Almanca stellen, stehen, legen, liegen, hängen: Konum Fiilleri Konu Anlatımı, Farkları ve Alıştırmalar
Almanca konum fiilleri bir şeyin nerede ve nasıl durduğunu anlatır. stehen, liegen, hängen durum bildirir (dik, yatık, asılı durmak), Wo? sorusuna cevap verir ve Dativ alır. stellen, legen, hängen hareket bildirir (dik koymak, yatırmak, asmak), Wohin? sorusuna cevap verir ve Akkusativ alır: Ich stelle die Vase auf den Tisch. Die Vase steht auf dem Tisch.
stellen / legen / hängen + Akkusativ (Wohin?) → stehen / liegen / hängen + Dativ (Wo?)
Bu derste öğreneceklerin
- 1Almanca Konum Fiilleri Nedir? Stellen ve Stehen Ne Demek?
- 2Stellen, Stehen, Legen, Liegen ve Hängen Nasıl Kullanılır?
- 3Konum Fiillerinin Çekimi: Präsens ve Perfekt
- 4Konum Fiilleri Ne Zaman Kullanılır?
- 5Hängen Fiili: Hem Asılı Durmak Hem Asmak
- 6Sitzen, Setzen ve Stecken: Aynı Mantıkla Çalışan Fiiller
- 7Konum Fiilleri ile En Sık Yapılan Hatalar
- 8Konum Fiilleri ile sein, es gibt ve sich befinden Farkı
- 9Derinleşmek İsteyenlere
- 10Konum Fiilleri Alıştırmaları
- 11Konum Fiilleri Konu Özeti
- 12Konum Fiilleri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Almanca Konum Fiilleri Nedir? Stellen ve Stehen Ne Demek?
Türkçede bir eşyanın yerini söylerken çoğu zaman tek bir fiil yeter: “Kitap masada duruyor.”, “Şişe buzdolabında duruyor.”, “Resim duvarda duruyor.” Bir şeyi bir yere götürürken de çoğunlukla “koymak” deriz. Almanca ise eşyanın duruş biçimine bakar: dik mi duruyor, yatık mı, asılı mı? Her duruş için ayrı bir fiil vardır. Bu fiillere Almancada Positionsverben (konum fiilleri) denir.
Konum fiilleri çiftler hâlinde gelir. Çiftin bir üyesi durumu anlatır: şey zaten oradadır ve hareket etmez (Die Vase steht auf dem Tisch. Vazo masanın üstünde duruyor.). Öteki üyesi hareketi anlatır: biri bir şeyi bir yere götürür (Ich stelle die Vase auf den Tisch. Vazoyu masanın üstüne koyuyorum.). Türkçedeki “durmak / koymak” ayrımı burada da var; Almanca yalnızca buna duruş biçimini ekliyor.
| Türkçe | Almanca (durum) | Almanca (hareket) |
|---|---|---|
| (dik) durmak / (dik) koymak | stehen | stellen |
| (yatık) durmak / yatırarak koymak | liegen | legen |
| asılı durmak / asmak | hängen | hängen |
Stellen, Stehen, Legen, Liegen ve Hängen Nasıl Kullanılır?
Bütün sistem tek tabloya sığar. Sol sütundaki fiiller bir durumu anlatır ve Wo? (nerede?) sorusuna cevap verir; edattan sonra Dativ gelir. Sağ sütundaki fiiller bir hareketi anlatır ve Wohin? (nereye?) sorusuna cevap verir; edattan sonra Akkusativ gelir. Aşağıdaki başlıklarda önce iki sütunu ayrı ayrı, sonra doğru fiili seçmenin yolunu göreceksin.
| Duruş | Durum · Wo? · Dativ | Hareket · Wohin? · Akkusativ |
|---|---|---|
| dik | Die Flasche steht auf dem Tisch. | Ich stelle die Flasche auf den Tisch. |
| yatık | Das Handy liegt auf dem Sofa. | Ich lege das Handy auf das Sofa. |
| asılı | Die Jacke hängt an der Tür. | Ich hänge die Jacke an die Tür. |
Durum fiilinin öznesi eşyanın kendisidir; hareket fiilinin öznesi eşyayı koyan kişidir, eşya ise Akkusativ nesne olur.

Stehen, liegen, hängen: durum ve Dativ
Durum fiilleri bir şeyin bir yerde olduğunu ve nasıl durduğunu söyler. Cümlede hareket yoktur, kimse bir şeyi yerinden oynatmaz. stehen dik duran şeyler için (şişe, vazo, dolap, araba), liegen yatık ya da yayılmış duran şeyler için (telefon, anahtar, halı, gazete), hängen bir yere asılı duran şeyler için (resim, ceket, lamba) kullanılır. Bu fiillerin nesnesi yoktur; özne, duran şeyin kendisidir. Yer bildiren edattan sonra Dativ gelir: der → dem, die → der, das → dem, çoğul → den (+ isme -n). Dativ biçimlerinin tamamı Dativ dersinde.
- Der Schrank steht neben der Tür.Dolap kapının yanında duruyor.
- Die Schlüssel liegen unter der Zeitung.Anahtarlar gazetenin altında.
- Der Teppich liegt im Wohnzimmer.Halı oturma odasında serili.
- Die Lampe hängt über dem Tisch.Lamba masanın üstünde asılı.
- Wo steht dein Auto? — Vor dem Haus.Araban nerede duruyor? — Evin önünde.
Stellen, legen, hängen: hareket ve Akkusativ
Hareket fiilleri birinin bir şeyi bir yere götürüp bıraktığını anlatır. Cümlede iş yapan bir kişi ve yeri değişen bir eşya vardır. stellen bir şeyi dik koymak, legen bir şeyi yatırarak koymak, hängen bir şeyi asmak demektir. Bu fiiller her zaman bir Akkusativ nesne alır: neyi koyuyorsun? Hedef yer de Wohin? sorusuna cevap verdiği için edattan sonra Akkusativ gelir: der → den, die → die, das → das, çoğul → die. Yani bu cümlelerde iki Akkusativ artikeli görürsün: biri nesnede (eşya), biri edattan sonra (hedef yer). Akkusativ artikellerinin tablosu Akkusativ dersinde.
- Wir stellen den Schrank neben die Tür.Dolabı kapının yanına koyuyoruz.
- Mehmet legt die Schlüssel unter die Zeitung.Mehmet anahtarları gazetenin altına koyuyor.
- Anna legt den Teppich ins Wohnzimmer.Anna halıyı oturma odasına seriyor.
- Ich hänge die Lampe über den Tisch.Lambayı masanın üstüne asıyorum.
- Wohin stellst du das Fahrrad? — In den Keller.Bisikleti nereye koyuyorsun? — Bodruma.
Doğru fiili seçmek: üç soru
Bir cümle kurarken doğru fiili ve doğru hâli üç soruyla bulabilirsin. Soruları sırayla sor; ilk ikisi fiilin hangi sütundan geleceğini, üçüncüsü hangi duruşun (dik, yatık, asılı) seçileceğini belirler. Dördüncü madde edat kısaltmalarını hatırlatır. Örnek olarak Das Buch ___ auf dem Tisch. ve Ich ___ das Buch auf den Tisch. cümlelerini düşün.
- Neyi? sorusunun cevabı var mı? Cümlede yeri değişen bir nesne (das Buch nesne olarak) varsa hareket fiili gelir: stellen, legen, hängen. Nesne yoksa ve özne kendisi duruyorsa durum fiili gelir: stehen, liegen, hängen.
- Wo? mu, Wohin? mu? “Nerede?” sorusuna cevap veriyorsan Dativ ve durum fiili; “Nereye?” sorusuna cevap veriyorsan Akkusativ ve hareket fiili. Bu derste göreceğin cümlelerde iki soru aynı sonucu verir; biri ötekini kontrol eder.
- Eşya nasıl duruyor? Dik ve tabanı üzerinde duruyorsa stehen/stellen, yatık ya da yere yayılmışsa liegen/legen, bir yere asılıysa hängen.
- Kısaltmaları unutma: in + dem → im, an + dem → am, in + das → ins, an + das → ans. Das Buch liegt im Regal. / Ich lege das Buch ins Regal.
Konum Fiillerinin Çekimi: Präsens ve Perfekt
Konum fiillerinin Präsens çekimi kolaydır, hepsi düzenli çekilir. Asıl fark Perfekt’te ortaya çıkar: durum fiilleri düzensiz, hareket fiilleri düzenlidir. Bu bölümde önce şimdiki zamanı, sonra geçmiş zaman biçimlerini göreceksin.
Präsens: ich stehe, ich stelle
Präsens’te dört fiil de normal ekleri alır; kökte ünlü değişmez. Dikkat etmen gereken tek şey, çiftlerin birbirine çok benzemesidir: ich liege (yatıyorum, yatık duruyorum) ile ich lege (yatırıyorum, koyuyorum) arasında tek bir harf fark vardır. ich stehe ile ich stelle de yalnız bir sesle ayrılır. Söylerken ve yazarken bu farka özellikle dikkat et.
| Kişi | stehen | stellen | liegen | legen |
|---|---|---|---|---|
| ich | stehe | stelle | liege | lege |
| du | stehst | stellst | liegst | legst |
| er/sie/es | steht | stellt | liegt | legt |
| wir | stehen | stellen | liegen | legen |
| ihr | steht | stellt | liegt | legt |
| sie/Sie | stehen | stellen | liegen | legen |
hängen de aynı biçimde çekilir: ich hänge, du hängst, er hängt, wir hängen, ihr hängt, sie/Sie hängen.
Gündelik konuşmada durum fiilleri çoğunlukla üçüncü tekil ve çoğul kişide geçer, çünkü özne bir eşyadır: Der Stuhl steht …, Die Bücher liegen … Hareket fiilleri ise bütün kişilerle kullanılır: Ich lege …, Legst du …?, Wir stellen … İnsanlar için durum fiilleri de her kişiyle gelir: Ich stehe an der Haltestelle. (Durakta bekliyorum.) Hareket fiilleri emir kipi ile de çok kullanılır: Stell die Flasche bitte in den Kühlschrank!, Leg den Schlüssel auf den Tisch!
Perfekt: hat gestanden mi, hat gestellt mi?
Geçmiş zamanda çiftler kolayca ayrılır. Durum fiilleri (stehen, liegen, sitzen ve “asılı durmak” anlamındaki hängen) düzensizdir: Partizip II -en ile biter ve kök değişir (gestanden, gelegen, gehangen). Hareket fiilleri (stellen, legen, setzen ve “asmak” anlamındaki hängen) düzenlidir: ge- … -t kalıbını alır (gestellt, gelegt, gehängt). Standart Almancada hepsi Perfekt’i haben ile kurar. Perfekt’in genel kurallarını Perfekt dersi, stand ve lag gibi Präteritum biçimlerini Präteritum dersi anlatıyor; düzenli ve düzensiz fiillerin genel tablosu fiil haritası sayfasında.
| Fiil | Anlam | Präteritum | Perfekt |
|---|---|---|---|
| stehen | dik durmak | stand | hat gestanden |
| stellen | dik koymak | stellte | hat gestellt |
| liegen | yatık durmak | lag | hat gelegen |
| legen | yatırarak koymak | legte | hat gelegt |
| hängen | asılı durmak | hing | hat gehangen |
| hängen | asmak | hängte | hat gehängt |
Durum fiilleri düzensiz (-en), hareket fiilleri düzenli (-t). Präteritum biçimleri yazı dilinde ve hikâyelerde kullanılır; ayrıntısı Präteritum dersinde.
- Das Fahrrad hat die ganze Nacht vor der Tür gestanden.Bisiklet bütün gece kapının önünde durdu.
- Ich habe das Fahrrad in den Keller gestellt.Bisikleti bodruma koydum.
- Dein Handy hat auf dem Sofa gelegen.Telefonun kanepenin üstündeydi.
- Wer hat mein Handy auf das Sofa gelegt?Telefonumu kanepenin üstüne kim koydu?
Konum Fiilleri Ne Zaman Kullanılır?
Konum fiilleri yalnız masadaki eşyalar için değil, insanlar, binalar, şehirler ve hatta yazılı bilgi için de kullanılır. Aşağıdaki kartlar altı durumu gösteriyor. İlk üçü duruş biçimine göre eşyaları, son üçü bu fiillerin günlük hayattaki öteki görevlerini özetliyor.

1Dik duran eşyalar: stehen, stellen
Tabanının üzerinde dik duran şeyler: şişe, bardak, fincan, vazo, rafta dizili kitaplar, mobilyalar, ayakkabılar ve park edilmiş araçlar.
- Die Gläser stehen schon auf dem Tisch.Bardaklar zaten masada duruyor.
- Die Schuhe stehen vor der Tür.Ayakkabılar kapının önünde.
- Kannst du die Milch in den Kühlschrank stellen?Sütü buzdolabına koyabilir misin?
2Yatık ya da serili eşyalar: liegen, legen
Düz bir yüzeyde yatan, yayılan ya da dik durmayan şeyler: telefon, anahtar, kalem, gazete, mektup, halı, yastık, çatal bıçak.
- Der Brief liegt auf dem Schreibtisch.Mektup çalışma masasının üstünde.
- Die Messer und Gabeln liegen in der Schublade.Bıçaklar ve çatallar çekmecede.
- Leg bitte das Kissen auf das Sofa!Yastığı lütfen kanepenin üstüne koy!
3Asılı eşyalar: hängen
Bir çiviye, askıya, duvara ya da tavana asılan şeyler: resim, takvim, saat, ceket, perde, tavan lambası.
- Der Kalender hängt neben dem Fenster.Takvim pencerenin yanında asılı.
- Deine Jacke hängt im Flur.Ceketin koridorda asılı.
- Wir hängen die Uhr über die Tür.Saati kapının üstüne asıyoruz.
4İnsanlar ve hayvanlar
Konum fiilleri insanın ve hayvanın duruşunu da anlatır: ayakta (stehen), yatarak (liegen) ya da oturarak (sitzen). Türkçede bu duruşlar “bekliyor”, “yatıyor”, “oturuyor” gibi ayrı fiillerle söylenir.
- Lukas steht an der Bushaltestelle.Lukas otobüs durağında bekliyor.
- Meine Oma liegt im Krankenhaus.Büyükannem hastanede yatıyor.
- Die Katze liegt auf dem Sofa.Kedi kanepenin üstünde yatıyor.
5Şehirler, binalar ve evler: liegen
Bir şehrin, binanın ya da dairenin nerede bulunduğunu söylerken liegen kullanılır. Ev ve otel tanıtımlarında bu kalıbı görürsün.
- Köln liegt am Rhein.Köln Ren Nehri kıyısındadır.
- Die Wohnung liegt im dritten Stock.Daire üçüncü kattadır.
- Das Hotel liegt direkt am Bahnhof.Otel tam istasyonun yanında.
6Yazılı bilgi: Was steht da?
Bir metinde, tabelada ya da belgede bir şey yazıyorsa Almanca bunun için stehen kullanır. Türkçedeki “yazıyor” bu kalıpla karşılanır.
- Was steht in dem Brief?Mektupta ne yazıyor?
- Auf dem Schild steht: Rauchen verboten.Tabelada “Sigara içmek yasaktır” yazıyor.
- Dein Name steht nicht auf der Liste.Adın listede yok.
Hängen Fiili: Hem Asılı Durmak Hem Asmak
Öteki çiftlerde durum ve hareket için iki ayrı fiil var; hängen’de ise iki anlam aynı mastarı paylaşıyor. Das Bild hängt an der Wand. (Resim duvarda asılı.) durumdur; Ich hänge das Bild an die Wand. (Resmi duvara asıyorum.) harekettir. Präsens’te iki fiil aynı çekilir, bu yüzden hangisi olduğunu cümleden anlarsın: nesne var mı ve edattan sonra Dativ mi Akkusativ mi geliyor?
Geçmiş zamanda iki anlam yine ayrılır. Durum anlamındaki hängen düzensizdir (hing, hat gehangen), hareket anlamındaki hängen düzenlidir (hängte, hat gehängt). Kural öteki çiftlerle aynıdır: nesneli cümlede düzenli biçim, nesnesiz cümlede düzensiz biçim.

| Durum (asılı durmak) | Hareket (asmak) | |
|---|---|---|
| Soru | Wo? → Dativ | Wohin? → Akkusativ |
| Präsens | Das Bild hängt an der Wand. | Ich hänge das Bild an die Wand. |
| Präteritum | Das Bild hing an der Wand. | Ich hängte das Bild an die Wand. |
| Perfekt | Das Bild hat an der Wand gehangen. | Ich habe das Bild an die Wand gehängt. |
- Wo ist meine Jacke? — Sie hängt im Flur.Ceketim nerede? — Koridorda asılı.
- Ich habe sie gestern an den Haken gehängt.Dün askıya astım.
- Früher hat hier ein Spiegel gehangen.Eskiden burada bir ayna asılıydı.
- Wer hat das Foto an den Kühlschrank gehängt?Fotoğrafı buzdolabına kim astı?
Sitzen, Setzen ve Stecken: Aynı Mantıkla Çalışan Fiiller
Durum ve hareket ayrımı yalnız üç çiftle sınırlı değil. stellen ve legen’in yanında sitzen–setzen ve stecken de aynı mantıkla çalışır; insanlar kendi hareketlerini ise dönüşlü biçimlerle anlatır. Üçünde de aynı soruları sorarsın: nesne var mı, Wo? mu Wohin? mu?
Sitzen ve setzen: oturmak ve oturtmak
sitzen oturur durumda olmak demektir; durum fiilidir, Wo? sorusuna cevap verir ve Dativ alır. setzen birini ya da bir şeyi oturtmak, bir yere yerleştirmek demektir; hareket fiilidir, nesne alır ve Wohin? sorusuyla Akkusativ ister. Perfekt’te de kural aynıdır: sitzen – saß – hat gesessen (düzensiz), setzen – setzte – hat gesetzt (düzenli). Präsens’te dikkat: kök -tz ile bittiği için du biçimi du sitzt, du setzt olur.
- Das Kind sitzt auf dem Stuhl.Çocuk sandalyede oturuyor.
- Die Mutter setzt das Kind auf den Stuhl.Anne çocuğu sandalyeye oturtuyor.
- Wir haben zwei Stunden im Wartezimmer gesessen.Bekleme odasında iki saat oturduk.
- Elif sitzt im Bus am Fenster.Elif otobüste cam kenarında oturuyor.
Sich setzen, sich legen, sich stellen: kişinin kendi hareketi
Bir insan kendini bir yere götürüyorsa hareket fiili dönüşlü zamirle kullanılır: sich setzen (oturmak, oturma hareketi), sich legen (uzanmak), sich stellen (bir yere geçip durmak). Nesne burada dönüşlü zamirdir (mich, dich, sich …), hedef yer yine Akkusativ alır. Hareket bitince sonuç durum fiiliyle söylenir: Ich setze mich auf das Sofa. → Ich sitze auf dem Sofa. Dönüşlü zamirlerin çekimini dönüşlü fiiller dersinde bulabilirsin.
- Ich setze mich auf das Sofa. → Ich sitze auf dem Sofa.Kanepeye oturuyorum. → Kanepede oturuyorum.
- Can legt sich ins Bett. → Er liegt im Bett.Can yatağa uzanıyor. → Yatakta yatıyor.
- Stell dich bitte neben mich! → Jonas steht neben mir.Lütfen yanıma geç! → Jonas yanımda duruyor.
- Setzen Sie sich bitte!Lütfen oturun!
Stecken: içine koymak ve içinde durmak
stecken bir şeyi dar bir yerin içine sokmak ya da takmak demektir: anahtarı kilide, telefonu cebe, mektubu zarfa. hängen gibi iki anlamı da aynı mastarla taşır. Nesneli cümlede hareket (Wohin? + Akkusativ), nesnesiz cümlede durum (Wo? + Dativ) anlatır. Perfekt’te iki anlam da hat gesteckt olur, bu yüzden hängen’den daha kolaydır.
- Ich stecke den Schlüssel ins Schloss.Anahtarı kilide sokuyorum.
- Der Schlüssel steckt im Schloss.Anahtar kilitte takılı.
- Lena steckt das Handy in die Tasche.Lena telefonu çantaya koyuyor.
- Das Geld steckt im Umschlag.Para zarfın içinde.
Konum Fiilleri ile En Sık Yapılan Hatalar
Bu konudaki hataların çoğu Türkçedeki tek fiilden gelir: Türkçede eşya her duruşta “duruyor”, her harekette “konuyor”. Bir de çiftlerin sesçe birbirine çok yakın olması işi zorlaştırır. Aşağıdaki kartlarda doğru biçimi ve hatanın nedenini görebilirsin.
Ich liege das Buch auf den Tisch.
Ich lege das Buch auf den Tisch.
liegen nesne almaz; “kitabı” gibi bir nesne varsa hareket fiili legen gelir. İki fiil tek harfle ayrıldığı için yazarken ve söylerken karışır: liegen durum, legen hareket.
Ich stehe die Flasche auf den Tisch.
Ich stelle die Flasche auf den Tisch.
Türkçede “şişeyi masaya koymak” tek fiille söylenir. Almancada dik koymak stellen’dir; stehen yalnız şişenin kendisi dururken kullanılır: Die Flasche steht auf dem Tisch.
Das Handy liegt auf den Tisch.
Das Handy liegt auf dem Tisch.
Durum fiilleri Wo? sorusuna cevap verir ve Dativ ister: der Tisch → auf dem Tisch. Türkçede “masanın üstünde” -de hâliyle söylenir ve bu yer anlamı Almancada Dativ ile gelir; Dativ’in Türkçedeki adı -e hâli olsa da burada yön değil yer anlatır.
Ich lege das Handy auf dem Tisch.
Ich lege das Handy auf den Tisch.
Hareket fiilinde hedef yer Wohin? sorusuna cevap verir ve Akkusativ alır. Türkçede “masanın üstüne” derken -e ekini kullanırız; Almancada bu yön artikelin değişmesiyle (der → den) gösterilir.
Der Teppich steht im Wohnzimmer.
Der Teppich liegt im Wohnzimmer.
Türkçede “halı salonda duruyor” denir ve “durmak” Almancaya stehen diye çevrilir. Ama halı yere serilidir, dik durmaz; yatık ve yayılmış şeyler için liegen kullanılır.
Das Bild hat an der Wand gehängt.
Das Bild hat an der Wand gehangen.
Cümlede nesne yok, resim kendisi asılı duruyor; bu durum anlamındaki hängen’dir ve düzensiz çekilir: gehangen. gehängt yalnız birinin bir şeyi astığı nesneli cümlede gelir.
Ich habe den Mantel in den Schrank gehangen.
Ich habe den Mantel in den Schrank gehängt.
Nesne (den Mantel) ve Wohin? (in den Schrank) var; bu “asmak” anlamındaki hängen’dir ve düzenli çekilir: gehängt.
Ich sitze mich auf den Stuhl.
Ich setze mich auf den Stuhl.
Türkçede “sandalyeye oturuyorum” da “sandalyede oturuyorum” da aynı fiille kurulur. Almancada oturma hareketi sich setzen + Akkusativ, oturur durumda olmak sitzen + Dativ’dir: Ich sitze auf dem Stuhl.
Konum Fiilleri ile sein, es gibt ve sich befinden Farkı
Bir şeyin yerini söylemenin tek yolu konum fiilleri değildir. sein (olmak), es gibt (var) ve sich befinden (bulunmak) de yer bildirebilir, ama her birinin işi farklıdır. Konum fiili yeri ve duruşu birlikte verir; sein yalnız yeri söyler; es gibt bir şeyin var olduğunu söyler; sich befinden ise resmî üsluptur. Aşağıdaki tablo dördünü yan yana gösteriyor.
| Yapı | Örnek | Ne anlatır? |
|---|---|---|
| stehen / liegen / hängen | Das Handy liegt auf dem Tisch. | Yer + duruş; eşyanın yerini ve nasıl durduğunu anlatır |
| sein | Das Handy ist auf dem Tisch. | Yalnız yer; özellikle Wo ist …? sorusunda ve kısa cevaplarda |
| es gibt | Im Zimmer gibt es einen Tisch. | Bir şeyin var olduğu; genel bilgi, duruş önemsiz |
| sich befinden | Das Büro befindet sich im ersten Stock. | Resmî yer bildirimi; tabelada, ilanda, resmî metinde |
Günlük konuşmada Wo ist mein Handy? (Telefonum nerede?) diye sorarsın ve Es ist auf dem Tisch. cevabı da doğrudur. Ama bir odayı ya da masanın üstünü anlatırken Almanca konum fiilini tercih eder: Auf dem Tisch liegt ein Buch, daneben steht eine Tasse. (Masanın üstünde bir kitap var, yanında bir fincan duruyor.) Türkçedeki “masanın üstünde bir kitap var” cümlesini Auf dem Tisch gibt es ein Buch. diye çevirmek dilbilgisi açısından yanlış değildir ama Almanca konuşan biri konum fiilini tercih eder. es gibt yapısının nerede kullanıldığını es gibt dersi, sein fiilini ise sein ve haben dersi ayrıntılı anlatıyor. Yön sorularının tamamı (nach, zu, aus, von ile) Wohin, Wo, Woher dersinde.
Derinleşmek İsteyenlere
Güneyde ist gestanden: Perfekt’te sein
Bu derste durum fiillerinin Perfekt’i haben ile verildi: Ich habe gestanden. Güney Almanya’da, Avusturya’da ve İsviçre’de ise stehen, liegen ve sitzen Perfekt’i sein ile kurar: Ich bin gestanden., Er ist im Bett gelegen., Wir sind im Garten gesessen. Bu kullanım o bölgelerde standarttır, hata değildir. Sen Almanya standardını öğreniyorsan haben ile kur; güneyde sein duyarsan şaşırma.
Neden hareket fiilleri düzenli?
stellen, legen, setzen ve “asmak” anlamındaki hängen, anlam bakımından durum fiillerinin “ettirgen” karşılığıdır: legen “yatar hâle getirmek”, setzen “oturur hâle getirmek” demektir. Türkçedeki “oturmak → oturtmak”, “yatmak → yatırmak” ilişkisine benzer. Bu fiiller düzenli çekilir; eski, köklü durum fiilleri (stehen, liegen, sitzen) ise düzensizdir. Bu ilişki Partizip’i hatırlamak için iyi bir dayanaktır.
zur Verfügung stellen ve zur Verfügung stehen
Aynı mantık sabit kalıplarda da devam eder. zur Verfügung stellen bir şeyi birinin kullanımına sunmak (eylem), zur Verfügung stehen kullanıma hazır bulunmak (durum) demektir: Die Firma stellt uns einen Laptop zur Verfügung. (Şirket bize bir dizüstü bilgisayar veriyor.) / Der Raum steht allen Mitarbeitern zur Verfügung. (Oda bütün çalışanların kullanımına açık.) İş yazışmalarında sık geçer.
Başka anlamlar: Das steht dir gut, eine Frage stellen
stehen ve stellen yer dışında da kullanılır. Die Jacke steht dir gut. “Ceket sana yakışıyor.” demektir; Dativ zamirle kurulur. Darf ich eine Frage stellen? (Bir soru sorabilir miyim?) ve Ich stelle den Wecker auf sieben Uhr. (Çalar saati yediye kuruyorum.) cümlelerinde stellen sabit bir kalıbın parçasıdır. Bunları kelime gibi ayrı öğren; yer bildiren anlamla karıştırma.
liegen lassen: bir yerde unutmak
Bir eşyayı bir yerde unuttuğunu söylerken Almanca çoğu zaman liegen lassen ya da stehen lassen der: Ich habe meinen Schirm im Bus liegen lassen. (Şemsiyemi otobüste unuttum.) Wer hat die Tasse hier stehen lassen? (Fincanı burada kim bırakmış?) Perfekt’te liegen gelassen biçimi de doğrudur. lassen fiilinin öteki anlamları lassen dersinde.
Konum Fiilleri Alıştırmaları
Birinci alıştırmada doğru fiili, ikincide edattan sonra gelen artikeli (Dativ mi Akkusativ mi), üçüncüde fiilin doğru biçimini bulacaksın. Her soruda önce “nesne var mı?” ve “Wo? mu Wohin? mu?” sorularını sor.
Alıştırma 1: Doğru fiili seç
Durum mu, hareket mi? Cümleye uyan tek doğru biçimi işaretle.
- 1
Dein Handy ___ auf dem Tisch.
- 2
Ich ___ die Vase auf den Tisch.
- 3
___ das Buch bitte auf den Tisch!
- 4
Der Schrank ___ neben der Tür.
- 5
Lena ___ die Gläser auf den Tisch.
- 6
Köln ___ am Rhein.
- 7
Ich ___ mich auf das Sofa.
Cevap anahtarı
- liegt — Nesne yok, telefon kendisi yatık duruyor (auf dem Tisch, Dativ): liegen, er/es → liegt.
- stelle — Nesne (die Vase) ve Wohin? (auf den Tisch) var: hareket fiili stellen.
- Leg — du ile emir kipi ve nesne (das Buch): legen → Leg!
- steht — Nesne yok, Wo? (neben der Tür, Dativ): durum fiili stehen.
- stellt — Nesne (die Gläser) var, bardaklar dik konur: stellen. stehen ve liegen nesne almaz.
- liegt — Şehirlerin yeri liegen ile söylenir; nesne yok.
- setze — Oturma hareketi ve Wohin? (auf das Sofa): sich setzen, ich → setze.
Alıştırma 2: Dativ mi Akkusativ mi?
Boşluğa belirli artikelin doğru biçimini yaz. Fiile bak: durum fiilinden sonra Dativ, hareket fiilinden sonra Akkusativ.
- 1
Das Auto steht vor Haus. (das Haus)
- 2
Ich lege den Schlüssel auf Tisch. (der Tisch)
- 3
Das Bild hängt an Wand. (die Wand)
- 4
Wir hängen die Lampe über Tisch. (der Tisch)
- 5
Die Schuhe stehen unter Bett. (das Bett)
- 6
Stell die Milch bitte in Kühlschrank! (der Kühlschrank)
- 7
Die Katze liegt zwischen Kissen. (die Kissen, çoğul)
Alıştırma 3: Fiilin doğru biçimini yaz
Parantezdeki fiilin doğru biçimini yaz. Perfekt sorularında Partizip II’yi, Präsens sorularında çekimli fiili yaz.
- 1
Ich habe die Jacke an den Haken . (hängen, Perfekt)
- 2
Die Jacke hat den ganzen Tag an der Tür . (hängen, Perfekt)
- 3
Wohin hast du die Bücher ? (stellen, Perfekt)
- 4
Das Auto hat die ganze Nacht vor dem Haus . (stehen, Perfekt)
- 5
Der Brief hat drei Tage auf dem Tisch . (liegen, Perfekt)
- 6
Anna die Blumen in die Vase. (stellen, Präsens)
- 7
Wo meine Brille? Ich finde sie nicht. (liegen, Präsens)
- 8
Elif hat sich auf das Sofa . (setzen, Perfekt)
Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları
A2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.
- Okuma çalışmalarıKısa metni oku, anlama sorularını cevapla3 ücretsiz
17 Premium - Dinleme çalışmalarıSesli metni dinle, ne anladığını göster3 ücretsiz
17 Premium - Yazma çalışmalarıBoşlukları doldur, kendi cümlelerini yaz3 ücretsiz
17 Premium - Konuşma çalışmalarıCümleleri sesli söyle, telaffuzunu ölç3 ücretsiz
17 Premium
Konum Fiilleri Konu Özeti
- Almanca eşyanın duruşuna göre ayrı fiil kullanır: dik stehen/stellen, yatık liegen/legen, asılı hängen.
- Durum fiilleri (stehen, liegen, hängen) nesne almaz, Wo? sorusuna cevap verir ve edattan sonra Dativ ister: Das Buch liegt auf dem Tisch.
- Hareket fiilleri (stellen, legen, hängen) bir Akkusativ nesne alır, Wohin? sorusuna cevap verir ve edattan sonra Akkusativ ister: Ich lege das Buch auf den Tisch.
- Perfekt’te durum fiilleri düzensiz (gestanden, gelegen, gehangen), hareket fiilleri düzenlidir (gestellt, gelegt, gehängt); standart Almancada hepsi haben alır.
- hängen iki anlamı aynı mastarla taşır; nesne varsa “asmak” (gehängt), yoksa “asılı durmak” (gehangen).
- Aynı mantık sitzen/setzen, stecken ve dönüşlü sich setzen, sich legen, sich stellen için de geçerlidir.
- liegen şehirlerin ve binaların yerini, stehen yazılı bilgiyi de anlatır: Köln liegt am Rhein., Was steht im Brief?
Konum Fiilleri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Stellen ve stehen farkı nedir?
Legen ve liegen farkı nedir?
Stehen, liegen ve hängen hangi hâli alır?
hängen fiilinin Perfekt’i gehangen mi, gehängt mi?
Setzen ve sitzen farkı nedir?
Şişe için steht mi denir, liegt mi?
Konum fiilleri hangi edatlarla kullanılır?
Stellen ve stehen fiillerinin Perfekt’i nasıldır?
Almancada “masanın üstünde bir kitap var” nasıl denir?
Benzer dersler
- A2Almanca Wechselpräpositionen (Değişken Edatlar): Wo? ve Wohin? ile Akkusativ ve Dativ, Örnekler ve Alıştırmalar
- A1Almanca Dativ (İsmin -e Hâli) Konu Anlatımı: Dem, Der, Den Tablosu, Dativ Alan Fiiller, Edatlar ve Alıştırmalar
- A1Almanca Akkusativ (İsmin -i Hâli): Den, Einen, Keinen Konu Anlatımı, Akkusativ Alan Fiiller ve Alıştırmalar
- A1Almanca Perfekt Konu Anlatımı: haben ve sein ile Geçmiş Zaman, Partizip II, Örnekler ve Alıştırmalar
- A2Almanca Dönüşlü Fiiller (Reflexive Verben): sich Çekimi, Akkusativ ve Dativ, Liste ve Alıştırmalar
- A2Almanca Wohin, Wo, Woher Konu Anlatımı: Yön Edatları nach, zu, in, aus, von, Tablo ve Alıştırmalar
