnt gleich.
Türkçede “acele ediyorum” dönüşlü değildir, bu yüzden sich unutulur. sich beeilen yalnız dönüşlü kullanılan bir fiildir; dönüşlü zamir atılamaz.
Ich freue sich auf den Urlaub.
Ich freue mich auf den Urlaub.
Sözlükte fiil sich freuen diye yazıldığı için sich olduğu gibi bırakılır. sich yalnız üçüncü kişide ve Sie’de kullanılır; ich ile dönüşlü zamir mich olur.
Er wäscht ihn.
Er wäscht sich.
Türkçede “yıkanıyor” ile “onu yıkıyor” ayrımı fiil ekiyle yapılır, Almancada ise zamir seçilir. Er wäscht ihn. başka bir erkeği yıkadığı anlamına gelir. Kendini yıkıyorsa üçüncü kişide dönüşlü zamir sich gelir.
Ich bin mich erkältet.
Ich habe mich erkältet.
Üşütmek bir durum değişikliği gibi görünür ve sein ile kurulacağı sanılır. Dönüşlü fiiller Perfekt’te her zaman haben alır.
Morgen wir treffen uns im Park.
Morgen treffen wir uns im Park.
Türkçede cümle başına zaman ifadesi gelse de özne önde kalır. Almancada çekimli fiil ikinci yerdedir; cümle Morgen ile başlarsa özne fiilin arkasına geçer, sich de öznenin arkasına.
Ich wasche mich die Hände.
Ich wasche mir die Hände.
Cümlede dönüşlü zamirden başka bir nesne (die Hände) varsa dönüşlü zamir Dativ olur: ich → mir, du → dir.
Can interessiert sich an Musik.
Can interessiert sich für Musik.
Türkçede “müziğe ilgi duymak” -e hâliyle söylendiği için -e’ye karşılık gelen bir edat aranır. Almancada sich interessieren her zaman für ile kullanılır; edatı fiille birlikte ezberle.
Setzen Sie Sich bitte!
Setzen Sie sich bitte!
Resmî hitap Sie büyük harfle yazıldığı için dönüşlü zamir de büyük yazılır sanılır. Dönüşlü zamir Sie ile kullanılsa bile küçük harfle sich yazılır.
Dönüşlü Zamir ile Kişi Zamiri Farkı: sich mi, ihn mi?
Birinci ve ikinci kişide (mich, dich, uns, euch) dönüşlü zamir ile kişi zamiri aynı göründüğü için fark yalnız üçüncü kişide ve Sie’de ortaya çıkar. Kural şudur: işten etkilenen öznenin kendisiyse sich, başka biriyse kişi zamiri (ihn, sie, es, ihm, ihr, ihnen). Aşağıdaki tablo iki zamir türünü yan yana gösteriyor; kişi zamirlerinin tamamını kişi zamirleri dersinde, hal biçimlerini Akkusativ zamirleri ve Dativ zamirleri derslerinde bulabilirsin.
| Kişi | Akkusativ kişi zamiri | Akkusativ dönüşlü | Dativ kişi zamiri | Dativ dönüşlü |
|---|---|---|---|---|
| ich | mich | mich | mir | mir |
| du | dich | dich | dir | dir |
| er/sie/es | ihn / sie / es | sich | ihm / ihr / ihm | sich |
| wir | uns | uns | uns | uns |
| ihr | euch | euch | euch | euch |
| sie/Sie | sie / Sie | sich | ihnen / Ihnen | sich |

Farkı iki cümle çiftinde görebilirsin: Anna kämmt sich. (Anna taranıyor.) / Anna kämmt sie. (Anna onu tarıyor; örneğin kızını.) Dativ’de de aynısı geçerlidir: Mehmet kauft sich ein Fahrrad. (Mehmet kendine bir bisiklet alıyor.) / Mehmet kauft ihm ein Fahrrad. (Mehmet ona, örneğin oğluna, bir bisiklet alıyor.) Hep aynı soruyu sor: işten etkilenen öznenin kendisi mi?
Derinleşmek İsteyenlere
sich ile selbst aynı şey mi?
Hayır. sich dilbilgisi gereği gelen dönüşlü zamirdir; selbst ise “kendisi, bizzat” anlamında bir vurgu kelimesidir. Er wäscht sich. sıradan bir yıkanma cümlesidir. Er wäscht sich selbst. ise “kendisi yıkanıyor, kimse yardım etmiyor” vurgusu taşır; örneğin hastalıktan sonra ilk kez kendi başına yıkanan biri için söylenir. selbst dönüşlü olmayan cümlelerde de gelir: Ich habe den Kuchen selbst gebacken. (Pastayı kendim yaptım.)
Birbirini: sich mi, einander mı?
Karşılıklı anlam için gündelik dilde sich kullanılır: Wir helfen uns. Bu cümle hem “birbirimize yardım ediyoruz” hem de bağlama göre “kendimize yardım ediyoruz” diye anlaşılabilir. Anlamı netleştirmek için einander (birbirini) kullanılır: Wir helfen einander. einander daha çok yazı dilinde geçer. Edatla birleşince tek kelime olur: miteinander (birbiriyle), nebeneinander (yan yana).
Dönüşlü olunca anlamı değişen fiiller
Bazı fiiller sich alınca bambaşka bir anlam kazanır. verlassen “terk etmek, ayrılmak” demektir; sich verlassen auf ise “-e güvenmek”: Du kannst dich auf mich verlassen. (Bana güvenebilirsin.) handeln “davranmak, ticaret yapmak” demektir; es handelt sich um kalıbı “söz konusu olan … dır” anlamına gelir: Es handelt sich um einen Fehler. (Söz konusu olan bir hatadır.) Bu fiilleri ayrı bir kelime gibi öğren.
Das freut mich: sevinmenin dönüşsüz biçimi
freuen fiili dönüşsüz de kullanılır; o zaman sevinen kişi Akkusativ nesne olur, sevindiren şey özne: Das freut mich. (Buna sevindim.) Dein Besuch freut uns sehr. (Ziyaretine çok sevindik.) Anlam Ich freue mich über deinen Besuch. ile aynıdır; yalnız cümlenin kuruluşu değişir. Tanışırken duyduğun Freut mich! (Memnun oldum!) bu kalıbın kısa biçimidir.
Almanca Dönüşlü Fiiller Alıştırmaları
Birinci alıştırmada sich’in kişilere göre biçimlerini, ikincide Akkusativ mi Dativ mi, dönüşlü mü kişi zamiri mi seçimini, üçüncüde Perfekt, emir kipi ve edatlı kalıpları çalışacaksın. Yanlış çıkan sorularda açıklamayı oku.
Alıştırma 1: Dönüşlü zamiri yaz
Boşluğa uygun dönüşlü zamiri yaz: mich, dich, sich, uns ya da euch.
- 1
Ich beeile , der Bus kommt gleich.
- 2
Wie fühlst du heute?
- 3
Lukas rasiert jeden Morgen.
- 4
Wir treffen um acht Uhr vor dem Kino.
- 5
Habt ihr im Urlaub gut erholt?
- 6
Frau Yılmaz, setzen Sie bitte!
- 7
Die Kinder freuen auf die Ferien.
Cevap anahtarı
- mich — ich → mich
- dich — du → dich
- sich — Lukas üçüncü tekil kişi (er) → sich
- uns — wir → uns
- euch — ihr → euch
- sich — Sie ile dönüşlü zamir sich; büyük harf değil.
- sich — die Kinder = sie (çoğul) → sich
Alıştırma 2: Doğru zamiri seç
Başka bir nesne var mı, işten etkilenen öznenin kendisi mi? Ona göre seç.
- 1
Ich putze ___ die Zähne.
- 2
Ich ziehe ___ schnell an, dann gehen wir.
- 3
Das kannst du ___ nicht vorstellen!
- 4
Mehmet wäscht ___ vor dem Essen die Hände. (kendi ellerini)
- 5
Anna ist krank. Ihre Mutter kümmert sich um ___. (Anna’ya)
- 6
Am Samstag fahren wir ans Meer. Ich freue mich schon ___ den Ausflug.
Alıştırma 3: Perfekt, emir kipi ve edatlar
Boşluğu parantezdeki ipucuna göre tek kelimeyle doldur. Cümle başında büyük harf kullan.
- 1
Ich mich gestern erkältet. (haben ya da sein, Perfekt)
- 2
dich, der Film beginnt gleich! (sich beeilen, du’ya emir)
- 3
Can interessiert sich Fußball. (edat)
- 4
Erinnerst du dich unseren ersten Lehrer? (edat)
- 5
Kannst du den Namen merken? (dönüşlü zamir)
- 6
Wir haben lange nicht gesehen. (birbirimizi)
- 7
Ich möchte mich die Verspätung entschuldigen. (edat)
Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları
A2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.
- Okuma çalışmalarıKısa metni oku, anlama sorularını cevapla3 ücretsiz
17 Premium - Dinleme çalışmalarıSesli metni dinle, ne anladığını göster3 ücretsiz
17 Premium - Yazma çalışmalarıBoşlukları doldur, kendi cümlelerini yaz3 ücretsiz
17 Premium - Konuşma çalışmalarıCümleleri sesli söyle, telaffuzunu ölç3 ücretsiz
17 Premium
Almanca Dönüşlü Fiiller Konu Özeti
- Dönüşlü fiillerde işten etkilenen öznenin kendisidir; fiil sözlükte sich ile verilir: sich waschen, sich freuen.
- sich kişiye göre çekilir: ich mich, du dich, er/sie/es sich, wir uns, ihr euch, sie/Sie sich. Sie ile de küçük harfle sich yazılır.
- Bazı fiiller yalnız dönüşlü kullanılır (sich beeilen, sich erholen, sich erkälten); bazıları hem nesneyle hem sich ile; çoğul öznede sich “birbirini” anlamı da taşır.
- sich çekimli fiilin ya da öznenin hemen arkasına gelir; modal fiil, Perfekt ve yan cümlede fiille birlikte sona gitmez.
- Dönüşlü fiiller Perfekt’te her zaman haben alır: Ich habe mich erkältet.
- Edatlı dönüşlü fiillerde edat fiille birlikte öğrenilir: sich freuen auf (beklenen şey), sich freuen über (olan şey), sich interessieren für.
- Başka bir Akkusativ nesne varsa dönüşlü zamir Dativ olur; değişen yalnız ich → mir ve du → dir: Ich wasche mir die Hände.
Almanca Dönüşlü Fiiller Hakkında Sık Sorulan Sorular
Almanca dönüşlü fiiller (Reflexive Verben) nedir?
Dönüşlü fiiller nasıl çekilir?
sich ne zaman mir ya da dir olur?
Dönüşlü fiiller Perfekt’te haben mı, sein mı alır?
Günlük hayatta işime yarayacak dönüşlü fiiller hangileri?
Sie ile kullanılırken sich büyük harfle mi yazılır?
sich freuen auf ile sich freuen über farkı nedir?
Her fiil dönüşlü kullanılabilir mi?
Benzer dersler
- A1Almanca Akkusativ Zamirleri (mich, dich, ihn): Kişi Zamirlerinin -i Hâli, Tablo, Örnekler ve Alıştırmalar
- A1Almanca Dativ Zamirleri (mir, dir, ihm, ihr): Kişi Zamirlerinin -e Hâli, Tablo, Örnekler ve Alıştırmalar
- A2Almanca Edatlı Fiiller (Verben mit Präpositionen): warten auf, denken an, sich freuen über, Liste ve Alıştırmalar
- A1Almanca Perfekt Konu Anlatımı: haben ve sein ile Geçmiş Zaman, Partizip II, Örnekler ve Alıştırmalar
- A1Almanca Ayrılabilen Fiiller (Trennbare Verben) Konu Anlatımı: Ön Ekler, Liste, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
- A1Almanca Fiiller Konu Anlatımı: Çekim Türleri, Fiillerin 3 Hali ve Bütün Fiil Konularının Haritası
