Logo
Almanca Portalı
A1
A1Gramer · Edatlar

Almanca Zaman Edatları: Am, Um, Im, Von … bis, Ab, Vor, Nach, Seit Konu Anlatımı, Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 24 dk okuma
Kısa cevap

Zaman edatları, bir şeyin ne zaman olduğunu, ne kadar sürdüğünü ya da ne zaman başlayıp bittiğini gösteren kelimelerdir. Türkçede çoğunlukla -de/-da ekiyle söylenir, Almancada saatte um, günde am, ayda ve mevsimde im gelir. Edat ismin önündedir: Ich komme am Samstag um drei Uhr. (Cumartesi saat üçte geliyorum.)

um + saat · am + gün / günün bölümü / tarih · im + ay / mevsim

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca Zaman Edatları Nedir?
  2. 2Um, Am, Im: Saatlerde, Günlerde ve Aylarda Hangi Edat?
    1. 2.1Um: saatler ve um Mitternacht
    2. 2.2Am: günler, günün bölümleri ve tarihler
    3. 2.3Im: aylar ve mevsimler
    4. 2.4Yıllar: 2020 ya da im Jahr 2020
  3. 3Zaman Edatları Ne Zaman Kullanılır?
  4. 4Von … bis, Ab, Von … an ve Zwischen: Başlangıç ve Bitiş
    1. 4.1Von … bis ve bis: -den … -e kadar
    2. 4.2Ab: -den itibaren
    3. 4.3Von … an: ab ile aynı anlam
    4. 4.4Zwischen: iki zaman arasında
  5. 5Vor, Nach ve In: Önce ve Sonra Nasıl Söylenir?
    1. 5.1Vor: -den önce ve … önce
    2. 5.2Nach: -den sonra
    3. 5.3In: … sonra ve … içinde
  6. 6Für, Seit ve Über: Süre Bildiren Edatlar
    1. 6.1Seit: -den beri ve -dir
    2. 6.2Für: önceden belirlenen süre
    3. 6.3Über: -den fazla
  7. 7Zaman Edatları Hangi Hâli İster? Akkusativ ve Dativ
  8. 8Almanca Zaman Edatları ile En Sık Yapılan Hatalar
  9. 9Zaman Edatları ile Yer Edatları Farkı: Aynı Edat, İki Görev
  10. 10Derinleşmek İsteyenlere
  11. 11Almanca Zaman Edatları Alıştırmaları
  12. 12Almanca Zaman Edatları Konu Özeti
  13. 13Almanca Zaman Edatları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Zaman Edatları Nedir?

Zaman edatları (temporale Präpositionen) zamanı anlatan kısa kelimelerdir: um, am, im, von … bis, ab, vor, nach, in, seit, für, über, zwischen. Türkçede aynı işi çoğunlukla ekler ve ismin arkasına gelen kelimeler yapar: “saat sekizde”, “pazartesiden itibaren”, “iki gün önce”. Almancada ise zamanı gösteren kelime ismin önüne gelir: um acht Uhr, ab Montag, vor zwei Tagen. Yani Türkçede sona eklediğini Almancada başa koyarsın.

İkinci büyük fark şudur: Türkçedeki tek -de/-da eki, Almancada zamanın türüne göre üç ayrı edata ayrılır. Saat mi, gün mü, ay mı diye bakarsın ve edatı ona göre seçersin. Aşağıdaki tabloda aynı Türkçe ekin Almancada nasıl değiştiğini görebilirsin.

Türkçedeki -de/-da Almancada nasıl söylenir?
TürkçeAlmancaZaman türü
saat sekizdeum acht Uhrsaat
pazartesi (günü)am Montaggün
akşam(leyin)am Abendgünün bölümü
temmuzdaim Juliay
yazınim Sommermevsim
gecein der Nachtgünün bölümü (istisna)
2020’de2020 / im Jahr 2020yıl

Zaman edatıyla kurulan ifadeler belli sorulara cevap verir. Soruyu tanırsan cevaptaki edatı da kolay bulursun: “Saat kaçta?” sorusunun cevabında um, “Ne zamandan beri?” sorusunun cevabında seit vardır. Soru kelimelerinin genel kullanımını W-Fragen dersinde bulabilirsin.

Zaman soruları ve cevaplarındaki edatlar
SoruTürkçesiCevap örneği
Wann?Ne zaman?am Montag, im Juli
Um wie viel Uhr?Saat kaçta?um acht Uhr
Seit wann?Ne zamandan beri?seit Januar
Ab wann?Ne zamandan itibaren?ab Montag
Bis wann?Ne zamana kadar?bis Freitag
Wie lange?Ne kadar (süre)?zwei Stunden, über eine Stunde

Um, Am, Im: Saatlerde, Günlerde ve Aylarda Hangi Edat?

“Ne zaman?” sorusunun en sık cevabı bir zaman noktasıdır: bir saat, bir gün ya da bir ay. Almancada bu üçü için üç edat vardır ve seçim tamamen zaman birimine bağlıdır. Aşağıdaki tablo kuralın özetidir; her edatın ayrıntısı ve istisnası alt başlıklarda.

Um, am, im: hangi zaman için hangi edat?
EdatNe için?ÖrnekTürkçesi
umsaatlerum acht Uhrsaat sekizde
amgünleram Montagpazartesi
amgünün bölümleriam Abendakşam
amtarihleram 3. Mai3 Mayıs’ta
imaylarim Julitemmuzda
immevsimlerim Winterkışın

am = an dem, im = in dem. Günler, aylar ve mevsimler eril (der) olduğu için dem gelir ve edatla kaynaşır.

Almanca zaman edatları um, am, im: um acht Uhr, am Montag, im Juli örnekleri
Saatte um, günde am, ayda ve mevsimde im

Um: saatler ve um Mitternacht

Belli bir saati söylerken um kullanılır. Türkçedeki “saat sekizde” ifadesinin karşılığı um acht Uhr’dır; konuşmada Uhr kelimesi çoğu zaman düşer: um acht. Soru da aynı edatla kurulur: Um wie viel Uhr? (Saat kaçta?) “Gece yarısı” için de um gelir: um Mitternacht. Saatlerin nasıl okunduğunu sayılar dersinde bulabilirsin.

Um ile örnekler
  • Der Deutschkurs beginnt um neun Uhr.Almanca kursu saat dokuzda başlıyor.
  • Um wie viel Uhr fängt der Film an?Film saat kaçta başlıyor?
  • Ich komme um halb acht.Yedi buçukta geliyorum.
  • Die Arztpraxis öffnet um acht.Muayenehane sekizde açılıyor.
  • Um Mitternacht ist die Party zu Ende.Parti gece yarısı bitiyor.

Am: günler, günün bölümleri ve tarihler

Haftanın günleri, günün bölümleri ve tarihler am alır. am, an dem’in kaynaşmış biçimidir ve bu ifadelerde neredeyse hep kısa biçim kullanılır. “Hafta sonu” da günler gibi am ile söylenir: am Wochenende. Tarihte gün sıra sayısıyla okunur: am 3. Mai “am dritten Mai” diye söylenir.

  • Günler: am Montag, am Dienstag, am Mittwoch, am Donnerstag, am Freitag, am Samstag, am Sonntag
  • Günün bölümleri: am Morgen (sabah), am Vormittag (öğleden önce), am Mittag (öğlen), am Nachmittag (öğleden sonra), am Abend (akşam)
  • Hafta sonu: am Wochenende
  • Tarihler: am 1. Januar, am 12. Mai
Am ile örnekler
  • Am Montag habe ich einen Termin beim Arzt.Pazartesi doktordan randevum var.
  • Am Abend sehe ich fern.Akşam televizyon izliyorum.
  • Elif arbeitet am Vormittag im Büro.Elif öğleden önce büroda çalışıyor.
  • Am Wochenende besuchen wir Oma.Hafta sonu büyükanneme gidiyoruz.
  • Mein Geburtstag ist am 12. Mai.Doğum günüm 12 Mayıs’ta.

Im: aylar ve mevsimler

Ayların ve mevsimlerin önüne im gelir. im, in dem’in kaynaşmış biçimidir; ayların ve mevsimlerin hepsi eril olduğu için (der Juli, der Sommer) hep im kullanılır. Türkçede “temmuzda” ya da “yazın” dediğin her yerde Almancada im vardır.

  • Aylar: im Januar, im Februar, im März, im April, im Mai, im Juni, im Juli, im August, im September, im Oktober, im November, im Dezember
  • Mevsimler: im Frühling (ilkbaharda), im Sommer (yazın), im Herbst (sonbaharda), im Winter (kışın)
Im ile örnekler
  • Im Januar ist es sehr kalt.Ocakta hava çok soğuk.
  • Lukas hat im August Urlaub.Lukas ağustosta izinli.
  • Im Frühling blühen die Blumen.İlkbaharda çiçekler açar.
  • Im Herbst regnet es oft.Sonbaharda sık sık yağmur yağar.

Yıllar: 2020 ya da im Jahr 2020

Yıllarda Almanca Türkçeden de İngilizceden de farklıdır. Yıl ya hiç edatsız söylenir ya da im Jahr kalıbıyla: Ich bin 1995 geboren. / Ich bin im Jahr 1995 geboren. İkisi de doğrudur; günlük konuşmada edatsız biçim daha kısadır. İngilizcedeki “in 2020” gibi yalnız in kullanmak standart Almancada yanlış sayılır.

Yıllarla örnekler
  • Ich bin 1995 geboren.1995’te doğdum.
  • Can war im Jahr 2018 zum ersten Mal in Berlin.Can 2018’de ilk kez Berlin’deydi.
  • Wir wohnen seit 2019 in Köln.2019’dan beri Köln’de oturuyoruz.
  • Im Jahr 2030 ist Elif mit der Schule fertig.Elif 2030’da okulu bitiriyor.

Zaman Edatları Ne Zaman Kullanılır?

Zaman edatlarını anlam gruplarına ayırınca seçmek kolaylaşır: bir zaman noktası mı, bir başlangıç ya da bitiş mi, öncesi ya da sonrası mı, yoksa bir süre mi? Aşağıdaki kartlar altı grubu özetliyor; ayrıntılar sonraki bölümlerde.

Almanca zaman edatları resimli örnekler: um acht Uhr, am Sonntag, im Winter, in der Nacht
Saat, gün, mevsim ve gece: dört zaman, dört ifade

1Zaman noktası: um, am, im

Bir şeyin hangi saatte, hangi günde, hangi ayda ya da mevsimde olduğunu söylerken. “Wann?” sorusunun cevabıdır.

  • Der Bus kommt um 7:15 Uhr.Otobüs 7.15’te geliyor.
  • Am Freitag gehen wir ins Kino.Cuma günü sinemaya gidiyoruz.
  • Im Mai fahre ich nach Izmir.Mayısta İzmir’e gidiyorum.

2Başlangıç ve bitiş: von … bis, ab, bis

Bir şeyin ne zaman başlayıp ne zaman bittiğini ya da yalnız başlangıcını veya bitişini söylerken.

  • Ich arbeite von Montag bis Freitag.Pazartesiden cumaya kadar çalışıyorum.
  • Ab Juli wohnen wir in Hamburg.Temmuzdan itibaren Hamburg’da oturuyoruz.
  • Ich bleibe bis Sonntag.Pazar gününe kadar kalıyorum.

3Öncesi ve sonrası: vor, nach

Bir olaydan önce ya da sonra olanı anlatırken. vor bir süreyle birlikte “… önce” anlamına da gelir.

  • Vor dem Frühstück gehe ich joggen.Kahvaltıdan önce koşuya çıkıyorum.
  • Nach dem Kurs essen wir zusammen.Kurstan sonra birlikte yemek yiyoruz.
  • Lena war vor einer Woche krank.Lena bir hafta önce hastaydı.

4Şu andan sonra: in

Konuştuğun andan belli bir süre sonra olacak şeyi söylerken. Türkçedeki “… sonra” ya da “… içinde” anlamını verir.

  • In zehn Minuten bin ich da.On dakika sonra oradayım.
  • In zwei Wochen habe ich Urlaub.İki hafta sonra izindeyim.

5Geçmişten bugüne süren durum: seit

Geçmişte başlayıp hâlâ devam eden bir durumu söylerken. Türkçedeki “-den beri” ve “-dir” ekinin karşılığıdır; fiil şimdiki zamanda kalır.

  • Wir kennen uns seit 2015.2015’ten beri tanışıyoruz.
  • Seit Montag regnet es.Pazartesiden beri yağmur yağıyor.

6Süre: für, über, zwischen

Planlanan bir süreyi (für), bir süreyi aşmayı (über) ya da iki zaman noktası arasını (zwischen) anlatırken.

  • Ich fahre für drei Tage nach München.Üç günlüğüne Münih’e gidiyorum.
  • Die Prüfung dauert über eine Stunde.Sınav bir saatten fazla sürüyor.
  • Die Praxis ist zwischen dem 24. und dem 31. Dezember geschlossen.Muayenehane 24 ile 31 Aralık arasında kapalı.

Von … bis, Ab, Von … an ve Zwischen: Başlangıç ve Bitiş

Bu edatlar bir zaman aralığının sınırlarını çizer. von … bis aralığın iki ucunu birden verir, ab ve von … an yalnız başlangıcı, bis yalnız bitişi, zwischen ise iki uç arasındaki zamanı gösterir. Türkçedeki “-den”, “-e kadar” ve “-den itibaren” bu edatlarla karşılanır.

Von … bis ve bis: -den … -e kadar

von … bis, Türkçedeki “-den … -e kadar” kalıbıdır: başlangıç von’dan, bitiş bis’ten sonra gelir. Günlerde ve saatlerde artikel kullanılmaz: von Montag bis Freitag, von 8 bis 16 Uhr. Tarihlerde artikel gelir ve kaynaşır: vom 1. bis zum 20. März (vom = von dem, zum = zu dem). bis tek başına da kullanılır ve yalnız bitişi gösterir; vedalaşmadaki Bis morgen! (Yarın görüşürüz.) da bu bis’tir.

Von … bis ve bis ile örnekler
  • Der Supermarkt ist von 8 bis 20 Uhr geöffnet.Süpermarket 8’den 20’ye kadar açık.
  • Der Kurs geht vom 1. bis zum 20. März.Kurs 1 Mart’tan 20 Mart’a kadar sürüyor.
  • Bis wann bist du im Büro? — Bis 17 Uhr.Büroda ne zamana kadarsın? — Saat 17’ye kadar.
  • Tschüs, bis Freitag!Hoşça kal, cuma görüşürüz!

Ab: -den itibaren

ab, bir şeyin belli bir andan başlayıp devam edeceğini söyler; Türkçede “-den itibaren” demektir. Çoğunlukla gelecek ya da düzenli olarak tekrarlanan durumlar için kullanılır. Gün, saat ve heute, morgen gibi kelimelerle artikelsiz gelir: ab Montag, ab 14 Uhr, ab morgen. Yaş sınırında da ab kullanılır: ab sechs Jahren (altı yaşından itibaren).

Ab ile örnekler
  • Ab Montag arbeite ich in Hamburg.Pazartesiden itibaren Hamburg’da çalışıyorum.
  • Ab morgen mache ich Sport.Yarından itibaren spor yapıyorum.
  • Die Sprechstunde ist ab 14 Uhr.Görüşme saati 14’ten itibaren.
  • Der Schwimmkurs ist für Kinder ab sechs Jahren.Yüzme kursu altı yaş ve üstü çocuklar için.

Von … an: ab ile aynı anlam

von … an da “-den itibaren” demektir ve anlamca ab ile aynıdır; yalnız iki parçalıdır: von zaman ifadesinin önüne, an arkasına gelir. ab Montag ile von Montag an aynı şeyi söyler. Tarihte von artikelle kaynaşır: vom 1. Juli an. Tek kelime olduğu için ab daha kısadır.

Von … an ile örnekler
  • Von heute an trinke ich keinen Kaffee.Bugünden itibaren kahve içmiyorum.
  • Vom 1. Juli an wohnen wir in Berlin.1 Temmuz’dan itibaren Berlin’de oturuyoruz.
  • Von Montag an ist das Büro geschlossen.Pazartesiden itibaren büro kapalı.

Zwischen: iki zaman arasında

zwischen … und …, Türkçedeki “… ile … arasında” kalıbıdır. von … bis bir aralığın tamamını kapsar (“8’den 12’ye kadar açık”), zwischen ise o aralığın içinde bir an ya da bir boşluk anlatır (“12 ile 14 arasında bir saatte”). Saatlerde artikel yoktur; tarihlerde Dativ artikeli gelir: zwischen dem 1. und dem 15. August.

Zwischen ile örnekler
  • Ich habe zwischen 12 und 14 Uhr Zeit.Saat 12 ile 14 arasında vaktim var.
  • Der Techniker kommt zwischen 9 und 11 Uhr.Teknisyen 9 ile 11 arasında geliyor.
  • Zwischen dem 1. und dem 15. August ist die Praxis geschlossen.Muayenehane 1–15 Ağustos arasında kapalı.

Vor, Nach ve In: Önce ve Sonra Nasıl Söylenir?

Bu üç edat bir olayın öncesini ve sonrasını anlatır. Türkçede “önce” ve “sonra” ismin arkasına gelir (“iki gün önce”), Almancada edat hep öndedir (vor zwei Tagen). Bir süreyle birlikte kullanıldıklarında üçü arasındaki fark özellikle önemlidir; aşağıdaki tablo bunu tek bakışta gösterir.

Vor, in ve nach bir süreyle
AlmancaTürkçesiNe zaman?
vor zwei Tageniki gün öncegeçmiş: bugünden geriye
in zwei Tageniki gün sonragelecek: bugünden ileriye
nach zwei Tageniki gün sonraanlatılan bir olaydan ileriye

Vor: -den önce ve … önce

vor’un iki kullanımı var. Bir olayla birlikte “-den önce” demektir: vor dem Essen (yemekten önce). Bir süreyle birlikte “… önce” demektir ve konuştuğun andan geriye sayar: vor einer Woche (bir hafta önce). Saatte de kullanılır: vor acht Uhr (saat sekizden önce), fünf vor acht (sekize beş var). vor’dan sonra Dativ gelir; bu yüzden çoğulda isim -n alır: vor zwei Tagen.

Vor ile örnekler
  • Vor dem Kurs trinke ich einen Kaffee.Kurstan önce bir kahve içiyorum.
  • Vor acht Uhr bin ich nicht im Büro.Saat sekizden önce büroda değilim.
  • Mehmet war vor zwei Wochen in Istanbul.Mehmet iki hafta önce İstanbul’daydı.
  • Es ist fünf vor acht.Sekize beş var.

Nach: -den sonra

nach bir olaydan sonra olanı anlatır: nach der Arbeit (işten sonra), nach dem Frühstück (kahvaltıdan sonra). Bir süreyle birlikte de kullanılır, ama o zaman süre konuştuğun andan değil, anlattığın başka bir olaydan sayılır: Der Film beginnt um acht. Nach einer Stunde gibt es eine Pause. Saatte “geçiyor” anlamı verir: zehn nach drei (üçü on geçiyor).

Nach ile örnekler
  • Nach der Arbeit gehe ich einkaufen.İşten sonra alışverişe gidiyorum.
  • Nach dem Frühstück lese ich die Zeitung.Kahvaltıdan sonra gazete okuyorum.
  • Der Film beginnt um acht. Nach einer Stunde gibt es eine Pause.Film sekizde başlıyor. Bir saat sonra ara veriliyor.
  • Es ist zehn nach drei.Saat üçü on geçiyor.

In: … sonra ve … içinde

in bir süreyle birlikte, konuştuğun andan o kadar süre sonra olacak şeyi söyler: in einer Stunde (bir saat sonra). Türkçede bunu “sonra” ya da “içinde” diye çeviririz. Bu anlamda in’den sonra Dativ gelir: in einer Stunde, in einem Monat, in zwei Wochen. “Gelecek” bir şey anlatıldığı için cümlede şimdiki zaman yeterlidir; Almancada gelecek zaman fiili gerekmez.

In ile örnekler
  • In einer Stunde bin ich zu Hause.Bir saat sonra evdeyim.
  • Der Zug kommt in zehn Minuten.Tren on dakika sonra geliyor.
  • In drei Monaten mache ich die Prüfung.Üç ay sonra sınava giriyorum.
  • Das Essen ist in fünf Minuten fertig.Yemek beş dakikaya hazır.

Für, Seit ve Über: Süre Bildiren Edatlar

“Wie lange?” (Ne kadar süre?) sorusunun cevabında bu üç edat geçer. seit geçmişte başlayıp bugün de süren bir durumu, für önceden belirlenmiş bir süreyi, über ise bir süreden fazlasını anlatır. Hangisini seçeceğin, sürenin ne zaman başladığına ve bitip bitmediğine bağlıdır.

Seit: -den beri ve -dir

seit, geçmişte başlayıp hâlâ devam eden bir durumu anlatır. Bir başlangıç noktasıyla “-den beri” (seit Januar), bir süreyle “-dir” (seit drei Jahren, üç yıldır) anlamı verir. Türkçedeki gibi fiil şimdiki zamanda kalır: “Üç yıldır burada oturuyorum.” → Ich wohne seit drei Jahren hier. seit’ten sonra Dativ gelir: seit einem Jahr, seit einer Woche, seit zwei Monaten. Soru biçimi Seit wann? (Ne zamandan beri?).

Seit ile örnekler
  • Ich wohne seit drei Jahren in Deutschland.Üç yıldır Almanya’da oturuyorum.
  • Ayşe lernt seit Januar Deutsch.Ayşe ocaktan beri Almanca öğreniyor.
  • Seit wann wartest du? — Seit einer Stunde.Ne zamandan beri bekliyorsun? — Bir saattir.
  • Jonas ist seit Montag krank.Jonas pazartesiden beri hasta.

Für: önceden belirlenen süre

für bir şeyin ne kadar süreceğini önceden söylerken kullanılır: bir yolculuk, bir kiralama, bir plan. Türkçede “… için”, “…lığına” diye çeviririz: für eine Woche (bir haftalığına). für’den sonra Akkusativ gelir: für einen Monat, für eine Woche, für ein Jahr. Süre söylerken für sık sık düşer: Ich bleibe zwei Wochen. (İki hafta kalıyorum.) cümlesi de doğrudur.

Für ile örnekler
  • Im Juli fahre ich für zwei Wochen in die Türkei.Temmuzda iki haftalığına Türkiye’ye gidiyorum.
  • Wir mieten die Wohnung für ein Jahr.Daireyi bir yıllığına kiralıyoruz.
  • Ich brauche das Auto nur für einen Tag.Arabaya yalnız bir günlüğüne ihtiyacım var.
  • Wie lange bleibst du? — Für zwei Wochen.Ne kadar kalıyorsun? — İki haftalığına.

Über: -den fazla

Zaman anlamında über, bir süreden daha uzun demektir; Türkçede “-den fazla”, “-den uzun” diye çeviririz. Bu anlamda über’den sonra Akkusativ gelir: über eine Stunde. Anlamı mehr als (-den fazla) ile aynıdır. seit ile birlikte de kullanılabilir: seit über zehn Jahren (on yılı aşkın süredir).

Über ile örnekler
  • Der Film dauert über zwei Stunden.Film iki saatten fazla sürüyor.
  • Ich warte schon über eine Stunde.Bir saatten fazladır bekliyorum.
  • Mehmet arbeitet seit über zehn Jahren hier.Mehmet on yılı aşkın süredir burada çalışıyor.

Zaman Edatları Hangi Hâli İster? Akkusativ ve Dativ

Almancada her edatın arkasından gelen isim belli bir hâlde olur. Zaman edatlarının çoğu Dativ (-e hâli) ister; für, über, um ve gegen ise Akkusativ (-i hâli) ister. A1’de bunu çoğu zaman artikelde değil, kalıpta görürsün: am, im, vom ve zum zaten Dativ artikeli dem’in edatla kaynaşmış hâlidir. Hallerin kendisini Akkusativ dersi ve Dativ dersi anlatıyor.

Zaman edatları ve istedikleri hal
EdatHalÖrnek
umAkkusativum acht Uhr
fürAkkusativfür einen Monat
überAkkusativüber eine Stunde
gegenAkkusativgegen acht Uhr
an (am)Dativam Montag, an dem Tag
in (im)Dativim Juli, in der Nacht
vor, nachDativvor dem Kurs, nach der Arbeit
seitDativseit einem Jahr
von … bis / von … anDativ (von)vom 1. Mai an
abDativab Montag, ab dem 1. März
zwischenDativzwischen dem 1. und dem 5. Mai
Almanca zaman edatlarında kaynaşma: am, im, vom, zum ve örnekleri am Montag, im Juli
Edat + dem kaynaşır: am, im, vom, zum

am, im ve vom yalnız dem ile kurulur. die Nacht dişil olduğu için Dativ’de der alır ve in ile birleşmez: in der Nacht. Aynı şekilde nach der Arbeit, vor der Pause denir. bis’ten sonra artikel gelecekse araya zu girer; zu, dem ile zum, der ile zur olur: bis zum Abend (akşama kadar), bis zur Pause (araya kadar). an ve in’in yer anlatırken başka kuralları da vardır; onları Wechselpräpositionen dersinde göreceksin. Bütün Dativ ve Akkusativ edatlarının listesi için Dativ edatları ve Akkusativ edatları derslerine bakabilirsin.

Almanca Zaman Edatları ile En Sık Yapılan Hatalar

Zaman edatı hatalarının çoğu üç kaynaktan gelir: Türkçede saat, gün ve ay için tek ekin (-de/-da) kullanılması, “önce” ve “sonra” kelimelerinin Türkçede ismin arkasına gelmesi ve İngilizcedeki in, for gibi edatların Almancaya birebir taşınması.

Ich komme um Montag.

Ich komme am Montag.

Türkçede “saat sekizde” ve “pazartesi günü” birbirine benzer ifadeler gibi gelir, bu yüzden aynı edatı kullanmak kolaydır. Almancada saatin önüne um, günlerin önüne am gelir.

Mein Geburtstag ist am Juli.

Mein Geburtstag ist im Juli.

Türkçede gün de ay da -de/-da ekiyle söylenir. Almancada günler am, aylar ve mevsimler im alır.

Ich bin in 1995 geboren.

Ich bin 1995 geboren.

İngilizcedeki “in 1995” kalıbı Almancaya taşınmaz. Yıl ya edatsız söylenir ya da im Jahr 1995 denir.

Ich schlafe am Nacht schlecht.

Ich schlafe in der Nacht schlecht.

Günün bölümleri am alır, ama gece istisnadır. die Nacht dişil olduğu için in der Nacht denir.

Ich war zwei Tage vor in Berlin.

Ich war vor zwei Tagen in Berlin.

Türkçede “önce” ismin arkasına gelir: “iki gün önce”. Almancada vor her zaman öndedir ve süre Dativ çoğul ekini alır: vor zwei Tagen.

Ich lerne für zwei Jahre Deutsch.

Ich lerne seit zwei Jahren Deutsch.

İngilizcedeki “for two years” kalıbı yanıltır. Geçmişte başlayıp hâlâ süren bir durum seit ile söylenir; Türkçedeki “iki yıldır” da tam bu anlamdır.

Es ist jetzt acht Uhr. Der Zug kommt nach zehn Minuten.

Es ist jetzt acht Uhr. Der Zug kommt in zehn Minuten.

Türkçede iki durumda da “iki gün sonra” deriz. Konuştuğun andan ileriye sayarken Almancada in gelir; nach süreyi başka bir olaydan sayar.

Am Montag ich gehe zum Arzt.

Am Montag gehe ich zum Arzt.

Türkçede fiil hep sonda olduğu için zaman ifadesini başa alıp özneyi yerinde bırakmak doğal gelir. Almancada zaman ifadesi başa gelince çekimli fiil yine ikinci yerdedir ve özne fiilin arkasına geçer.

Zaman Edatları ile Yer Edatları Farkı: Aynı Edat, İki Görev

Zaman edatlarının çoğu yer anlatırken de kullanılır, ama anlamları değişir. vor dem Kurs “kurstan önce”, vor dem Haus ise “evin önünde” demektir. Edatın hangi anlamda olduğunu arkasındaki isimden anlarsın: isim bir zaman mı (Montag, Juli, Arbeit), bir yer mi (Haus, Park, Berlin)? Aşağıdaki tablo aynı edatın iki görevini yan yana gösteriyor.

Aynı edat: zaman ve yer anlamı
EdatZamanYer
inim Juli (temmuzda)im Park (parkta)
anam Montag (pazartesi)am Fenster (pencerenin yanında)
vorvor dem Kurs (kurstan önce)vor dem Haus (evin önünde)
nachnach der Arbeit (işten sonra)nach Berlin (Berlin’e)
zwischenzwischen 12 und 14 Uhrzwischen der Bank und der Post
abab Montag (pazartesiden itibaren)ab Hamburg (Hamburg’dan itibaren)

Yer anlatırken bu edatların kuralları zamandakinden farklıdır: örneğin nach yer anlamında şehir ve ülke adlarıyla yönü gösterir. Bu kuralları yer edatları dersinde bulacaksın. heute, morgen, montags gibi edatsız zaman kelimeleri ise zaman zarfları dersinin konusu; bütün edatların genel haritası da edatlar sayfasında.

Derinleşmek İsteyenlere

Gegen: saat sularında

Saati tam bilmiyorsan um yerine gegen kullanabilirsin; “… sularında, … civarında” demektir: Ich komme gegen acht Uhr. (Sekiz sularında geliyorum.) gegen’den sonra Akkusativ gelir. Aynı anlamı ungefähr um acht (yaklaşık sekizde) diye de verebilirsin.

Um halb acht: yedi buçuk mu, sekiz buçuk mu?

halb acht, “sekize yarım saat kala”, yani 7.30 demektir; Türkçedeki “sekiz buçuk” değildir. Buçuklu saatler bir sonraki saate göre söylenir: um halb neun = 8.30, um halb zwölf = 11.30. Resmî ve dijital saatte ise sayılar olduğu gibi okunur: um sieben Uhr dreißig.

Am Montag mı, montags mı?

am Montag belli bir pazartesi, yani bu haftaki ya da sözü edilen pazartesi demektir. Her pazartesi tekrarlanan bir şeyi anlatırken edatsız montags (pazartesileri) kullanılır: Montags habe ich Deutschkurs. (Pazartesileri Almanca kursum var.) Aynı şekilde am Abend bir akşam, abends akşamları demektir. Bu kelimeler zaman zarfıdır ve küçük harfle yazılır.

Tarihler: am 3. Mai, vom 1. bis zum 5. Mai

Tarihte gün sıra sayısıyla söylenir ve edat artikelle kaynaşır: am 3. Mai = am dritten Mai. Aralıkta vom 1. bis zum 5. Mai (1’inden 5’ine kadar) denir; yazıda zum’suz vom 1. bis 5. Mai da görürsün. Bir ayın başı ve sonu için edat gerekmez: Anfang Mai (mayıs başında), Ende Juni (haziran sonunda).

Birden fazla zaman ifadesi: genelden özele

Bir cümlede gün ve saat birlikte geçiyorsa önce genel olan (gün), sonra özel olan (saat) gelir: Wir kommen am Samstag um drei Uhr. (Cumartesi saat üçte geliyoruz.) Aynı mantıkla morgen um neun (yarın dokuzda), im Juli am Wochenende (temmuzda hafta sonu) denir. Zaman ifadesi ile yer ifadesi birlikte geçtiğinde de zaman genellikle önce gelir: Ich bin am Montag in Köln. (Pazartesi Köln’deyim.)

Almanca Zaman Edatları Alıştırmaları

Birinci alıştırmada um, am, im ve in der Nacht seçimini, ikincide seit, vor, in, nach, für ve zwischen gibi edatları, üçüncüde parantezdeki anlama göre doğru edatı çalışacaksın. Yanlış çıkan sorularda açıklamayı oku.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: Um, am, im ya da in

Boşluğa um, am, im ya da in yaz. Cümle başında büyük harfle başla.

  1. 1

    Der Deutschkurs beginnt neun Uhr.

  2. 2

    Mein Geburtstag ist April.

  3. 3

    Lukas arbeitet Abend.

  4. 4

    Dienstag habe ich frei.

  5. 5

    Sommer ist es in Berlin warm.

  6. 6

    Ich schlafe der Nacht schlecht.

  7. 7

    Der Zug kommt 14:30 Uhr.

Cevap anahtarı
  1. um — Saatlerden önce um gelir.
  2. im — Aylardan önce im gelir.
  3. am — Günün bölümleri am alır: am Abend.
  4. Am — Günlerden önce am gelir.
  5. Im — Mevsimlerden önce im gelir.
  6. in — Gece istisnadır: in der Nacht.
  7. um — Belli bir saat: um 14:30 Uhr.
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: Doğru edatı seç

Cümlenin anlamına ve fiilin zamanına bak; yalnız bir şık doğrudur.

  1. 1

    Elif wohnt ___ fünf Monaten in Bremen.

  2. 2

    Mehmet war ___ einer Woche beim Arzt.

  3. 3

    Der Bus kommt ___ fünf Minuten.

  4. 4

    Die Bank ist ___ 9 ___ 16 Uhr geöffnet.

  5. 5

    Im Juli fahren wir ___ zwei Wochen nach Spanien.

  6. 6

    Zuerst essen wir, dann trinken wir Kaffee. ___ dem Essen trinken wir Kaffee.

  7. 7

    Wir essen ___ 12 und 13 Uhr zu Mittag.

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Parantezdeki anlama göre edatı yaz

Boşluğa tek kelime yaz. Parantezdeki Türkçe anlam edatı belirler. Cümle başında büyük harf kullan.

  1. 1

    Mein Vater ist Jahr 1970 geboren. (edat + artikel tek kelime)

  2. 2

    Das Konzert dauert drei Stunden. (-den fazla)

  3. 3

    Montag habe ich einen neuen Job. (-den itibaren, tek kelime)

  4. 4

    Ich warte einer Stunde auf den Bus. (-dir, -den beri)

  5. 5

    Tschüs, morgen! (yarına kadar, yarın görüşürüz)

  6. 6

    Montag an habe ich Urlaub. (von … an kalıbının ilk parçası)

  7. 7

    Der Termin ist 3. Mai. (tarih)

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

A1 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Almanca Zaman Edatları Konu Özeti

  • Almancada zaman edatı ismin önüne gelir: vor zwei Tagen (iki gün önce), ab Montag (pazartesiden itibaren).
  • Türkçedeki -de/-da üçe ayrılır: saatte um, gün, günün bölümü ve tarihte am, ay ve mevsimde im. Gece istisnadır: in der Nacht.
  • Yıl edatsız ya da im Jahr ile söylenir: 1995 / im Jahr 1995; yalnız “in 1995” olmaz.
  • von … bis başlangıç ve bitiş, ab ve von … an başlangıç, bis bitiş, zwischen iki zaman arası demektir.
  • vor önce, nach bir olaydan sonra, in şu andan sonra: vor / in / nach zwei Tagen.
  • seit geçmişten bugüne süren durumu (fiil şimdiki zamanda), für planlanan süreyi, über bir süreden fazlasını anlatır.
  • Zaman edatlarının çoğu Dativ ister; für, über, um ve gegen Akkusativ ister. am, im, vom, zum Dativ artikeli dem ile kaynaşmış biçimlerdir.

Almanca Zaman Edatları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca zaman edatları nelerdir?

A1–A2’de kullanılan başlıca zaman edatları şunlardır: um, am, im, von … bis, bis, ab, von … an, vor, nach, in, seit, für, über, zwischen ve gegen. Hepsi zaman ifadesinin önüne gelir.

Almanca am, um, im farkı nedir?

Seçim zaman birimine göre yapılır: saatlerde um (um acht Uhr), günlerde, günün bölümlerinde ve tarihlerde am (am Montag, am Abend), aylarda ve mevsimlerde im (im Juli, im Winter).

Almancada yıllarda hangi edat kullanılır?

Yıl ya edatsız söylenir (Ich bin 1995 geboren.) ya da im Jahr kalıbıyla (im Jahr 1995). İngilizcedeki gibi yalnız “in 1995” demek standart Almancada yanlıştır.

Seit ile vor arasındaki fark nedir?

seit, geçmişte başlayıp hâlâ süren bir durumu anlatır ve fiil şimdiki zamandadır: Ich wohne seit drei Jahren hier. (Üç yıldır burada oturuyorum.) vor ise geçmişte olup bitmiş bir şeyin ne kadar önce olduğunu söyler: Ich war vor drei Jahren hier. (Üç yıl önce buradaydım.)

Neden am Nacht değil de in der Nacht deniyor?

Günün bölümlerinden yalnız gece am almaz; bu bir istisnadır. die Nacht dişil olduğu için de edatla kaynaşma olmaz: in der Nacht. Gece yarısı ise um Mitternacht diye söylenir.

In zwei Tagen ile nach zwei Tagen aynı mı?

İkisi de “iki gün sonra” diye çevrilir, ama aynı değildir. in zwei Tagen konuştuğun andan ileriye sayar ve gelecek için kullanılır. nach zwei Tagen ise anlattığın başka bir olaydan sonra geçen süreyi gösterir.

Ab ile von … an arasında fark var mı?

Anlamları aynıdır, ikisi de “-den itibaren” demektir: ab Montag = von Montag an. ab tek kelimedir, von … an ise iki parçalıdır.

Seit hangi hâli ister?

seit her zaman Dativ ister: seit einem Jahr, seit einer Woche, seit zwei Jahren. Çoğulda ismin sonuna -n gelmesi bu yüzdendir (zaten -n ya da -s ile biten çoğullar hariç).

Hafta sonu için am Wochenende mi denir?

Evet, standart Almancada hafta sonu günler gibi am ile söylenir: Am Wochenende besuchen wir Oma. (Hafta sonu büyükanneme gidiyoruz.)
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.