Logo
Almanca Portalı
A2
A2Gramer · Sıfatlar, Zarflar ve Partiküller

Almanca Zaman ve Sıklık Zarfları: heute, morgen, immer, oft, manchmal, morgens, montags; Liste, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 22 dk okuma
Kısa cevap

Zaman zarfları (Temporaladverbien) Almancada “ne zaman?” sorusuna, sıklık zarfları “ne sıklıkla?” sorusuna cevap verir: heute (bugün), morgen (yarın), jetzt (şimdi), immer (her zaman), oft (sık sık), nie (hiç). Zarf cümlenin başına gelirse fiil yine ikinci sırada kalır: Morgen fahre ich nach Köln.

Zaman zarfı + fiil + özne + … · Özne + fiil + zaman zarfı + …

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca Zaman Zarfları Nedir?
  2. 2Almanca Zaman Zarfları Listesi: Wann? Sorusuna Cevap
    1. 2.1Gestern, heute, morgen: günler
    2. 2.2Heute Morgen, morgen früh: gün ve vakit birlikte
    3. 2.3Jetzt, gleich, bald, später: şimdi ve sonrası
    4. 2.4Früher, damals, neulich: geçmiş
    5. 2.5Zuerst, dann, danach: olayları sıralamak
  3. 3Almanca Sıklık Zarfları: immer, oft, manchmal, nie
    1. 3.1Immer, meistens, selten: sıklık ölçeği
    2. 3.2Einmal, jeden Tag: sayı ve jed- ile sıklık
  4. 4Morgens, Abends, Montags: -s ile Tekrar Eden Zaman
    1. 4.1Morgens, abends, nachts: günün vakitleri
    2. 4.2Montags, sonntags: haftanın günleri
    3. 4.3Jeden Abend, jede Nacht: Akkusativ'de jed-
  5. 5Zaman Zarfları Ne Zaman Kullanılır?
  6. 6Zaman Zarfları Cümlede Nereye Gelir?
    1. 6.1Position I: zarfla başlayan devrik cümle
    2. 6.2Fiilden sonra: zaman önce, yer sonra
    3. 6.3Nicht ve soru: zarfın yeri değişmez
    4. 6.4Yan cümlede: fiil sonda, zarf ortada
  7. 7Zaman ve Sıklık Zarfları ile En Sık Yapılan Hatalar
  8. 8Montags mı, am Montag mı? Zaman Zarfı ile Zaman Edatı Farkı
  9. 9Derinleşmek İsteyenlere
  10. 10Zaman ve Sıklık Zarfları Alıştırmaları
  11. 11Zaman ve Sıklık Zarfları Konu Özeti
  12. 12Zaman ve Sıklık Zarfları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Zaman Zarfları Nedir?

Zarf (Adverb), fiilin ya da bütün cümlenin anlamını tamamlayan ve çekim eki almayan kelimedir. Zaman zarfları bir olayın ne zaman olduğunu söyler: Ich arbeite heute. (Bugün çalışıyorum.) Sıklık zarfları ise bir şeyin ne kadar sık tekrarlandığını gösterir: Ich arbeite oft am Wochenende. (Hafta sonları sık sık çalışırım.) İki grup da cümlede aynı yerlere gelir ve aynı kurallara uyar; bu yüzden bu derste birlikte işleniyor.

Türkçede zaman bildiren kelimeler cümlenin neredeyse her yerine konabilir ve fiilin yerini değiştirmez: “Yarın Köln’e gidiyorum.”, “Köln’e yarın gidiyorum.” Almancada ise fiilin yeri sabittir: ana cümlede çekimli fiil her zaman ikinci sırada durur. Zaman zarfını cümlenin başına aldığında özne fiilin arkasına geçer. Konunun asıl zorluğu kelimeleri ezberlemek değil, onları cümleye doğru yerleştirmektir.

Zarf grupları ve sordukları sorular
SoruNe söyler?Örnek zarflar
Wann? (Ne zaman?)zaman noktasıjetzt, heute, gestern, morgen, bald, später, früher
Wie oft? (Ne sıklıkla?)sıklıkimmer, meistens, oft, manchmal, selten, nie
Wann? + tekrardüzenli tekrar eden zamanmorgens, abends, montags, jeden Tag

Almanca Zaman Zarfları Listesi: Wann? Sorusuna Cevap

“Ne zaman?” sorusuna cevap veren zarfları dört küçük grupta öğrenmek kolaylaştırır: güne göre (dün, bugün, yarın), şimdiye göre (şimdi, birazdan, sonra), geçmişe göre (eskiden, o zamanlar) ve olayları sıraya koyan zarflar (önce, sonra, en sonunda).

Almanca zaman zarfları gestern, heute ve morgen örnek cümleleriyle
Güne göre zaman zarfları: dün, bugün, yarın

Gestern, heute, morgen: günler

Bugünü merkeze alan beş zarf, günlük konuşmada en çok gerek duyacağın zaman kelimeleridir. Hepsi küçük harfle yazılır, çünkü isim değil zarftır. morgen zarfı “yarın” demektir; büyük harfle yazılan der Morgen ise “sabah” anlamına gelen bir isimdir. Ayrımı büyük-küçük harf yapar: morgen (yarın), Morgen (sabah).

  • vorgestern: evvelsi gün, dünden önceki gün
  • gestern: dün
  • heute: bugün
  • morgen: yarın
  • übermorgen: öbür gün, yarından sonraki gün
Günlerle örnekler
  • Gestern war ich beim Arzt.Dün doktordaydım.
  • Ich habe heute frei.Bugün izinliyim.
  • Morgen kommt meine Schwester zu Besuch.Yarın kız kardeşim ziyarete geliyor.
  • Das Paket kommt erst übermorgen.Paket ancak öbür gün geliyor.

Heute Morgen, morgen früh: gün ve vakit birlikte

Günün belli bir vaktini söylemek için gün zarfının arkasına vakti eklersin: heute Abend (bu akşam), gestern Nachmittag (dün öğleden sonra). Buradaki vakit kelimesi (Morgen, Mittag, Nachmittag, Abend, Nacht) bugünkü yazım kurallarına göre büyük harfle yazılır. “Yarın sabah” için ise genellikle morgen früh denir; iki kez “morgen” söylememek için “früh” (erken) kullanılır.

Gün + vakit örnekleri
  • Heute Morgen habe ich den Bus verpasst.Bu sabah otobüsü kaçırdım.
  • Was machst du heute Abend?Bu akşam ne yapıyorsun?
  • Gestern Nacht hat es stark geregnet.Dün gece çok yağmur yağdı.
  • Ich rufe dich morgen früh an.Seni yarın sabah ararım.
  • Wir treffen uns morgen Nachmittag im Café.Yarın öğleden sonra kafede buluşuyoruz.

Jetzt, gleich, bald, später: şimdi ve sonrası

Bu zarflar zamanı “şu an”a göre ölçer. jetzt ve im Moment şu anı, gleich ve sofort çok yakın bir anı, bald yakın ama belirsiz bir geleceği, später ise “sonra, daha sonra” anlamını verir. gleich “birazdan” demektir; sofort daha keskindir ve “hemen, hiç beklemeden” anlamı taşır. Almancada gelecekteki bir olayı bu zarflarla birlikte çoğu zaman Präsens ile söylersin: Ich komme gleich. (Birazdan geliyorum.)

Şimdi ve yakın gelecek
  • Ich habe jetzt keine Zeit.Şimdi vaktim yok.
  • Der Zug fährt gleich ab.Tren birazdan kalkıyor.
  • Komm bitte sofort nach Hause!Lütfen hemen eve gel!
  • Bald haben wir Ferien.Yakında tatile giriyoruz.
  • Ich mache das später.Bunu sonra yaparım.

Früher, damals, neulich: geçmiş

Geçmişi anlatan zarflarla fiil genellikle Perfekt ya da Präteritum olur. früher “eskiden” demektir ve çoğu zaman bugünle karşıtlık kurar: eskiden böyleydi, şimdi değil. damals “o zamanlar” anlamıyla daha önce sözü edilen belli bir geçmiş dönemi gösterir. neulich “geçenlerde”, vorhin ise “az önce, biraz önce” demektir. Geçmiş zaman kurallarını Perfekt dersi anlatıyor.

Geçmişi anlatan zarflar
  • Früher habe ich in Izmir gewohnt, jetzt wohne ich in Hamburg.Eskiden İzmir’de oturuyordum, şimdi Hamburg’da oturuyorum.
  • 2015 bin ich nach Deutschland gekommen. Damals konnte ich kein Deutsch.2015’te Almanya’ya geldim. O zamanlar hiç Almanca bilmiyordum.
  • Ich habe Jonas neulich im Supermarkt gesehen.Jonas’ı geçenlerde süpermarkette gördüm.
  • Deine Mutter hat vorhin angerufen.Annen az önce aradı.

Zuerst, dann, danach: olayları sıralamak

Bir günü ya da bir işin adımlarını anlatırken olayları sıraya koyan zarflar kullanılır: zuerst (önce, ilk olarak), dann (sonra), danach (ondan sonra), später (daha sonra) ve zum Schluss (en sonunda). Bu zarflar çoğunlukla cümlenin başına gelir; o zaman fiil ikinci sırada kalır ve özne fiilin arkasına geçer. vorher (önceden, daha önce) ise bir olaydan öncesini gösterir.

Bir sabahın sırası
  • Zuerst dusche ich.Önce duş alıyorum.
  • Dann frühstücke ich mit meiner Familie.Sonra ailemle kahvaltı ediyorum.
  • Danach bringe ich die Kinder zur Schule.Ondan sonra çocukları okula götürüyorum.
  • Zum Schluss fahre ich mit der U-Bahn zur Arbeit.En sonunda metroyla işe gidiyorum.
  • Ruf mich bitte vorher an.Lütfen önceden beni ara.

Almanca Sıklık Zarfları: immer, oft, manchmal, nie

Sıklık zarfları “Wie oft?” (Ne sıklıkla?) sorusunun cevabıdır. Bu bölümde önce tek kelimelik sıklık zarflarını en sıktan en seyreğe doğru göreceksin, sonra “haftada iki kez”, “her gün” gibi sayılarla ve jed- ile kurulan sıklık ifadelerine geçeceksin.

Immer, meistens, selten: sıklık ölçeği

Tek kelimelik sıklık zarflarını bir ölçeğin üzerinde düşünmek en kolay yoldur: en üstte immer (her zaman), en altta nie (hiç, hiçbir zaman). Aradaki zarfların sınırları kesin değildir; oft ile häufig aynı anlamdadır ve çoğu cümlede birbirinin yerine kullanılır. manchmal ve ab und zu da birbirine çok yakındır. Aşağıdaki tablo zarfları en sıktan en seyreğe sıralıyor.

Sıklık zarfları: en sıktan en seyreğe
ZarfTürkçesiÖrnek
immerher zaman, hepEr ist immer pünktlich.
fast immerneredeyse her zamanIch nehme fast immer den Bus.
meistensçoğu zaman, genellikleMeistens koche ich selbst.
oft / häufigsık sık, çoğu kezWir gehen oft spazieren.
manchmalbazenManchmal arbeite ich von zu Hause.
ab und zuara sıra, arada birIch trinke ab und zu einen Tee.
seltennadiren, seyrekLena isst selten Fleisch.
fast nieneredeyse hiçCan sieht fast nie fern.
niehiç, hiçbir zamanIch rauche nie.

normalerweise (normalde) ve gewöhnlich (genellikle) da sık kullanılır: Normalerweise stehe ich um sieben auf.

Almanca sıklık zarfları ölçeği immer, oft, manchmal ve nie örnek cümlelerle
Sıklık zarfları: her zamandan hiçbir zamana

nie kendi başına olumsuzdur; cümlede ayrıca nicht kullanılmaz: Ich trinke nie Kaffee. (Hiç kahve içmem.) Daha güçlü biçimi niemals’tır: Das mache ich niemals! (Bunu asla yapmam!) Geçmişte bir şeyin hiç olmadığını söylerken noch nie kullanılır: Ich war noch nie in Wien. (Viyana’ya hiç gitmedim.) Olumsuzluğun genel kurallarını nicht ve kein dersinde bulabilirsin.

Einmal, jeden Tag: sayı ve jed- ile sıklık

Sıklığı daha kesin söylemek istediğinde sayı + -mal kullanırsın: einmal (bir kez), zweimal (iki kez), dreimal (üç kez). Arkasına zaman dilimi gelir: pro Woche ya da in der Woche (haftada), im Monat (ayda), im Jahr (yılda), am Tag (günde). “Her gün, her hafta” için jed- kullanılır ve ismin artikeline göre jeden Tag, jede Woche, jedes Jahr olur. “İki günde bir” ise alle zwei Tage diye söylenir.

Sayıyla ve jed- ile sıklık
  • Ich gehe zweimal pro Woche ins Fitnessstudio.Haftada iki kez spor salonuna gidiyorum.
  • Meine Eltern besuchen uns einmal im Monat.Annem ve babam ayda bir bizi ziyaret ediyor.
  • Nimm die Tabletten dreimal am Tag.Tabletleri günde üç kez al.
  • Elif lernt jeden Tag zehn neue Wörter.Elif her gün on yeni kelime öğreniyor.
  • Der Bus fährt alle zehn Minuten.Otobüs on dakikada bir geçiyor.

Morgens, Abends, Montags: -s ile Tekrar Eden Zaman

Türkçede “sabahları, akşamları, pazarları” derken -leri/-ları ekiyle “her sabah” anlamını verirsin. Almancada bunun iki yolu var: kelimeyi küçük harfle yazıp sonuna -s eklemek (morgens) ya da jed- kullanmak (jeden Morgen). İki biçim de aynı anlamı taşır. Aşağıda önce günün vakitlerini, sonra günleri, en son jed- biçimlerini göreceksin.

Almanca -s ile zaman zarfları resimli örnekler: morgens, abends, nachts, sonntags
Küçük harf + -s = her: morgens, abends, nachts, sonntags

Morgens, abends, nachts: günün vakitleri

Günün vakitlerini bildiren isimlerin hepsinden -s ile zarf yapılır. İsim büyük harfle yazılırken zarf küçük harfle yazılır, önüne artikel ya da edat gelmez. die Nacht dişil olduğu hâlde zarfı yine nachts olur. Bu zarflar bir alışkanlığı, her gün tekrarlanan bir şeyi anlatır.

Günün vakitleri ve -s'li zarfları
İsimZarfAnlamı
der Morgenmorgenssabahları, her sabah
der Vormittagvormittagsöğleden önceleri
der Mittagmittagsöğlenleri
der Nachmittagnachmittagsöğleden sonraları
der Abendabendsakşamları
die Nachtnachtsgeceleri
Günün vakitleriyle örnekler
  • Morgens klingelt mein Wecker um sechs Uhr.Sabahları çalar saatim altıda çalar.
  • Ich esse mittags in der Kantine.Öğlenleri yemekhanede yerim.
  • Die Apotheke ist nachmittags geschlossen.Eczane öğleden sonraları kapalı.
  • Abends lese ich gern ein Buch.Akşamları kitap okumayı severim.

Montags, sonntags: haftanın günleri

Aynı kural haftanın günleri için de geçerlidir: montags (pazartesileri), dienstags, mittwochs, donnerstags, freitags, samstags, sonntags (pazarları). Bunlar da cümle içinde küçük harfle yazılır ve “her pazartesi” anlamı verir. Tek bir pazartesiden söz ediyorsan zarf değil edat kullanılır: am Montag (pazartesi günü). Bu farkı aşağıda ayrı bir bölümde karşılaştıracağız.

Günlerle örnekler
  • Ich gehe samstags einkaufen.Cumartesileri alışverişe giderim.
  • Sonntags backt meine Oma einen Kuchen.Pazarları büyükannem kek yapar.
  • Das Museum ist montags geschlossen.Müze pazartesileri kapalıdır.
  • Mehmet spielt freitags Fußball.Mehmet cumaları futbol oynar.

Jeden Abend, jede Nacht: Akkusativ'de jed-

-s’li zarfın yerine jed- (her) de kullanabilirsin: jeden Abend = abends. jed- ile kurulan edatsız zaman ifadeleri Akkusativ hâlinde olduğu için eril isimlerde jeden, dişillerde jede, nötrlerde jedes gelir. Gün adları ve günün vakitleri erildir; yalnız die Nacht dişildir. die Woche da dişil, das Jahr ve das Wochenende nötrdür. das Wochenende için -s’li zarf yaygın değildir; “her hafta sonu” için jedes Wochenende ya da am Wochenende denir. Hâllerin mantığını Akkusativ dersi anlatıyor.

Edatsız zaman ifadesinde jed- (Akkusativ)
Maskulin (eril)Feminin (dişil)Neutrum (nötr)
jed-jeden Tagjede Wochejedes Jahr
Örnekjeden Abend, jeden Montagjede Nachtjedes Wochenende

Aynı kural letzt- (geçen), nächst- (gelecek) ve dies- (bu) için de geçerlidir: letzten Sommer, nächste Woche, dieses Jahr.

jed-, letzt-, nächst- örnekleri
  • Mein Vater arbeitet jede Nacht.Babam her gece çalışıyor.
  • Wir spielen jedes Wochenende Tennis.Her hafta sonu tenis oynarız.
  • Letzten Sommer waren wir in Antalya.Geçen yaz Antalya’daydık.
  • Nächste Woche habe ich einen Termin bei der Ausländerbehörde.Gelecek hafta yabancılar dairesinde randevum var.

Zaman Zarfları Ne Zaman Kullanılır?

Zaman ve sıklık zarfları günlük konuşmanın her yerinde karşına çıkar. Aşağıdaki kartlar bu zarfların en çok işine yarayacağı beş durumu özetliyor; her kartta o durumda hangi zarfları seçeceğini görebilirsin.

1Günlük rutini anlatmak

Her gün ya da her hafta tekrarladığın işleri anlatırken -s’li zarflar, jed- ve sıklık zarfları birlikte kullanılır. Fiil Präsens’tir.

  • Ich stehe normalerweise um halb sieben auf.Normalde altı buçukta kalkarım.
  • Abends sehe ich selten fern.Akşamları nadiren televizyon izlerim.
  • Anna joggt jeden Morgen im Park.Anna her sabah parkta koşuyor.

2Plan ve randevudan söz etmek

Gelecekteki bir planı söylerken zaman zarfı geleceği zaten belli ettiği için fiil çoğu zaman Präsens kalır. Türkçede burada “gidiyorum” ya da “gideceğim” dersin.

  • Morgen fahre ich nach Köln.Yarın Köln’e gidiyorum.
  • Übermorgen habe ich ein Vorstellungsgespräch.Öbür gün bir iş görüşmem var.
  • Wir ziehen bald um.Yakında taşınıyoruz.

3Geçmişi ve değişimi anlatmak

Geçmiş zaman zarfları Perfekt ya da Präteritum ile kullanılır. früher ile jetzt yan yana gelince eski ve yeni durum karşılaştırılır.

  • Gestern habe ich lange gearbeitet.Dün uzun süre çalıştım.
  • Früher war ich schüchtern, heute nicht mehr.Eskiden utangaçtım, artık değilim.
  • Damals hatten wir kein Auto.O zamanlar arabamız yoktu.

4Wie oft? sorusuna cevap vermek

Biri bir alışkanlığını sorduğunda sıklık zarfıyla ya da sayı + -mal ile kısa cevap verebilirsin.

  • Wie oft gehst du schwimmen? — Einmal pro Woche.Ne sıklıkla yüzmeye gidiyorsun? — Haftada bir.
  • Kochst du oft? — Nein, nur manchmal.Sık yemek yapar mısın? — Hayır, sadece bazen.
  • Trinkst du Kaffee? — Nein, nie.Kahve içer misin? — Hayır, hiç içmem.

5Şu an olanı vurgulamak

Almancada ayrı bir “şimdiki zaman” eki yoktur. Bir işin tam şu anda yapıldığını jetzt, gerade ya da im Moment ile gösterirsin.

  • Ich koche gerade, ich rufe dich später an.Şu an yemek yapıyorum, seni sonra ararım.
  • Lukas wohnt im Moment bei seinen Eltern.Lukas şu sıralar annesiyle babasının yanında kalıyor.
  • Jetzt regnet es nicht mehr.Şimdi artık yağmur yağmıyor.

Zaman Zarfları Cümlede Nereye Gelir?

Zaman zarfının cümledeki yeri cümle türüne göre değişir, ama hepsinde aynı ilke geçerlidir: çekimli fiilin yeri sabittir, zarf ona göre yerleşir. Aşağıda dört durumu göreceksin: zarf cümlenin başında, zarf fiilden sonra, olumsuz cümle ve yan cümle.

Almanca zaman zarflarının cümledeki yeri: cümle başında, fiilden sonra, olumsuz cümlede ve yan cümlede
Zarf nerede olursa olsun çekimli fiil ikinci sırada kalır

Position I: zarfla başlayan devrik cümle

Zaman zarfları cümlenin başına çok sık gelir; özellikle bir hikâye anlatırken ya da zamanı öne çıkarmak istediğinde. Bu durumda zarf birinci sırayı alır, çekimli fiil ikinci sırada kalır ve özne fiilin hemen arkasına geçer. Buna devrik cümle denir. Zarf birden çok kelimeden oluşsa bile (jeden Morgen, heute Abend) tek bir öğe sayılır.

Zarf başta, fiil ikinci sırada
  • Heute habe ich keine Zeit.Bugün vaktim yok.
  • Jeden Morgen trinkt Can einen Tee.Can her sabah bir çay içer.
  • Am Wochenende besuchen wir unsere Freunde.Hafta sonu arkadaşlarımızı ziyaret ediyoruz.
  • Manchmal vergesse ich meinen Schlüssel.Bazen anahtarımı unutuyorum.

Fiilden sonra: zaman önce, yer sonra

Cümle özneyle başlıyorsa zaman zarfı çekimli fiilin arkasına gelir. Aynı cümlede bir yer bilgisi de varsa zaman genellikle yerden önce söylenir: Ich fahre morgen nach Berlin. Zarf genellikle belirsiz bir nesneden (einen Kaffee) önce gelir; ama dich, ihn, es gibi zamir nesneler zarftan önce durur: Ich rufe dich morgen an. Birden çok zaman bilgisi varsa genelden özele gidilir: heute Abend um acht (bu akşam saat sekizde). Öğelerin bütün sıralamasını öğelerin sırası konusunda ayrıntılı bulabilirsin.

Özne başta, zarf fiilden sonra
  • Ich fahre morgen nach Berlin.Yarın Berlin’e gidiyorum.
  • Wir trinken morgens einen Kaffee.Sabahları bir kahve içeriz.
  • Ich besuche dich nächste Woche.Gelecek hafta seni ziyaret ederim.
  • Der Kurs beginnt heute Abend um acht.Kurs bu akşam saat sekizde başlıyor.

Nicht ve soru: zarfın yeri değişmez

Olumsuz cümlede nicht genellikle zaman zarfının arkasına gelir: Ich arbeite heute nicht. (Bugün çalışmıyorum.) Evet-hayır sorusunda fiil başa geçer, zarf yine öznenin arkasında kalır: Kommst du morgen? W-sorusunda ise soru kelimesi birinci, fiil ikinci sıradadır. Zamanı soran soru kelimesi wann, sıklığı soran wie oft’tur.

Olumsuz ve soru cümleleri
  • Ich kann heute nicht kommen.Bugün gelemem.
  • Lena hat morgen keine Zeit.Lena’nın yarın vakti yok.
  • Kommst du morgen zur Party?Yarın partiye geliyor musun?
  • Wann beginnt der Deutschkurs?Almanca kursu ne zaman başlıyor?
  • Wie oft rufst du deine Eltern an?Annenle babanı ne sıklıkla ararsın?

Yan cümlede: fiil sonda, zarf ortada

weil, dass, wenn gibi bağlaçlarla kurulan yan cümlede çekimli fiil sona gider. Zaman zarfı öznenin arkasında, fiilin önünde kalır: …, weil ich morgen arbeiten muss. Zarfı fiilin arkasına atma. Yan cümlenin kurallarını yan cümle dersi anlatıyor.

Zaman zarfı yan cümlede
  • Ich komme nicht, weil ich morgen arbeiten muss.Gelmiyorum, çünkü yarın çalışmam gerekiyor.
  • Ich weiß, dass Elif oft nach Hamburg fährt.Elif’in sık sık Hamburg’a gittiğini biliyorum.
  • Ruf mich an, wenn du heute Abend Zeit hast.Bu akşam vaktin olursa beni ara.

Zaman ve Sıklık Zarfları ile En Sık Yapılan Hatalar

Bu konudaki hataların birçoğu Türkçenin serbest kelime sırasından ve İngilizcedeki “I always…” düzeninden gelir. Bir kısmı da yazımla ilgilidir: zarf ile ismin büyük-küçük harf farkı.

Ich morgen gehe ins Kino.

Ich gehe morgen ins Kino.

Türkçede “Ben yarın sinemaya gidiyorum.” derken zaman kelimesi fiilden önce gelir. Almanca ana cümlede çekimli fiil ikinci sıradadır; özneden hemen sonra gehe gelir, zarf onun arkasına geçer.

Morgen ich gehe ins Kino.

Morgen gehe ich ins Kino.

Türkçede ve İngilizcede (“Tomorrow I go…”) zarf başa gelince öznenin yeri değişmez. Almancada zarf birinci sırayı alınca fiil ikinci sırada kalır ve özne fiilin arkasına geçer.

Ich immer trinke Tee.

Ich trinke immer Tee.

İngilizcede sıklık zarfı fiilin önüne gelir (“I always drink”). Almancada sıklık zarfı da öteki zarflar gibi çekimli fiilin arkasında durur.

Ich gehe am Montags schwimmen.

Ich gehe montags schwimmen.

-s’li zarf zaten “her pazartesi” demektir ve kendi başına kullanılır; önüne edat gelmez. Tek bir gün için ise edat kullanılır ve -s düşer: am Montag.

Ich lerne Abends Deutsch.

Ich lerne abends Deutsch.

der Abend isimdir ve büyük harfle yazılır, ama -s ile yapılan abends bir zarftır ve cümle içinde küçük harfle yazılır. Yalnız cümle başında büyük harf olur: Abends lerne ich Deutsch.

Jeder Tag fahre ich mit dem Fahrrad.

Jeden Tag fahre ich mit dem Fahrrad.

Türkçede “her gün” hiçbir ek almaz. Almancada edatsız zaman ifadesi Akkusativ hâlindedir; der Tag eril olduğu için jeden Tag denir.

Ich trinke nicht nie Kaffee.

Ich trinke nie Kaffee.

Türkçede “hiç içmem” derken hem “hiç” hem olumsuzluk eki kullanılır. Almancada nie olumsuzluğu tek başına taşır; yanına nicht eklenmez.

Ich habe heute morgen verschlafen.

Ich habe heute Morgen verschlafen.

Burada “morgen” yarın değil, sabah demektir; heute, gestern ve morgen’dan sonra gelen vakit kelimesi büyük harfle yazılır: heute Morgen (bu sabah), gestern Abend.

Montags mı, am Montag mı? Zaman Zarfı ile Zaman Edatı Farkı

Aynı kelimeden hem zarf hem edatlı ifade kurulabilir ve anlamları farklıdır. -s’li zarf düzenli tekrarı anlatır: montags “her pazartesi”dir. Edatlı ifade tek bir zamanı gösterir: am Montag “(bu/gelecek) pazartesi” demektir. jed-, dies-, letzt- ve nächst- ile kurulan zaman ifadeleri genellikle edatsız kurulur ve Akkusativ’dedir. Aşağıdaki tablo bu biçimleri yan yana gösteriyor.

Aynı zaman, farklı anlam
BiçimTürüAnlamıÖrnek
montagszarfher pazartesiIch habe montags Deutschkurs.
jeden MontagAkkusativ, edatsızher pazartesiIch habe jeden Montag Deutschkurs.
am Montagedat am + günpazartesi günü (genellikle tek bir gün)Am Montag habe ich einen Arzttermin.
letzten MontagAkkusativ, edatsızgeçen pazartesiLetzten Montag war ich krank.
morgenszarfher sabah, sabahlarıMorgens bin ich müde.
am Morgenedat am + vakitsabah, sabahleyinAm Morgen hat es geregnet.
morgenzarfyarınMorgen habe ich frei.

Saat, gün, ay ve mevsim için hangi edatın geleceği (um acht Uhr, am Montag, im Mai, im Sommer) ayrı bir konudur; bunu zaman edatları dersinde bulacaksın. Bu derste bilmen gereken tek şey şu: -s’li zarf edat almaz, jed- ile kurulan ifade genellikle edatsız Akkusativ’dedir, tek bir gün ise am ile söylenir.

Derinleşmek İsteyenlere

Sonntagabends: gün ve vakit birlikte -s alır

“Her pazar akşamı” demek için gün ve vakit birleşip tek zarf olabilir: sonntagabends, montagmorgens, freitagnachmittags. Bu biçim bitişik ve küçük harfle yazılır; sonntags abends biçimi de doğrudur. Aynı anlamı jeden Sonntagabend ile de verebilirsin: Sonntagabends telefoniere ich mit meinen Eltern. (Her pazar akşamı annemle babamla telefonda konuşurum.)

Gerade, eben, gleich: hepsi yakın zaman

gerade çoğunlukla “şu anda” demektir: Ich esse gerade. (Şu an yemek yiyorum.) Perfekt ile ise “az önce” anlamı verir: Er ist gerade gegangen. (Az önce gitti.) eben konuşmada aynı “az önce” anlamında kullanılır: Ich habe eben mit Anna gesprochen. gleich ise ileriye bakar: “birazdan”. Üçünü de bağlamdan ve fiilin zamanından ayırt edersin.

Schon, noch, erst: zamanla ilgili küçük ama zor zarflar

schon (çoktan, şimdiden), noch (hâlâ, henüz) ve erst (ancak, daha yeni) de zamanla ilgili zarflardır, ama anlamları beklentiye göre değişir: Es ist schon zehn Uhr. (Saat şimdiden on.) Es ist erst acht Uhr. (Saat daha sekiz.) Bunlar ayrı bir dersin konusu; schon, noch, erst ve nur sayfasında karşılaştırmalı olarak anlatılıyor.

Öfter, am häufigsten: sıklık zarfının karşılaştırması

Bazı sıklık zarflarının karşılaştırma biçimi vardır: oft – öfter – am häufigsten. Ich fahre öfter mit dem Rad als mit dem Auto. (Bisikletle arabadan daha sık giderim.) öfter karşılaştırmasız da “sık sık, birçok kez” anlamında kullanılır: Ich war schon öfter in Berlin. (Berlin’de birçok kez bulundum.) Karşılaştırmanın kurallarını karşılaştırma dersi anlatıyor.

Zaman ve Sıklık Zarfları Alıştırmaları

Birinci alıştırmada doğru zarfı ve doğru yazımı seçeceksin. İkincide jed- ve -s’li zarfları kendin yazacaksın. Üçüncüde zarfların cümledeki yerini ve sıklık anlamlarını çalışacaksın.

Çoktan seçmeli

Alıştırma 1: Doğru biçimi seç

Parantezdeki Türkçe anlama ve cümleye uyan biçimi işaretle.

  1. 1

    Ich gehe ___ schwimmen. (her pazartesi)

  2. 2

    ___ Abend trinke ich einen Tee. (her akşam)

  3. 3

    Wir fahren ___ Jahr in die Türkei. (her yıl)

  4. 4

    ___ habe ich keine Zeit, aber morgen geht es.

  5. 5

    Ich bin ___ um sechs Uhr aufgestanden. (bu sabah)

  6. 6

    Lena mag keinen Kaffee. Sie trinkt ___ Kaffee.

  7. 7

    Früher habe ich in Ankara gewohnt, ___ wohne ich in Berlin.

Cevap anahtarı
  1. montags — -s’li zarf cümle içinde küçük harfle yazılır ve edat almaz.
  2. Jeden — der Abend eril; edatsız zaman ifadesi Akkusativ olur: jeden Abend.
  3. jedes — das Jahr nötr; Akkusativ’de jedes Jahr.
  4. Heute — Fiil Präsens (habe) ve cümle “ama yarın olur” diye devam ediyor; yalnız heute uyar.
  5. heute Morgen — heute’den sonra gelen vakit büyük harfle yazılır ve -s almaz: heute Morgen.
  6. nie — Kahveyi sevmeyen biri kahveyi hiç içmez: nie.
  7. jetzt — früher (eskiden) ile karşıtlık kuruluyor ve fiil Präsens (wohne): jetzt.
Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 2: -s'li zarfı ve jed- biçimini yaz

Boşluğa tek kelime yaz. Cümle başında büyük harf kullan.

  1. 1

    Ich gehe jeden Sonntag joggen. = Ich gehe joggen.

  2. 2

    Jede Nacht schläft das Baby schlecht. = schläft das Baby schlecht.

  3. 3

    Wir essen jeden Mittag in der Kantine. = Wir essen in der Kantine.

  4. 4

    Er spielt Wochenende Fußball. (jed-)

  5. 5

    Ich rufe meine Mutter Woche an. (jed-)

  6. 6

    Wir treffen uns Abend um acht. (bu akşam)

  7. 7

    Er ist pünktlich, er kommt immer zu spät. (hiç)

Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 3: Cümledeki yer ve sıklık

Dilbilgisi bakımından doğru olan seçeneği işaretle.

  1. 1

    Hangi cümle doğru?

  2. 2

    Hangi cümle doğru?

  3. 3

    Hangi cümle doğru?

  4. 4

    Ich kann nicht kommen, ___.

  5. 5

    Warst du schon einmal in Wien? — Nein, ich war ___ in Wien.

  6. 6

    Hangisi “çoğu zaman, genellikle” anlamına gelir?

  7. 7

    Wie oft gehst du ins Fitnessstudio? — ___ pro Woche.

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

A2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Zaman ve Sıklık Zarfları Konu Özeti

  • Zaman zarfları “Wann?” (ne zaman), sıklık zarfları “Wie oft?” (ne sıklıkla) sorusuna cevap verir ve sıfatlar gibi çekilmez.
  • Günler: vorgestern, gestern, heute, morgen, übermorgen. Vakitle birlikte: heute Morgen, gestern Abend, ama morgen früh.
  • Sıklık ölçeği: immer – meistens – oft – manchmal – selten – nie. nie kendi başına olumsuzdur, yanına nicht gelmez.
  • Küçük harf + -s düzenli tekrarı anlatır: morgens, abends, nachts, montags, sonntags. Önlerine edat gelmez.
  • Edatsız zaman ifadesi Akkusativ’dedir: jeden Tag, jede Woche, jedes Jahr; aynı şekilde letzten Sommer, nächste Woche.
  • Zarf başa gelince fiil ikinci sırada kalır, özne fiilin arkasına geçer: Morgen fahre ich nach Köln.
  • Zarf fiilden sonra geldiğinde zaman yerden önce söylenir; nicht zarfın arkasına, yan cümlede fiil en sona gider.

Zaman ve Sıklık Zarfları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca zaman zarfları nelerdir?

En temel zaman zarfları jetzt (şimdi), heute (bugün), gestern (dün), morgen (yarın), bald (yakında), später (sonra), früher (eskiden) ve damals (o zamanlar) kelimeleridir. morgens, abends, montags gibi -s’li zarflar da düzenli tekrar eden zamanı anlatır.

Almanca sıklık zarfları nelerdir?

En sıktan en seyreğe: immer (her zaman), meistens (çoğu zaman), oft ya da häufig (sık sık), manchmal (bazen), ab und zu (ara sıra), selten (nadiren), nie (hiç). Daha kesin sıklık için einmal pro Woche (haftada bir) gibi ifadeler kullanılır.

Zaman zarfları cümlede nereye gelir?

Ya cümlenin başına (o zaman fiil ikinci sırada kalır, özne arkasına geçer: Heute arbeite ich.) ya da çekimli fiilin arkasına (Ich arbeite heute.). Yan cümlede zarf öznenin arkasında durur, fiil en sona gider.

morgen ile der Morgen arasındaki fark nedir?

Küçük harfli morgen zarftır ve “yarın” demektir. Büyük harfli der Morgen isimdir ve “sabah” anlamına gelir. “Yarın sabah” için morgen früh, “bu sabah” için heute Morgen denir.

montags ile am Montag aynı şey mi?

Hayır. montags “her pazartesi, pazartesileri” demektir ve düzenli bir tekrarı anlatır. am Montag genellikle tek bir pazartesiyi gösterir: Am Montag habe ich einen Termin. (Pazartesi randevum var.)

abends büyük harfle mi yazılır?

Cümle içinde küçük harfle yazılır: Ich lerne abends. Yalnız cümlenin başında büyük harf olur: Abends lerne ich. İsim olan der Abend ise her zaman büyük harfle yazılır.

jeden Tag mı, jeder Tag mı?

Cümlede zaman bildirirken jeden Tag denir, çünkü edatsız zaman ifadesi Akkusativ hâlindedir: Ich lerne jeden Tag. jeder Tag yalnız özne olduğunda kullanılır: Jeder Tag ist anders. (Her gün farklıdır.)

Almanca sıklık zarfları ile hobiler nasıl anlatılır?

Hobiyi anlatan cümleye sıklık zarfı ya da -s’li zarf eklersin: Ich spiele oft Gitarre. (Sık sık gitar çalarım.) Samstags gehe ich schwimmen. (Cumartesileri yüzmeye giderim.) Ich lese manchmal Krimis. (Bazen polisiye okurum.)
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.