Logo
Almanca Portalı
B1
B1Gramer · İsimler, Artikeller ve Haller

Almanca Genitiv Konu Anlatımı: Des, Der, Eines ve -s Eki ile İsmin Tamlayan Hâli, Tablo ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 22 dk okuma
Kısa cevap

Genitiv, Almancada ismin tamlayan hâlidir; Türkçedeki “kadının kitabı” yapısındaki -ın ekine karşılık gelir ve Wessen? (Kimin?) sorusuna cevap verir. Eril ve nötr isimlerde artikel des olur, isim -s ya da -es alır; dişil ve çoğulda artikel der olur. Sıra Türkçenin tersidir: das Buch der Frau (kadının kitabı).

tamlanan (sahip olunan) + des / der / eines / einer + isim (-s / -es)

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca Genitiv Nedir? Wessen Sorusu ve Türkçe Tamlama
  2. 2Almanca Genitiv Tablosu: Artikeller ve Biçimler
    1. 2.1Des ve der: belirli artikelle Genitiv
    2. 2.2Eines, einer: belirsiz artikel, kein ve iyelik
    3. 2.3Dieses, dieser: işaret sözcükleriyle Genitiv
  3. 3Genitiv’de İsim Eki: -s mi, -es mi, Ek Yok mu?
    1. 3.1-es: -s, -ß, -x, -z ve -sch ile biten isimler
    2. 3.2-s: çok heceli ve sesli harfle biten isimler
    3. 3.3Ek yok: dişil isimler ve çoğullar
    4. 3.4-n, -en: N-Deklination isimleri
  4. 4Almanca Genitiv Ne Zaman Kullanılır?
  5. 5Özel İsimlerde Genitiv: Annas Auto, Lukas’ Fahrrad
  6. 6Sıfatla Genitiv: des neuen Autos, junger Familien
  7. 7Genitiv Cümlede Nasıl Kullanılır?
    1. 7.1Tamlananın hâli: cümledeki görevine göre
    2. 7.2Zincirleme Genitiv: das Auto der Freundin meines Bruders
    3. 7.3Wessen: Genitiv’le soru sormak
  8. 8Almanca Genitiv ile En Sık Yapılan Hatalar
  9. 9Genitiv ile von + Dativ Farkı
  10. 10Derinleşmek İsteyenlere
  11. 11Almanca Genitiv Alıştırmaları
  12. 12Almanca Genitiv Konu Özeti
  13. 13Almanca Genitiv Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Genitiv Nedir? Wessen Sorusu ve Türkçe Tamlama

Almancada isim cümledeki görevine göre dört hâlden birinde bulunur: Nominativ (yalın hâl), Akkusativ (-i hâli), Dativ (-e hâli) ve Genitiv (tamlayan hâli). Genitiv bir şeyin kime ya da neye ait olduğunu, neyin parçası olduğunu gösterir. Türkçede bu işi belirtili isim tamlaması görür: “odanın kapısı”, “öğretmenin kitabı”, “filmin sonu”. Bu tamlamalarda -ın, -in ekini alan kelime (tamlayan) Almancada Genitiv’e girer.

En önemli fark kelime sırasıdır. Türkçede önce sahibi, sonra sahip olunan şeyi söyleriz: “kadının kitabı”. Almancada sıra tersine döner; önce sahip olunan şey (tamlanan), sonra sahibi (Genitiv) gelir: das Buch der Frau. Ayrıca Türkçede ek ismin sonuna gelirken Almancada asıl değişen artikeldir: die Frau Genitiv’de der Frau olur. Eril ve nötr isimler buna ek olarak bir de -s ya da -es alır: das Auto des Vaters (babanın arabası).

Dört hâlin soruları
HalSoruÖrnek
Nominativ (yalın hâl)Wer? / Was?Der Lehrer ist nett.
Akkusativ (-i hâli)Wen? / Was?Ich kenne den Lehrer.
Dativ (-e hâli)Wem?Ich helfe dem Lehrer.
Genitiv (tamlayan hâli)Wessen? (Kimin?)Das ist das Buch des Lehrers.

Almanca Genitiv Tablosu: Artikeller ve Biçimler

Genitiv’i kurmanın ilk adımı doğru artikeli seçmektir. Aşağıdaki tablo aynı dört ismi dört hâlde gösteriyor; Genitiv satırını öteki hâllerle karşılaştırınca değişen yerleri hemen görürsün. Akkusativ ve Dativ biçimlerini tekrar etmek istersen Akkusativ dersi ve Dativ dersi sayfalarına bakabilirsin.

Belirli artikelle dört hâl
HalMaskulin (eril)Feminin (dişil)Neutrum (nötr)Plural (çoğul)
Nominativder Vaterdie Mutterdas Kinddie Kinder
Akkusativden Vaterdie Mutterdas Kinddie Kinder
Dativdem Vaterder Mutterdem Kindden Kindern
Genitivdes Vatersder Mutterdes Kindesder Kinder

Genitiv’de eril ve nötr aynı artikeli (des) ve eki (-s / -es) alır; dişil ve çoğulda artikel der olur, isim değişmez.

Almanca Genitiv artikelleri: des Vaters, der Mutter, des Kindes ve çoğulda der Kinder
Genitiv’de eril ve nötr des, dişil ve çoğul der alır

Des ve der: belirli artikelle Genitiv

Belirli artikelde kuralı iki parçada düşünebilirsin. der ve das alan isimlerde artikel des olur ve ismin sonuna -s ya da -es eklenir. die alan dişil isimlerde ve bütün çoğullarda artikel der olur, ismin kendisine hiçbir şey eklenmez. Dişil Genitiv’deki der, Nominativ’deki eril der ile aynı görünür; hangisi olduğunu cümledeki yerinden anlarsın.

Belirli artikelle Genitiv örnekleri
  • Das ist das Fahrrad des Nachbarn.Bu, komşunun bisikleti.
  • Die Farbe der Wand gefällt mir nicht.Duvarın rengini beğenmiyorum.
  • Der Anfang des Films war sehr spannend.Filmin başı çok heyecanlıydı.
  • Die Lehrerin der Kinder heißt Frau Schulz.Çocukların öğretmeninin adı Schulz Hanım.

Eines, einer: belirsiz artikel, kein ve iyelik

Belirsiz artikel aynı mantıkla çekilir: eril ve nötrde eines, dişilde einer. Belirsiz artikelin çoğulu olmadığı için çoğulda Genitiv biçimi de yoktur; bu durumda von + Dativ kullanılır (aşağıda ayrıca göreceksin). kein ve mein, dein, sein, ihr, unser, euer gibi iyelik zamirleri ein ile aynı ekleri alır, ama çoğulları vardır: meiner Kinder, keiner Kinder. İyelik zamirlerinin bütün biçimlerini iyelik zamirleri dersinde bulabilirsin.

Genitiv’de belirsiz artikel, kein ve mein
Maskulin (eril)Feminin (dişil)Neutrum (nötr)Plural (çoğul)
ein (bir)eines Freundeseiner Freundineines Kindes– (von Freunden)
kein (hiçbir)keines Freundeskeiner Freundinkeines Kindeskeiner Freunde
mein (benim)meines Freundesmeiner Freundinmeines Kindesmeiner Freunde
Belirsiz artikel ve iyelik zamiriyle örnekler
  • Er ist der Sohn eines Arztes.O, bir doktorun oğlu.
  • Das ist die Idee einer Kollegin.Bu, bir iş arkadaşının (kadın) fikri.
  • Wir wohnen in der Wohnung meiner Tante.Teyzemin dairesinde oturuyoruz.
  • Der Geburtstag unseres Sohnes ist im Mai.Oğlumuzun doğum günü mayısta.

Dieses, dieser: işaret sözcükleriyle Genitiv

dieser (bu), jeder (her) ve welcher (hangi) belirli artikel gibi çekilir; Genitiv’de sonları des’e benzer biçimde -es, der’e benzer biçimde -er olur. Eril ve nötrde dieses, dişil ve çoğulda dieser dersin. İsme gelen ek değişmez: eril ve nötr isimler yine -s ya da -es alır. Bu sözcüklerin öteki hâllerini dieser ve welcher dersinde görebilirsin.

Dieser ve jeder ile Genitiv
  • Die Tasche dieser Frau ist rot.Bu kadının çantası kırmızı.
  • Der Preis dieses Hauses ist zu hoch.Bu evin fiyatı çok yüksek.
  • Die Eltern dieser Schüler kommen heute zur Schule.Bu öğrencilerin velileri bugün okula geliyor.
  • Am Ende jedes Monats bezahle ich die Miete.Her ayın sonunda kirayı ödüyorum.

Genitiv’de İsim Eki: -s mi, -es mi, Ek Yok mu?

Genitiv’de artikelden sonra ikinci adım ismin kendisidir. Dişil isimler ve çoğullar ek almaz; eril ve nötr isimler ise kelimenin sonuna ve vurgusuna göre -es ya da -s alır. Bir grup eril isim de -s yerine -n ya da -en alır. Aşağıdaki dört durum günlük kullanımdaki isimlerin büyük çoğunluğunu kapsar; birkaç istisna ilgili bölümde ayrıca anılıyor.

Almanca Genitiv isim ekleri: -es (des Hauses), -s (des Lehrers), ek yok (der Frau) ve N-Deklination -en (des Kollegen)
Genitiv’de isim dört yoldan birini izler

-es: -s, -ß, -x, -z ve -sch ile biten isimler

Sonu -s, -ß, -x, -z, -tz ya da -sch olan eril ve nötr isimler Genitiv’de genellikle -es alır; çünkü bu seslerin arkasına tek başına -s eklenince söylenemez. Birkaç yabancı kökenli isim bu kuralın dışındadır (der Zirkus → des Zirkus, der Kaktus → des Kaktus). -nis ile biten isimlerde s ikiye katlanır: das Ergebnis → des Ergebnisses. Tek heceli öteki isimlerde ise -es de -s de doğrudur: des Kindes / des Kinds, des Buches / des Buchs. Bu ikili durumda -es biraz daha özenli, yazı diline yakın bir seçim sayılır.

-es alan isimler
  • das Haus → die Tür des Hausesevin kapısı
  • der Tisch → die Größe des Tischesmasanın büyüklüğü
  • der Platz → die Mitte des Platzesmeydanın ortası
  • das Ergebnis → die Bedeutung des Ergebnissessonucun önemi

-s: çok heceli ve sesli harfle biten isimler

Son hecesi vurgusuz olan çok heceli eril ve nötr isimler, yani -el, -en, -er, -chen, -ling ile bitenler yalnız -s alır. Sesli harfle biten isimler de, özellikle das Auto, das Kino, das Büro gibi yabancı kökenli kelimeler, yalnız -s alır. Bu isimlerde -es kullanmak yanlıştır: des Lehreres değil, des Lehrers. Vurgusu son hecede olan çok heceli isimlerde ise ikisi de görülür (des Besuchs / des Besuches); emin değilsen -es seçmek güvenlidir.

-s alan isimler
  • der Lehrer → das Buch des Lehrersöğretmenin kitabı
  • das Mädchen → die Mutter des Mädchenskızın annesi
  • der Onkel → das Haus meines Onkelsamcamın / dayımın evi
  • das Auto → die Farbe des Autosarabanın rengi

Ek yok: dişil isimler ve çoğullar

Dişil isimler Genitiv’de hiçbir zaman -s almaz; değişen yalnız artikeldir: die Frau → der Frau. Çoğullarda da isim çoğul biçimiyle kalır, Dativ çoğuldaki -n eki Genitiv’e geçmez: den Kindern (Dativ) ama der Kinder (Genitiv). Tamlamayı doğru kurduğunu anlamak için artikele bakman yeterlidir.

Ek almayan isimler
  • die Stadt → die Straßen der Stadtşehrin sokakları
  • die Firma → der Chef der Firmafirmanın şefi
  • die Freunde → die Namen meiner Freundearkadaşlarımın adları
  • die Häuser → die Dächer der Häuserevlerin çatıları

-n, -en: N-Deklination isimleri

Bazı eril isimler tekilde Nominativ dışındaki bütün hâllerde -n ya da -en alır; buna N-Deklination denir. Bu isimler Genitiv’de de -s değil, -n / -en alır: der Kollege → des Kollegen, der Student → des Studenten. -e ile biten eril kişi ve hayvan adlarının çoğu (der Junge, der Kunde, der Löwe) ile -ent, -ant, -ist ile biten yabancı kökenli kişi isimleri (der Student, der Praktikant, der Polizist) bu gruptadır. Listeyi ve istisnaları N-Deklination dersi ayrıntılı anlatıyor.

N-Deklination isimleriyle Genitiv
  • Das ist das Büro des Kollegen.Bu, iş arkadaşının bürosu.
  • Die Schwester des Jungen ist krank.Çocuğun (oğlanın) kız kardeşi hasta.
  • Der Hund unseres Nachbarn bellt jede Nacht.Komşumuzun köpeği her gece havlıyor.
  • Ich habe die Adresse des Kunden nicht.Müşterinin adresi bende yok.

Almanca Genitiv Ne Zaman Kullanılır?

Genitiv’in temel işi aitliktir, ama yalnız “kimin malı” sorusuna cevap vermez. Bir bütünün parçasını, kişiler arasındaki ilişkiyi ve bir eylemin kime ya da neye yöneldiğini de gösterir. Ayrıca bazı zaman kalıplarında ve belli edatlardan sonra kullanılır. Aşağıdaki kartlar başlıca kullanımları örneklerle gösteriyor.

Resimli Almanca Genitiv örnekleri: das Auto meines Vaters, die Tasche der Frau, das Dach des Hauses, die Eltern der Kinder
Önce sahip olunan şey, sonra Genitiv’deki sahibi

1Aitlik: kimin şeyi?

Bir eşyanın, evin ya da hayvanın kime ait olduğunu söylerken Genitiv kullanılır. Türkçedeki “babamın arabası” tipindeki tamlamaların hepsi bu gruptadır.

  • Das ist das Auto meines Vaters.Bu, babamın arabası.
  • Die Wohnung der Familie Yılmaz ist sehr groß.Yılmaz ailesinin dairesi çok büyük.
  • Wo ist die Jacke des Kindes?Çocuğun montu nerede?

2Parça ve bütün: neyin parçası?

Bir şeyin bölümünü, başını ya da sonunu, bir eşyanın parçasını anlatırken bütün Genitiv’e girer.

  • Das Dach des Hauses ist alt.Evin çatısı eski.
  • Am Ende der Straße gibt es eine Apotheke.Sokağın sonunda bir eczane var.
  • Die erste Seite des Briefes fehlt.Mektubun ilk sayfası eksik.

3Kişiler arası ilişki: akrabalık, iş, okul

Akrabalık ve iş ilişkileri de Genitiv’le anlatılır: kimin annesi, kimin şefi, kimin öğretmeni.

  • Die Schwester meiner Freundin wohnt in Köln.Kız arkadaşımın kız kardeşi Köln’de oturuyor.
  • Der Chef meines Mannes ist sehr nett.Eşimin şefi çok kibar.
  • Die Lehrerin unserer Tochter hat uns angerufen.Kızımızın öğretmeni bizi aradı.

4Eylemden yapılmış isimlerle: resmî dil

Fiilden türemiş isimlerden (-ung, -ion ile biten isimler gibi) sonra eylemin yöneldiği şey Genitiv’e girer. Resmî yazılarda, kurum mektuplarında ve haberlerde bu kullanım çok yaygındır.

  • die Verlängerung des Aufenthaltstitelsoturma izninin uzatılması
  • Die Reparatur des Autos hat drei Tage gedauert.Arabanın tamiri üç gün sürdü.
  • Der Beginn des Kurses ist am 3. März.Kursun başlangıcı 3 Mart’ta.

5Zaman kalıpları: eines Tages

Belirsiz bir zamanı anlatan birkaç sabit kalıp Genitiv’dedir. Gün ve gün bölümü adlarıyla kurulan bu kalıpları olduğu gibi öğrenmen yeterli.

  • Eines Tages möchte ich in Hamburg leben.Bir gün Hamburg’da yaşamak istiyorum.
  • Eines Abends klingelte das Telefon.Bir akşam telefon çaldı.
  • Eines Morgens lag Schnee im Garten.Bir sabah bahçede kar vardı.

6Genitiv edatlarından sonra: wegen, trotz, während

Bazı edatlar arkalarından Genitiv ister. Başlıcaları wegen (yüzünden), trotz (rağmen), während (sırasında) ve statt (yerine) edatlarıdır.

  • Wegen des Wetters bleiben wir zu Hause.Hava yüzünden evde kalıyoruz.
  • Während des Urlaubs habe ich viel gelesen.Tatil sırasında çok kitap okudum.
  • Trotz des Regens sind wir spazieren gegangen.Yağmura rağmen yürüyüşe çıktık.

Edatlı kullanım ayrı bir konudur; hangi edatların Genitiv istediğini ve konuşmada neden bazen Dativ duyduğunu Genitiv edatları dersinde bulacaksın.

Özel İsimlerde Genitiv: Annas Auto, Lukas’ Fahrrad

Kişi adlarında ve artikelsiz kullanılan şehir ve ülke adlarında Genitiv farklı kurulur: artikel yoktur, isim yalnız -s alır. Kişi adlarında bu Genitiv, Türkçedeki gibi isimden önce gelir ve sahip olunan şey de artikelsiz kalır: Annas Auto (Anna’nın arabası). Şehir ve ülke adları ise çoğunlukla arkada durur: die Hauptstadt Deutschlands.

  • Kişi adı + -s: Annas Auto (Anna’nın arabası), Mehmets Bruder (Mehmet’in erkek kardeşi), Elifs Wohnung (Elif’in dairesi). Ek doğrudan eklenir, kesme işareti konmaz.
  • Sonu -s, -ß, -x, -z ile biten adlar: ikinci bir -s eklenmez, yerine kesme işareti konur: Lukas’ Fahrrad (Lukas’ın bisikleti), Max’ Handy (Max’ın cep telefonu), Thomas’ Haus (Thomas’ın evi).
  • Artikelsiz şehir ve ülke adları: genellikle tamlananın arkasına gelir: die Hauptstadt Deutschlands (Almanya’nın başkenti), die Straßen Berlins (Berlin’in sokakları).
  • Artikelli ülke adları: artikel Genitiv’e girer, isim değişmez: die Hauptstadt der Türkei (Türkiye’nin başkenti), die Berge der Schweiz (İsviçre’nin dağları).
  • Akrabalık adları ad gibi kullanılırsa: Mamas Geburtstag (annemin doğum günü), Opas Garten (dedemin bahçesi). Burada Mama ve Opa bir ad gibi davranır.

Sıfatla Genitiv: des neuen Autos, junger Familien

Genitiv’deki isimden önce bir sıfat geldiğinde sıfat da çekilir. Artikelden (des, der, eines, einer, meines, dieser) sonra kural çok basittir: sıfat bütün cinsiyetlerde ve çoğulda -en alır. Artikel yoksa sıfat artikelin görevini üstlenir: eril ve nötrde -en, dişil ve çoğulda -er olur. Bu çekimlerin bütün hâllerdeki tablosunu belirli artikelden sonra sıfat çekimi ve artikelsiz sıfat çekimi derslerinde bulabilirsin.

Genitiv’de sıfat çekimi
Maskulin (eril)Feminin (dişil)Neutrum (nötr)Plural (çoğul)
Belirli artikelledes guten Freundesder guten Freundindes guten Buchesder guten Bücher
Belirsiz artikelleeines guten Freundeseiner guten Freundineines guten Buches–
Artikelsizguten Weinesguter Qualitätguten Wettersguter Freunde
Sıfatlı Genitiv örnekleri
  • Die Farbe des neuen Autos ist schön.Yeni arabanın rengi güzel.
  • Das ist das Zimmer meiner kleinen Schwester.Bu, küçük kız kardeşimin odası.
  • Die Probleme junger Familien sind oft ähnlich.Genç ailelerin sorunları çoğu zaman birbirine benzer.
  • Die Preise neuer Wohnungen steigen.Yeni dairelerin fiyatları artıyor.

Genitiv Cümlede Nasıl Kullanılır?

Genitiv çoğu zaman cümlenin öznesi ya da nesnesi olmaz; bir ismin arkasına eklenip onu tamamlar. (Birkaç fiilin Genitiv nesnesi istemesi ayrı bir durumdur, aşağıda anılıyor.) Bu yüzden cümlede iki ayrı hâl birlikte görünür: tamlananın hâli ve Genitiv. Bu bölümde bu ikisini ayırmayı, uzun tamlamaları ve Wessen? sorusunu göreceksin.

Tamlananın hâli: cümledeki görevine göre

Tamlamadaki ilk isim, yani tamlanan, cümledeki görevine göre Nominativ, Akkusativ ya da Dativ olur. Genitiv’deki isim ise ne olursa olsun Genitiv’de kalır. Aşağıdaki örneklerde der Bruder her cümlede başka bir hâle giriyor, meiner Kollegin hiç değişmiyor. Türkçede de aynısı olur: “iş arkadaşımın ağabeyi / ağabeyini / ağabeyine”.

Tamlanan değişir, Genitiv aynı kalır
  • Der Bruder meiner Kollegin ist Arzt.İş arkadaşımın ağabeyi doktor. (Nominativ)
  • Ich kenne den Bruder meiner Kollegin.İş arkadaşımın ağabeyini tanıyorum. (Akkusativ)
  • Ich helfe dem Bruder meiner Kollegin.İş arkadaşımın ağabeyine yardım ediyorum. (Dativ)
  • Er sucht den Schlüssel des Autos.Arabanın anahtarını arıyor. (Akkusativ)

Zincirleme Genitiv: das Auto der Freundin meines Bruders

Bir Genitiv’in arkasına ikinci bir Genitiv gelebilir. Türkçede “kardeşimin kız arkadaşının arabası” derken sırayı soldan sağa sahipten başlatırız; Almancada sıra baştan sona ters döner: das Auto der Freundin meines Bruders. İkiden fazla halkalı zincir ağırlaşır; böyle durumlarda bir halkayı von + Dativ ile söylemek ya da cümleyi bölmek daha anlaşılırdır.

İki halkalı Genitiv
  • das Auto der Freundin meines Bruderskardeşimin kız arkadaşının arabası
  • der Name des Hundes unserer Nachbarinkomşumuzun (kadın) köpeğinin adı
  • die Farbe der Tür des Hausesevin kapısının rengi

Wessen: Genitiv’le soru sormak

Genitiv’in soru sözcüğü wessen’dir ve “kimin” demektir. Wessen’den hemen sonra isim artikelsiz gelir: Wessen Jacke ist das? (Bu kimin montu?) Cevapta Genitiv ya da özel isim + -s kullanılır. Günlük konuşmada aynı soruyu Wem gehört die Jacke? (Mont kime ait?) diye de sorabilirsin; bu soru Dativ ister.

Wessen ile soru ve cevap
  • Wessen Jacke ist das? — Das ist die Jacke meiner Schwester.Bu kimin montu? — Kız kardeşimin montu.
  • Wessen Idee war das? — Das war Lenas Idee.Bu kimin fikriydi? — Lena’nın fikriydi.
  • Wessen Auto steht vor der Tür? — Das Auto des Nachbarn.Kapının önünde kimin arabası duruyor? — Komşunun arabası.

Almanca Genitiv ile En Sık Yapılan Hatalar

Genitiv hataları çoğunlukla Türkçedeki tamlama sırasını Almancaya taşımaktan ve ekin nereye geleceğini karıştırmaktan doğar. Türkçede ek her zaman ismin sonundadır; Almancada ise ek çoğunlukla artikelde, eril ve nötrde hem artikelde hem isimdedir.

Das ist das Auto der Vater.

Das ist das Auto des Vaters.

Türkçede “babanın” derken yalnız isme ek getiririz. Almancada eril ve nötr isimlerde iki değişiklik birden olur: artikel des olur ve isim -s alır.

Die Tasche der Fraus ist neu.

Die Tasche der Frau ist neu.

-s eki yalnız eril ve nötr isimlere gelir. Dişil isimlerde Genitiv’i yalnız artikel gösterir: die Frau → der Frau.

Der Frau die Tasche ist neu.

Die Tasche der Frau ist neu.

Türkçede “kadının çantası” derken sahip önce gelir. Almancada sıra terstir: önce sahip olunan şey (die Tasche), sonra Genitiv’deki sahibi (der Frau).

Ich suche der Schlüssel des Autos.

Ich suche den Schlüssel des Autos.

Genitiv yalnız sahibi etkiler. Tamlanan isim (der Schlüssel) burada suchen fiilinin nesnesidir ve Akkusativ’e girer: den Schlüssel.

Das ist das Büro des Kollegens.

Das ist das Büro des Kollegen.

Kollege, N-Deklination’a giren bir isimdir. Bu isimler Genitiv’de -s değil, yalnız -n / -en alır: des Kollegen, des Studenten, des Jungen.

Das ist das Annas Fahrrad.

Das ist Annas Fahrrad.

Kişi adının Genitiv’i (Annas) tamlanandan önce geldiğinde artikelin yerini tutar. Tamlanan isim ayrıca artikel almaz.

Das ist Lukass Handy.

Das ist Lukas’ Handy.

Sonu -s ile biten adlara ikinci bir -s eklenmez; yerine yalnız kesme işareti konur.

Die Preise Wohnungen sind hoch.

Die Preise von Wohnungen sind hoch.

Artikelsiz ve sıfatsız bir çoğulda Genitiv’i gösterecek bir ek yoktur. Bu durumda von + Dativ kullanılır; araya sıfat girerse Genitiv yeniden mümkün olur: die Preise neuer Wohnungen.

Genitiv ile von + Dativ Farkı

Aitliği Almancada üç yoldan anlatabilirsin: Genitiv (das Auto meines Vaters), von + Dativ (das Auto von meinem Vater) ve kişi adlarında -s eki (Annas Auto). Anlam aynıdır; fark üslupta ve bazı durumlarda dilbilgisindedir. von edatının öteki kullanımlarını Dativ edatları dersinde bulabilirsin.

Genitiv, von + Dativ ve -s eki karşılaştırması
DurumGenitivvon + DativNot
Artikelli isimdas Auto meines Vatersdas Auto von meinem Vaterİkisi de doğru; Genitiv yazıda, von konuşmada daha doğal
Resmî metindie Verlängerung des Vertrags–Resmî yazıda Genitiv beklenir
Artikelsiz çoğul–die Preise von WohnungenEk gösterilemediği için von zorunlu
Sıfatlı artikelsiz çoğuldie Preise neuer Wohnungendie Preise von neuen Wohnungenİkisi de doğru
Zamir–ein Freund von mir“Bir arkadaşım” anlamında von kullanılır
Kişi adıAnnas Autodas Auto von Anna-s eki öne gelir, tamlanan artikelsiz kalır
Almanca Genitiv ile von + Dativ farkı: das Auto meines Vaters, das Auto von meinem Vater, Annas Auto
Aitliğin üç yolu: Genitiv, von + Dativ, -s eki

Konuşurken von + Dativ’i rahatça kullanabilirsin; konuşma dilinde yaygın ve doğaldır. Bir başvuru mektubu, şikâyet e-postası ya da sınav yazısı hazırlarken ise Genitiv’i tercih et. Özellikle die Kosten der Reparatur (tamirin masrafları), der Grund des Anrufs (aramanın sebebi) gibi resmî tamlamalarda von kullanmak metni gündelik gösterir.

Derinleşmek İsteyenlere

“Dem Vater sein Auto”: konuşma dilindeki Dativ + iyelik

Bazı bölgelerde ve rahat konuşmada aitlik Dativ ve iyelik zamiriyle de söylenir: dem Vater sein Auto (babanın arabası), der Lena ihr Handy (Lena’nın telefonu). Bu yapıyı duyabilirsin, ama standart Almanca sayılmaz; yazıda ve sınavda kullanma. Standart biçim das Auto des Vaters ya da das Auto von dem (vom) Vater’dir.

“Des Vaters Auto”: önde duran Genitiv

Eski metinlerde, şiirde ve bazı kalıplaşmış ifadelerde Genitiv tamlanandan önce de gelebilir: des Vaters Auto, des Rätsels Lösung (bilmecenin çözümü). Bu sıra bugün kişi adları dışında edebî ya da eski duyulur. Kendi cümlelerinde Genitiv’i arkaya koy: das Auto des Vaters.

Karma çekim: des Namens, des Herzens

Birkaç eril isim hem -n hem -s alır: der Name → des Namens, der Gedanke → des Gedankens, der Glaube → des Glaubens. Bu isimler Akkusativ ve Dativ’de N-Deklination gibi -n alır (den Namen, dem Namen), Genitiv’de ise -ns ile biter. Nötr das Herz de benzer bir istisnadır: Genitiv’i des Herzens, Dativ’i dem Herzen olur, ama Akkusativ’i das Herz kalır.

Genitiv isteyen fiil ve sıfatlar

Birkaç fiil ve sıfat nesnesini Genitiv’de ister. Bunlar çoğunlukla resmî dilde geçer: Das bedarf einer Erklärung. (Bu bir açıklama gerektiriyor.) Ich bin mir des Problems bewusst. (Sorunun farkındayım.) Sie ist sich ihrer Sache sicher. (Haklı olduğundan emin.) Günlük konuşmada bedürfen yerine çoğunlukla brauchen gibi daha sade fiiller kullanılır. Bu fiil ve sıfatları kalıp olarak tanıman B1 için yeterli.

Dessen ve deren: ilgi cümlesinde Genitiv

Genitiv ilgi cümlelerinde de karşına çıkar: der Mann, dessen Auto vor der Tür steht (arabası kapının önünde duran adam), die Frau, deren Sohn hier arbeitet (oğlu burada çalışan kadın). dessen eril ve nötr, deren dişil ve çoğul için kullanılır. İlgi cümlesinin temel kuralları ilgi cümleleri dersinde anlatılıyor.

Almanca Genitiv Alıştırmaları

Birinci alıştırmada Genitiv artikelini, ikincide ismin doğru biçimini, üçüncüde artikel, ek ve sıfatı birlikte çalışacaksın. Her soruda parantez içindeki ipucu cevabı belirliyor; yanlış çıkan sorularda açıklamayı oku.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: Genitiv artikelini yaz

Boşluğa des, der, eines ya da einer yaz. Parantez belirli mi belirsiz mi olduğunu söylüyor.

  1. 1

    Das ist das Auto Lehrers. (belirli)

  2. 2

    Die Tasche Frau ist rot. (belirli)

  3. 3

    Die Tür Hauses ist offen. (belirli)

  4. 4

    Die Spielsachen Kinder liegen überall. (belirli)

  5. 5

    Er ist der Sohn Arztes. (belirsiz)

  6. 6

    Das ist die Wohnung Freundin. (belirsiz)

  7. 7

    Ich kenne den Namen Straße nicht. (belirli)

Cevap anahtarı
  1. des — der Lehrer eril → des Lehrers
  2. der — die Frau dişil → der Frau; isim ek almaz.
  3. des — das Haus nötr → des Hauses
  4. der — Kinder çoğul → der Kinder
  5. eines — der Arzt eril → eines Arztes
  6. einer — die Freundin dişil → einer Freundin
  7. der — die Straße dişil → der Straße. den Namen ise kennen fiilinin nesnesi (Akkusativ).
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: İsmin doğru biçimini seç

Parantezdeki ismin Genitiv biçimini seç.

  1. 1

    die Farbe des ___ (das Auto)

  2. 2

    die Größe des ___ (der Tisch)

  3. 3

    die Mutter des ___ (der Junge)

  4. 4

    am Ende der ___ (die Woche, tekil)

  5. 5

    die Meinung meines ___ (der Kollege)

  6. 6

    der Preis des ___ (der Fernseher)

  7. 7

    ___ Fahrrad ist neu. (Lukas)

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Parantezdekini Genitiv’e koy

Parantezdeki ifadeyi Genitiv’e koyarak boşluğa yaz (artikel, sıfat ve isim birlikte).

  1. 1

    Das ist das Auto . (mein Vater)

  2. 2

    Ich suche den Schlüssel . (die Wohnung)

  3. 3

    Wir danken der Mutter . (das Mädchen)

  4. 4

    Das ist das Büro . (unser Chef)

  5. 5

    Die Wohnung ist sehr hell. (dieser Student)

  6. 6

    Die Probleme sind oft ähnlich. (junge Familien)

  7. 7

    Die Hauptstadt ist Ankara. (die Türkei)

  8. 8

    Fahrrad ist kaputt. (Anna)

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

B1 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Almanca Genitiv Konu Özeti

  • Genitiv, ismin tamlayan hâlidir; aitlik, parça–bütün ve kişiler arası ilişkiyi gösterir ve Wessen? (Kimin?) sorusuna cevap verir.
  • Sıra Türkçenin tersidir: önce sahip olunan şey, sonra Genitiv’deki sahibi: das Buch der Frau.
  • Eril ve nötr: des / eines / meines / dieses + isim -s / -es. Dişil ve çoğul: der / einer / meiner / dieser, isim ek almaz.
  • -s, -ß, -x, -z, -sch ile biten isimler genellikle -es; -er, -el, -en ile biten çok heceli ve sesli harfle biten isimler -s alır; N-Deklination isimleri -n / -en alır (des Kollegen).
  • Kişi adları -s alır ve öne gelir: Annas Auto; sonu -s ile bitenlerde kesme işareti konur: Lukas’ Fahrrad.
  • Genitiv’de artikelden sonra sıfat hep -en alır; artikel yoksa dişil ve çoğulda -er olur: junger Familien.
  • Konuşmada von + Dativ de doğaldır; artikelsiz çoğulda ve zamirlerde zorunludur. Resmî yazıda Genitiv tercih edilir.

Almanca Genitiv Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Genitiv nedir?

Genitiv, Almancadaki dört hâlden biridir ve Türkçedeki tamlayan hâline (-ın, -in) karşılık gelir. Bir şeyin kime ya da neye ait olduğunu gösterir: das Auto des Vaters (babanın arabası).

Genitiv nasıl yapılır?

Önce sahip olunan şeyi, sonra sahibini söylersin. Sahip eril ya da nötrse artikel des / eines olur ve isim -s ya da -es alır; dişil ya da çoğulsa artikel der / einer olur ve isim değişmez: die Tür des Hauses, die Tasche der Frau.

Genitiv’de isim ne zaman -es, ne zaman -s alır?

-s, -ß, -x, -z, -tz, -sch ile biten eril ve nötr isimler -es alır (des Hauses). Son hecesi vurgusuz olan çok heceli isimler (-er, -el, -en) ve sesli harfle bitenler -s alır (des Lehrers, des Autos). Öteki tek heceli isimlerde ikisi de doğrudur (des Buches / des Buchs).

Wessen ne demek?

Wessen, Genitiv’in soru sözcüğüdür ve “kimin” demektir. Arkasından gelen isim artikelsiz kullanılır: Wessen Handy ist das? (Bu kimin telefonu?)

Dativ ile Genitiv arasındaki fark nedir?

Dativ “kime, neye” sorusuna cevap verir ve çoğunlukla fiilin ya da edatın istediği nesnedir: Ich helfe dem Mann. Genitiv ise bir ismin arkasına gelip onun sahibini gösterir: das Auto des Mannes. Konuşmada Genitiv yerine von + Dativ de kullanılabilir.

Almancada Genitiv konuşmada kullanılır mı?

Kullanılır, özellikle sabit tamlamalarda ve Genitiv edatlarından sonra (wegen des Wetters). Ama aitlik için konuşmada çoğu zaman von + Dativ de duyarsın: das Auto von meinem Vater. Yazıda ve resmî metinlerde Genitiv tercih edilir.

Kişi adlarında Genitiv nasıl yapılır?

Ada kesme işaretsiz -s eklenir ve ad tamlanandan önce gelir: Annas Auto, Mehmets Bruder. Ad -s, -ß, -x ya da -z ile bitiyorsa yalnız kesme işareti konur: Lukas’ Fahrrad.

Genitiv hangi seviyede öğrenilir?

Bu sitede Genitiv B1 seviyesinde ele alınıyor. Kişi adlarındaki -s eki ve von + Dativ ile aitlik ise daha önceki seviyelerde karşına çıkar.

Almancada Genitiv şahıs zamirleri var mı?

Var (meiner, deiner, seiner, ihrer, unser, euer), ama çok seyrek ve çoğunlukla resmî ya da eski kalıplarda kullanılır. Aitlik için şahıs zamirinin Genitiv’i değil, iyelik zamiri ya da von + Dativ kullanılır: mein Auto (benim arabam), ein Freund von mir (bir arkadaşım).
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.