Logo
Almanca Portalı
B1
B1Gramer · Zamirler

Almanca da- ve wo- Kelimeleri (Pronominaladverbien): darauf, worauf, damit, womit Konu Anlatımı, Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 24 dk okuma
Kısa cevap

da- ve wo- kelimeleri (Pronominaladverbien), edatla kurulan bir ifadenin yerini tutar: auf das Paket → darauf. Türkçeye çoğu zaman “onu, buna, bununla” diye çevrilir. da- kelimesi şeyler ve durumlar için, wo- kelimesi soru için kullanılır; kişiler için kullanılmaz. Edat sesli harfle başlıyorsa araya r girer: Worauf wartest du? — Ich warte darauf.

da(r) + edat → şey, durum · wo(r) + edat → soru · edat + zamir → kişi

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almancada da- ve wo- Kelimeleri Nedir?
  2. 2da- ve wo- Kelimeleri Nasıl Yapılır?
    1. 2.1da + ünsüz: damit, dafür, davon
    2. 2.2da + r + sesli harf: darauf, daran, darüber
    3. 2.3da- ile birleşmeyen edatlar: ohne, seit, wegen
  3. 3da- ve wo- Kelimeleri Ne Zaman Kullanılır?
  4. 4da- Kelimeleri ile Yan Cümleye İşaret: darauf, dass …
    1. 4.1darauf, dass: dass’lı yan cümleye işaret
    2. 4.2darauf, … zu: zu’lu mastara işaret
    3. 4.3darüber, ob / wie: soru cümlesine işaret
  5. 5wo- Kelimeleriyle Soru Sorma
    1. 5.1Doğrudan soru: Worauf wartest du?
    2. 5.2Dolaylı soru: Ich weiß nicht, worauf er wartet
    3. 5.3İlgi cümlesinde wo-: alles, worauf ich mich freue
  6. 6Edatlı Fiillerle da- ve wo- Kelimeleri Listesi
  7. 7da- ve wo- Kelimeleri ile En Sık Yapılan Hatalar
  8. 8da- Kelimeleri ile Edat + Zamir Farkı: darauf mı, auf ihn mı?
  9. 9Derinleşmek İsteyenlere
  10. 10da- ve wo- Kelimeleri Alıştırmaları
  11. 11da- ve wo- Kelimeleri Konu Özeti
  12. 12da- ve wo- Kelimeleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almancada da- ve wo- Kelimeleri Nedir?

Almancada birçok fiil belli bir edatla kullanılır: warten auf (beklemek), sprechen über (hakkında konuşmak), zufrieden sein mit (memnun olmak). Bu edatlı fiiller cümlede edatı hiç bırakmaz. Edattan sonra gelen şeyi tekrar söylemek istemediğinde onun yerine bir zamir koyman gerekir. İşte bu noktada Almanca, edatın önüne da- ekler ve tek kelimelik bir yapı kurar: Ich warte auf das Paket. → Ich warte darauf. (Onu bekliyorum.)

Türkçede aynı işi zamir ve hâl ekiyle yaparız: “paketi bekliyorum” → “onu bekliyorum”, “sorundan bahsettik” → “ondan bahsettik”. İngilizcede de edat yerinde kalır ve arkasına “it” gelir: “I’m waiting for it.” Almancada ise bir şeyden söz ederken auf es, über es, mit es gibi biçimler kurulmaz; bunların yerine darauf, darüber, damit gelir. Bu kelimelere Almancada Pronominaladverbien, ders kitaplarında kısaca da-Wörter ve wo-Wörter denir.

Edat + şey → da- kelimesi
Edatlı ifadeda- kelimesiTürkçesi
warten auf den Busdarauf wartenonu beklemek
sprechen über das Problemdarüber sprechenonun hakkında konuşmak
zufrieden sein mit der Wohnungdamit zufrieden seinondan memnun olmak
denken an den Termindaran denkenonu unutmamak, aklında tutmak

Soru sorarken de aynı mantık işler. Kişiyi sormak için wer, wen, wem kullanılır; bir şeyi sormak için ise edatın önüne wo- gelir: Worauf wartest du? (Neyi bekliyorsun?) Worüber habt ihr gesprochen? (Ne hakkında konuştunuz?) Cevapta aynı edat ya da onun da- biçimi yer alır: Auf den Bus. / Ich warte darauf.

da- ve wo- Kelimeleri Nasıl Yapılır?

Yapı çok düzenlidir: edatın önüne da- ya da wo- eklenir ve iki parça bitişik yazılır. Tek kural, edatın ilk harfine bakmaktır. Aşağıdaki tablo B1’de en çok karşına çıkacak biçimleri ve her biriyle kullanılan bir edatlı fiili gösteriyor.

da- ve wo- kelimeleri tablosu
Edatda- biçimiwo- biçimiÖrnek edatlı fiil
beidabeiwobeihelfen bei (yardım etmek)
fürdafürwofürsich interessieren für (ilgilenmek)
gegendagegenwogegenprotestieren gegen (karşı çıkmak)
mitdamitwomitanfangen mit (başlamak)
nachdanachwonachfragen nach (sormak)
vondavonwovonträumen von (hayal etmek)
vordavorwovorAngst haben vor (korkmak)
zudazuwozugehören zu (ait olmak)
andaranworandenken an (düşünmek)
aufdaraufworaufwarten auf (beklemek)
ausdarausworausbestehen aus (oluşmak)
indarinworinbestehen in (ibaret olmak)
überdarüberworübersprechen über (konuşmak)
umdarumworumsich kümmern um (ilgilenmek)
unterdarunterworunterleiden unter (bir şeyden muzdarip olmak)

Üst grup ünsüzle başlayan edatlar, alt grup sesli harfle başlayan edatlar. Sesli harfle başlayan edatlarda araya r girer.

  • Edat ünsüzle başlıyorsa doğrudan eklenir: da + mit → damit, wo + für → wofür.
  • Edat sesli harfle (a, u, i, ü) başlıyorsa araya r girer: da + auf → darauf, wo + über → worüber.
  • Kelime her zaman bitişik yazılır: darauf, worauf; “da auf” ya da “wo auf” yazılmaz.
  • Hangi edatın geleceğine fiil karar verir: warten auf → darauf, träumen von → davon. Bu yüzden fiili edatıyla birlikte öğrenmek gerekir.
  • Hal bilgisi da- kelimesinde görünmez. Hem Akkusativ hem Dativ alabilen edatlarda ikisi de aynı kelimeye iner: Ich lege das Buch auf den Tisch (Akkusativ) → Ich lege das Buch darauf., Das Buch liegt auf dem Tisch (Dativ) → Das Buch liegt darauf.
Almanca da- ve wo- kelimelerinin yapılışı: da + mit = damit, da + r + auf = darauf, wo + r + über = worüber
Edat sesli harfle başlıyorsa araya r girer: darauf, worüber

da + ünsüz: damit, dafür, davon

bei, durch, für, gegen, hinter, mit, nach, neben, von, vor, zu ve zwischen ünsüzle başladığı için doğrudan da- ya da wo- ile birleşir. Bu grubun kelimeleri hem edatlı fiillerde hem de yer ve zaman anlatırken çok sık kullanılır: danach (bundan sonra), dabei (bu sırada), daneben (yanında), dahinter (arkasında).

Ünsüzle başlayan edatlar
  • Ist das deine neue Kamera? Bist du damit zufrieden?Bu yeni fotoğraf makinen mi? Ondan memnun musun?
  • Fußball? Nein, dafür interessiere ich mich nicht.Futbol mu? Hayır, ilgilenmiyorum.
  • Elif träumt von einem eigenen Café. Sie spricht oft davon.Elif kendi kafesini hayal ediyor. Sık sık bundan bahsediyor.
  • Wovor hast du Angst? — Vor der Fahrprüfung.Neden korkuyorsun? — Ehliyet sınavından.

da + r + sesli harf: darauf, daran, darüber

an, auf, aus, in, über, um ve unter sesli harfle başlar; bu yüzden araya r girer. B1’de en sık kullanılan da- kelimelerinin çoğu bu gruptadır, çünkü denken an, warten auf, sprechen über, sich kümmern um gibi temel edatlı fiiller bu edatları alır.

Sesli harfle başlayan edatlar
  • Der Termin ist morgen um neun. Denk bitte daran!Randevu yarın saat dokuzda. Lütfen unutma!
  • Die Heizung ist kaputt. Der Hausmeister kümmert sich darum.Kalorifer bozuk. Kapıcı onunla ilgileniyor.
  • Worüber sprecht ihr gerade? — Über die neue Wohnung.Şu an ne hakkında konuşuyorsunuz? — Yeni ev hakkında.
  • Der Salat besteht nur aus Gemüse. Woraus besteht die Soße?Salata sadece sebzeden oluşuyor. Sos neyden yapılıyor?

da- ile birleşmeyen edatlar: ohne, seit, wegen

Her edattan da- kelimesi yapılmaz. ohne, seit, außer, gegenüber ve wegen, trotz, während gibi Genitiv edatları da- ile birleşmez. ohne gibi edatlarda bir şeye işaret etmek için edatın arkasına bir gösterme zamiri (das, dem) konur. Genitiv edatlarının yerini ise deswegen, trotzdem, währenddessen gibi hazır kalıplar alır; bunlar da- kelimesi değil, ayrı zarf ve bağlaçlardır.

da- biçimi olmayan edatlar
  • Ich brauche meinen Kaffee. Ohne das kann ich morgens nicht arbeiten.Kahveme ihtiyacım var. O olmadan sabahları çalışamam.
  • Lukas hatte im Mai einen Unfall. Seitdem fährt er nicht mehr Auto.Lukas mayısta kaza yaptı. O zamandan beri araba kullanmıyor.
  • Es hat stark geregnet. Deswegen sind wir zu Hause geblieben.Çok yağmur yağdı. Bu yüzden evde kaldık.

da- ve wo- Kelimeleri Ne Zaman Kullanılır?

da- kelimesi bir isme, bütün bir cümleye ya da sonra gelecek bir yan cümleye işaret edebilir. wo- kelimesi ise soru sorar. Ayrıca bazı da- kelimeleri edatlı fiil olmadan da, yer ve zaman anlatırken kullanılır. Aşağıdaki kartlar bu altı durumu gösteriyor.

Almanca da- ve wo- kelimeleri resimli örnekler: Ich warte darauf (paket), Ich freue mich darüber (hediye), Hast du daran gedacht (şemsiye), Womit schreibst du (tükenmez kalem)
da- kelimesi şeye işaret eder, wo- kelimesi şeyi sorar

1Daha önce söylenen bir şeye işaret: Ich warte darauf

Konuşmada adı geçmiş bir eşyayı, olayı ya da konuyu edatlı fiille tekrar anarken isim yerine da- kelimesi gelir.

  • Hast du das Formular schon ausgefüllt? — Nein, ich kümmere mich morgen darum.Formu doldurdun mu? — Hayır, yarın hallederim.
  • Der Kurs beginnt im Mai. Ich freue mich schon darauf.Kurs mayısta başlıyor. Şimdiden dört gözle bekliyorum.
  • Das Paket ist noch nicht da. Ich warte seit Tagen darauf.Paket hâlâ gelmedi. Günlerdir onu bekliyorum.

2Bütün bir duruma işaret: Darüber freuen wir uns

da- kelimesi tek bir isme değil, önceki cümlenin anlattığı olayın tamamına da işaret edebilir. Türkçede bu durumda çoğunlukla “buna, bundan, bunu” deriz.

  • Mehmet hat die Stelle bekommen. Darüber freut sich die ganze Familie.Mehmet işe alındı. Bütün aile buna seviniyor.
  • Der Vermieter will die Miete erhöhen. Darüber müssen wir reden.Ev sahibi kirayı artırmak istiyor. Bunu konuşmamız lazım.
  • Anna kommt immer zu spät. Daran habe ich mich gewöhnt.Anna hep geç kalıyor. Buna alıştım.

3Sonra gelen yan cümleye işaret: darauf, dass …

da- kelimesi önceden haber verir: asıl içerik arkasından gelen dass’lı, zu’lu ya da soru kelimeli yan cümlededir. Bu kullanım aşağıda ayrı bir bölümde anlatılıyor.

  • Ich warte darauf, dass die Ausländerbehörde mir antwortet.Yabancılar Dairesi’nin bana cevap vermesini bekliyorum.
  • Wir haben uns dafür entschieden, nach Köln zu ziehen.Köln’e taşınmaya karar verdik.

4Bir şeyi sormak: Worauf wartest du?

Edatlı fiille bir şeyi ya da bir durumu sorarken wo- kelimesi soru kelimesi olarak cümlenin başına gelir; fiil ikinci sıradadır.

  • Worauf wartest du? — Auf den Bus.Neyi bekliyorsun? — Otobüsü.
  • Wofür brauchst du das Geld?Parayı ne için istiyorsun?
  • Womit fährst du zur Arbeit? — Mit dem Fahrrad.İşe neyle gidiyorsun? — Bisikletle.

5Yer ve araç: darauf, daneben, damit

Bazı da- kelimeleri edatın kendi anlamını taşır: “onun üstünde”, “onun yanında”, “onunla”. Burada edatlı fiil yoktur; da- kelimesi bir eşyanın yerini ya da bir aracı gösterir.

  • Im Flur steht ein Regal. Darauf liegen die Schlüssel.Koridorda bir raf var. Anahtarlar onun üstünde duruyor.
  • Das ist die Apotheke, und daneben ist die Bäckerei.Bu eczane, yanında da fırın var.
  • Das ist mein neuer Laptop. Damit arbeite ich jeden Tag.Bu yeni dizüstü bilgisayarım. Onunla her gün çalışıyorum.

6Zaman: danach, davor, dabei

danach (bundan sonra), davor (bundan önce) ve dabei (bu sırada) iki olayı zaman bakımından birbirine bağlar.

  • Zuerst gehe ich zum Arzt, danach fahre ich ins Büro.Önce doktora gidiyorum, sonra büroya geçiyorum.
  • Ich koche gern und höre dabei Musik.Yemek yapmayı severim, bu sırada müzik dinlerim.
  • Die Prüfung ist um zehn. Davor trinke ich noch einen Tee.Sınav saat onda. Ondan önce bir çay daha içiyorum.

da- kelimesi cümlenin başına da gelebilir. Bu durumda vurgu onun üstündedir ve fiil yine ikinci sırada kalır: Darauf freue ich mich sehr. (Onu sabırsızlıkla bekliyorum.) Cümle ortasında ise da- kelimesi, edatlı ifadenin duracağı yerde durur: Ich habe lange darüber nachgedacht. (Bunu uzun süre düşündüm.)

da- Kelimeleri ile Yan Cümleye İşaret: darauf, dass …

Edatlı fiilin nesnesi bir isim değil de bütün bir cümle olduğunda edat yan cümleye doğrudan bağlanamaz; “auf, dass …” denmez. Ana cümleye da- kelimesi konur, asıl içerik virgülden sonra gelir. Bu görevdeki da- kelimesine korrelat (karşılık kelimesi) de denir. Yan cümle üç biçimde olabilir: dass’lı cümle, zu’lu mastar ve soru kelimeli cümle.

Almanca darauf ile yan cümleye işaret: Ich freue mich darauf, darauf dass ve darauf zu ile mastar
darauf bir isme, dass’lı cümleye ya da zu’lu mastara işaret edebilir

darauf, dass: dass’lı yan cümleye işaret

Yan cümlenin öznesi ana cümlenin öznesinden farklıysa ya da bir olgu anlatılıyorsa dass’lı yan cümle kullanılır. Ana cümlede da- kelimesi, yan cümlede fiil en sondadır. Türkçede bu yapıyı çoğunlukla “-mesini, -mesine, -diğine” gibi eklerle çeviririz.

da- kelimesi + dass
  • Jonas wartet darauf, dass seine Firma ihm einen neuen Vertrag gibt.Jonas şirketinin ona yeni bir sözleşme vermesini bekliyor.
  • Ich habe mich darüber geärgert, dass der Zug schon wieder Verspätung hatte.Trenin yine rötar yapmasına sinirlendim.
  • Es geht darum, dass alle Mieter ihren Müll trennen.Mesele, bütün kiracıların çöplerini ayırması.
  • Meine Eltern sind damit einverstanden, dass ich in Deutschland studiere.Ailem Almanya’da okumama razı.

darauf, … zu: zu’lu mastara işaret

İki cümlenin öznesi aynıysa yan cümle yerine zu’lu mastar kurulabilir. da- kelimesi yine ana cümlede durur, virgülden sonra mastar grubu gelir ve zu fiilin hemen önüne yerleşir. Ayrılabilen fiillerde zu ön ekle fiilin arasına girer: anzurufen.

da- kelimesi + zu’lu mastar
  • Ich freue mich darauf, dich in Hamburg zu besuchen.Seni Hamburg’da ziyaret etmeyi dört gözle bekliyorum.
  • Hast du daran gedacht, den Arzt anzurufen?Doktoru aramayı unutmadın, değil mi?
  • Ayşe hat sich dafür entschieden, einen Deutschkurs zu machen.Ayşe bir Almanca kursuna gitmeye karar verdi.
  • Ich denke gerade darüber nach, den Job zu wechseln.Şu sıralar iş değiştirmeyi düşünüyorum.

darüber, ob / wie: soru cümlesine işaret

da- kelimesi ob (-ip -mediği) ya da wie, wann, wo, was gibi bir soru kelimesiyle başlayan yan cümleye de işaret edebilir. Bu yan cümleler dolaylı sorular konusundaki yapıyla aynıdır: soru kelimesi başta, fiil en sonda.

da- kelimesi + ob / soru kelimesi
  • Es hängt davon ab, ob wir eine Wohnung finden.Bir ev bulup bulamayacağımıza bağlı.
  • Es kommt darauf an, wie viel Zeit wir noch haben.Ne kadar vaktimiz kaldığına bağlı.
  • Wir haben lange darüber gesprochen, wann wir umziehen.Ne zaman taşınacağımızı uzun uzun konuştuk.

wo- Kelimeleriyle Soru Sorma

wo- kelimeleri üç yerde soru kelimesi gibi çalışır: doğrudan soruda, dolaylı soruda ve ilgi cümlesinde. Üçünde de kural aynıdır: sorulan ya da işaret edilen şey bir eşya, konu ya da durumdur; kişi değildir.

Doğrudan soru: Worauf wartest du?

wo- kelimesi diğer W-soruları gibi cümlenin başına gelir ve fiil ikinci sırada durur. Cevap ya edatlı isimle (Auf den Bus.) ya da da- kelimesiyle (Ich warte darauf.) verilir. Soruyu kurarken önce fiilin edatını bul, sonra önüne wo(r)- ekle.

wo- kelimesiyle doğrudan soru
  • Woran denkst du? — An die Prüfung morgen.Ne düşünüyorsun? — Yarınki sınavı.
  • Worüber hat sich der Nachbar beschwert? — Über die laute Musik.Komşu neden şikâyet etti? — Yüksek sesli müzikten.
  • Wofür interessierst du dich? — Für Fotografie.Neyle ilgileniyorsun? — Fotoğrafçılıkla.
  • Wonach hat die Lehrerin gefragt? — Nach unseren Hausaufgaben.Öğretmen ne hakkında sordu? — Ödevlerimiz hakkında.

Dolaylı soru: Ich weiß nicht, worauf er wartet

Soru bir ana cümlenin içine yerleştiğinde wo- kelimesi yan cümleyi başlatır ve fiil sona gider. Bu yapı özellikle kibar sorularda ve “bilmiyorum, merak ediyorum” anlamlı cümlelerde kullanılır.

wo- kelimesiyle dolaylı soru
  • Ich weiß nicht, worauf er noch wartet.Daha neyi beklediğini bilmiyorum.
  • Können Sie mir sagen, wofür ich dieses Formular brauche?Bu forma ne için ihtiyacım olduğunu söyleyebilir misiniz?
  • Weißt du, worüber sie sich so freut?Neye bu kadar sevindiğini biliyor musun?

İlgi cümlesinde wo-: alles, worauf ich mich freue

wo- kelimesi ilgi cümlesi de başlatabilir, ama belli durumlarda: alles, etwas, nichts, vieles, das gibi kelimelerden sonra ya da önceki cümlenin tamamına işaret ederken. Somut bir isimden sonra standart dilde edat + ilgi zamiri kullanılır: der Bus, auf den ich warte. Bu ikinci yapıyı edatlı ilgi cümleleri dersinde ayrıntılı bulabilirsin.

wo- kelimesiyle ilgi cümlesi
  • Das ist alles, woran ich mich erinnere.Hatırladığım her şey bu.
  • Es gibt nichts, wofür du dich schämen musst.Utanman gereken hiçbir şey yok.
  • Can hat die Prüfung bestanden, worüber sich seine Eltern sehr freuen.Can sınavı geçti, ailesi de buna çok seviniyor.

Edatlı Fiillerle da- ve wo- Kelimeleri Listesi

da- ve wo- kelimelerini doğru kullanmanın yolu, edatlı fiili edatı ve haliyle birlikte bilmektir. Aşağıdaki tabloda B1’de sık geçen fiiller ve onların da- ve wo- biçimleri var. “+ A” Akkusativ (-i hâli), “+ D” Dativ (-e hâli) ister demektir; da- kelimesinde hal görünmez ama aynı fiille isim kullandığında doğru hali seçmen gerekir.

Sık kullanılan edatlı fiiller ve da-/wo- biçimleri
Edatlı fiilda-wo-Türkçesi
denken an + Adaranworandüşünmek, aklında tutmak
sich erinnern an + Adaranworanhatırlamak
teilnehmen an + Ddaranworankatılmak
warten auf + Adaraufworaufbeklemek
sich freuen auf + Adaraufworaufdört gözle beklemek
sich freuen über + Adarüberworübersevinmek
sich ärgern über + Adarüberworüberkızmak
sich kümmern um + Adarumworumilgilenmek
sich interessieren für + Adafürwofürilgi duymak
anfangen mit + Ddamitwomitbaşlamak
zufrieden sein mit + Ddamitwomitmemnun olmak
träumen von + Ddavonwovonhayal etmek
Angst haben vor + Ddavorwovorkorkmak
einladen zu + Ddazuwozudavet etmek

Tablodaki iki sich freuen satırı önemli bir farkı gösteriyor: sich freuen auf gelecekte olacak bir şeyi sevinerek beklemektir, sich freuen über ise olmuş ya da şu an olan bir şeye sevinmektir. Ich freue mich darauf. “Dört gözle bekliyorum.”, Ich freue mich darüber. “Buna sevindim.” demektir. Edatı değiştirmek anlamı değiştirir; bu yüzden da- kelimesi de değişir. Daha fazla fiil ve hal bilgisi için edatlı fiiller dersine bakabilirsin.

da- ve wo- Kelimeleri ile En Sık Yapılan Hatalar

Bu konudaki hataların çoğu iki yerden gelir: Türkçede “onu, ona” zamirinin hem kişi hem şey için kullanılması ve Türkçede edat yerine hâl eki olması. Aşağıdaki kartlarda doğru biçimi ve hatanın nedenini görebilirsin.

Das Konzert gestern? Ich denke noch oft an es.

Das Konzert gestern? Ich denke noch oft daran.

Türkçede “onu düşünüyorum” denir, İngilizcede de “I think about it”. Almancada ise bir şeyden söz ederken edat + es kurulmaz; edatın da- biçimi gelir: an + es → daran.

Meine Oma? Ich denke oft daran.

Meine Oma? Ich denke oft an sie.

Türkçede “onu” kişi için de şey için de aynıdır. Almancada da- kelimesi yalnız şeyler ve durumlar içindir; kişi için edat + kişi zamiri kullanılır: an sie.

Woran denkst du? — An meine Freundin.

An wen denkst du? — An meine Freundin.

wo- kelimesi şeyi sorar. Cevap bir kişiyse soru da kişiye göre kurulur: edat + wen (Akkusativ) ya da edat + wem (Dativ).

Daauf freue ich mich sehr.

Darauf freue ich mich sehr.

Edat sesli harfle başladığında araya r girer: da + r + auf. Türkçede de iki sesli harf yan yana gelince araya kaynaştırma harfi girer (araba-y-ı); Almancadaki r de aynı işi görür.

Wo für interessierst du dich?

Wofür interessierst du dich?

wo- ve da- kelimeleri tek kelimedir ve bitişik yazılır. Ayrı yazınca wo “nerede” anlamına gelir ve cümle anlamsızlaşır.

Ich interessiere mich daran.

Ich interessiere mich dafür.

Türkçede “bir şeye ilgi duymak” -e ekiyle söylendiği için an ya da zu seçmek doğal görünür. Ama edatı fiil belirler: sich interessieren für → dafür.

Es kommt an, ob wir Zeit haben.

Es kommt darauf an, ob wir Zeit haben.

Türkçede “-e bağlı” anlamı tek bir ekle verilir. Almancada ankommen auf kalıbında yan cümle gelse bile darauf ana cümlede kalır; düşürülemez.

Ich freue mich auf, dass du kommst.

Ich freue mich darauf, dass du kommst.

Edat tek başına bir yan cümleye bağlanamaz. Edatın yerini ana cümlede darauf alır, asıl içerik dass’lı cümlede gelir.

da- Kelimeleri ile Edat + Zamir Farkı: darauf mı, auf ihn mı?

Aynı edatlı fiille iki farklı yapı kurulur. Edattan sonra gelen bir şey ya da durumsa da- kelimesi, bir kişiyse edat + kişi zamiri kullanılır. Kişi zamirinin hâlini edatlı fiil belirler: warten auf Akkusativ istediği için auf ihn, zufrieden sein mit Dativ istediği için mit ihm. Bu zamirleri Akkusativ zamirleri ve Dativ zamirleri derslerinde bulabilirsin.

Şey için da-/wo- kelimesi, kişi için edat + zamir
Edatlı fiilŞey, durumKişi
warten auf + Aauf das Paket → daraufauf den Postboten → auf ihn
denken an + Aan den Urlaub → daranan die Oma → an sie
sprechen über + Aüber das Problem → darüberüber den Chef → über ihn
sich kümmern um + Aum den Garten → darumum die Kinder → um sie
zufrieden sein mit + Dmit der Arbeit → damitmit dem Lehrer → mit ihm
SoruWorauf wartest du?Auf wen wartest du?
Almanca da- kelimesi ile edat ve zamir farkı: Ich warte darauf (paket), Ich warte auf ihn (postacı), Worauf ve Auf wen soruları
Şey için darauf ve worauf, kişi için auf ihn ve auf wen

Örnekte farkı açıkça görebilirsin: Ich warte auf das Paket. → Ich warte darauf. (Onu, yani paketi bekliyorum.) ama Ich warte auf den Postboten. → Ich warte auf ihn. (Onu, yani postacıyı bekliyorum.) Türkçe çeviride ikisi de “onu bekliyorum” olur; Almancada ise seçimi işaret edilen şeyin kişi olup olmadığı belirler. Evcil hayvanlar için de edat + zamir kullanılabilir: Ich kümmere mich um den Hund. → Ich kümmere mich um ihn.

Derinleşmek İsteyenlere

Konuşma dilinde drauf, drüber, dran

Günlük konuşmada sesli harfle başlayan da- kelimeleri çoğunlukla kısaltılır: darauf → drauf, darüber → drüber, daran → dran. Ich warte schon drauf. (Onu bekliyorum zaten.) Denk dran! (Unutma!) Bazen da- kelimesi ikiye bölünür ve da cümlenin başına geçer: Da habe ich keine Lust drauf. (Buna hiç hevesim yok.) Bunları anlaman yeterli; yazıda ve resmî konuşmada tam biçimi kullan: Darauf habe ich keine Lust.

Auf was wartest du? Konuşma dilindeki soru biçimi

Konuşmada Auf was wartest du?, Über was sprecht ihr? gibi edat + was biçimleri de duyulur. Yazı dilinde ve resmî konuşmada ise wo- biçimi tercih edilir: Worauf wartest du?, Worüber sprecht ihr? Sen de kendi cümlelerinde wo- biçimini tercih et.

hier- biçimleri: hiermit, hierfür

Resmî yazışmalarda da- yerine bazen hier- gelir; anlamı “bununla, bunun için” olur ve doğrudan elindeki belgeye ya da şu anki duruma işaret eder. Dilekçe ve resmî e-postalarda sık görürsün: Hiermit kündige ich meinen Mietvertrag zum 31. März. (İşbu yazıyla kira sözleşmemi 31 Mart itibarıyla feshediyorum.) Hierfür benötigen wir Ihre Unterschrift. (Bunun için imzanıza ihtiyacımız var.)

damit, darum, dafür: aynı kelime, başka görev

Bazı da- kelimeleri ayrıca bağlaç ya da zarf olarak kullanılır. damit bağlaç olunca “-sın diye” anlamına gelir ve fiili sona atar: Ich lerne Deutsch, damit ich in Deutschland arbeiten kann. Bu kullanımı um … zu ve damit dersinde bulabilirsin. darum “bu yüzden” anlamında da kullanılır: Ich war krank, darum bin ich nicht gekommen. dafür ise “buna karşılık” demek olabilir: Die Wohnung ist klein, dafür ist sie billig. Hangisi olduğunu cümledeki fiilden anlarsın: edatlı fiil varsa (zufrieden sein mit) da- kelimesi, yoksa bağlaç ya da zarf.

da- ve wo- Kelimeleri Alıştırmaları

Birinci alıştırmada edatlı fiilden da- kelimesi yapacaksın. İkincide kişi ile şeyi ayırıp doğru soruyu ya da zamiri seçeceksin. Üçüncüde da- ve wo- kelimelerini yan cümlelerle kullanacaksın. Her boşlukta edatı fiile göre bul.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: da- kelimesini yaz

Sorudaki edatlı ifadeye bak ve cevaptaki boşluğa uygun da- kelimesini yaz.

  1. 1

    Wartest du noch auf den Bus? — Ja, ich warte noch .

  2. 2

    Hast du an den Termin gedacht? — Ja, ich habe gedacht.

  3. 3

    Sprecht ihr über das Problem? — Ja, wir sprechen gerade .

  4. 4

    Bist du mit der Wohnung zufrieden? — Ja, ich bin sehr zufrieden.

  5. 5

    Interessiert sich Can für Fußball? — Nein, er interessiert sich nicht .

  6. 6

    Hast du Angst vor der Prüfung? — Ja, ich habe ein bisschen Angst .

  7. 7

    Kümmerst du dich um die Getränke? — Ja, ich kümmere mich .

Cevap anahtarı
  1. darauf — warten auf → da + r + auf = darauf
  2. daran — denken an → da + r + an = daran
  3. darüber — sprechen über → darüber
  4. damit — zufrieden sein mit → damit; mit ünsüzle başladığı için r yok.
  5. dafür — sich interessieren für → dafür
  6. davor — Angst haben vor → davor
  7. darum — sich kümmern um → da + r + um = darum
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: Şey mi, kişi mi?

Cevaba ya da önceki cümleye bak: işaret edilen bir şey mi, bir kişi mi? Doğru seçeneği işaretle.

  1. 1

    ___ wartest du? — Auf meine Schwester.

  2. 2

    ___ wartest du? — Auf den Zug nach München.

  3. 3

    Ich denke oft an meinen Opa. Ich denke oft ___.

  4. 4

    Ich denke oft an meinen Urlaub in Antalya. Ich denke oft ___.

  5. 5

    ___ fährst du zur Arbeit? — Mit dem Fahrrad.

  6. 6

    Ich ärgere mich ___, dass der Zug schon wieder Verspätung hat.

  7. 7

    Weißt du, ___ sie sich so freut?

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Yan cümle ve soru

Parantezdeki edatlı fiile göre boşluğa tek kelime yaz. Cümle başında büyük harf kullan.

  1. 1

    Es kommt an, ob das Wetter am Samstag gut ist. (ankommen auf)

  2. 2

    Ich freue mich schon , dich nächste Woche zu sehen. (sich freuen auf)

  3. 3

    Lena hat sich beschwert, dass die Heizung nicht funktioniert. (sich beschweren über)

  4. 4

    denkst du gerade? — An die Prüfung morgen. (denken an, soru)

  5. 5

    Ich weiß nicht, er sich interessiert. (sich interessieren für)

  6. 6

    Das ist alles, ich mich erinnern kann. (sich erinnern an)

  7. 7

    Es geht , dass alle pünktlich kommen. (gehen um)

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

B1 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

da- ve wo- Kelimeleri Konu Özeti

  • da- ve wo- kelimeleri (Pronominaladverbien) edatlı bir ifadenin yerini tutar: auf das Paket → darauf, Auf was? → Worauf?
  • Edat ünsüzle başlıyorsa doğrudan eklenir (damit, wofür), sesli harfle başlıyorsa araya r girer (darauf, worüber). Kelime bitişik yazılır.
  • da- ve wo- kelimeleri yalnız şeyler ve durumlar içindir. Kişi için edat + zamir (auf ihn) ve edat + wen/wem (Auf wen?) kullanılır.
  • da- kelimesi bir isme, önceki cümlenin tamamına ya da sonra gelen dass’lı, zu’lu veya soru kelimeli yan cümleye işaret eder.
  • wo- kelimesi doğrudan soruda, dolaylı soruda ve alles, etwas, nichts gibi kelimelerden sonra ilgi cümlesinde kullanılır.
  • Hangi da- kelimesinin geleceğini fiilin edatı belirler; edatlı fiili her zaman edatıyla öğren.
  • ohne, seit, außer ve Genitiv edatları da- ile birleşmez.

da- ve wo- Kelimeleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almancada da- kelimeleri (Pronominaladverbien) nedir?

Edat + şey biçimindeki bir ifadenin yerini tutan tek kelimelik yapılardır: darauf, daran, damit, dafür gibi. Edatlı fiillerle daha önce ya da sonra söylenen bir şeye işaret eder ve Türkçeye çoğunlukla “onu, buna, bununla” diye çevrilir.

Almanca darauf ne demek?

darauf, auf + bir şey anlamına gelir. Edatlı fiille “onu, ona” demektir: Ich warte darauf. (Onu bekliyorum.) Yer anlatırken “onun üstüne, onun üstünde” anlamı da taşır: Darauf liegen die Schlüssel.

worauf ne demek, nasıl kullanılır?

worauf, auf ile kullanılan fiillerde bir şeyi soran soru kelimesidir: Worauf wartest du? (Neyi bekliyorsun?) Dolaylı soruda ve alles, etwas gibi kelimelerden sonra ilgi cümlesinde de kullanılır: Das ist etwas, worauf ich mich freue.

darauf ile worauf arasındaki fark nedir?

darauf bir şeye işaret eder, worauf ise o şeyi sorar. Soru: Worauf freust du dich? Cevap: Auf den Urlaub. Ich freue mich sehr darauf.

da- kelimelerinde neden r harfi gelir?

Edat sesli harfle başlıyorsa iki sesli harf yan yana gelmesin diye araya r girer: da + auf → darauf, wo + über → worüber. Ünsüzle başlayan edatlarda r gelmez: damit, wofür.

da- kelimeleri kişiler için kullanılır mı?

Hayır. Kişiler için edat + kişi zamiri kullanılır: Ich denke an sie. (Onu düşünüyorum.) Soru da edat + wen/wem ile kurulur: An wen denkst du? da- ve wo- kelimeleri şeyler, konular ve durumlar içindir.

Hangi edatlarla da- kelimesi yapılmaz?

ohne, seit, außer, gegenüber ve wegen, trotz, während gibi Genitiv edatlarıyla da- kelimesi yapılmaz. ohne ile bir şeye işaret ederken bir gösterme zamiri kullanılır: Ohne das geht es nicht. Genitiv edatlarının yerine deswegen, trotzdem gibi kalıplar gelir.

darauf, dass ne zaman kullanılır?

Edatlı fiilin nesnesi bütün bir cümle olduğunda: Ich warte darauf, dass du anrufst. (Aramanı bekliyorum.) Özne aynıysa zu’lu mastar da gelebilir: Ich freue mich darauf, dich zu sehen. Es kommt darauf an ve Es geht darum gibi kalıplarda da- kelimesi düşürülmez.

damit bağlaç mı, da- kelimesi mi?

İkisi de olabilir. Edatlı fiille kullanılıyorsa (Ich bin damit zufrieden.) da- kelimesidir ve “bundan, bununla” demektir. Yan cümle başlatıp fiili sona atıyorsa (…, damit ich arbeiten kann.) “-sın diye” anlamında bağlaçtır.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.