Almanca İlgi Cümleleri (Relativsätze): der, den, dem, dessen ile Konu Anlatımı, Tablo ve Alıştırmalar
İlgi cümlesi (Relativsatz), bir ismi arkasından gelen bir yan cümleyle anlatır: der Mann, der in Köln wohnt (Köln’de oturan adam). Cümleyi ilgi zamiri başlatır; zamirin cinsiyeti ve sayısı açıklanan isimden, hali ilgi cümlesindeki görevinden gelir. Çekimli fiil sona gider ve ilgi cümlesi virgülle ayrılır.
isim + , + ilgi zamiri (der/den/dem/dessen …) + … + çekimli fiil
Bu derste öğreneceklerin
- 1Almanca İlgi Cümleleri (Relativsätze) Nedir?
- 2Almanca İlgi Zamirleri Tablosu: der, den, dem, dessen
- 3Almanca İlgi Cümlesi Nasıl Kurulur?
- 4Hallere Göre İlgi Cümleleri: Nominativ, Akkusativ, Dativ, Genitiv
- 5Almanca İlgi Cümleleri Ne Zaman Kullanılır?
- 6İlgi Cümleleri Türkçeye Nasıl Çevrilir?
- 7Almanca İlgi Cümleleri ile En Sık Yapılan Hatalar
- 8İlgi Zamiri das ile dass Bağlacı Farkı
- 9Derinleşmek İsteyenlere
- 10Almanca İlgi Cümleleri Alıştırmaları
- 11Almanca İlgi Cümleleri Konu Özeti
- 12Almanca İlgi Cümleleri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Almanca İlgi Cümleleri (Relativsätze) Nedir?
Bir kişiden ya da şeyden söz ederken “hangisi?” sorusunu cevaplamak için ona bir bilgi ekleriz. Türkçede bu bilgi ismin önüne gelir ve fiil -an/-en ya da -dığı ekiyle sıfata dönüşür: “Köln’de oturan adam”, “dün tanıştığım kadın”. Almancada aynı bilgi ismin arkasına bir yan cümle olarak eklenir: der Mann, der in Köln wohnt, die Frau, die ich gestern kennengelernt habe. Bu yan cümleye Relativsatz (ilgi cümlesi), onu başlatan kelimeye Relativpronomen (ilgi zamiri) denir.
İlgi zamirleri büyük ölçüde artikellere benzer: der, die, das, den, dem. Ama artikelden farklı olarak bir ismin önünde durmazlar; virgülden önceki ismin yerini tutarlar ve yan cümlenin içinde özne, nesne ya da Dativ nesnesi olurlar. Açıklanan isme Almancada Bezugswort (dayanak kelime) denir. İlgi cümlesi bir yan cümle olduğu için onu weil ve dass cümlelerinden tanıdığın kural yönetir: çekimli fiil en sona gider.
| Türkçe | Almanca | |
|---|---|---|
| Bilginin yeri | ismin önünde | ismin arkasında |
| Bağlayan öğe | fiile gelen ek (-an, -dığı) | ilgi zamiri (der, den, dem …) |
| Fiilin yeri | sonda (ekli) | sonda (çekimli) |
| Örnek | Köln’de oturan adam | der Mann, der in Köln wohnt |
| Örnek | tanıdığım kadın | die Frau, die ich kenne |
Almanca İlgi Zamirleri Tablosu: der, den, dem, dessen
Aşağıdaki tablo ilgi zamirlerinin bütün biçimlerini bir arada gösteriyor. Satırlar hali, sütunlar açıklanan ismin cinsiyetini ve sayısını veriyor. Kalın yazılan beş biçim belirli artikelden farklı olanlardır; geri kalan on bir biçim belirli artikelle aynıdır.
| Hal | Maskulin (eril) | Feminin (dişil) | Neutrum (nötr) | Plural (çoğul) |
|---|---|---|---|---|
| Nominativ (yalın hâl) | der | die | das | die |
| Akkusativ (-i hâli) | den | die | das | die |
| Dativ (-e hâli) | dem | der | dem | denen |
| Genitiv (-in hâli) | dessen | deren | dessen | deren |
Kalın biçimler belirli artikelden farklıdır: çoğul Dativ’de artikel den, ilgi zamiri denen; Genitiv’de artikel des/der, ilgi zamiri dessen/deren.

Tabloyu ezberlemek sandığından kolay, çünkü artikelleri zaten biliyorsun. Akılda tutman gerekenler şunlar:
- Nominativ ve Akkusativ belirli artikelle tamamen aynıdır; iki hal arasında yalnız eril değişir: der → den.
- Dativ tekilde artikelle aynıdır (dem, der, dem); yalnız çoğulda artikel den iken ilgi zamiri denen olur.
- Genitiv artikelden ayrılır: eril ve nötrde dessen, dişil ve çoğulda deren.
- İlgi zamiri büyük harfle başlamaz, çünkü cümlenin başında değil virgülün arkasında durur.
Almanca İlgi Cümlesi Nasıl Kurulur?
Bir ilgi cümlesi kurarken dört şeye karar verirsin: hangi iki cümleyi birleştireceğine, zamirin cinsiyet ve sayısına, çekimli fiilin yerine ve ilgi cümlesinin ana cümlenin neresine gireceğine. Zamirin hangi halde olacağı ayrı bir konu; onu bir sonraki bölümde ayrıntılı göreceksin.
Adım adım: iki cümleyi birleştirmek
İlgi cümlesi aslında aynı ismi taşıyan iki basit cümlenin birleşmesidir. Birinci cümle ana cümle olarak kalır, ikinci cümle ilgi cümlesine dönüşür. Bunu dört adımda yaparsın:
- İki cümlede ortak olan ismi bul: Das ist der Mann. Der Mann wohnt in Köln.
- İkinci cümledeki ismi ilgi zamiriyle değiştir ve zamiri cümlenin başına al: der Mann → der.
- İkinci cümlenin çekimli fiilini en sona at: der wohnt in Köln → der in Köln wohnt.
- İlgi cümlesini virgülle, açıklanan ismin hemen arkasına koy: Das ist der Mann, der in Köln wohnt.
- Das ist der Mann. Der Mann wohnt in Köln. → Das ist der Mann, der in Köln wohnt.Bu, Köln’de oturan adam.
- Ich habe eine Freundin. Sie arbeitet im Krankenhaus. → Ich habe eine Freundin, die im Krankenhaus arbeitet.Hastanede çalışan bir arkadaşım var.
- Das ist der Film. Ich sehe den Film heute Abend. → Das ist der Film, den ich heute Abend sehe.Bu, bu akşam izleyeceğim film.
Cinsiyet ve sayı: açıklanan isme bakılır
İlgi zamirinin cinsiyetini ve sayısını virgülden önceki isim belirler. Açıklanan isim der alıyorsa zamir eril, die alıyorsa dişil, das alıyorsa nötr olur; isim çoğulsa zamir de çoğuldur. Bu yüzden ismin artikelini bilmeden doğru ilgi zamirini seçemezsin. Ana cümlede ismin önünde ein, kein ya da mein gibi bir kelime olması da sonucu değiştirmez; bakılan şey ismin kendi cinsiyetidir: ein Freund eril olduğu için ein Freund, der …
- Ich habe einen Freund, der in Wien wohnt.Viyana’da oturan bir arkadaşım var. (der Freund)
- Wir suchen eine Wohnung, die einen Balkon hat.Balkonu olan bir daire arıyoruz. (die Wohnung)
- Das Kind, das dort spielt, heißt Can.Orada oynayan çocuğun adı Can. (das Kind)
- Die Leute, die hier arbeiten, sind sehr nett.Burada çalışan insanlar çok kibar. (çoğul)
Çekimli fiil sonda: Perfekt, modal ve ayrılabilen fiil
İlgi cümlesi bir yan cümledir; bu yüzden çekimli fiil, öteki yan cümlelerde olduğu gibi en sona gider. Fiil öbeği birden çok parçalıysa çekimli fiil en sonda, öteki parçalar onun önünde durur: Perfekt’te … gekauft hat, modal fiilde … bezahlen kann. Ayrılabilen fiiller ilgi cümlesinde ayrılmaz, tek kelime olarak sonda kalır: … abfährt.
- Der Bus, der hier hält, fährt zum Bahnhof.Burada duran otobüs istasyona gidiyor. (Präsens)
- Wer ist der Mann, der gestern angerufen hat?Dün arayan adam kim? (Perfekt)
- Ich suche eine Wohnung, die ich auch bezahlen kann.Parasını da ödeyebileceğim bir daire arıyorum. (modal fiil)
- Der Zug, der um acht Uhr abfährt, ist immer voll.Saat sekizde kalkan tren hep dolu. (ayrılabilen fiil)
Virgül ve yer: ilgi cümlesi ismin arkasında
Almancada ilgi cümlesi her zaman virgülle ayrılır. Açıklanan isim ana cümlenin sonundaysa tek virgül yeter. İsim ana cümlenin başında ya da ortasındaysa ilgi cümlesi ana cümlenin içine girer ve iki virgül arasında kalır; ana cümle ikinci virgülden sonra kaldığı yerden devam eder. Ana cümlenin sonunda yalnız bir fiil parçası (Partizip ya da mastar) kalıyorsa ilgi cümlesi çoğunlukla bu parçanın arkasına alınır, böylece fiil parçası cümlenin sonunda kaybolmaz.
- Ich kenne eine Frau, die sehr gut kocht.Çok iyi yemek yapan bir kadın tanıyorum. (tek virgül)
- Die Frau, die Deutsch lernt, wohnt in Köln.Almanca öğrenen kadın Köln’de oturuyor. (iki virgül)
- Das Fahrrad, das ich gekauft habe, ist gebraucht.Aldığım bisiklet ikinci el. (iki virgül)
- Ich habe gestern den Mann getroffen, der neben uns wohnt.Dün yanımızda oturan adama rastladım. (Partizip’ten sonra)
Hallere Göre İlgi Cümleleri: Nominativ, Akkusativ, Dativ, Genitiv
İlgi zamirinin cinsiyeti açıklanan isimden gelir, ama hali ana cümleden değil, ilgi cümlesindeki görevinden gelir. Kendine şunu sor: ikinci cümlede bu isim ne yapıyordu? Özne miydi, nesne miydi, Dativ isteyen bir fiilin nesnesi miydi, yoksa bir şeyin sahibi miydi? Aşağıdaki görselde aynı isim, der Mann, dört ayrı görevde dört ayrı zamirle görünüyor. Dört hâlin genel mantığını tekrar etmek istersen ismin halleri konusuna göz at.

Nominativ: der, die, das, die ile özne
İlgi zamiri ilgi cümlesinin öznesiyse Nominativ’dedir. Bu durumda zamirin arkasında ayrı bir özne yoktur; fiilin işini zamirin anlattığı kişi ya da şey yapar. Zamir belirli artikelle birebir aynıdır: der, die, das, çoğulda die. Türkçeye çoğunlukla -an/-en ekiyle çevrilir.
- Das ist der Lehrer, der Mathe unterrichtet.Bu, matematik dersine giren öğretmen.
- Ich habe eine Kollegin, die sehr gut Türkisch spricht.Çok iyi Türkçe konuşan bir iş arkadaşım var.
- Das Restaurant, das am Markt liegt, ist neu.Pazar yerindeki restoran yeni.
- Die Kinder, die im Garten spielen, sind laut.Bahçede oynayan çocuklar çok gürültülü.
Akkusativ: den, die, das, die ile nesne
İlgi zamiri ilgi cümlesinin Akkusativ nesnesiyse, yani ilgi cümlesinde başka bir özne varsa ve fiil -i hâli istiyorsa zamir Akkusativ’e girer. Burada yalnız eril biçim değişir: der → den. Dişil, nötr ve çoğulda biçim Nominativ’le aynı kaldığı için hangi halde olduğunu ancak cümlenin anlamından ve öznesinden anlarsın. Akkusativ isteyen fiilleri Akkusativ dersi anlatıyor.
- Der Film, den wir gestern gesehen haben, war langweilig.Dün izlediğimiz film sıkıcıydı.
- Die Wohnung, die wir mieten möchten, ist leider teuer.Kiralamak istediğimiz daire maalesef pahalı.
- Wo ist das Handy, das du gestern gekauft hast?Dün aldığın cep telefonu nerede?
- Die Schuhe, die du trägst, sind sehr schön.Giydiğin ayakkabılar çok güzel.
Dativ: dem, der, dem, denen
İlgi cümlesinin fiili Dativ istiyorsa (helfen, danken, gehören, gefallen, antworten gibi) ya da zamir bir fiilin “kime?” sorusuna cevap veren nesnesiyse ilgi zamiri Dativ’de olur. Tekilde biçimler artikelle aynıdır: dem, der, dem. Çoğulda dikkat: artikel den iken ilgi zamiri denen’dir. Hangi fiillerin Dativ istediğini Dativ alan fiiller konusunda, hâlin kendisini Dativ dersi sayfasında bulabilirsin.
- Das ist der Nachbar, dem ich manchmal helfe.Bu, ara sıra yardım ettiğim komşu.
- Die Frau, der das Café gehört, kommt aus Ankara.Kafenin sahibi olan kadın Ankaralı.
- Das Kind, dem ich Deutsch beibringe, ist acht Jahre alt.Almanca öğrettiğim çocuk sekiz yaşında.
- Die Kollegen, denen ich die E-Mail geschickt habe, haben noch nicht geantwortet.E-postayı gönderdiğim iş arkadaşları henüz cevap vermedi.
Genitiv: dessen ve deren ile iyelik
İkinci cümlede açıklanan isim bir şeyin sahibiyse, yani orada sein, ihr gibi bir iyelik zamiri varsa ilgi cümlesi dessen ya da deren ile kurulur: Das ist der Mann. Seine Tochter wohnt in Köln. → Das ist der Mann, dessen Tochter in Köln wohnt. Zamir yine virgülden önceki isme göre seçilir: eril ve nötr isimlerde dessen, dişil ve çoğul isimlerde deren. Arkasından gelen ismin (Tochter, Sohn, Auto) cinsiyeti zamiri değiştirmez ve bu isim artikel almaz. Seine/ihre ayrımını iyelik zamirleri dersinde, hâlin genel kurallarını Genitiv dersi sayfasında görebilirsin.

- Das ist der Mann, dessen Tochter in meiner Klasse ist.Bu, kızı benim sınıfımda olan adam.
- Die Frau, deren Auto vor der Tür steht, ist unsere Ärztin.Arabası kapının önünde duran kadın bizim doktorumuz.
- Wir wohnen in einem Haus, dessen Dach sehr alt ist.Çatısı çok eski olan bir evde oturuyoruz.
- Die Nachbarn, deren Hund immer bellt, ziehen bald aus.Köpeği sürekli havlayan komşular yakında taşınıyor.
Almanca İlgi Cümleleri Ne Zaman Kullanılır?
İlgi cümlesi, bir isme sıfatla anlatılamayacak kadar uzun bir bilgi eklemek istediğinde kullanılır. Aşağıdaki kartlar günlük hayatta işine yarayacak beş durumu gösteriyor. Görseldeki örneklerde de Akkusativ’in üç biçimini eşyalarla görebilirsin.

1Kimden söz ettiğini belirtmek: Welcher? sorusuna cevap
Ortamda birden çok kişi varsa hangisini kastettiğini ilgi cümlesiyle söylersin. Bu, “Welcher?” ya da “Welche?” sorusunun en doğal cevabıdır.
- Welche Frau meinst du? — Die Frau, die an der Kasse sitzt.Hangi kadını kastediyorsun? — Kasada oturan kadını.
- Kennst du den Jungen, der da drüben steht?Şurada duran çocuğu tanıyor musun?
2Eşyayı ya da belgeyi tarif etmek
Evde, işte ya da resmî dairede bir eşyayı veya belgeyi tarif ederken ilgi cümlesi “hangisi” sorusunu kısa yoldan cevaplar.
- Gib mir bitte das Buch, das auf dem Tisch liegt.Masanın üstündeki kitabı bana verir misin?
- Wo ist die Tasche, die ich gestern gekauft habe?Dün aldığım çanta nerede?
- Haben Sie das Formular, das ich ausfüllen muss?Doldurmam gereken form sizde mi?
3Tanım yapmak: Ein … ist jemand, der …
Bir kelimenin ne demek olduğunu Almanca açıklarken ilgi cümlesi kullanılır. Kişiler için çoğu zaman “jemand, der …” (… olan biri) kalıbı gelir.
- Ein Kellner ist jemand, der im Restaurant arbeitet.Garson, restoranda çalışan kişidir.
- Ein Wörterbuch ist ein Buch, das Wörter erklärt.Sözlük, kelimeleri açıklayan bir kitaptır.
- Eine Waschmaschine ist eine Maschine, die Wäsche wäscht.Çamaşır makinesi, çamaşır yıkayan bir makinedir.
4Ne aradığını söylemek: ilan, iş ve ev
İş ilanlarında, ev ararken ya da bir şey isterken aradığın özelliği ilgi cümlesiyle anlatırsın.
- Wir suchen eine Mitarbeiterin, die gut Englisch spricht.İyi İngilizce konuşan bir çalışan (kadın) arıyoruz.
- Ich suche einen Job, der mir Spaß macht.Keyif alacağım bir iş arıyorum.
- Wir brauchen eine Wohnung, die nah an der Schule liegt.Okula yakın bir daireye ihtiyacımız var.
5Kendini ve çevreni anlatmak
Ailenden, arkadaşlarından ya da komşularından söz ederken iki kısa cümle yerine tek ve akıcı bir cümle kurarsın.
- Ich habe einen Bruder, der in Hamburg studiert.Hamburg’da üniversite okuyan bir erkek kardeşim var.
- Lena hat eine Katze, die Mia heißt.Lena’nın Mia adında bir kedisi var.
- Mehmet hat Freunde, denen er jeden Tag schreibt.Mehmet’in her gün mesaj yazdığı arkadaşları var.
İlgi Cümleleri Türkçeye Nasıl Çevrilir?
Almanca ilgi cümlesini Türkçeye çevirirken bilgi yer değiştirir: virgülden sonraki kısım Türkçede ismin önüne geçer. Hangi ekin kullanılacağı da çoğu zaman zamirin hâlinden anlaşılır. Aşağıdaki üç durum, okuduğun bir cümleyi hızlıca anlamana yardım eder.
Nominativ zamir: -an, -en ile çeviri
Zamir ilgi cümlesinin öznesiyse, yani işi açıklanan isim yapıyorsa Türkçede fiile -an/-en eki gelir. İlgi cümlesinde ayrıca bir nesne olsa da ek değişmez: der Mann, der mich angerufen hat → “beni arayan adam”. Önce ilgi cümlesini çevir, sonra ismi ekle.
- die Frau, die neben mir sitztyanımda oturan kadın
- der Mann, der mich gestern angerufen hatdün beni arayan adam
- die Studenten, die Deutsch lernenAlmanca öğrenen öğrenciler
Akkusativ ve Dativ zamir: -dığı, -eceği ile çeviri
Zamir nesne ya da Dativ nesnesiyse ilgi cümlesinin kendi öznesi vardır (ich, du, wir …). Türkçede bu özne fiile iyelik eki olarak eklenir: -dığım, -dığın, -dığımız; gelecekten söz ediliyorsa -eceğim, -eceğimiz. Almanca fiil Präsens’te olsa bile cümlede morgen gibi bir zaman kelimesi varsa Türkçede gelecek eki daha doğal olur.
- der Mann, den ich kennetanıdığım adam
- die Kollegin, der du geholfen hastyardım ettiğin iş arkadaşı
- das Museum, das wir morgen besuchenyarın gezeceğimiz müze
Genitiv zamir: iyelik ekiyle çeviri
dessen ve deren Türkçede ayrı bir kelimeyle değil, arkadan gelen isme eklenen iyelik ekiyle karşılanır: dessen Tochter → “kızı”, deren Auto → “arabası”. İlgi cümlesinin geri kalanı yine önceki iki kurala göre çevrilir: o isim özneyse -an/-en, nesneyse -dığı gelir.
- der Mann, dessen Tochter in Köln wohntkızı Köln’de oturan adam
- die Frau, deren Auto ich reparierearabasını tamir ettiğim kadın
- das Kind, dessen Eltern in der Türkei lebenannesiyle babası Türkiye’de yaşayan çocuk
Almanca İlgi Cümleleri ile En Sık Yapılan Hatalar
İlgi cümlesi hatalarının çoğu üç yerden gelir: fiilin yerini ana cümle düzeninde bırakmak, zamirin hâlini ana cümleye ya da Türkçe karşılığa göre seçmek ve artikel ile ilgi zamirinin farklı olduğu biçimleri (denen, dessen, deren) karıştırmak.
Das ist der Mann, der wohnt in Köln.
Das ist der Mann, der in Köln wohnt.
İngilizcede “the man who lives in Cologne” dendiği gibi fiil zamirin hemen arkasına konmuş. İlgi cümlesi bir yan cümledir; Almancada çekimli fiil en sona gider.
Das ist der Mann, der ich kenne.
Das ist der Mann, den ich kenne.
Ana cümledeki “der Mann” Nominativ olduğu için zamir de der seçilmiş. Zamirin hâlini ilgi cümlesindeki görev belirler: ilgi cümlesinin öznesi ich, adam ise kennen fiilinin nesnesi, yani Akkusativ: den.
Das ist die Kollegin, die ich gratuliert habe.
Das ist die Kollegin, der ich gratuliert habe.
Türkçede “iş arkadaşımı tebrik ettim” derken -i hâli kullanılır, bu yüzden Akkusativ seçmek mantıklı görünür. Ama gratulieren Dativ isteyen bir fiildir; dişil Dativ ilgi zamiri der’dir.
Das sind die Kinder, den ich helfe.
Das sind die Kinder, denen ich helfe.
Çoğul Dativ’de artikel den olduğu için zamir de den sanılmış (Ich helfe den Kindern.). İlgi zamiri çoğul Dativ’de artikelden ayrılır ve denen olur.
Das ist die Frau, dessen Sohn Arzt ist.
Das ist die Frau, deren Sohn Arzt ist.
Arkadan gelen isim (der Sohn) eril olduğu için dessen seçilmiş. Türkçedeki “oğlu” ekinde cinsiyet bilgisi yoktur; Almancada ise Genitiv zamiri virgülden önceki isme uyar: die Frau → deren.
Das ist der Mann, dessen die Tochter in Köln wohnt.
Das ist der Mann, dessen Tochter in Köln wohnt.
dessen ve deren, seine/ihre gibi iyelik bildirir ve artikelin yerini tutar. “seine die Tochter” denmediği gibi “dessen die Tochter” da denmez; arkadaki isim artikelsiz gelir.
Ich kenne eine Frau die in Berlin wohnt.
Ich kenne eine Frau, die in Berlin wohnt.
Türkçede “Berlin’de oturan” sıfat gibi isme bitişir, virgül yoktur; İngilizcede de “a woman who lives …” virgülsüz yazılabilir. Almancada ilgi cümlesi her zaman virgülle ayrılır.
Das ist das Buch, dass ich lese.
Das ist das Buch, das ich lese.
das ve dass aynı okunur. Burada kelime das Buch’un yerini tutan ilgi zamiridir ve tek s ile yazılır; dass ise ismin yerini tutmayan bir bağlaçtır.
İlgi Zamiri das ile dass Bağlacı Farkı
İlgi zamiri das ile bağlaç dass aynı okunur ve ikisi de arkasından fiili sonda olan bir yan cümle getirir. Fark görevlerindedir: das virgülden önceki nötr bir ismin yerini tutar ve ilgi cümlesinin içinde özne ya da nesne olur; dass ise hiçbir ismin yerini tutmaz, yalnız ana cümleyi bir bilgiye bağlar ve çoğunlukla sagen, glauben, wissen, hoffen gibi fiillerden sonra gelir.
| das (ilgi zamiri) | dass (bağlaç) | |
|---|---|---|
| Görev | nötr bir ismin yerini tutar | bir bilgiyi ana cümleye bağlar |
| Önünde ne var? | das-isim: das Buch, das Kind | fiil: sagen, wissen, hoffen |
| Yerine ne konabilir? | welches (yapay ama dilbilgisel) | hiçbir kelime |
| Örnek | das Buch, das ich lese | Ich weiß, dass du müde bist. |
| Türkçesi | okuduğum kitap | Yorgun olduğunu biliyorum. |
Emin olamadığında küçük bir deneme yap: kelimenin yerine welches koymayı dene. Cümle tuhaf ama dilbilgisel kalıyorsa (das Buch, welches ich lese) kelime ilgi zamiridir ve tek s ile yazılır. Cümle bozuluyorsa (Ich weiß, welches du müde bist) bağlaçtır, iki s ile yazılır. dass ile kurulan cümleleri ayrıntılı olarak dass dersinde bulabilirsin.
- Ich hoffe, dass dir das Geschenk gefällt, das ich gekauft habe.Aldığım hediyeyi beğenmeni umuyorum.
- Anna sagt, dass das Auto, das vor der Tür steht, ihr gehört.Anna kapının önünde duran arabanın kendisine ait olduğunu söylüyor.
Derinleşmek İsteyenlere
Edatlı ilgi cümleleri: mit dem, in der, für die
İlgi cümlesinin fiili bir edatla kullanılıyorsa edat ilgi zamirinin önüne gelir ve zamirin hâlini artık edat belirler: Das ist der Freund, mit dem ich Fußball spiele. (Birlikte futbol oynadığım arkadaş.) Die Stadt, in der ich wohne, ist klein. (Oturduğum şehir küçük.) Edat hiçbir zaman cümlenin sonuna kaçmaz. Bu yapıyı ayrıntılarıyla edatlı ilgi cümleleri dersinde bulacaksın.
was ve wo ile ilgi cümlesi
Açıklanan şey bir isim değil de alles, nichts, etwas, das gibi bir kelime ya da cümlenin tamamıysa ilgi zamiri was olur: Das ist alles, was ich weiß. (Bütün bildiğim bu.) Yer bildiren isimlerden sonra konuşmada sık sık wo da kullanılır: die Stadt, wo ich wohne (= in der ich wohne). Edatlı biçimlerin yerini tutan worüber, womit gibi kelimeleri da- ve wo- kelimeleri konusunda görebilirsin.
welcher: eski ve resmî ilgi zamiri
Yazı dilinde, özellikle eski metinlerde der yerine welcher, welche, welches de ilgi zamiri olarak kullanılır: das Buch, welches ich lese. Anlamı aynıdır, ama günlük dilde yapay ve ağır durur. Kendi cümlelerinde der, die, das kullan; welcher’i okuduğunda tanıman yeter.
dessen ve deren’den sonra gelen sıfat
dessen ya da deren ile isim arasına bir sıfat girerse sıfat, önünde artikel yokmuş gibi çekilir (güçlü çekim): der Mann, dessen neues Auto vor der Tür steht (yeni arabası kapının önünde duran adam), die Frau, deren alter Hund krank ist (yaşlı köpeği hasta olan kadın). Burada sıfat, Auto ve Hund’un kendi cinsiyetine göre çekilir; zamir ise yine açıklanan isme uyar.
Wer …, (der) …: genel kişiler için
Belli bir kişi değil de “… yapan herkes” anlatılıyorsa ilgi cümlesi wer ile başlar ve ana cümlenin önüne geçer: Wer Deutsch lernt, braucht Geduld. (Almanca öğrenen kişinin sabra ihtiyacı vardır.) Ana cümlede bir hal değişikliği varsa der, den, dem ile tekrar edilir: Wer zu spät kommt, den bestraft das Leben. (Geç kalanı hayat cezalandırır.)
Almanca İlgi Cümleleri Alıştırmaları
Birinci alıştırmada Nominativ ve Akkusativ zamirlerini, ikincide Dativ ve Genitiv zamirlerini, üçüncüde iki cümleyi birleştirmeyi ve fiilin yerini çalışacaksın. Her soruda önce açıklanan ismin cinsiyetini, sonra ilgi cümlesindeki görevini bul.
Alıştırma 1: Nominativ ve Akkusativ
Boşluğa doğru ilgi zamirini yaz (der, die, das ya da den).
- 1
Das ist der Arzt, in unserer Straße wohnt.
- 2
Ich habe eine Freundin, in Wien wohnt.
- 3
Das Kind, dort spielt, ist mein Neffe.
- 4
Der Film, wir gesehen haben, war gut.
- 5
Das ist der Kuchen, ich gebacken habe.
- 6
Die Studenten, in diesem Kurs sitzen, kommen aus vielen Ländern.
- 7
Ich suche einen Job, mir Spaß macht.
Cevap anahtarı
- der — der Arzt eril; zamir ilgi cümlesinin öznesi (Nominativ): der.
- die — die Freundin dişil; zamir özne: die.
- das — das Kind nötr; zamir özne: das.
- den — İlgi cümlesinin öznesi wir; film sehen fiilinin nesnesi (Akkusativ). Eril Akkusativ: den.
- den — der Kuchen eril ve backen fiilinin nesnesi (Akkusativ): den.
- die — Studenten çoğul; zamir özne: die.
- der — der Job eril; Spaß machen fiilinin öznesi Job’dır (mir Dativ): der.
Alıştırma 2: Dativ ve Genitiv
Doğru ilgi zamirini seç. Fiilin hangi hali istediğine ve virgülden önceki isme bak.
- 1
Das ist der Kellner, ___ ich das Trinkgeld gegeben habe.
- 2
Die Freundin, ___ das Fahrrad gehört, wartet draußen.
- 3
Das sind die Kinder, ___ ich Deutsch beibringe.
- 4
Das ist der Junge, ___ Vater Busfahrer ist.
- 5
Die Lehrerin, ___ Sohn in Berlin studiert, kommt aus İzmir.
- 6
Das ist das Kind, ___ Fahrrad kaputt ist.
- 7
Die Schüler, ___ Hefte auf dem Tisch liegen, sind schon zu Hause.
Alıştırma 3: İki cümleyi birleştir
Parantezdeki cümleyi düşün ve boşluğu doldur. İlk altı soruda tek kelime (ilgi zamiri), son soruda parantezdeki kelimeleri doğru sırayla yaz.
- 1
Das ist der Kollege, ich gestern angerufen habe. (Ich habe ihn gestern angerufen.)
- 2
Das ist die Ärztin, ich vertraue. (Ich vertraue ihr.)
- 3
Das ist das Mädchen, Mutter Lehrerin ist. (Seine Mutter ist Lehrerin.)
- 4
Das sind meine Freunde, ich oft schreibe. (Ich schreibe ihnen oft.)
- 5
Da kommt der Bus, zum Bahnhof fährt. (Er fährt zum Bahnhof.)
- 6
Die Leute, Wohnung wir mieten, ziehen nach München. (Wir mieten ihre Wohnung.)
- 7
Das ist die Frau, die . (wohnt / in Köln)
Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları
A2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.
- Okuma çalışmalarıKısa metni oku, anlama sorularını cevapla3 ücretsiz
17 Premium - Dinleme çalışmalarıSesli metni dinle, ne anladığını göster3 ücretsiz
17 Premium - Yazma çalışmalarıBoşlukları doldur, kendi cümlelerini yaz3 ücretsiz
17 Premium - Konuşma çalışmalarıCümleleri sesli söyle, telaffuzunu ölç3 ücretsiz
17 Premium
Almanca İlgi Cümleleri Konu Özeti
- İlgi cümlesi (Relativsatz) bir ismi arkasından anlatan yan cümledir; Türkçedeki -an/-en ve -dığı yapılarına karşılık gelir.
- İlgi zamirinin cinsiyeti ve sayısı virgülden önceki isimden, hâli ilgi cümlesindeki görevinden gelir.
- Biçimler belirli artikele benzer; farklı olanlar çoğul Dativ denen ve Genitiv dessen (eril, nötr) ile deren (dişil, çoğul).
- İlgi cümlesinde çekimli fiil en sona gider; ayrılabilen fiiller sonda bitişik kalır.
- İlgi cümlesi her zaman virgülle ayrılır; isim ana cümlenin ortasındaysa ilgi cümlesi iki virgül arasına girer.
- dessen ve deren’den sonra gelen isim artikel almaz ve zamiri etkilemez.
- İlgi zamiri das tek s ile, bağlaç dass iki s ile yazılır.
Almanca İlgi Cümleleri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Relativsatz nedir?
Almanca ilgi zamirleri nelerdir?
İlgi zamiri neye göre seçilir?
İlgi cümlesinde fiil nereye gelir?
denen ne zaman kullanılır?
dessen ve deren farkı nedir?
İlgi cümlesinden önce virgül konur mu?
das ile dass farkı nedir?
Benzer dersler
- B1Almanca Edatlı İlgi Cümleleri: auf den, mit dem, in der ve was, wo ile İlgi Cümlesi, Örnekler ve Alıştırmalar
- A2Almanca Yan Cümle (Nebensatz) Konu Anlatımı: Fiil Neden Sona Gider? Bağlaçlar, Örnekler ve Alıştırmalar
- A2Almanca dass Bağlacı Konu Anlatımı: -dığını, -mesini Anlamı, Cümle Yapısı, Örnekler ve Alıştırmalar
- A1Almanca Dativ (İsmin -e Hâli) Konu Anlatımı: Dem, Der, Den Tablosu, Dativ Alan Fiiller, Edatlar ve Alıştırmalar
- B1Almanca Genitiv Konu Anlatımı: Des, Der, Eines ve -s Eki ile İsmin Tamlayan Hâli, Tablo ve Alıştırmalar
- A2Almanca Bağlaçlar Konu Anlatımı: Eşit Bağlaçlar, Yan Cümle ve Bağlaç Zarfları, Tablo, Örnekler ve Alıştırmalar
