Logo
Almanca Portalı
A1
A1Gramer · İsimler, Artikeller ve Haller

Almanca Dativ (İsmin -e Hâli) Konu Anlatımı: Dem, Der, Den Tablosu, Dativ Alan Fiiller, Edatlar ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 20 dk okuma
Kısa cevap

Dativ, Almancada ismin “kime?” sorusuna cevap veren hâlidir ve Türkçedeki -e hâline çoğu zaman karşılık gelir. Soru kelimesi Wem? (kime?) olur. Dativ’de artikel değişir: der → dem, die → der, das → dem, çoğulda die → den ve isme -n eklenir. Örnek: Ich helfe dem Mann. (Adama yardım ediyorum.)

der → dem · die → der · das → dem · die (çoğul) → den … -n

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca Dativ Nedir? İsmin -e Hâli ve Wem? Sorusu
  2. 2Dativ Artikel Tablosu: dem, der, den
    1. 2.1Dem, der, dem: belirli artikel Dativ’de
    2. 2.2Einem, einer, keinem: belirsiz ve olumsuz artikel
    3. 2.3Den Kindern: çoğulda den ve isme -n
    4. 2.4Meinem, meiner: iyelik zamirleri Dativ’de
  3. 3Dativ Ne Zaman Kullanılır?
  4. 4Dativ Alan Fiiller: helfen, danken, gehören, gefallen
  5. 5Dativ ve Akkusativ Bir Arada: Ich gebe dem Kind ein Buch
  6. 6Dativ Alan Edatlar ve Yer Edatları
    1. 6.1Mit, bei, zu, von, aus, nach, seit: hep Dativ
    2. 6.2In, auf, unter: Wo? sorusunda Dativ
    3. 6.3Zum, zur, im, am: kaynaşmış biçimler
  7. 7Dativ Nasıl Bulunur? Adım Adım Kontrol
  8. 8Dativ ile En Sık Yapılan Hatalar
  9. 9Dativ ile Akkusativ Farkı: Wen? mi, Wem? mi
  10. 10Derinleşmek İsteyenlere
  11. 11Almanca Dativ Alıştırmaları
  12. 12Almanca Dativ Konu Özeti
  13. 13Almanca Dativ Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Dativ Nedir? İsmin -e Hâli ve Wem? Sorusu

Almancada isim cümlede hangi görevi üstlendiğine göre dört hâlden birinde bulunur: Nominativ (yalın hâl), Akkusativ (-i hâli), Dativ (-e hâli) ve Genitiv (-in hâli). Dativ, çoğu zaman bir şeyin kime verildiğini, kime yardım edildiğini, kime ait olduğunu gösterir. Cümledeki Dativ’i bulmak için Wem? (kime?) diye sorarsın: Ich gebe dem Kind ein Eis. (Çocuğa bir dondurma veriyorum.) → Wem gebe ich ein Eis? — Dem Kind.

Türkçede “çocuk → çocuğa” derken eki ismin sonuna ekleriz. Almancada ise bu işi büyük ölçüde artikel görür: das Kind → dem Kind. İsmin kendisi tekilde çoğunlukla değişmez; yalnız çoğulda sonuna -n gelir: die Kinder → den Kindern (çocuklara). Bu yüzden Dativ’i öğrenmek, önce artikelin nasıl değiştiğini öğrenmek demektir. Artikellerin Nominativ biçimlerini henüz oturtmadıysan önce artikeller dersine dönüp oradaki tabloyu tekrar etmen işini kolaylaştırır.

Dativ’i Türkçe karşılığa bakarak seçmek her zaman işe yaramaz. Almancada bir ismin Dativ’de olup olmadığını üç şey belirler: önündeki fiil (helfen, danken, gehören gibi), önündeki edat (mit, bei, zu gibi) ve cümlenin anlamı (birine bir şey vermek, bir yerde bulunmak). Aşağıdaki bölümlerde bu üçünü ayrı ayrı göreceksin.

Dativ Artikel Tablosu: dem, der, den

Aşağıdaki tablo Nominativ, Akkusativ ve Dativ biçimlerini yan yana gösteriyor. Dativ satırında bütün sütunlar değişir; Akkusativ’de ise yalnız eril sütun değişiyordu. Her hücrede önce belirli, sonra belirsiz artikel var.

Belirli ve belirsiz artikel: Nominativ, Akkusativ, Dativ
HalMaskulin (eril)Feminin (dişil)Neutrum (nötr)Plural (çoğul)
Nominativ (yalın hâl)der / eindie / einedas / eindie / –
Akkusativ (-i hâli)den / einendie / einedas / eindie / –
Dativ (-e hâli)dem / einemder / einerdem / einemden … -n / –

Dativ çoğulda isim de -n alır: den Kindern. Çoğul zaten -n ya da -s ile bitiyorsa ek gelmez: den Frauen, den Autos. Belirsiz artikelin çoğulu yoktur (–).

Almanca Dativ artikelleri: der dem olur, die der olur, das dem olur, çoğul die den olur; dem Mann, der Frau, dem Kind, den Kindern
Dativ’de dört sütunun dördü de değişir

Dem, der, dem: belirli artikel Dativ’de

Eril ve nötr isimlerin belirli artikeli Dativ’de aynı olur: dem. Dişil isimlerin artikeli die, Dativ’de der olur. Bu der, eril Nominativ’deki der ile aynı yazılır ama başka bir şeydir: der Frau “kadına” demektir, ismin kendisi yine die Frau’dur. Hangi der olduğunu ismin artikelinden ve cümleden anlarsın.

Belirli artikelle Dativ örnekleri
  • Ich helfe dem Mann.Adama yardım ediyorum. (der Mann)
  • Wir danken der Lehrerin.Öğretmene teşekkür ediyoruz. (die Lehrerin)
  • Das Fahrrad gehört dem Kind.Bisiklet çocuğun. (das Kind)
  • Die Wohnung gefällt der Familie.Aile evi beğeniyor. (die Familie)

Einem, einer, keinem: belirsiz ve olumsuz artikel

Belirsiz artikel de aynı mantıkla değişir ve sonuna belirli artikelin son harfini alır: dem → einem, der → einer. Eril ve nötrde einem, dişilde einer olur. Olumsuz artikel kein de aynı ekleri alır (keinem, keiner) ve ein’den farklı olarak çoğulda da vardır: keinen.

Belirsiz ve olumsuz artikelle örnekler
  • Anna arbeitet in einem Café.Anna bir kafede çalışıyor. (das Café)
  • Ich wohne bei einer Familie.Bir ailenin yanında kalıyorum. (die Familie)
  • Mehmet spricht mit einem Freund.Mehmet bir arkadaşıyla konuşuyor. (der Freund)
  • Ich gebe keinem Kind Süßigkeiten.Hiçbir çocuğa şeker vermiyorum. (das Kind)

Den Kindern: çoğulda den ve isme -n

Çoğulda Dativ artikeli den’dir ve Dativ’de isim de değişir: çoğul ismin sonuna -n eklenir. Çoğul biçim zaten -n ile bitiyorsa (die Frauen, die Eltern) ya da -s ile yapılıyorsa (die Autos, die Hotels) ek gelmez. Önce ismin çoğulunu doğru bilmen gerekir; çoğulun nasıl kurulduğunu çoğul yapma dersinde bulabilirsin.

  • das Kind, -er → die Kinder → mit den Kindern (çocuklarla)
  • der Tisch, -e → die Tische → auf den Tischen (masaların üzerinde)
  • das Buch, -¨er → die Bücher → in den Büchern (kitaplarda)
  • der Lehrer, - → die Lehrer → mit den Lehrern (öğretmenlerle)
  • die Frau, -en → die Frauen → mit den Frauen (ek yok: zaten -n ile bitiyor)
  • das Auto, -s → die Autos → mit den Autos (ek yok: çoğul -s ile)

Meinem, meiner: iyelik zamirleri Dativ’de

mein (benim), dein (senin), sein (onun, eril), ihr (onun, dişil) gibi kelimeler ein ile aynı ekleri alır. Dativ’de eril ve nötr isimlerle meinem, dişil isimlerle meiner, çoğulda meinen olur. “Annesine yardım ediyor”, “babamla konuşuyorum” gibi günlük cümlelerin çoğunda bu biçimleri kullanırsın. Bütün iyelik zamirlerini iyelik zamirleri dersinde görebilirsin.

İyelik zamiriyle Dativ örnekleri
  • Ich helfe meinem Vater.Babama yardım ediyorum.
  • Er hilft seiner Mutter.Annesine yardım ediyor.
  • Can spielt mit seinem Hund.Can köpeğiyle oynuyor.
  • Wir wohnen bei unseren Eltern.Anne babamızın yanında oturuyoruz.

Dativ Ne Zaman Kullanılır?

Bir isim cümlede şu durumlardan birindeyse Dativ’e geçer: belirli fiillerden sonra, birine bir şey verirken alan kişi olarak, belirli edatlardan sonra, “nerede?” sorusuna cevap veren yer edatlarından sonra ve bazı zaman ifadelerinde. Aşağıdaki kartlar bu durumları örnekleriyle gösteriyor.

Almanca mit edatı ve Dativ resimli örnekler: mit dem Bus, mit der Straßenbahn, mit dem Taxi, mit dem Fahrrad
mit her zaman Dativ ister: mit dem Bus, mit der Straßenbahn

1Dativ alan fiillerden sonra

helfen (yardım etmek), danken (teşekkür etmek), gehören (ait olmak), gefallen (hoşuna gitmek) gibi fiiller nesnesini Dativ’de ister. Bu fiiller tek tek öğrenilir.

  • Ich helfe meiner Kollegin.İş arkadaşıma yardım ediyorum.
  • Der Schlüssel gehört der Lehrerin.Anahtar öğretmenin.
  • Wir danken dem Arzt.Doktora teşekkür ediyoruz.

2Birine bir şey verirken: alan kişi Dativ’de

geben (vermek), schenken (hediye etmek), zeigen (göstermek), schreiben (yazmak) gibi fiillerde verilen şey Akkusativ’de, alan kişi Dativ’de olur.

  • Ich gebe dem Kind ein Eis.Çocuğa bir dondurma veriyorum.
  • Lena schenkt ihrer Mutter Blumen.Lena annesine çiçek hediye ediyor.
  • Ich schreibe meiner Oma einen Brief.Anneanneme bir mektup yazıyorum.

3mit, bei, zu, von, aus, nach, seit edatlarından sonra

Bu edatlardan sonra gelen isim her zaman Dativ’dedir; cümlenin anlamı ne olursa olsun.

  • Ich fahre mit dem Bus zur Arbeit.İşe otobüsle gidiyorum.
  • Anna wohnt bei ihren Eltern.Anna annesiyle babasının yanında oturuyor.
  • Ich lerne seit einem Jahr Deutsch.Bir yıldır Almanca öğreniyorum.

4Wo? sorusunda yer edatlarından sonra

in, an, auf, unter, über, vor, hinter, neben, zwischen edatları bir şeyin nerede durduğunu söylerken Dativ ister.

  • Das Buch liegt auf dem Tisch.Kitap masanın üzerinde.
  • Die Katze schläft unter dem Bett.Kedi yatağın altında uyuyor.
  • Das Auto steht vor dem Haus.Araba evin önünde duruyor.

5Zaman ifadelerinde: am Montag, im Sommer

Gün, gün bölümü, ay ve mevsim söylerken kullanılan an ve in edatlarından sonra da Dativ gelir; çoğu zaman kaynaşmış biçim olarak (am, im).

  • Am Montag arbeite ich nicht.Pazartesi çalışmıyorum.
  • Im Sommer ist es hier sehr warm.Yazın burası çok sıcak.
  • In der Nacht schläft das Baby schlecht.Bebek gece kötü uyuyor.

6Günlük kalıplarda: Wie geht es dir?

Hâl hatır sormak, üşüdüğünü ya da bir yemeği beğendiğini söylemek gibi çok kullanılan kalıplarda kişi Dativ zamiriyle söylenir. Bunları şimdilik kalıp olarak öğren.

  • Wie geht es dir?Nasılsın?
  • Mir ist kalt.Üşüyorum.
  • Das Essen schmeckt mir.Yemeği beğendim.

Son karttaki mir, dir gibi kelimeler kişi zamirlerinin Dativ biçimleridir (ich → mir, du → dir, er → ihm, sie → ihr). Bunların bütün listesini ve cümledeki yerini Dativ zamirleri dersinde öğreneceksin.

Dativ Alan Fiiller: helfen, danken, gehören, gefallen

Almanca fiillerin çoğu nesnesini Akkusativ’de ister (Ich sehe den Mann.). Bir grup fiil ise tek nesnesini Dativ’de ister. Bu fiillerin listesi kısadır ama günlük hayatta çok geçer. A1’de karşına çıkacak olanlar aşağıda; daha uzun liste ve alıştırmalar Dativ alan fiiller dersi sayfasında.

A1’de sık geçen Dativ alan fiiller
FiilAnlamıÖrnek
helfenyardım etmekIch helfe dem Mann.
dankenteşekkür etmekWir danken der Ärztin.
gehörenait olmak, -in olmakDas Handy gehört dem Kind.
gefallenhoşuna gitmekDie Stadt gefällt meinem Bruder.
schmeckenlezzetli gelmekDie Suppe schmeckt dem Kind.
antwortencevap vermekIch antworte dem Lehrer.
gratulierentebrik etmekIch gratuliere meiner Schwester.

Dativ ve Akkusativ Bir Arada: Ich gebe dem Kind ein Buch

Bazı fiiller iki nesne alır: bir şey ve o şeyi alan bir kişi. Bu durumda şey Akkusativ’de, kişi Dativ’de olur. Türkçede de benzerdir: “Çocuğa kitabı veriyorum.” İki nesne de isimse Almancada sıra genellikle şöyledir: önce Dativ (kişi), sonra Akkusativ (şey).

Dativ (kişi) + Akkusativ (şey)
  • Ich gebe dem Kind ein Buch.Çocuğa bir kitap veriyorum.
  • Elif zeigt ihrer Freundin die Wohnung.Elif arkadaşına evi gösteriyor.
  • Lukas kauft seinem Sohn ein Fahrrad.Lukas oğluna bir bisiklet alıyor.
  • Der Kellner bringt dem Gast den Kaffee.Garson müşteriye kahveyi getiriyor.
  • Die Lehrerin erklärt den Schülern die Übung.Öğretmen öğrencilere alıştırmayı açıklıyor.

Bu kalıba uyan sık fiiller: geben (vermek), schenken (hediye etmek), zeigen (göstermek), bringen (getirmek), kaufen (almak, satın almak), schreiben (yazmak), erklären (açıklamak), schicken (göndermek). Nesnelerden biri zamir olduğunda sıra değişebilir (Ich gebe es dem Kind.); bu sıralama kurallarını iki nesneli fiiller dersinde ayrıntılı bulacaksın.

Dativ Alan Edatlar ve Yer Edatları

Edatlar Almancada kendinden sonra gelen ismin hâlini belirler. Bir grup edat her zaman Dativ ister. Bir grup yer edatı ise yalnız “nerede?” sorusunda Dativ ister. Bazı edatlar da artikelle birleşip tek kelime olur.

Mit, bei, zu, von, aus, nach, seit: hep Dativ

Bu yedi edattan sonra gelen isim, cümle ne anlatırsa anlatsın, Dativ’dedir. Türkçe karşılıkları farklı eklerle söylenir (-le, -de, -e, -den), ama Almancada hepsi aynı hâli ister. Bu edatların öteki anlamlarını ve gegenüber gibi diğer Dativ edatlarını Dativ edatları dersi sayfasında bulabilirsin.

  • mit (ile): Ich spiele mit dem Hund. (Köpekle oynuyorum.)
  • bei (-in yanında, -de): Ich wohne bei meiner Tante. (Teyzemin yanında kalıyorum.)
  • zu (-e, -in yanına): Wir gehen zu meiner Oma. (Anneanneme gidiyoruz.)
  • von (-den, -in): Das Geschenk ist von meinem Bruder. (Hediye erkek kardeşimden.)
  • aus (-den, içinden): Ich komme aus der Türkei. (Türkiye’den geliyorum.)
  • nach (-den sonra): Nach dem Essen trinken wir Tee. (Yemekten sonra çay içiyoruz.)
  • seit (-den beri, -dir): Ich wohne seit drei Monaten in Hamburg. (Üç aydır Hamburg’da oturuyorum.)

In, auf, unter: Wo? sorusunda Dativ

in (içinde), an (-de: duvarda, kenarında), auf (üzerinde), unter (altında), über (üstünde, yukarısında), vor (önünde), hinter (arkasında), neben (yanında) ve zwischen (arasında) bir şeyin nerede olduğunu söylerken Dativ ister. Soru Wo? (nerede?) olur. Aynı edatlar bir yere doğru hareketi anlatırken (Wohin?, nereye?) Akkusativ alır: Ich lege das Buch auf den Tisch. (Kitabı masaya koyuyorum.) Bu ikili kullanımı A2’de iki yönlü edatlar dersinde, soru kelimelerini de wo, wohin ve woher dersinde ayrıntılı göreceksin.

Wo? → Dativ
  • Wo ist die Katze? — Unter dem Tisch.Kedi nerede? — Masanın altında.
  • Die Lampe hängt über dem Sofa.Lamba kanepenin üstünde asılı.
  • Das Bild hängt an der Wand.Resim duvarda asılı.
  • Die Apotheke ist neben der Bank.Eczane bankanın yanında.
  • Wir warten vor dem Kino.Sinemanın önünde bekliyoruz.

Zum, zur, im, am: kaynaşmış biçimler

Bazı edatlar Dativ artikeliyle birleşir ve konuşmada da yazıda da genellikle bu kısa biçim kullanılır: zu + dem → zum, zu + der → zur, in + dem → im, an + dem → am, bei + dem → beim, von + dem → vom. Kısa biçimlerin içinde artikel saklıdır; zum ve beim eril ya da nötr, zur dişil bir isim gösterir.

Almanca Dativ kaynaşmış edatlar: zu dem zum, zu der zur, in dem im, bei dem beim örnek cümlelerle
Edat + Dativ artikeli = tek kelime
Kaynaşmış biçimlerle örnekler
  • Ich gehe heute zum Arzt.Bugün doktora gidiyorum. (der Arzt)
  • Wir gehen zur Post.Postaneye gidiyoruz. (die Post)
  • Lena ist im Kino.Lena sinemada. (das Kino)
  • Ich warte am Bahnhof.İstasyonda bekliyorum. (der Bahnhof)
  • Ich komme gerade vom Supermarkt.Şu an süpermarketten geliyorum. (der Supermarkt)

Dativ Nasıl Bulunur? Adım Adım Kontrol

Bir cümle kurarken ya da bir alıştırmayı çözerken ismin Dativ’de olup olmadığından emin değilsen şu sırayla kontrol et. Çoğu zaman ilk iki adım cevabı verir; Türkçe çeviriye en son bak.

  1. Edata bak. İsmin önünde mit, bei, zu, von, aus, nach ya da seit varsa isim Dativ’dedir. in, an, auf gibi bir yer edatı varsa sor: nerede mi (Dativ), nereye mi (Akkusativ)?
  2. Fiile bak. Fiil helfen, danken, gehören, gefallen gibi Dativ alan bir fiilse nesne Dativ’dedir. Fiil geben, zeigen, schenken gibi iki nesneli bir fiilse alan kişi Dativ’dedir.
  3. Wem? diye sor. Cevap “kime?” sorusuna uyuyorsa (Wem hilfst du? Wem gibst du das Buch?) Dativ’dir. Cevap “kimi, neyi?” sorusuna uyuyorsa (Wen siehst du? Was kaufst du?) Akkusativ’dir.
  4. Artikeli seç. İsmin kendi artikeline bak: der ve das → dem, die → der, çoğul → den + -n.
Soru ve cevapta Wem?
  • Wem hilfst du? — Meiner Schwester.Kime yardım ediyorsun? — Kız kardeşime.
  • Wem gehört der Schlüssel? — Dem Hausmeister.Anahtar kimin? — Kapıcının.
  • Wem schenkst du die Blumen? — Meiner Mutter.Çiçekleri kime hediye ediyorsun? — Anneme.
  • Mit wem fährst du nach Köln? — Mit meinen Freunden.Köln’e kiminle gidiyorsun? — Arkadaşlarımla.

Dativ ile En Sık Yapılan Hatalar

Dativ hatalarının çoğu üç yerden gelir: Nominativ biçimini olduğu gibi kullanmak, hâli Türkçedeki eke göre seçmek ve çoğuldaki -n ekini unutmak. Her kartta doğru biçimi ve hatanın nedenini görebilirsin.

Ich fahre mit der Bus.

Ich fahre mit dem Bus.

der Bus erildir ve mit Dativ ister; eril der, Dativ’de dem olur. Artikeli sözlükteki Nominativ biçimiyle bırakmak en sık hatadır.

Ich helfe die Frau.

Ich helfe der Frau.

helfen Dativ alan bir fiildir; dişil die, Dativ’de der olur. İngilizcedeki “help her” gibi düz nesne sanıp Akkusativ biçimi (die) kullanmak bu hataya yol açar.

Ich frage dem Lehrer.

Ich frage den Lehrer.

Türkçede “öğretmene soruyorum” dendiği için Dativ seçmek mantıklı görünür. Ama fragen Akkusativ alır. Hâli Türkçedeki eke göre değil, Almanca fiile göre seç.

Ich spiele mit den Kinder.

Ich spiele mit den Kindern.

Dativ çoğulda artikel den olur ve isim de -n alır. Çoğul zaten -n ya da -s ile bitmiyorsa bu ek unutulmamalı.

Ich gefalle die Stadt.

Die Stadt gefällt mir.

Türkçede “Şehri beğeniyorum.” cümlesinde beğenen kişi öznedir. gefallen ile beğenilen şey özne, beğenen kişi Dativ olur. “Ich gefalle …” “Ben … hoşuna gidiyorum.” anlamına gelir.

Das Buch liegt auf den Tisch.

Das Buch liegt auf dem Tisch.

Kitap bir yerde duruyor; soru Wo? (nerede?) olduğu için auf Dativ ister. den Tisch, Wohin? sorusunda, hareket anlatırken kullanılır: Ich lege das Buch auf den Tisch.

Ich gehe zu der Arzt.

Ich gehe zum Arzt.

Türkçedeki “doktora” sözcüğü Dativ’i hatırlatsa da artikel Dativ’e çevrilmemiş: der Arzt → dem Arzt. zu dem de neredeyse her zaman zum diye kısaltılır.

Ich wohne bei meine Eltern.

Ich wohne bei meinen Eltern.

bei Dativ ister ve Dativ çoğulda iyelik zamiri meinen olur. Eltern zaten -n ile bittiği için isme ayrıca ek gelmez.

Dativ ile Akkusativ Farkı: Wen? mi, Wem? mi

Akkusativ ve Dativ ikisi de nesne hâlidir ve A1’de art arda öğrenilir; bu yüzden en çok bu ikisi karışır. Aşağıdaki tablo farkı tek yerde gösteriyor. Akkusativ’in kendi kurallarını Akkusativ dersi sayfasında, dört hâlin genel haritasını ismin halleri sayfasında bulabilirsin.

Akkusativ ve Dativ karşılaştırması
Akkusativ (-i hâli)Dativ (-e hâli)
SoruWen? Was? (kimi? neyi?)Wem? (kime?)
Eril artikelden / einendem / einem
Dişil artikeldie / eineder / einer
Nötr artikeldas / eindem / einem
Çoğuldie Kinderden Kindern (isme -n)
Tipik fiillersehen, kaufen, haben, fragenhelfen, danken, gehören, gefallen
Edatlarfür, ohne, durch, gegen, ummit, bei, zu, von, aus, nach, seit
Yer edatlarıWohin? (nereye?)Wo? (nerede?)
Almanca Nominativ, Akkusativ ve Dativ karşılaştırması: Wer, Wen, Wem soruları ve der Lehrer, den Lehrer, dem Lehrer örnekleri
Wer? Wen? Wem? Aynı isim, üç farklı görev

Farkı en iyi aynı isimle görürsün: Der Lehrer kommt. (Öğretmen geliyor.) özne, Ich sehe den Lehrer. (Öğretmeni görüyorum.) Akkusativ, Ich helfe dem Lehrer. (Öğretmene yardım ediyorum.) Dativ’dir. Dişil isimlerde Akkusativ değişmez ama Dativ değişir: Ich sehe die Lehrerin. / Ich helfe der Lehrerin. Fark yalnız artikelde olduğu için artikeli doğru seçmek cümlenin anlamı için de önemlidir.

Derinleşmek İsteyenlere

dem Kollegen, dem Herrn: Dativ’de -n alan eril isimler

Bazı eril isimler tekilde de Nominativ dışındaki bütün hâllerde sonlarına -n ya da -en alır: der Kollege → dem Kollegen, der Nachbar → dem Nachbarn, der Junge → dem Jungen, der Herr → dem Herrn, der Student → dem Studenten. Bunlar az sayıdadır ve çoğu insan ya da hayvan bildirir. Bu grubun kurallarını n-Deklination dersinde bulacaksın; şimdilik bu kelimeleri Dativ biçimleriyle birlikte öğren.

Dativ’de sıfat: mit dem neuen Auto

İsimden önce bir sıfat geliyorsa sıfat da çekilir. Dativ’de bir artikelden (dem, der, einem, meiner …) sonra gelen sıfat her zaman -en alır: mit dem neuen Auto (yeni arabayla), bei einer guten Freundin (iyi bir arkadaşın yanında), mit meinen kleinen Kindern (küçük çocuklarımla). Artikel yoksa ekler değişir; sıfat çekimini ayrı derslerde ayrıntılı göreceksin.

zu Hause, nach Hause: eski Dativ eki -e

Eskiden eril ve nötr isimler Dativ tekilde -e eki de alırdı. Bugün bu ek birkaç kalıpta yaşıyor: zu Hause (evde), nach Hause (eve). Bu kalıpları olduğu gibi öğren; yeni cümlelerde isme -e ekleme: mit dem Freund doğru, “mit dem Freunde” bugün eski bir kullanımdır.

das Auto von meinem Vater: konuşmada von + Dativ

Bir şeyin kime ait olduğunu söylemenin yazılı yolu Genitiv’dir: das Auto meines Vaters (babamın arabası). Konuşmada ise çoğu zaman von + Dativ kullanılır: das Auto von meinem Vater. A1’de bu ikinci yol işini görür; Genitiv’i B1’de Genitiv dersi sayfasında öğreneceksin.

Almanca Dativ Alıştırmaları

Birinci alıştırmada belirli artikelin Dativ biçimini, ikincide Dativ ile Akkusativ ayrımını ve belirsiz artikeli, üçüncüde çoğulu, iyelik zamirlerini ve kaynaşmış biçimleri çalışacaksın. Yanlış çıkan sorularda açıklamayı oku.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: Dativ artikelini yaz

Boşluğa belirli artikelin Dativ biçimini yaz: dem, der ya da den.

  1. 1

    Ich helfe Mann. (der Mann)

  2. 2

    Das Auto gehört Frau. (die Frau)

  3. 3

    Wir danken Lehrerin. (die Lehrerin)

  4. 4

    Ich fahre mit Fahrrad. (das Fahrrad)

  5. 5

    Die Kinder spielen mit Hund. (der Hund)

  6. 6

    Das Buch liegt auf Tisch. (der Tisch)

  7. 7

    Er wohnt bei Eltern. (die Eltern, çoğul)

Cevap anahtarı
  1. dem — helfen Dativ alır; eril der → dem.
  2. der — gehören Dativ alır; dişil die → der.
  3. der — danken Dativ alır; dişil die → der.
  4. dem — mit Dativ ister; nötr das → dem.
  5. dem — mit Dativ ister; eril der → dem.
  6. dem — Kitap bir yerde duruyor (Wo?); auf burada Dativ ister.
  7. den — bei Dativ ister; çoğul die → den. Eltern zaten -n ile bitiyor.
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: Akkusativ mi, Dativ mi?

Fiile ve edata bak, doğru biçimi seç.

  1. 1

    Ich sehe ___ Mann dort.

  2. 2

    Ich gebe ___ Kind ein Eis.

  3. 3

    Ich frage ___ Lehrerin.

  4. 4

    Lena lernt seit ___ Jahr Deutsch.

  5. 5

    Wir fahren mit ___ Straßenbahn.

  6. 6

    Das Geschenk ist für ___ Bruder.

  7. 7

    Anna arbeitet in ___ Bäckerei.

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Çoğul, iyelik zamiri ve kısa biçimler

Boşluğu parantezdeki ipucuna göre tek kelimeyle doldur.

  1. 1

    Ich spiele mit den . (das Kind, çoğul)

  2. 2

    Seit drei lerne ich Deutsch. (der Monat, çoğul)

  3. 3

    Ich helfe Bruder. (mein)

  4. 4

    Er dankt Mutter. (sein)

  5. 5

    Wir gehen heute Post. (zu + der)

  6. 6

    Die Katze schläft Wohnzimmer. (in + dem)

  7. 7

    Ich schreibe Freundin eine E-Mail. (ein)

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

A1 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Almanca Dativ Konu Özeti

  • Dativ, “kime?” sorusuna cevap veren hâldir; soru kelimesi Wem? olur.
  • Belirli artikel: der → dem, die → der, das → dem, çoğul die → den. Belirsiz: einem, einer, einem.
  • Dativ çoğulda isim de -n alır (den Kindern); çoğul -n ya da -s ile bitiyorsa ek gelmez.
  • helfen, danken, gehören, gefallen gibi fiiller nesnesini Dativ’de ister; geben, zeigen, schenken gibi fiillerde alan kişi Dativ’dedir.
  • mit, bei, zu, von, aus, nach, seit edatlarından sonra hep Dativ gelir; in, auf, unter gibi yer edatları Wo? sorusunda Dativ ister.
  • zu dem → zum, zu der → zur, in dem → im, an dem → am, bei dem → beim, von dem → vom.
  • Hâli Türkçedeki eke göre değil, Almanca fiile ve edata göre seç: Ich frage den Lehrer. ama Ich helfe dem Lehrer.

Almanca Dativ Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Dativ nedir?

Dativ, Almancadaki dört hâlden biridir ve çoğu zaman Türkçedeki -e hâline karşılık gelir. “Kime?” (Wem?) sorusuna cevap verir: Ich helfe dem Mann. (Adama yardım ediyorum.)

Dativ ne zaman kullanılır?

Dativ alan fiillerden sonra (helfen, danken, gehören), birine bir şey verirken alan kişi için, mit, bei, zu, von, aus, nach, seit edatlarından sonra ve “nerede?” sorusunda in, auf, unter gibi yer edatlarından sonra kullanılır.

Dativ’de der, die, das nasıl değişir?

der → dem, die → der, das → dem, çoğul die → den olur. Belirsiz artikelde ein → einem, eine → einer. Çoğulda isme -n de eklenir: den Kindern.

Dativ ile Akkusativ farkı nedir?

Akkusativ “kimi, neyi?” (Wen? Was?), Dativ “kime?” (Wem?) sorusuna cevap verir. Akkusativ’de yalnız eril artikel değişir (den), Dativ’de dördü de değişir (dem, der, dem, den). Hangisinin geleceğini fiil ve edat belirler.

Dativ alan fiiller hangileri?

A1’de en sık geçenler helfen (yardım etmek), danken (teşekkür etmek), gehören (ait olmak), gefallen (hoşuna gitmek), schmecken (lezzetli gelmek), antworten (cevap vermek) ve gratulieren (tebrik etmek) fiilleridir.

Dativ alan edatlar nelerdir?

Her zaman Dativ alan temel edatlar mit, bei, zu, von, aus, nach ve seit’tir. in, an, auf, unter, über, vor, hinter, neben, zwischen ise yalnız “nerede?” (Wo?) sorusunda Dativ alır.

Dativ’de çoğul nasıl yapılır?

Artikel den olur ve çoğul ismin sonuna -n eklenir: die Kinder → den Kindern, die Bücher → den Büchern. Çoğul zaten -n ile bitiyorsa (den Frauen) ya da -s ile yapılıyorsa (den Autos) ek gelmez.

Wem ne demek?

Wem, “kime?” demektir ve wer (kim?) soru kelimesinin Dativ biçimidir. Wem gehört das Handy? “Cep telefonu kimin?”, Mit wem sprichst du? “Kiminle konuşuyorsun?” demektir.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.