Logo
Almanca Portalı
A2
A2Gramer · Bağlaçlar ve Yan Cümleler

Almanca dass Bağlacı Konu Anlatımı: -dığını, -mesini Anlamı, Cümle Yapısı, Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 22 dk okuma
Kısa cevap

dass, iki cümleyi birleştiren bir yan cümle bağlacıdır ve Türkçede çoğu zaman -dığını, -eceğini, -mesini ekleriyle karşılanır. dass’tan sonra gelen cümlede çekimli fiil en sona gider ve iki cümlenin arasına her zaman virgül konur: Ich weiß, dass er in Köln wohnt. (Onun Köln’de oturduğunu biliyorum.)

Ana cümle + , dass + özne + … + çekimli fiil

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca dass Nedir? dass Ne Demek?
  2. 2dass Cümlesi Nasıl Kurulur? Fiil Sona Gider
    1. 2.1Basit fiil: çekimli fiil en sonda
    2. 2.2Ayrılabilen fiil: ön ek fiile yapışır
    3. 2.3Modal fiil: önce mastar, sonra modal
    4. 2.4Perfekt: önce Partizip II, sonra hat/ist
  3. 3dass Ne Zaman Kullanılır?
  4. 4dass Hangi Cümlenin Başına Gelir?
    1. 4.1Ana cümle önde: Ich weiß, dass …
    2. 4.2dass cümlesi önde: Dass …, weiß ich
  5. 5dass Cümlesi Türkçeye Nasıl Çevrilir?
    1. 5.1-dığını, -diğini: bugün ve geçmiş
    2. 5.2-eceğini, -acağını: gelecek
    3. 5.3-mesini, -mesi: istek ve değerlendirme
  6. 6das mı, dass mı? Yazım ve Anlam Farkı
  7. 7Almanca dass ile En Sık Yapılan Hatalar
  8. 8dass, ob, weil ve wenn Farkı
  9. 9Derinleşmek İsteyenlere
  10. 10Almanca dass Alıştırmaları
  11. 11Almanca dass Konu Özeti
  12. 12Almanca dass Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca dass Nedir? dass Ne Demek?

dass tek başına bir anlam taşımaz; bir cümleyi başka bir cümlenin içine yerleştirmeye yarar. Ich weiß. (Biliyorum.) cümlesi eksiktir: neyi biliyorsun? Cevabı ikinci bir cümle verir: Er wohnt in Köln. (Köln’de oturuyor.) dass bu iki cümleyi birleştirir: Ich weiß, dass er in Köln wohnt. Böylece ikinci cümle, birinci cümlenin nesnesi olur. Almancada bu yapıya Hauptsatz (ana cümle) ve Nebensatz (yan cümle) denir; dass ile başlayan kısım yan cümledir.

Türkçede aynı işi bağlaç değil ek yapar. “Köln’de oturuyor” cümlesini “biliyorum” fiiline bağlamak için fiile -dığını ekleriz: “Köln’de oturduğunu biliyorum.” Almancada fiil ek almaz, çekimli kalır; bağlantıyı dass kurar. İki dil arasında ikinci büyük fark sıradır: Türkçede yan cümle önce, ana fiil sonra gelir; Almancada ise çoğunlukla önce ana cümle, sonra dass cümlesi gelir. Aşağıdaki tablo, A1’de öğrendiğin ana cümle düzeni ile dass cümlesini yan yana gösteriyor.

Ana cümle ve dass cümlesinde fiilin yeri
Cümle türüÖrnekÇekimli fiil
Ana cümleEr wohnt in Köln.2. sırada
Ana cümle (zaman başta)Seit Mai wohnt er in Köln.yine 2. sırada
dass cümlesi…, dass er in Köln wohnt.en sonda
Türkçe karşılık…, Köln’de oturduğunu …-dığını eki

dass Cümlesi Nasıl Kurulur? Fiil Sona Gider

dass cümlesinin kuruluşu hep aynı çizgiyi izler: önce dass, ardından genellikle özne, sonra zaman, yer ve nesne gibi öteki öğeler, en sonda da çekimli fiil. Bu, Almancadaki bütün yan cümlelerin ortak kuralıdır; ayrıntısını yan cümlelerin ortak kuralı sayfasında bulabilirsin. Fiil tek parça değilse sıra biraz değişir; aşağıdaki dört başlık dört durumu ayrı ayrı gösteriyor.

dass cümlesinin yapısı
Ana cümleBağlaçÖzneÖteki öğelerFiil (sonda)
Ich weiß,dasserin Kölnwohnt.
Ich glaube,dassder Zugum achtankommt.
Lena sagt,dasssiemorgen arbeitenmuss.
Wir wissen,dassihrgut angekommenseid.

Ana cümlenin düzeni değişmez; yalnız dass cümlesinde çekimli fiil en sona gider.

Almanca dass cümlesinde fiilin yeri: basit fiil, ayrılabilen fiil, modal fiil ve Perfekt örnekleri
dass cümlesinde çekimli fiil her zaman en sonda

Basit fiil: çekimli fiil en sonda

Fiil tek kelimeyse iş kolaydır: ana cümlede ikinci sırada duran fiil, dass cümlesinde en sona taşınır. Fiilin çekimi değişmez; özne er ise fiil yine wohnt, özne du ise yine wohnst olur. Olumsuzluk kelimesi nicht basit fiillerde fiilin hemen önünde durur: …, dass er heute nicht kommt. Yalnız sıra değişir; anlam aynı kalır.

Basit fiille dass cümleleri
  • Er wohnt in Köln. → Ich weiß, dass er in Köln wohnt.Köln’de oturuyor. → Köln’de oturduğunu biliyorum.
  • Ich glaube, dass du recht hast.Bence haklısın.
  • Anna sagt, dass sie heute nicht kommt.Anna bugün gelmeyeceğini söylüyor.
  • Wir hoffen, dass das Wetter morgen schön ist.Umarız yarın hava güzel olur.

Ayrılabilen fiil: ön ek fiile yapışır

ankommen (varmak), anrufen (telefonla aramak), aufstehen (kalkmak) gibi ayrılabilen fiiller ana cümlede ikiye bölünür: çekimli kısım ikinci sırada, ön ek en sonda durur. dass cümlesinde ise çekimli kısım zaten sona gittiği için ön ekle buluşur ve ikisi bitişik tek kelime olarak yazılır: Der Zug kommt um acht an. → …, dass der Zug um acht ankommt.

Ayrılabilen fiille dass cümleleri
  • Ich weiß, dass der Zug um acht ankommt.Trenin saat sekizde geleceğini biliyorum.
  • Can sagt, dass er dich später anruft.Can seni sonra arayacağını söylüyor.
  • Meine Mutter weiß, dass ich jeden Tag um sechs aufstehe.Annem her gün altıda kalktığımı biliyor.

Cümlede können, müssen, wollen, dürfen, sollen ya da möchten gibi modal fiiller varsa ana cümlede modal ikinci sırada, asıl fiil mastar hâlinde en sonda durur. dass cümlesinde modal da sona gider ve mastarın arkasına geçer. Sonuç: önce mastar, en sonda çekimli modal fiil. Ich muss heute arbeiten. → …, dass ich heute arbeiten muss.

Modal fiille dass cümleleri
  • Lena sagt, dass sie morgen arbeiten muss.Lena yarın çalışması gerektiğini söylüyor.
  • Schade, dass du nicht kommen kannst.Gelememen ne yazık.
  • Der Arzt sagt, dass ich viel schlafen soll.Doktor çok uyumamı söylüyor.

Perfekt: önce Partizip II, sonra hat/ist

Geçmişte olan bir şeyi anlatırken dass cümlesi Perfekt’e geçer. Ana cümlede yardımcı fiil (haben ya da sein) ikinci sırada, Partizip II en sondadır. dass cümlesinde çekimli yardımcı fiil sona gider ve Partizip II’nin arkasına geçer: Sie ist ins Kino gegangen. → …, dass sie ins Kino gegangen ist. Hangi fiilin haben, hangisinin sein aldığını Perfekt dersinde bulabilirsin.

Perfekt ile dass cümleleri
  • Ich glaube, dass sie ins Kino gegangen ist.Sinemaya gittiğini sanıyorum.
  • Ich habe gehört, dass Elif die Prüfung bestanden hat.Elif’in sınavı geçtiğini duydum.
  • Er sagt, dass er gestern lange gearbeitet hat.Dün uzun süre çalıştığını söylüyor.

dass Ne Zaman Kullanılır?

dass, bir düşünceyi, bilgiyi, söylenen bir sözü, bir umudu ya da isteği bir cümleye bağlarken kullanılır. Ana cümlede genellikle bu anlamları taşıyan bir fiil ya da kalıp bulunur. Aşağıdaki tablo bu fiil ve kalıpları gruplar hâlinde veriyor; kartlarda her grubun örneklerini göreceksin.

Resimli Almanca dass örnekleri: yağmur, doktor, hediye ve otobüs ile dass cümleleri
Düşünce, söz, umut ve bilgi: dass hepsini bir cümleye bağlar
dass ile kullanılan fiiller ve kalıplar
AnlamFiil ya da kalıpTürkçesi
Düşünce, görüşglauben, denken, finden, meinensanmak, düşünmek, bulmak, görüşünde olmak
Bilgiwissen, hören, lesen, sehenbilmek, duymak, okumak, görmek
Sözsagen, erzählen, schreiben, antwortensöylemek, anlatmak, yazmak, cevap vermek
Umut, duyguhoffen, sich freuen, froh sein, Angst habenummak, sevinmek, memnun olmak, korkmak
DeğerlendirmeEs ist wichtig / gut / schön, dass … · Schade, dass …… önemli / iyi / güzel · … ne yazık
İstekwollen, möchten (başka bir özneyle)istemek

1Düşünce ve görüş: glauben, denken, finden

Bir konudaki fikrini ya da tahminini söylerken ana cümlede glauben, denken, finden ya da meinen kullanılır; fikrin içeriği dass cümlesine gider.

  • Ich finde, dass die Wohnung zu teuer ist.Dairenin fazla pahalı olduğunu düşünüyorum.
  • Ich glaube, dass Anna heute nicht kommt.Anna’nın bugün gelmeyeceğini sanıyorum.
  • Mehmet meint, dass wir den Bus nehmen sollen.Mehmet otobüse binmemiz gerektiğini düşünüyor.

2Bilgi ve haber: wissen, hören, lesen

Bildiğin, duyduğun ya da bir yerde okuduğun bir bilgiyi aktarırken dass cümlesi bu bilginin kendisidir.

  • Weißt du, dass Can jetzt in München wohnt?Can’ın artık Münih’te oturduğunu biliyor musun?
  • Ich habe gehört, dass die Schule morgen geschlossen ist.Okulun yarın kapalı olduğunu duydum.
  • Ich habe gelesen, dass die Mieten in Berlin steigen.Berlin’de kiraların arttığını okudum.

3Başkasının sözü: sagen, erzählen, schreiben

Birinin söylediğini ya da yazdığını, tırnak işareti kullanmadan aktarırken dass kullanılır. Bu aktarımda zamirler konuşana göre değişir.

  • Lena sagt, dass sie keine Zeit hat.Lena vakti olmadığını söylüyor.
  • Meine Schwester schreibt, dass es ihr in Hamburg gut gefällt.Kız kardeşim Hamburg’u çok beğendiğini yazıyor.
  • Der Hausmeister hat gesagt, dass er die Heizung morgen repariert.Kapıcı kaloriferi yarın tamir edeceğini söyledi.

4Umut ve duygu: hoffen, sich freuen

Bir şeyin olmasını umduğunu, bir şeye sevindiğini ya da bir şeyden korktuğunu söylerken duygunun sebebi dass cümlesinde durur.

  • Ich hoffe, dass du bald gesund wirst.Umarım yakında iyileşirsin.
  • Wir freuen uns, dass ihr da seid.Burada olduğunuz için seviniyoruz.
  • Elif hat Angst, dass sie die Prüfung nicht besteht.Elif sınavı geçememekten korkuyor.

5Değerlendirme: Es ist wichtig, dass …

Bir durumu önemli, iyi, güzel ya da üzücü bulduğunu söylerken “Es ist + sıfat, dass …” kalıbı kullanılır. Konuşmada kısa biçim “Schade, dass …” de çok doğaldır.

  • Es ist wichtig, dass du jeden Tag übst.Her gün alıştırma yapman önemli.
  • Es ist gut, dass wir zusammen lernen.Birlikte çalışmamız iyi.
  • Schade, dass das Café heute geschlossen ist.Kafenin bugün kapalı olması ne yazık.

6Başkasından istek: Ich möchte, dass …

Bir şeyi başka birinin yapmasını istiyorsan wollen ya da möchten’den sonra dass gelir. İsteyen ile yapacak kişi farklıdır.

  • Ich möchte, dass du mich morgen anrufst.Yarın beni aramanı istiyorum.
  • Der Chef will, dass wir pünktlich sind.Patron dakik olmamızı istiyor.

dass Hangi Cümlenin Başına Gelir?

İki cümleyi birleştirirken önce dass’ın hangi cümleye ait olduğunu bulman gerekir. Kural basittir: dass, ana cümledeki fiilin “neyi?” sorusuna cevap veren, yani açıklayan cümlenin başına gelir. Er weiß. (O biliyor.) ve Es geht mir nicht gut. (İyi değilim.) cümlelerinde soru şudur: neyi biliyor? Cevap: iyi olmadığımı. Demek ki dass ikinci cümleye gelir.

“Neyi?” sorusuyla dass’ın yerini bul
  • Er weiß. + Es geht mir nicht gut.O biliyor. + İyi değilim.
  • Er weiß, dass es mir nicht gut geht.İyi olmadığımı biliyor.
  • Ich hoffe. + Du kommst morgen.Umuyorum. + Yarın geliyorsun.
  • Ich hoffe, dass du morgen kommst.Umarım yarın gelirsin.

dass cümlesinin yeri de iki türlü olabilir. Ana cümle önde durabilir ya da dass cümlesi öne alınabilir. Hangisini seçersen seç, dass cümlesinin içindeki sıra değişmez; değişen, ana cümlenin düzenidir.

Almanca dass cümlesinin yeri: ana cümle önde ya da dass cümlesi önde, fiilin yeri
dass cümlesi öne geçince ana cümle fiille başlar

Ana cümle önde: Ich weiß, dass …

En sık göreceğin ve kurması en kolay düzen budur: önce ana cümle normal sırasıyla, sonra virgül, sonra dass cümlesi. Ana cümlede fiil ikinci sırada, dass cümlesinde en sondadır. Ana cümle bir soru da olabilir: Weißt du, dass …? Soru işareti cümlenin en sonuna, dass cümlesinin arkasına konur.

Ana cümle önde
  • Ich weiß, dass er krank ist.Hasta olduğunu biliyorum.
  • Jonas sagt, dass der Kurs am Montag beginnt.Jonas kursun pazartesi başlayacağını söylüyor.
  • Weißt du, dass Lukas heute Geburtstag hat?Lukas’ın bugün doğum günü olduğunu biliyor musun?

dass cümlesi önde: Dass …, weiß ich

dass cümlesi bir bilgiyi öne çıkarmak için cümlenin başına da alınabilir. Bu durumda bütün dass cümlesi ana cümlenin ilk öğesi sayılır. Ana cümlede fiil yine ikinci sırada olmak zorunda olduğu için virgülden hemen sonra çekimli fiil gelir, özne fiilin arkasına geçer: Dass er krank ist, weiß ich. Bu cümlede “ich weiß” değil, “weiß ich” denir. dass cümlesini başa almak bir vurgu katar. A2’de önce ana cümlenin önde olduğu düzeni oturtman yeterlidir.

dass cümlesi önde
  • Dass er krank ist, weiß ich schon.Hasta olduğunu zaten biliyorum.
  • Dass du gekommen bist, freut mich sehr.Gelmene çok sevindim.
  • Dass die Wohnung so teuer ist, finde ich nicht gut.Dairenin bu kadar pahalı olmasını iyi bulmuyorum.

dass Cümlesi Türkçeye Nasıl Çevrilir?

Almancada dass hep aynı kalır, ama Türkçedeki karşılığı cümlenin zamanına ve anlamına göre değişir. Çeviri yaparken önce dass cümlesindeki olayın ne zaman olduğuna, sonra ana cümlenin bir bilgi mi yoksa bir istek mi bildirdiğine bak. Bu bölüm üç temel karşılığı gösteriyor.

-dığını, -diğini: bugün ve geçmiş

dass cümlesi şu anda olan bir durumu ya da geçmişte olmuş bir şeyi anlatıyorsa Türkçede -dığını, -diğini, -duğunu eki kullanılır. Olumsuz cümlede ek -madığını, -mediğini olur. Geçmiş için Almancada dass cümlesi Perfekt’e geçer, Türkçede ise ek aynı kalır; zamanı “dün” gibi bir kelime ya da bağlam gösterir.

-dığını ile çeviri
  • Ich weiß, dass du müde bist.Yorgun olduğunu biliyorum.
  • Ich sehe, dass das Fenster offen ist.Pencerenin açık olduğunu görüyorum.
  • Er sagt, dass er gestern angerufen hat.Dün aradığını söylüyor.
  • Sie weiß, dass ich keinen Führerschein habe.Ehliyetimin olmadığını biliyor.

-eceğini, -acağını: gelecek

dass cümlesi gelecekteki bir olayı anlatıyorsa Türkçede -eceğini, -acağını eki gelir. Almancada gelecek çoğu zaman Präsens ile ve morgen (yarın), nächste Woche (gelecek hafta) gibi bir zaman kelimesiyle anlatıldığı için dass cümlesinde gelecek zaman eki görmezsin. Türkçeye çevirirken zamanı bu kelimeden ya da bağlamdan çıkarırsın.

-eceğini ile çeviri
  • Er sagt, dass er morgen kommt.Yarın geleceğini söylüyor.
  • Ich glaube, dass es morgen regnet.Yarın yağmur yağacağını sanıyorum.
  • Anna hat geschrieben, dass sie nächste Woche umzieht.Anna gelecek hafta taşınacağını yazdı.

-mesini, -mesi: istek ve değerlendirme

Ana cümle bir istek bildiriyorsa (Ich möchte, dass …) Türkçede -mesini, -masını eki kullanılır: “aramanı istiyorum”. “Es ist wichtig, dass …” gibi değerlendirme kalıplarında ise dass cümlesi cümlenin öznesi olur ve Türkçede -mesi, -ması eki gelir: “çalışman önemli”. Türkçe çeviride “ki” bağlacıyla kurulan “İstiyorum ki beni arayasın” gibi cümleler de mümkündür, ama ek kullanmak çok daha doğaldır.

-mesini ve -mesi ile çeviri
  • Ich möchte, dass du mir hilfst.Bana yardım etmeni istiyorum.
  • Meine Eltern wollen, dass ich Ärztin werde.Annemle babam doktor olmamı istiyor.
  • Es ist wichtig, dass du regelmäßig übst.Düzenli alıştırma yapman önemli.
  • Es ist schön, dass wir uns wiedersehen.Yeniden görüşmemiz çok güzel.

das mı, dass mı? Yazım ve Anlam Farkı

das ve dass aynı okunur, ama farklı kelimelerdir. dass yalnız bağlaçtır; iki cümleyi birleştirir ve arkasından gelen cümlede fiil sona gider. das ise üç görevde karşına çıkar: nötr isimlerin artikeli (das Buch), “bu” anlamındaki işaret kelimesi (Das ist mein Bruder.) ve ilgi zamiri (das Buch, das ich lese). İlgi zamirli yapıyı ilgi cümleleri dersinde ayrıntılı öğreneceksin.

  • Yerine koyma testi: Kelimenin yerine dieses (bu), es (o) ya da welches (ilgi zamiri olarak) koyabiliyorsan das yazılır. Hiçbiri uymuyorsa dass yazılır.
  • Artikel olarak das: arkasında bir isim (ya da sıfat + isim) vardır: Das Wetter ist schön. (Hava güzel.)
  • “Bu” anlamında das: tek başına durur, bir şeyi gösterir: Das stimmt. (Bu doğru.)
  • Bağlaç olarak dass: önünde genellikle virgül, arkasında özne ve en sonda fiil vardır: Ich hoffe, dass das Wetter schön ist. (Umarım hava güzel olur.)
Almanca das ve dass farkı: artikel das, işaret kelimesi das, ilgi zamiri das ve bağlaç dass örnekleri
Aynı ses, farklı kelime: das ile dass

Almanca dass ile En Sık Yapılan Hatalar

dass hatalarının çoğu fiilin yerinden gelir. Türkçede fiil her cümlede sondadır; Almancada ise yalnız yan cümlelerde sona gider, ana cümlede ikinci sıradadır. Bu fark yüzünden fiilin yerini karıştırmak çok olağandır. İngilizce bilenler ise “that”ten sonra cümleyi ana cümle sırasıyla kurmaya alışkındır. Aşağıdaki kartlarda hataların doğrusunu ve nedenini görebilirsin.

Ich weiß, dass er wohnt in Köln.

Ich weiß, dass er in Köln wohnt.

İngilizcede “I know that he lives in Cologne” cümlesinde fiil özneden hemen sonra gelir; Almancada ana cümlede de öyledir. Ama dass bir yan cümle başlatır ve yan cümlede çekimli fiil en sona gider.

Ich glaube, dass der Zug kommt um acht an.

Ich glaube, dass der Zug um acht ankommt.

Ana cümlede ayrılan fiil, yan cümlede ayrılmaz. Çekimli kısım sona gidince ön ekle buluşur ve ikisi bitişik yazılır: ankommt.

Er sagt, dass er muss heute arbeiten.

Er sagt, dass er heute arbeiten muss.

Modal fiil de çekimli fiildir, bu yüzden o da sona gider ve mastarın arkasına geçer: arbeiten muss.

Ich weiß, dass sie hat viel gearbeitet.

Ich weiß, dass sie viel gearbeitet hat.

Perfekt’te çekimli olan yardımcı fiildir (hat, ist). Yan cümlede bu yardımcı fiil Partizip II’nin arkasına, en sona geçer.

Es geht mir nicht gut, dass er weiß.

Er weiß, dass es mir nicht gut geht.

Türkçede “-dığını” eki içerik cümlesinin fiiline eklenir (“iyi olmadığımı biliyor”); Almancada bu işi dass yapar ve içerik cümlesinin başına gelir. “Neyi biliyor?” sorusunun cevabı “iyi olmadığımı”dır; dass bu cümleye gelir.

Ich weiß das er kommt.

Ich weiß, dass er kommt.

İki hata bir arada: bağlaç dass çift s ile yazılır, das artikel ya da “bu” demektir. Ayrıca ana cümle ile dass cümlesinin arasına her zaman virgül konur; Türkçede bu yapıda virgül olmadığı için unutulur.

Ich glaube, er morgen kommt.

Ich glaube, dass er morgen kommt.

Türkçede “Bence yarın gelir” derken bağlaç kullanmayız. Almancada da glauben’den sonra dass düşebilir, ama o zaman ikinci cümle ana cümle düzeninde kalır: Ich glaube, er kommt morgen. dass yoksa fiil sona gitmez.

Kommt Can heute? — Ich weiß nicht, dass er kommt.

Kommt Can heute? — Ich weiß nicht, ob er kommt.

Türkçede “gelip gelmeyeceğini bilmiyorum” cümlesinde de -eceğini eki vardır, bu yüzden dass seçmek doğal görünür. Ama evet ya da hayır cevabını bilmiyorsan Almancada ob kullanılır; dass bilinen bir içeriği bağlar.

dass, ob, weil ve wenn Farkı

dass, ob, weil ve wenn dört farklı yan cümle bağlacıdır. Ortak noktaları aynı kuraldır: dördünden sonra da çekimli fiil en sona gider. Farkları anlamdadır. dass bir içeriği, ob bilinmeyen bir evet-hayır sorusunu, weil bir sebebi, wenn bir koşulu ya da zamanı bağlar.

Dört yan cümle bağlacı karşılaştırması
BağlaçNe bağlar?ÖrnekTürkçesi
dassbilinen, söylenen, umulan içerikIch weiß, dass er heute kommt.Bugün geleceğini biliyorum.
obcevabı bilinmeyen evet-hayır sorusuIch weiß nicht, ob er heute kommt.Bugün gelip gelmeyeceğini bilmiyorum.
weilsebepIch bleibe zu Hause, weil ich krank bin.Hasta olduğum için evde kalıyorum.
wennkoşul ya da zamanWenn es regnet, bleibe ich zu Hause.Yağmur yağarsa evde kalırım.

dass ile ob arasındaki seçim çoğu zaman ana cümleden anlaşılır. Ich weiß, dass … bir bilgiyi, Ich weiß nicht, ob … ya da Kannst du mir sagen, ob …? bir belirsizliği gösterir. ob ile kurulan yapıları dolaylı sorular dersinde, sebep bildiren yapıları weil ile sebep konusunda, koşul cümlelerini de wenn cümleleri dersinde ayrıntılı bulacaksın. Hepsinde aynı kuralı uyguladığın için birini öğrenmek ötekileri de kolaylaştırır.

Derinleşmek İsteyenlere

dass olmadan: Ich glaube, er kommt morgen

Konuşmada glauben, denken, meinen, sagen gibi fiillerden sonra dass sık sık düşer: Ich glaube, er kommt morgen. (Bence yarın gelir.) Bu durumda ikinci cümle bir yan cümle değil, ana cümle olur ve fiil ikinci sırada kalır. Virgül yine yazılır. Bu kısa biçim her kalıpta kullanılmaz: Es ist wichtig, dass du kommst. ya da Ich freue mich, dass du da bist. cümlelerinde dass düşmez. Emin değilsen dass’lı biçimi kullan; o her zaman doğrudur.

so dass, sodass ve so …, dass: sonuç

dass, so ile birlikte bir sonucu bağlar. Ich war so müde, dass ich sofort eingeschlafen bin. (O kadar yorgundum ki hemen uyudum.) cümlesinde “so” sıfatın önündedir. Bitişik sodass (ya da ayrı yazılmış so dass) ise bir olayın sonucunu bağlar: Es hat stark geregnet, sodass das Spiel ausgefallen ist. (Çok yağmur yağdı, bu yüzden maç iptal edildi.) Her iki yazım da doğrudur. Fiil yine en sondadır.

dass mı, zu ile mastar mı?

Ana cümle ile dass cümlesinin öznesi aynıysa, bazı fiillerden sonra dass yerine zu ile mastar da kullanılabilir: Ich hoffe, dass ich dich bald sehe. = Ich hoffe, dich bald zu sehen. (Seni yakında görmeyi umuyorum.) Özneler farklıysa yalnız dass mümkündür: Ich hoffe, dass du bald kommst. Bu seçimi B2’deki dass mı, zu mu dersinde ayrıntılı öğreneceksin.

darauf, dass … ve damit, dass …

Edatla kullanılan fiillerde edat, dass cümlesinden önce da- ile birleşerek ana cümlede kalır: warten auf → Ich warte darauf, dass du anrufst. (Aramanı bekliyorum.) sich freuen auf → Ich freue mich darauf, dass wir uns sehen. (Görüşeceğimiz için sabırsızlanıyorum.) Bu fiilleri edatlı fiiller konusunda bulabilirsin.

ohne dass ve statt dass

dass, ohne (-meden) ve statt (-eceğine) ile birleşerek yeni bağlaçlar kurar: Er ist gegangen, ohne dass wir es gemerkt haben. (Biz fark etmeden gitti.) Statt dass er mir hilft, sieht er fern. (Bana yardım edeceğine televizyon izliyor.) Bu yapılar A2’nin ötesindedir; ohne ve statt’ın zu ile mastarlı biçimleri de vardır.

Almanca dass Alıştırmaları

Birinci alıştırmada fiili doğru çekip dass cümlesinin sonuna koyacaksın. İkincide doğru sırayı ve doğru bağlacı seçeceksin. Üçüncüde bir cümleyi dass cümlesine çevirip sondaki fiil ya da fiilleri yazacaksın.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: Fiili çek ve sona koy

Parantezdeki fiili özneye göre Präsens’te çekerek boşluğa yaz.

  1. 1

    Ich weiß, dass du gut Deutsch . (sprechen)

  2. 2

    Anna glaubt, dass der Film um acht . (beginnen)

  3. 3

    Wir hoffen, dass ihr morgen . (kommen)

  4. 4

    Der Lehrer sagt, dass die Prüfung nicht schwer . (sein)

  5. 5

    Ich finde, dass Lukas zu viel . (arbeiten)

  6. 6

    Mehmet sagt, dass er keine Zeit . (haben)

  7. 7

    Es ist schön, dass du da . (sein)

Cevap anahtarı
  1. sprichst — du ile sprechen düzensiz çekilir: du sprichst.
  2. beginnt — Özne der Film (er): beginnt, en sonda.
  3. kommt — ihr ile fiil -t alır: ihr kommt.
  4. ist — die Prüfung tekil: ist.
  5. arbeitet — Kökü -t ile biten fiillerde er/sie/es biçimine -et gelir: arbeitet.
  6. hat — er hat; çekimli fiil yan cümlenin sonunda.
  7. bist — du bist; dass cümlesinin sonunda.
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: Doğru sırayı ve bağlacı seç

Cümleyi doğru tamamlayan seçeneği işaretle.

  1. 1

    Ich weiß, dass ___.

  2. 2

    Lena sagt, dass ___.

  3. 3

    Ich glaube, dass der Zug pünktlich ___.

  4. 4

    Er hat gesagt, dass er gestern ___.

  5. 5

    Ich hoffe, ___ das Wetter morgen schön ist.

  6. 6

    Kommt Can heute? — Ich weiß nicht, ___ er heute kommt. (Cevabı bilmiyorsun.)

  7. 7

    Dass er krank ist, ___ schon.

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Cümleyi dass ile bağla

Tırnaktaki cümleyi dass cümlesine çevir. Boşluğa yalnız yan cümlenin sonundaki fiil ya da fiilleri doğru sırayla yaz. Son soruda dass cümlesi başta durur; orada ana cümlenin çekimli fiilini yaz.

  1. 1

    „Ich rufe dich morgen an.“ → Anna sagt, dass sie mich morgen .

  2. 2

    „Wir müssen früh aufstehen.“ → Ich weiß, dass wir früh .

  3. 3

    „Elif hat die Prüfung bestanden.“ → Ich habe gehört, dass Elif die Prüfung .

  4. 4

    „Der Bus ist schon abgefahren.“ → Ich glaube, dass der Bus schon .

  5. 5

    „Du kannst morgen nicht kommen.“ → Schade, dass du morgen nicht .

  6. 6

    „Ich bin krank.“ → Mein Chef weiß, dass ich .

  7. 7

    „Can wohnt jetzt in Berlin.“ → Dass Can jetzt in Berlin wohnt, ich nicht. (wissen)

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

A2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Almanca dass Konu Özeti

  • dass bir cümleyi ana cümleye bağlar ve Türkçede çoğu zaman -dığını, -eceğini, -mesini ekleriyle karşılanır.
  • dass cümlesinde sıra: dass + özne + öteki öğeler + çekimli fiil en sonda. Ana cümle ile arasına her zaman virgül konur.
  • Ayrılabilen fiil sonda bitişik yazılır (ankommt); modal fiil mastardan sonra (arbeiten muss), Perfekt’te yardımcı fiil Partizip II’den sonra gelir (gegangen ist).
  • dass, ana cümledeki fiilin “neyi?” sorusuna cevap veren cümlenin başına gelir.
  • dass cümlesi öne alınırsa ana cümle çekimli fiille başlar: Dass er krank ist, weiß ich.
  • dass bağlaçtır; das artikel, “bu” ya da ilgi zamiridir. Yerine dieses, es ya da welches konabiliyorsa das yazılır.
  • Bilinen içerik için dass, bilinmeyen evet-hayır sorusu için ob kullanılır.

Almanca dass Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca dass ne demek?

dass, iki cümleyi birleştiren bir bağlaçtır. Tek başına çevrilmez; Türkçede bağlandığı fiilin ekiyle karşılanır: Ich weiß, dass du müde bist. (Yorgun olduğunu biliyorum.) Türkçede bazen “ki” ile de çevrilebilir, ama -dığını, -eceğini, -mesini ekleri daha doğaldır.

dass cümlesinde fiil nereye gelir?

Çekimli fiil dass cümlesinin en sonuna gelir: …, dass er in Köln wohnt. Cümlede iki fiil varsa çekimli olan en sonda durur: …, dass ich arbeiten muss. / …, dass sie gegangen ist.

Almanca dass nasıl kullanılır?

Önce ana cümleyi kur (Ich glaube), virgül koy, sonra dass, özne ve öteki öğeleri yaz, çekimli fiili en sona koy: Ich glaube, dass es morgen regnet. Ana cümlede genellikle glauben, wissen, sagen, hoffen gibi bir fiil ya da “Es ist wichtig” gibi bir kalıp bulunur.

dass ile ob arasındaki fark nedir?

dass bilinen ya da söylenen bir içeriği bağlar: Ich weiß, dass er kommt. (Geleceğini biliyorum.) ob ise cevabı bilinmeyen bir evet-hayır sorusunu bağlar: Ich weiß nicht, ob er kommt. (Gelip gelmeyeceğini bilmiyorum.) İkisinden sonra da fiil sona gider.

weil, wenn ve dass arasındaki fark nedir?

Üçü de yan cümle bağlacıdır ve fiili sona gönderir. Farkları anlamdadır: weil sebep bildirir (çünkü, -dığı için), wenn koşul ya da zaman bildirir (-se, -ınca), dass ise bir içeriği ana cümleye bağlar (-dığını, -mesini).

das ile dass farkı nedir?

das artikel (das Buch), “bu” anlamında işaret kelimesi (Das ist gut.) ya da ilgi zamiridir. dass yalnız bağlaçtır. Kelimenin yerine dieses, es ya da welches koyabiliyorsan das, koyamıyorsan dass yazılır.

dass’tan önce virgül konur mu?

Evet. Ana cümle ile dass cümlesinin arasına her zaman virgül konur: Ich hoffe, dass du kommst. dass cümlesi öndeyse virgül dass cümlesinin sonuna gelir: Dass du kommst, freut mich.

dass cümlesi başa gelebilir mi?

Evet. O zaman ana cümle virgülden sonra çekimli fiille başlar ve özne fiilin arkasına geçer: Dass er krank ist, weiß ich. Bu sıra dass cümlesindeki bilgiyi öne çıkarır.

dass kullanmadan cümle kurulabilir mi?

glauben, denken, meinen, sagen gibi fiillerden sonra konuşmada dass düşebilir: Ich glaube, er kommt morgen. Bu durumda ikinci cümle ana cümle düzeninde kalır ve fiil sona gitmez. “Es ist wichtig, dass …” gibi kalıplarda dass düşmez.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.