Logo
Almanca Portalı
A2
A2Gramer · Bağlaçlar ve Yan Cümleler

Almanca Dolaylı Soru Cümleleri (Indirekte Fragesätze): ob ve W-Kelimeleri ile Konu Anlatımı, Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 21 dk okuma
Kısa cevap

Dolaylı soru cümlesi (indirekter Fragesatz), bir soruyu başka bir cümlenin içine yerleştiren yan cümledir. Evet-hayır soruları ob ile, W-soruları kendi soru kelimesiyle kurulur ve çekimli fiil sona gider. Türkçedeki “gelip gelmediğini”, “nerede oturduğunu” yapılarına karşılık gelir: Weißt du, wo Anna wohnt? (Anna’nın nerede oturduğunu biliyor musun?)

Giriş cümlesi, + ob / W-kelimesi + özne + … + çekimli fiil

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca Dolaylı Soru Cümleleri Nedir?
  2. 2Dolaylı Soru Cümlesi Nasıl Kurulur?
    1. 2.1Ob ile dolaylı soru: evet-hayır soruları
    2. 2.2W-kelimeleriyle dolaylı soru: wo, wann, was, wie
    3. 2.3Wie viel, welcher, mit wem: soru öbeği bir arada
  3. 3Dolaylı Soru Cümleleri Ne Zaman Kullanılır?
  4. 4Dolaylı Soruda Fiilin Yeri: Modal, Ayrılabilen Fiil ve Perfekt
    1. 4.1Modal fiiller: kann, muss, soll en sonda
    2. 4.2Ayrılabilen fiiller: ankommt, anfängt bitişik
    3. 4.3Perfekt: gekommen ist, gemacht hat
  5. 5Giriş Kalıpları ve Noktalama: Soru İşareti mi, Nokta mı?
  6. 6Soruyu Başkasına Aktarmak: Er fragt, ob …
  7. 7Dolaylı Soru Cümleleri ile En Sık Yapılan Hatalar
  8. 8Ob, Dass, Wenn ve Wann Farkı: Dört Yapı Yan Yana
  9. 9Derinleşmek İsteyenlere
  10. 10Dolaylı Soru Cümleleri Alıştırmaları
  11. 11Dolaylı Soru Cümleleri Konu Özeti
  12. 12Dolaylı Soru Cümleleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Dolaylı Soru Cümleleri Nedir?

Bir soruyu iki şekilde sorabilirsin. Doğrudan soru tek başına duran bir soru cümlesidir: Wo ist der Bahnhof? (Tren istasyonu nerede?) Dolaylı soru ise aynı soruyu “Biliyor musunuz?”, “Bilmiyorum”, “Söyleyebilir misiniz?” gibi bir giriş cümlesinin içine koyar: Wissen Sie, wo der Bahnhof ist? (Tren istasyonunun nerede olduğunu biliyor musunuz?) Soru artık ayrı bir cümle değil, giriş cümlesine bağlı bir yan cümledir.

Türkçede de aynı şeyi yaparız, ama soruyu isim gibi bir öbeğe çeviririz: “Nerede?” sorusu “nerede olduğunu”, “Geliyor mu?” sorusu “gelip gelmediğini” olur ve fiil eklerle değişir. Almancada soru kelimesi ve fiil değişmez; değişen kelime sırasıdır. Çekimli fiil yan cümlenin en sonuna gider. Soru kelimesi olmayan evet-hayır sorularında ise başa ob eklenir; ob, Türkçedeki “-ip -mediğini” anlamını taşır. Önce A1’de öğrendiğin iki soru türüne ve onların dolaylı hâllerine yan yana bak:

Hatırlatma: doğrudan soru ve dolaylı soru
Soru türüDizilimÖrnek
Evet-hayır sorusuFiil + özne + …?Wohnt Anna in Köln?
W-sorusuW-kelimesi + fiil + özne?Wo wohnt Anna?
Dolaylı soru (ob)…, ob + özne + … + fiilWeißt du, ob Anna in Köln wohnt?
Dolaylı soru (W)…, W-kelimesi + özne + … + fiilWeißt du, wo Anna wohnt?

Tablonun ilk iki satırını tekrar etmek istersen soru kelimelerinin anlamlarını W-soruları dersinde, fiille başlayan soruları da evet-hayır soruları konusunda bulabilirsin. Bu derste o soruların dolaylı hâlini kuracaksın.

Dolaylı Soru Cümlesi Nasıl Kurulur?

Her dolaylı soru iki parçadan oluşur: bir giriş cümlesi (Weißt du, … / Ich weiß nicht, …) ve virgülden sonra gelen soru yan cümlesi. Yan cümleyi başlatan kelime sorunun türüne göre seçilir: soru kelimesi yoksa ob, varsa o soru kelimesinin kendisi. Ardından özne, cümlenin geri kalanı ve en sonda çekimli fiil gelir.

Doğrudan sorudan dolaylı soruya
Doğrudan soruGirişBağlayanÖzne + … + fiil
Kommt Anna heute?Weißt du,obAnna heute kommt?
Wo wohnt Anna?Weißt du,woAnna wohnt?
Was kostet das?Können Sie mir sagen,wasdas kostet?
Wie heißt du?Ich möchte wissen,wiedu heißt.

Soru kelimesi ve fiil aynı kalır; yalnız fiilin yeri değişir. Son satırda giriş düz cümle olduğu için sonda nokta var.

  1. Soru türüne bak: soru kelimesi yoksa (Kommt er?) yan cümle ob ile, varsa (Wann kommt er?) o kelimeyle başlar.
  2. Giriş cümlesini seç ve arkasına virgül koy: Weißt du, …
  3. Özneyi ob’un ya da soru kelimesinin hemen arkasına yaz: …, ob er …
  4. Çekimli fiili sona taşı: …, ob er heute kommt
  5. Sondaki işareti giriş cümlesine göre seç: giriş soruysa soru işareti, düz cümleyse nokta.
Almanca dolaylı soru cümleleri: ob, wo, wann ve wie viel ile kurulan yan cümlede çekimli fiil sonda
Soru kelimesi yoksa ob, varsa soru kelimesi; çekimli fiil her zaman sonda

Ob ile dolaylı soru: evet-hayır soruları

Cevabı “evet” ya da “hayır” olan bir soruyu dolaylı yapmak için yan cümleye ob ile başlarsın. Doğrudan soruda başta duran fiil, dolaylı soruda en sona gider; özne de ob’un hemen arkasına geçer. Ob’un Türkçede tek kelimelik karşılığı yoktur: cümleye “-ip -mediğini”, “-ip -mayacağını” ya da “… mı diye” anlamını katar. Ob yalnız yan cümleyi başlatır; tek başına “eğer” ya da “ne zaman” demek değildir.

Ob ile örnekler
  • Hast du ein Auto? → Ich würde gern wissen, ob du ein Auto hast.Araban var mı? → Araban olup olmadığını bilmek isterim.
  • Ist die Wohnung noch frei? → Können Sie mir sagen, ob die Wohnung noch frei ist?Daire hâlâ boş mu? → Dairenin hâlâ boş olup olmadığını söyleyebilir misiniz?
  • Kommt Mehmet heute? → Ich weiß nicht, ob Mehmet heute kommt.Mehmet bugün geliyor mu? → Mehmet’in bugün gelip gelmeyeceğini bilmiyorum.
  • Sprechen Sie Englisch? → Darf ich fragen, ob Sie Englisch sprechen?İngilizce konuşuyor musunuz? → İngilizce konuşup konuşmadığınızı sorabilir miyim?

W-kelimeleriyle dolaylı soru: wo, wann, was, wie

Soru kelimesiyle başlayan bir soruyu dolaylı yaparken ob kullanılmaz; soru kelimesinin kendisi yan cümleyi başlatır. wo (nerede), woher (nereden), wohin (nereye), wann (ne zaman), was (ne), wie (nasıl), warum (neden) ve wer (kim) aynen kalır. Değişen yine fiilin yeridir. Soru kelimesi öznenin kendisiyse (wer, “kim”) ayrıca bir özne gelmez; fiil yine sona gider: Weißt du, wer heute kommt? (Bugün kimin geleceğini biliyor musun?)

W-kelimeleriyle örnekler
  • Woher kommen Sie? → Darf ich fragen, woher Sie kommen?Nerelisiniz? → Nereli olduğunuzu sorabilir miyim?
  • Wann beginnt der Kurs? → Wissen Sie, wann der Kurs beginnt?Kurs ne zaman başlıyor? → Kursun ne zaman başladığını biliyor musunuz?
  • Was macht Lena am Wochenende? → Ich weiß nicht, was Lena am Wochenende macht.Lena hafta sonu ne yapıyor? → Lena’nın hafta sonu ne yapacağını bilmiyorum.
  • Warum ist der Laden zu? → Ich verstehe nicht, warum der Laden zu ist.Dükkân neden kapalı? → Dükkânın neden kapalı olduğunu anlamıyorum.
  • Wie spät ist es? → Weißt du, wie spät es ist?Saat kaç? → Saatin kaç olduğunu biliyor musun?

Wie viel, welcher, mit wem: soru öbeği bir arada

Bazı sorular tek bir kelimeyle değil, bir öbekle başlar: wie viel (ne kadar), wie lange (ne kadar süre), welcher Bus (hangi otobüs), mit wem (kiminle). Dolaylı soruda bu öbek bölünmez; bütün olarak virgülün arkasına geçer, özne ondan sonra gelir. welcher ismin cinsiyetine ve hâline göre çekilir (welchen Bus, welche Linie); bu çekimi welcher ve dieser dersinde ayrıntılı görebilirsin.

Soru öbeğiyle örnekler
  • Wissen Sie, wie viel die Fahrkarte kostet?Biletin ne kadar olduğunu biliyor musunuz?
  • Weißt du, wie lange der Film dauert?Filmin ne kadar sürdüğünü biliyor musun?
  • Können Sie mir sagen, welchen Bus ich nehmen muss?Hangi otobüse binmem gerektiğini söyleyebilir misiniz?
  • Ich weiß nicht, mit wem Can telefoniert.Can’ın kiminle telefonda konuştuğunu bilmiyorum.

Dolaylı Soru Cümleleri Ne Zaman Kullanılır?

Dolaylı soru günlük hayatta çok işe yarar: yabancı birine yol sorarken, resmî bir yerde bilgi isterken, bir şeyi bilmediğini söylerken ya da başkasının sorusunu aktarırken kullanılır. Doğrudan soru yanlış değildir, ama bir giriş cümlesiyle sorulan soru daha yumuşak ve kibar duyulur.

Almanca dolaylı soru ile kibar soru örnekleri: istasyon, saat, süpermarket ve otobüs resimleriyle
Yol, saat, açılış saati, otobüs: günlük hayatta kibar sorunun yolu dolaylı sorudur

1Kibar soru sormak: Können Sie mir sagen, …?

Tanımadığın birine, bir görevliye ya da müşteriye soru sorarken giriş cümlesi soruyu yumuşatır. Özellikle Sie ile konuşulan durumlarda çok kullanılır.

  • Entschuldigung, können Sie mir sagen, wo die Bushaltestelle ist?Affedersiniz, otobüs durağının nerede olduğunu söyleyebilir misiniz?
  • Wissen Sie, ob hier noch ein Platz frei ist?Burada boş yer olup olmadığını biliyor musunuz?

2Bilmediğini söylemek: Ich weiß nicht, …

Bir soruya cevap veremediğinde ya da bir bilgiden emin olmadığında giriş cümlesi “bilmiyorum” olur, soru da arkasına yan cümle olarak gelir.

  • Ich weiß nicht, wo mein Schlüssel ist.Anahtarımın nerede olduğunu bilmiyorum.
  • Ich weiß noch nicht, ob ich morgen kommen kann.Yarın gelip gelemeyeceğimi henüz bilmiyorum.

3Merak etmek: Ich frage mich, …

Kendi kendine sorduğun soruyu söylerken sich fragen (kendine sormak, merak etmek) kullanılır. Türkçede çoğu zaman “acaba … diye düşünüyorum” diye çevrilir.

  • Ich frage mich, ob die Wohnung zu teuer ist.Dairenin fazla pahalı olup olmadığını merak ediyorum.
  • Ich frage mich, warum der Zug so oft Verspätung hat.Trenin neden bu kadar sık rötar yaptığını merak ediyorum.

4Emin olmamak: Ich bin nicht sicher, …

Bir karar ya da bilgi hakkında kararsızsan Ich bin nicht sicher ya da Es ist nicht klar gibi girişlerden sonra dolaylı soru gelir.

  • Ich bin nicht sicher, ob das die richtige Adresse ist.Bunun doğru adres olup olmadığından emin değilim.
  • Es ist noch nicht klar, wann wir umziehen.Ne zaman taşınacağımız henüz belli değil.

5Bilgi istemek, kontrol ettirmek: Sag mir bitte, …

Emir cümlesiyle de bilgi istenebilir: Sag mir bitte, … (Lütfen söyle …), Schau mal, … (Bir bak …). Giriş soru olmadığı için sonda nokta ya da ünlem işareti olur.

  • Sag mir bitte, wann du ankommst.Lütfen ne zaman varacağını söyle.
  • Schau mal, ob noch Milch im Kühlschrank ist.Buzdolabında süt kalmış mı, bir bak.

6Başkasının sorusunu aktarmak: Er fragt, …

Birinin sorduğu soruyu üçüncü bir kişiye anlatırken fragen fiilinden sonra dolaylı soru gelir. Zamirler konuşana göre değişir (aşağıda ayrı bölümde).

  • Der Vermieter fragt, ob wir ein Haustier haben.Ev sahibi evcil hayvanımız olup olmadığını soruyor.
  • Die Lehrerin fragt, wer heute fehlt.Öğretmen bugün kimin gelmediğini soruyor.

Dolaylı Soruda Fiilin Yeri: Modal, Ayrılabilen Fiil ve Perfekt

Cümlede tek fiil varsa kural basittir: fiil sona gider. Yüklem iki parçalıysa da kural değişmez, yalnız çekimli parça en sona geçer ve öteki parçanın arkasına yerleşir. Aşağıda üç durumu göreceksin: modal fiil, ayrılabilen fiil ve Perfekt.

Almanca dolaylı soruda fiilin yeri: basit fiil, modal fiil, ayrılabilen fiil ve Perfekt örnekleri
Çekimli fiil en sonda: kann, ankommt, angerufen hat

Doğrudan soruda modal fiil başta (ya da W-kelimesinden sonra), mastar sonda durur: Wo kann ich hier parken? Dolaylı soruda modal fiil yerinden kalkar ve mastarın arkasına, cümlenin en sonuna gider: …, wo ich hier parken kann. Sıra her zaman “mastar + çekimli modal”dır. Modal fiillerin anlamlarını ve çekimini modal fiiller dersinde bulabilirsin.

Modal fiille dolaylı soru
  • Können Sie mir sagen, wo ich eine Fahrkarte kaufen kann?Nereden bilet alabileceğimi söyleyebilir misiniz?
  • Ich weiß nicht, ob ich morgen arbeiten muss.Yarın çalışmam gerekip gerekmediğini bilmiyorum.
  • Weißt du, was wir mitbringen sollen?Ne getirmemiz gerektiğini biliyor musun?

Ayrılabilen fiiller: ankommt, anfängt bitişik

Ana cümlede ayrılan fiiller (ankommen, anfangen, abfahren) yan cümlede birleşir. Doğrudan soruda ön ek sonda, fiil başta dururken dolaylı soruda fiil sona gelir ve ön ekle tek kelime olarak yazılır: Wann kommt der Zug an? → …, wann der Zug ankommt. Bu fiillerin ana cümledeki davranışı için ayrılabilen fiiller dersine bakabilirsin.

Ayrılabilen fiille dolaylı soru
  • Wissen Sie, wann der Zug in München ankommt?Trenin Münih’e ne zaman vardığını biliyor musunuz?
  • Ich weiß nicht, wann der Kurs anfängt.Kursun ne zaman başladığını bilmiyorum.
  • Weißt du, wann der Supermarkt morgen aufmacht?Süpermarketin yarın ne zaman açıldığını biliyor musun?

Perfekt: gekommen ist, gemacht hat

Geçmişteki bir şeyi dolaylı olarak sorarken Perfekt kullanılır. Doğrudan soruda yardımcı fiil (haben ya da sein) başta, Partizip II sondadır: Hat Mehmet angerufen? Dolaylı soruda yardımcı fiil Partizip’in arkasına, en sona geçer: …, ob Mehmet angerufen hat. “ob er ist gekommen” gibi bir sıra yanlıştır. Perfekt’in kendisini, hangi fiilin haben, hangisinin sein aldığını Perfekt dersinde bulabilirsin.

Perfekt ile dolaylı soru
  • Weißt du, ob Lukas schon angekommen ist?Lukas’ın varıp varmadığını biliyor musun?
  • Ich weiß nicht, was ich falsch gemacht habe.Neyi yanlış yaptığımı bilmiyorum.
  • Kannst du mir sagen, wer das Fenster geöffnet hat?Pencereyi kimin açtığını söyleyebilir misin?

Giriş Kalıpları ve Noktalama: Soru İşareti mi, Nokta mı?

Dolaylı sorunun sonuna hangi işaretin geleceğine yan cümle değil, giriş cümlesi karar verir. Giriş cümlesinin kendisi bir soruysa cümle soru işaretiyle biter; giriş düz bir cümle ya da emir cümlesiyse sonda nokta olur. Giriş cümlesi ile yan cümle arasına her zaman virgül konur.

Sık kullanılan giriş kalıpları
Giriş kalıbıTürkçesiSonda
Wissen Sie, … / Weißt du, …… biliyor musunuz / biliyor musun??
Können Sie mir sagen, …… bana söyleyebilir misiniz??
Darf ich fragen, …… sorabilir miyim??
Ich weiß nicht, …… bilmiyorum..
Ich möchte wissen, … / Ich würde gern wissen, …… bilmek istiyorum / bilmek isterim..
Ich frage mich, …… merak ediyorum..
Sag mir bitte, …Lütfen … söyle.. ya da !
Aynı yan cümle, farklı işaret
  • Weißt du, ob der Zug pünktlich ist?Trenin zamanında olup olmadığını biliyor musun?
  • Ich weiß nicht, ob der Zug pünktlich ist.Trenin zamanında olup olmadığını bilmiyorum.
  • Können Sie mir sagen, wann die Bank öffnet?Bankanın ne zaman açıldığını söyleyebilir misiniz?
  • Ich möchte wissen, wann die Bank öffnet.Bankanın ne zaman açıldığını öğrenmek istiyorum.

Soruyu Başkasına Aktarmak: Er fragt, ob …

Biri sana bir soru sorduğunda bunu başka birine anlatmak istersen giriş fiili fragen (sormak) olur: Anna fragt, ob … Bu durumda yalnız kelime sırası değil, zamirler de değişir; çünkü artık soruyu soran değil, onu aktaran kişi konuşuyor. Anna sana “Hast du Zeit?” diye sorduysa sen bunu “Anna fragt, ob ich Zeit habe.” diye anlatırsın; fiil de yeni özneye göre çekilir.

Soru aktarırken zamir ve fiil değişir
Kim kime soruyor?Doğrudan soruAktarılan soru
Anna bana„Hast du Zeit?“Anna fragt mich, ob ich Zeit habe.
Can Lena’ya„Wo wohnst du?“Can fragt Lena, wo sie wohnt.
Doktor bana„Wo tut es weh?“Der Arzt fragt, wo es wehtut.
Komşu bize„Habt ihr einen Hund?“Die Nachbarin fragt, ob wir einen Hund haben.

fragen fiili kişiyi Akkusativ ile alır: Er fragt mich, Sie fragt ihn. Türkçede “bana soruyor” dediğimiz için mir demek isteyebilirsin, ama doğrusu mich’tir. Yazı dilinde, örneğin bir haberde, aktarılan sorularda Konjunktiv I de görürsün (Er fragte, ob sie Zeit habe.); bu B2 konusudur ve dolaylı anlatım dersinde anlatılıyor. Konuşmada ve A2’de normal Präsens ya da Perfekt yeterlidir.

Dolaylı Soru Cümleleri ile En Sık Yapılan Hatalar

Dolaylı sorudaki hataların çoğu doğrudan sorunun kelime sırasını olduğu gibi taşımaktan ve İngilizcedeki “if” kelimesinin iki anlamından gelir. Aşağıda her hatanın doğru biçimini ve nedenini görebilirsin.

Weißt du, wo wohnt Anna?

Weißt du, wo Anna wohnt?

Doğrudan sorudaki “Wo wohnt Anna?” sırası yan cümleye aynen taşınmış. Dolaylı soru bir yan cümledir; özne soru kelimesinin arkasına gelir, çekimli fiil en sona gider.

Ich weiß nicht, ob hat er Zeit.

Ich weiß nicht, ob er Zeit hat.

Evet-hayır sorusunda fiil başta olduğu için ob’dan sonra da fiili hemen koymak kolay gelir. Ob, dass gibi yan cümle kurar: ob + özne + … + fiil.

Ich weiß nicht, wenn er kommt.

Ich weiß nicht, ob er kommt.

İngilizcede “I don’t know if he’s coming” denir ve “if” hem “eğer” hem “-ip -mediğini” anlamı taşır. Almancada bu iki anlam ayrılır: “gelip gelmeyeceğini” ob, “gelirse” wenn’dir. “Ne zaman geleceğini” demek istiyorsan doğrusu wann er kommt olur.

Ich weiß nicht, ob er ist gekommen.

Ich weiß nicht, ob er gekommen ist.

Perfekt’te iki fiil parçası var; ana cümledeki “Er ist gekommen.” sırası korunmuş. Yan cümlede çekimli yardımcı fiil (ist) Partizip’in arkasına, en sona gider.

Wissen Sie, wann der Zug kommt an?

Wissen Sie, wann der Zug ankommt?

Ana cümlede ayrılan fiil, yan cümlede ayrılmaz. Fiil sona gelince ön ekiyle birleşir ve bitişik yazılır: ankommt.

Ich weiß nicht, wo sie wohnt?

Ich weiß nicht, wo sie wohnt.

İçinde soru kelimesi olduğu için soru işareti koymak doğal görünür. Ama sondaki işareti giriş cümlesi belirler; Ich weiß nicht düz bir cümledir, sonda nokta olur.

Weißt du ob Lukas zu Hause ist?

Weißt du, ob Lukas zu Hause ist?

Türkçede “Lukas’ın evde olup olmadığını biliyor musun?” cümlesinde virgül yoktur, çünkü soru bir öbeğe dönüşür. Almancada yan cümle ana cümleden her zaman virgülle ayrılır.

Anna fragt mir, ob ich Zeit habe.

Anna fragt mich, ob ich Zeit habe.

Türkçede “bana soruyor” deriz ve -e hâli kullanırız. Almancada fragen kişiyi Akkusativ ile alır: mich, dich, ihn.

Ob, Dass, Wenn ve Wann Farkı: Dört Yapı Yan Yana

Dördü de yan cümle başlatır ve dördünde de çekimli fiil sona gider; bu yüzden kolayca karışırlar. Farkı anlam belirler: dass kesin bir bilgiyi aktarır, ob cevabı bilinmeyen bir evet-hayır sorusunu, wenn bir koşulu ya da tekrarlanan bir zamanı, wann ise bir zaman sorusunu. Aşağıdaki tabloda aynı cümle dört yapıyla kuruluyor.

Ob, dass, wenn ve wann yan yana
BağlayıcıNe anlatır?ÖrnekTürkçesi
dasskesin bilgi, söylenen şeyIch weiß, dass Anna krank ist.Anna’nın hasta olduğunu biliyorum.
obbelirsiz evet-hayırIch weiß nicht, ob Anna krank ist.Anna’nın hasta olup olmadığını bilmiyorum.
wennkoşul ya da tekrarlanan zamanWenn Anna krank ist, bleibt sie zu Hause.Anna hasta olunca evde kalır.
wannzaman sorusuIch weiß nicht, wann Anna kommt.Anna’nın ne zaman geleceğini bilmiyorum.
Almanca ob, dass, wenn ve wann farkı: dolaylı soru, kesin bilgi, koşul ve zaman sorusu örnekleri
Dört bağlayıcı, dört anlam; fiil dördünde de sonda

Pratik bir yol: Türkçe cümlede “-ip -mediğini” ya da “… mı” diyebiliyorsan ob; “-dığını” diyorsan ve bilgi kesinse dass; “-ırsa, -dığında” diyorsan wenn; “ne zaman” diyorsan wann. dass ile kurulan cümleleri dass cümleleri dersinde, koşul ve zaman anlamındaki wenn’i de wenn cümleleri konusunda bulabilirsin.

Derinleşmek İsteyenlere

Yan cümle başa gelirse: Ob er kommt, weiß ich nicht

Dolaylı soru giriş cümlesinden önce de gelebilir. Bu durumda yan cümle, ana cümlenin ilk öğesi sayılır ve ana cümlenin fiili hemen arkasından gelir: Ob er heute kommt, weiß ich nicht. (Bugün gelip gelmeyeceğini bilmiyorum.) Wann der Kurs anfängt, steht auf der Webseite. (Kursun ne zaman başladığı internet sitesinde yazıyor.) Bu sıra, bilinmeyen şeyi vurgulamak istediğinde kullanılır.

Ob … oder: iki seçenek arasında

Ob ile iki seçeneği birlikte sorabilirsin. oder nicht eklenince “… olup olmadığı” anlamı güçlenir: Ich weiß nicht, ob er kommt oder nicht. (Gelip gelmeyeceğini bilmiyorum.) İki farklı seçenek de olabilir: Weißt du, ob Lena mit dem Bus oder mit dem Zug kommt? (Lena’nın otobüsle mi trenle mi geleceğini biliyor musun?)

Konuşmada tek başına ob: Ob das stimmt?

Konuşma dilinde bazen giriş cümlesi hiç söylenmez ve ob’lu yan cümle tek başına kalır. Bu, Türkçedeki “Acaba … mı?” sorusuna benzer ve kendi kendine sorulan bir soruyu anlatır: Ob das stimmt? (Acaba doğru mu?) Ob er heute noch anruft? (Acaba bugün arayacak mı?) Fiil yine sondadır. Yazıda ve resmî konuşmada tam cümleyi kullan: Ich frage mich, ob das stimmt.

Kısaltılmış dolaylı soru: Ich weiß nicht, wann

Yan cümlenin içeriği önceki cümleden belliyse yalnız soru kelimesi kalabilir: Er kommt später, aber ich weiß nicht, wann. (Daha sonra gelecek ama ne zaman bilmiyorum.) Sie ist sauer, und ich weiß nicht, warum. (Kızgın ve nedenini bilmiyorum.) Bu kısaltmayı şimdilik tanıma düzeyinde bil; yazıda ve resmî konuşmada tam cümleyi kur.

Dolaylı Soru Cümleleri Alıştırmaları

Birinci alıştırmada doğru bağlayıcıyı, kelime sırasını ve noktalamayı seçeceksin. İkincide doğrudan soruyu dolaylı yapıp fiili sona yazacaksın. Üçüncüde soru kelimelerini ve soru aktarırken değişen zamirleri çalışacaksın.

Çoktan seçmeli

Alıştırma 1: Doğru seçeneği işaretle

Doğrudan soruya ve bağlama bak, doğru seçeneği seç.

  1. 1

    „Hast du morgen Zeit?“ → Ich möchte wissen, ___ du morgen Zeit hast.

  2. 2

    „Wo wohnt Elif?“ → Weißt du, ___ Elif wohnt?

  3. 3

    „Wann beginnt der Kurs?“ → Können Sie mir sagen, ___ der Kurs beginnt?

  4. 4

    „Ich bin krank“, sagt Mehmet. → Mehmet sagt, ___ er krank ist.

  5. 5

    Hangi cümle doğru?

  6. 6

    Können Sie mir sagen, wo ich ___?

  7. 7

    Ich weiß nicht, ob das Museum heute offen ist___

Cevap anahtarı
  1. ob — Doğrudan soru evet-hayır sorusu; soru kelimesi yok, dolaylı hâli ob ile kurulur.
  2. wo — W-sorusunun dolaylı hâlinde soru kelimesi aynen kalır: wo.
  3. wann — Doğrudan soru wann ile soruluyor; dolaylı hâlde de wann kalır.
  4. dass — Mehmet bir bilgi veriyor (hasta olduğunu söylüyor), soru sormuyor; söylenen bilgi dass ile aktarılır, ob ise bir soruyu taşır.
  5. Weißt du, wann der Bus kommt? — Soru kelimesi başta, özne arkasında, çekimli fiil en sonda.
  6. aussteigen muss — Modal fiil en sona gider, mastar ondan önce gelir: aussteigen muss.
  7. . — Giriş cümlesi (Ich weiß nicht) soru değil, düz cümle; sonda nokta olur.
Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 2: Fiili sona yaz

Doğrudan sorudaki fiili dolaylı soruda doğru biçimde boşluğa yaz.

  1. 1

    „Kommt Anna heute?“ → Weißt du, ob Anna heute ?

  2. 2

    „Wie viel kostet das Ticket?“ → Können Sie mir sagen, wie viel das Ticket ?

  3. 3

    „Wann fährt der Zug ab?“ → Wissen Sie, wann der Zug ?

  4. 4

    „Kann ich hier parken?“ → Darf ich fragen, ob ich hier parken ?

  5. 5

    „Hat Mehmet angerufen?“ → Ich weiß nicht, ob Mehmet hat.

  6. 6

    „Wo ist die Apotheke?“ → Entschuldigung, wissen Sie, wo die Apotheke ?

  7. 7

    „Warum lernst du Deutsch?“ → Ich möchte wissen, warum du Deutsch .

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Soru kelimesi ve zamir

Boşluğa tek kelime yaz. Doğrudan soruya ve kimin konuştuğuna dikkat et.

  1. 1

    „Woher kommen Sie?“ → Darf ich fragen, Sie kommen?

  2. 2

    „Mit wem sprichst du?“ → Sag mir bitte, mit du sprichst.

  3. 3

    „Welchen Bus nehme ich?“ → Wissen Sie, Bus ich nehmen muss?

  4. 4

    „Ist das richtig?“ → Ich bin nicht sicher, das richtig ist.

  5. 5

    Anna fragt mich: „Hast du einen Hund?“ → Anna fragt mich, ob ich einen Hund .

  6. 6

    Can fragt Lena: „Wo wohnst du?“ → Can fragt Lena, wo wohnt.

  7. 7

    Der Arzt fragt Ayşe: „Wo tut es weh?“ → Der Arzt fragt Ayşe, wo es .

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

A2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Dolaylı Soru Cümleleri Konu Özeti

  • Dolaylı soru, bir soruyu giriş cümlesinin içine yerleştiren yan cümledir: Weißt du, wo Anna wohnt?
  • Evet-hayır soruları ob ile (“-ip -mediğini”), W-soruları kendi soru kelimesiyle dolaylı olur; wie viel, welcher, mit wem gibi öbekler bölünmez.
  • Yan cümlede özne bağlayıcının arkasına gelir, çekimli fiil en sona gider.
  • Modal fiil mastarın, yardımcı fiil Partizip’in arkasına geçer; ayrılabilen fiil bitişik yazılır: parken kann, angerufen hat, ankommt.
  • Giriş ile yan cümle arasına her zaman virgül konur; sondaki işaret giriş cümlesine göre seçilir: soruysa ?, düz ya da emir cümlesiyse .
  • Soru aktarırken giriş fiili fragen olur, kişi Akkusativ’dir (fragt mich) ve zamirler konuşana göre değişir.
  • ob belirsiz evet-hayır, dass kesin bilgi, wenn koşul ya da tekrarlanan zaman, wann zaman sorusu içindir.

Dolaylı Soru Cümleleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca dolaylı soru cümlesi nedir?

Bir soruyu “Biliyor musun?”, “Bilmiyorum” gibi bir giriş cümlesinin içine koyan yan cümledir. Soru kelimesi ya da ob ile başlar ve çekimli fiil sona gider: Ich weiß nicht, wann der Bus kommt.

Almanca ob ne demek, nasıl kullanılır?

Ob, evet-hayır sorularını dolaylı hâle getiren bağlaçtır; Türkçeye çoğu zaman “-ip -mediğini” diye çevrilir. Ob’dan sonra özne, en sonda çekimli fiil gelir: Weißt du, ob Lena kommt? (Lena’nın gelip gelmeyeceğini biliyor musun?)

Dolaylı soruda fiil nereye gider?

Çekimli fiil yan cümlenin en sonuna gider. İki parçalı yüklemde çekimli parça en sondadır (kommen kann, gekommen ist); ayrılabilen fiiller sonda birleşir (ankommt).

Dolaylı sorunun sonuna soru işareti mi konur, nokta mı?

Giriş cümlesine bakılır. Wissen Sie …?, Können Sie mir sagen …? gibi soru biçimli girişlerde soru işareti, Ich weiß nicht …, Ich möchte wissen … gibi düz girişlerde nokta konur.

Ob ile wenn arasındaki fark nedir?

İkisi de İngilizcede “if” diye çevrilebilir, ama Almancada anlamları ayrıdır. Ob “-ip -mediğini” demektir ve belirsiz bir evet-hayır sorusunu anlatır; wenn ise “-ırsa, -dığında” demektir ve koşul ya da zaman bildirir.

Almancada kibar soru nasıl sorulur?

Soruyu bir giriş kalıbıyla dolaylı sorarak: Können Sie mir sagen, wo der Bahnhof ist?, Wissen Sie, ob der Supermarkt heute offen ist? Daha da kibar olmak için Könnten Sie mir sagen, …? ya da Ich würde gern wissen, … kullanılabilir.

Dolaylı soru ile dolaylı anlatım aynı şey mi?

Hayır. Dolaylı soru bir sorunun yan cümle hâlidir ve A2’de öğrenilir. Dolaylı anlatım ise başkasının sözünü aktarmanın genel adıdır; yazı dilinde Konjunktiv I ile yapılır ve B2 konusudur. Bir soruyu aktarmak (Er fragt, ob …) ikisinin kesiştiği yerdir.

Dolaylı soruda virgül zorunlu mu?

Evet. Dolaylı soru bir yan cümle olduğu için ana cümleden her zaman virgülle ayrılır: Weißt du, ob … Türkçede bu yapıda virgül olmadığından virgülü unutmak kolaydır.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.