Logo
Almanca Portalı
A2
A2Gramer · Edatlar

Almanca Yer Edatları: gegenüber, durch, an … vorbei, entlang ve um … herum Konu Anlatımı, Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 24 dk okuma
Kısa cevap

Almanca yer edatları bir şeyin nerede durduğunu ya da bir hareketin hangi yoldan geçtiğini gösterir. Bu derste beş edat var: gegenüber (karşısında), an … vorbei (önünden) ve an … entlang (boyunca) Dativ; durch (içinden) ve um … herum (etrafında) Akkusativ alır. Örnek: Wir gehen durch den Park. (Parkın içinden geçiyoruz.)

gegenüber · an … vorbei · an … entlang + Dativ | durch · um … herum + Akkusativ

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca Yer Edatları Nedir?
  2. 2Yer Edatları Hangi Hâli Alır? Dativ ve Akkusativ Tablosu
  3. 3Gegenüber: Karşısında (Dativ)
    1. 3.1Gegenüber + isim: önce ya da sonra
    2. 3.2Mir gegenüber: zamirle hep sonra
    3. 3.3Gegenüber von ve gleich gegenüber: konuşma dili
  4. 4An … vorbei: Önünden, Yanından Geçmek (Dativ)
  5. 5Durch: İçinden, Arasından Geçmek (Akkusativ)
  6. 6Entlang: Boyunca (Dativ, Akkusativ, Genitiv)
    1. 6.1An … entlang: an + Dativ
    2. 6.2Den Fluss entlang: isimden sonra Akkusativ
    3. 6.3Entlang des Flusses: yazı dilinde Genitiv
  7. 7Um … herum: Etrafında, Çevresinde (Akkusativ)
    1. 7.1Um … herum: bir şeyin çevresinde
    2. 7.2Um die Ecke: tek başına um
  8. 8İki Parçalı Yer Edatları Cümlede Nereye Gelir?
    1. 8.1Präsens: ikinci parça cümlenin sonunda
    2. 8.2Perfekt, modal fiil ve yan cümle: fiile bitişik
  9. 9Almanca Yer Edatları Ne Zaman Kullanılır?
  10. 10Almanca Yer Edatları ile En Sık Yapılan Hatalar
  11. 11Durch, Über ve In Farkı: İçinden, Üstünden, İçine
  12. 12Derinleşmek İsteyenlere
  13. 13Almanca Yer Edatları Alıştırmaları
  14. 14Almanca Yer Edatları Konu Özeti
  15. 15Almanca Yer Edatları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Yer Edatları Nedir?

Yer edatları (lokale Präpositionen) bir ismin önüne ya da çevresine gelerek yer bilgisi veren küçük kelimelerdir. Türkçede bu bilgiyi çoğu zaman bir ek ve bir son çekim edatıyla veririz: “kilisenin karşısında”, “parkın içinden”, “nehir boyunca”, “ağacın etrafında”. Almancada ise edat ismin önüne gelir ve ismin önündeki artikel değişir: gegenüber der Kirche, durch den Park. Yani Türkçedeki eki Almancada artikelin hâli karşılar.

Bu derste A2’de öğrenilen beş yer edatını ele alıyoruz: gegenüber, an … vorbei, durch, entlang ve um … herum. Bunların üçü bir hareketin yolunu anlatır (bir yerin önünden, içinden ya da etrafından geçmek), biri bir şeyin boyunca ilerlemeyi, biri de bir şeyin karşısında durmayı. in, an, auf, unter gibi hem Dativ hem Akkusativ alabilen edatlar ise ayrı bir konudur; onları Wechselpräpositionen dersinde, soru kelimeleriyle ilişkisini de wo, wohin ve woher dersinde bulabilirsin.

Beş yer edatı ve Türkçe karşılıkları
EdatTürkçe karşılığıÖrnekTürkçesi
gegenüber-in karşısındagegenüber der Kirchekilisenin karşısında
an … vorbei-in önünden, yanındanan der Kirche vorbeikilisenin önünden
durch-in içinden, arasındandurch den Parkparkın içinden
entlangboyuncaam Fluss entlangnehir boyunca
um … herum-in etrafında, çevresindeum den Baum herumağacın etrafında

Yer Edatları Hangi Hâli Alır? Dativ ve Akkusativ Tablosu

Beş edat iki gruba ayrılır. gegenüber, an … vorbei ve an … entlang Dativ (-e hâli) ister; durch ve um … herum Akkusativ (-i hâli) ister. entlang ismin arkasına tek başına gelirse Akkusativ alır; bunu aşağıda ayrıca göreceksin. Aşağıdaki tablo kuralı tek bakışta gösteriyor.

Yer edatları ve aldıkları hâl
EdatHâlEril (der Bahnhof)Dişil (die Kirche)Nötr (das Haus)
gegenüberDativgegenüber dem Bahnhofgegenüber der Kirchegegenüber dem Haus
an … vorbeiDativam Bahnhof vorbeian der Kirche vorbeiam Haus vorbei
an … entlangDativam Bahnhof entlangan der Kirche entlangam Haus entlang
durchAkkusativdurch den Bahnhofdurch die Kirchedurch das Haus
um … herumAkkusativum den Bahnhof herumum die Kirche herumum das Haus herum

am = an + dem. Eril ve nötr isimlerde an dem neredeyse her zaman am olarak kısaltılır.

Edatın hâlini bilmek, artikelin nasıl değişeceğini bilmek demektir. Akkusativ’de yalnız eril artikel değişir (der → den, ein → einen); Dativ’de ise bütün artikeller değişir ve çoğul isimler -n eki alır (zaten -n ya da -s ile bitenler hariç). A1’den hatırladığın bu tabloyu aşağıda kısaca tekrar veriyoruz; ayrıntılar Akkusativ dersi ve Dativ dersi sayfalarında.

Hatırlatma: Akkusativ ve Dativ artikelleri
HâlMaskulin (eril)Feminin (dişil)Neutrum (nötr)Plural (çoğul)
Akkusativ (-i hâli)den / einen Parkdie / eine Stadtdas / ein Hausdie Bäume
Dativ (-e hâli)dem / einem Parkder / einer Stadtdem / einem Hausden Bäumen

Kalın biçimler Nominativ’den (der, die, das, die) farklı olanlardır.

Almanca yer edatları ve aldıkları hâl: gegenüber, an … vorbei, an … entlang Dativ; durch ve um … herum Akkusativ
Üç edat Dativ, iki edat Akkusativ ister

Gegenüber: Karşısında (Dativ)

gegenüber “-in karşısında” demektir ve her zaman Dativ alır. Diğer edatların çoğundan farklı olarak cümledeki yeri esnektir: ismin önüne de arkasına da gelebilir, zamirle kullanılınca ise hep arkaya geçer. Ayrıca isimsiz, tek başına “karşıda” anlamında da kullanılır. Bu bölümde bu üç kullanımı ayrı ayrı görüyorsun.

Gegenüber + isim: önce ya da sonra

İsimle kullanıldığında gegenüber ismin önüne de arkasına da gelebilir; iki sıra da doğrudur ve aynı anlamı taşır. Türkçede “karşısında” hep ismin arkasına gelir, bu yüzden Almancadaki ikinci sıra sana daha tanıdık gelebilir. Hangisini seçersen seç, isim Dativ’de kalır: der Bahnhof → dem Bahnhof, die Post → der Post.

gegenüber ismin önünde ve arkasında
  • Die Apotheke ist gegenüber dem Bahnhof.Eczane garın karşısında.
  • Die Apotheke ist dem Bahnhof gegenüber.Eczane garın karşısında.
  • Wir wohnen gegenüber der Schule.Okulun karşısında oturuyoruz.
  • Gegenüber dem Rathaus gibt es ein kleines Café.Belediye binasının karşısında küçük bir kafe var.

Mir gegenüber: zamirle hep sonra

gegenüber bir kişi zamiriyle kullanılırsa her zaman zamirin arkasına gelir ve zamir Dativ biçimini alır: mir, dir, ihm, ihr, uns, euch, ihnen. “gegenüber mir” denmez. Türkçede “karşımda” derken iyelik eki kullandığımız için zamirin biçimine dikkat etmek gerekir; Almancada burada “benim” değil, Dativ zamiri mir gelir. Zamirlerin bütün Dativ biçimlerini Dativ zamirleri dersinde bulabilirsin.

Dativ zamiri + gegenüber
  • Im Büro sitzt Lena mir gegenüber.Ofiste Lena karşımda oturuyor.
  • Wohnt Anna dir gegenüber?Anna senin karşında mı oturuyor?
  • Mehmet hat ein Zimmer im Wohnheim. Elif wohnt ihm gegenüber.Mehmet’in yurtta bir odası var. Elif onun karşısında oturuyor.
  • Der Lehrer steht uns gegenüber.Öğretmen karşımızda duruyor.

Gegenüber von ve gleich gegenüber: konuşma dili

Konuşmada gegenüber çoğu zaman von ile birlikte kullanılır: gegenüber vom Bahnhof (vom = von dem). von da Dativ aldığı için hâl değişmez. Kişi adlarıyla da kullanabilirsin: gegenüber von Anna. gegenüber ismin hiç olmadığı cümlelerde de geçer ve “karşıda, karşı tarafta” anlamı verir; yanına sık sık gleich ya da direkt (hemen, tam) gelir.

gegenüber von ve tek başına gegenüber
  • Der Supermarkt ist gegenüber vom Kino.Süpermarket sinemanın karşısında.
  • Can wohnt gegenüber von Jonas.Can, Jonas’ın karşısında oturuyor.
  • Wo ist die Bäckerei? — Gleich gegenüber.Fırın nerede? — Hemen karşıda.
  • Die Leute von gegenüber sind sehr nett.Karşı evdekiler çok cana yakın.
Almanca gegenüber edatının dört kullanımı: gegenüber dem Bahnhof, dem Bahnhof gegenüber, mir gegenüber, gegenüber vom Bahnhof
gegenüber: isimle önce ya da sonra, zamirle hep sonra

An … vorbei: Önünden, Yanından Geçmek (Dativ)

an … vorbei bir yerin önünden ya da yanından geçip gitmeyi anlatır; o yerde durulmaz. Kalıp iki parçalıdır: isim an ile vorbei’nin arasına girer ve Dativ’de olur, çünkü burada an Dativ alır. Eril ve nötr isimlerde an dem kısaltılıp am olur: am Bahnhof vorbei, am Kino vorbei. Dişil ve çoğul isimlerde kısaltma yoktur: an der Post vorbei, an den Häusern vorbei. Cümlede hareket olduğu hâlde Dativ gelmesi şaşırtıcı görünebilir; Wechselpräpositionen’daki “hareket varsa Akkusativ” kuralı bu kalıpta işlemez, kalıbı olduğu gibi öğren.

Türkçede bu anlamı “-in önünden geçmek” diye -den ekiyle veririz. Bu yüzden Almancada da “-den” karşılığı olan von’u kullanmak cazip gelebilir, ama kalıp her zaman an ile kurulur. Kalıpla en sık kullanılan fiiller hareket fiilleridir: gehen (yürümek, gitmek), fahren (araçla gitmek), laufen (yürümek, koşmak), kommen (gelmek).

an … vorbei ile örnekler
  • Ich gehe jeden Morgen an der Bäckerei vorbei.Her sabah fırının önünden geçiyorum.
  • Der Bus fährt am Krankenhaus vorbei.Otobüs hastanenin önünden geçiyor.
  • Wir laufen am Museum vorbei und dann nach links.Müzenin önünden geçip sonra sola gidiyoruz.
  • Auf dem Weg zur Arbeit fährt Lukas an vielen Geschäften vorbei.Lukas işe giderken birçok dükkânın önünden geçiyor.

Durch: İçinden, Arasından Geçmek (Akkusativ)

durch bir alanın bir ucundan girip öbür ucundan çıkmayı anlatır: parkın içinden, ormanın içinden, şehrin içinden, kapıdan ya da pencereden geçmek. Türkçede bunu “-in içinden” ya da yalnız “-den” ile söyleriz (“kapıdan girmek”). durch tek parçalıdır, her zaman ismin önüne gelir ve her zaman Akkusativ alır: der Park → durch den Park, die Stadt → durch die Stadt, das Fenster → durch das Fenster.

durch artikelsiz ülke ve şehir adlarıyla da kullanılır: durch Österreich, durch Berlin. Bir yerin içini dolaşmak, bir uçtan öbürüne geçmek anlamında quer durch (boydan boya) de duyarsın: quer durch die Stadt. Konuşmada durch das çoğu zaman durchs olarak kısaltılır: durchs Fenster.

durch ile örnekler
  • Wir gehen durch den Park nach Hause.Eve parkın içinden gidiyoruz.
  • Der Zug fährt durch einen langen Tunnel.Tren uzun bir tünelin içinden geçiyor.
  • Die Katze kommt durch die Tür.Kedi kapıdan giriyor.
  • Ich schaue durchs Fenster.Pencereden bakıyorum.
  • Im Sommer fahren wir mit dem Auto durch Österreich.Yazın arabayla Avusturya’nın içinden geçiyoruz.

Entlang: Boyunca (Dativ, Akkusativ, Genitiv)

entlang “boyunca” demektir: bir nehrin, bir yolun, bir duvarın uzunluğunu takip ederek ilerlemek. Bu edatın üç kullanımı var ve hâli edatın nerede durduğuna göre değişir. İlk ikisi günlük konuşmada ve yol tarifinde işine yarar; üçüncüsünü yazı dilinde tanıman yeterlidir.

An … entlang: an + Dativ

En sık kalıp an … entlang’dır ve an … vorbei gibi kurulur: isim iki parçanın arasına girer, an yüzünden Dativ’de olur, eril ve nötr isimlerde an dem → am olur. Bu kalıp çoğu zaman bir şeyin kenarı boyunca ilerlemeyi anlatır: nehrin kıyısı, gölün kenarı, bir duvarın ya da çitin yanı.

an … entlang ile örnekler
  • Sonntags joggt Can am Fluss entlang.Can pazar günleri nehir boyunca koşuyor.
  • Wir spazieren am Ufer entlang.Kıyı boyunca yürüyoruz.
  • Die Kinder laufen an der Mauer entlang.Çocuklar duvar boyunca yürüyor.
  • Die Straße führt an den Feldern entlang.Yol tarlaların kenarından uzanıyor.

Den Fluss entlang: isimden sonra Akkusativ

entlang an olmadan, tek başına ismin arkasına gelirse isim Akkusativ’de olur: den Weg entlang, die Straße entlang. Bu biçim yol tarifinde sık duyulur: caddeyi boydan boya takip et, sonra dön. Nehir ya da göl için iki biçim de doğrudur: am Fluss entlang ve den Fluss entlang aynı yürüyüşü anlatabilir.

isim + entlang (Akkusativ)
  • Gehen Sie die Hauptstraße entlang.Ana cadde boyunca yürüyün.
  • Fahr einfach den Weg entlang, dann siehst du das Haus.Yol boyunca devam et, sonra evi görürsün.
  • Wir laufen den Fluss entlang bis zur Brücke.Köprüye kadar nehir boyunca yürüyoruz.

Entlang des Flusses: yazı dilinde Genitiv

Haber metinlerinde ve resmî yazılarda entlang ismin önüne de gelir; bu durumda çoğunlukla Genitiv (-in hâli) alır: entlang des Flusses, entlang der Küste. Konuşmada bu biçimi kurman gerekmez, ama okurken karşına çıkarsa “boyunca” diye anlayabilirsin. Genitiv alan edatları B1’de Genitiv edatları dersinde ayrıntılı göreceksin.

entlang + Genitiv (yazı dili)
  • Entlang des Flusses gibt es einen Radweg.Nehir boyunca bir bisiklet yolu var.
  • Entlang der Küste liegen viele kleine Dörfer.Kıyı boyunca birçok küçük köy var.

Um … herum: Etrafında, Çevresinde (Akkusativ)

um … herum bir şeyin çevresini, etrafını anlatır: bir gölün etrafında yürümek, bir masanın çevresinde oturmak. um Akkusativ alan bir edat olduğu için isim Akkusativ’de olur. Bu bölümde iki parçalı kalıbı ve um’un tek başına kullanıldığı durumları görüyorsun.

Um … herum: bir şeyin çevresinde

Kalıp an … vorbei gibi kurulur: isim um ile herum’un arasına girer. Hareket fiilleriyle (gehen, laufen, fahren) bir şeyin etrafını dolaşmayı, durum anlatan cümlelerde (es gibt, sitzen, stehen) bir şeyin çevresinde bulunmayı anlatır. Konuşmada um das sık sık ums olur, herum da kısaltılıp rum diye söylenir: ums Haus rum.

um … herum ile örnekler
  • Wir gehen einmal um den See herum.Gölün etrafında bir tur atıyoruz.
  • Die Kinder laufen um den Baum herum.Çocuklar ağacın etrafında koşuyor.
  • Um das Haus herum gibt es einen großen Garten.Evin çevresinde büyük bir bahçe var.
  • Die Gäste sitzen um den Tisch herum.Misafirler masanın etrafında oturuyor.

Um die Ecke: tek başına um

um herum olmadan da yer bildirir; yine Akkusativ alır. En sık duyacağın kalıp um die Ecke’dir: “köşeyi dönünce” ya da “hemen yakında” anlamı taşır. Bir şeyin çevresini vurgulamak için rund um (her yanı, çepeçevre) de kullanılır. herum’lu ve herum’suz biçim arasında anlam farkı çoğu zaman küçüktür; herum çevreyi dolaşma fikrini güçlendirir.

um ve rund um
  • Der Bäcker ist gleich um die Ecke.Fırın hemen köşede.
  • Biegen Sie um die Ecke, dann sehen Sie die Post.Köşeyi dönün, sonra postaneyi görürsünüz.
  • Rund um den Marktplatz gibt es viele Cafés.Pazar meydanının her yanında birçok kafe var.

İki Parçalı Yer Edatları Cümlede Nereye Gelir?

an … vorbei, an … entlang ve um … herum’un ikinci parçaları (vorbei, entlang, herum) ayrılabilen fiillerin öneki olarak da kullanılır: vorbeigehen, entlanglaufen, herumfahren. Bu yüzden ikinci parça, cümlenin zamanına göre ayrılabilen fiillerin öneki gibi davranır. Aşağıda iki durumu görüyorsun; ayrılabilen fiillerin genel kuralı ayrılabilen fiiller dersinde.

Präsens: ikinci parça cümlenin sonunda

Präsens’te (şimdiki/geniş zaman) çekimli fiil ikinci sırada durur, vorbei, entlang ya da herum ise cümlenin sonuna gider. Araya zaman bilgisi, araç ya da başka bir bilgi girse de ikinci parça sonda kalır. Edatın birinci parçası (an, um) ise her zaman ismin hemen önündedir.

Präsens’te ikinci parça sonda
  • Ich gehe jeden Tag an der Schule vorbei.Her gün okulun önünden geçiyorum.
  • Heute fahren wir mit dem Fahrrad am Kanal entlang.Bugün bisikletle kanal boyunca gidiyoruz.
  • Am Wochenende laufen Anna und Elif um den See herum.Hafta sonu Anna ile Elif gölün etrafında yürüyor.

Perfekt, modal fiil ve yan cümle: fiile bitişik

Perfekt’te, modal fiilli cümlede ve weil, dass gibi bağlaçlarla kurulan yan cümlede ikinci parça fiille birleşir ve bitişik yazılır: vorbeigegangen, entlanglaufen, herumfährt. Bunlar hareket fiilleri olduğu için Perfekt’te yardımcı fiil sein olur. Perfekt’in kurallarını Perfekt dersi anlatıyor. durch ise tek parçalı bir edattır; Perfekt’te de ismin önünde kalır: Wir sind durch den Park gegangen.

Perfekt, modal ve yan cümlede bitişik yazım
  • Ich bin gestern an deinem Haus vorbeigegangen.Dün senin evinin önünden geçtim.
  • Wir sind zwei Stunden am Rhein entlanggefahren.İki saat Ren boyunca gittik.
  • Du musst um das Rathaus herumgehen.Belediye binasının etrafından dolaşman gerekiyor.
  • Ich weiß, dass der Bus am Bahnhof vorbeifährt.Otobüsün garın önünden geçtiğini biliyorum.

Almanca Yer Edatları Ne Zaman Kullanılır?

Bu edatlar en çok şehirde yön bulurken, bir yeri tarif ederken ve yürüyüş ya da yolculuk anlatırken karşına çıkar. Aşağıdaki kartlar altı tipik durumu özetliyor; her kartta hangi edatın neden seçildiğini görebilirsin.

Almanca yer edatları resimli örnekler: durch den Tunnel, am Fluss entlang, um den Baum herum, an der Kirche vorbei
Bir yolun içinden, boyunca, etrafından ve önünden

1Yol tarifi vermek ve almak

Yol tarifinde birkaç edat art arda gelir: önce bir caddeyi boydan boya izlersin (entlang), bir yapının önünden geçersin (an … vorbei), bir parkın içinden kısa yol yaparsın (durch). Resmî tarifte Sie ile emir kipi kullanılır.

  • Gehen Sie die Bahnhofstraße entlang und dann durch den Park.Bahnhofstraße boyunca yürüyün, sonra parkın içinden geçin.
  • Sie gehen am Rathaus vorbei, dann sehen Sie das Bürgeramt.Belediye binasının önünden geçiyorsunuz, sonra Bürgeramt’ı (vatandaş hizmetleri bürosu) görüyorsunuz.
  • Die Haltestelle ist direkt gegenüber der Bank.Durak tam bankanın karşısında.

2Bir yerin konumunu söylemek: gegenüber

Ev, dükkân ya da durak gibi bir yerin nerede olduğunu başka bir yere göre anlatırken gegenüber kullanılır. Burada hareket yoktur; bir şey bir yerde durur.

  • Unsere Wohnung liegt gegenüber dem Park.Dairemiz parkın karşısında.
  • Der Arzt hat seine Praxis gegenüber vom Supermarkt.Doktorun muayenehanesi süpermarketin karşısında.
  • Meine Nachbarin wohnt mir gegenüber.Komşum karşımda oturuyor.

3Bir alanın içinden geçmek: durch

Bir park, orman, şehir ya da tünel gibi bir alanın bir ucundan öbürüne geçerken durch gelir. Kapı, pencere gibi açıklıklardan geçmek de durch ile anlatılır.

  • Der Weg zur Schule führt durch den Wald.Okulun yolu ormanın içinden geçiyor.
  • Wir sind durch die Altstadt gelaufen.Eski şehrin içinden yürüdük.
  • Bitte kommen Sie durch die zweite Tür.Lütfen ikinci kapıdan girin.

4Durmadan önünden geçmek: an … vorbei

Bir yerin önünden ya da yanından geçip yola devam ederken an … vorbei kullanılır. O yere girilmez, orada durulmaz.

  • Die Linie 5 fährt an der Uni vorbei.5 numaralı hat üniversitenin önünden geçiyor.
  • Ich gehe jeden Tag an der Bäckerei vorbei, aber ich kaufe nie etwas.Her gün fırının önünden geçiyorum ama hiçbir şey almıyorum.

5Kenar ya da yol boyunca ilerlemek: entlang

Yürüyüş, koşu ve bisiklet turlarında bir nehrin, gölün, sahilin ya da yolun boyunca gitmeyi anlatır. an + Dativ ile ya da ismin arkasında Akkusativ ile kullanılır.

  • Im Sommer fahren wir gern am See entlang Rad.Yazın göl boyunca bisiklet sürmeyi severiz.
  • Der Hund läuft am Zaun entlang.Köpek çit boyunca koşuyor.
  • Fahren Sie die Straße entlang bis zur Ampel.Trafik ışıklarına kadar cadde boyunca gidin.

6Bir şeyin çevresini anlatmak: um … herum

Bir şeyin etrafında dolaşmayı ya da bir şeyin çevresinde neler olduğunu anlatırken um … herum kullanılır.

  • Wir müssen um die Baustelle herumfahren.Şantiyenin etrafından dolaşmamız gerekiyor.
  • Um den Platz herum stehen alte Häuser.Meydanın çevresinde eski evler var.

Almanca Yer Edatları ile En Sık Yapılan Hatalar

Bu edatlardaki hataların çoğu, Türkçedeki ekin (-de, -den) Almancaya taşınmasından ve iki parçalı kalıbın ikinci parçasının unutulmasından gelir. Her kartta doğru biçimi ve hatanın nedenini görebilirsin.

Wir gehen durch dem Park.

Wir gehen durch den Park.

“Parkta” (konum) Almancada im Park, yani Dativ’dir; bu yüzden durch’tan sonra da Dativ kullanmak doğal görünebilir. Ama durch hareket olsun olmasın her zaman Akkusativ ister: der Park → den Park.

Die Apotheke ist gegenüber den Bahnhof.

Die Apotheke ist gegenüber dem Bahnhof.

gegenüber her zaman Dativ alır. Eril isimde Akkusativ biçimi den değil, Dativ biçimi dem gelir.

Elif wohnt gegenüber mir.

Elif wohnt mir gegenüber.

İngilizcede “opposite me” denir ve edat zamirden önce gelir; Almancada aynı sırayı kurmak kolaydır. Oysa gegenüber bir zamirle kullanılırsa her zaman zamirin arkasına gelir: mir gegenüber, ihm gegenüber.

Ich gehe von der Bank vorbei.

Ich gehe an der Bank vorbei.

Türkçede “bankanın önünden geçmek” -den ekiyle kurulur ve -den Almancada çoğu zaman von’a karşılık gelir. Ama “önünden geçmek” kalıbı Almancada sabittir: an + Dativ + vorbei.

Wir gehen um herum den See.

Wir gehen um den See herum.

Türkçede “etrafında” tek bir kelime olarak ismin arkasına gelir. Almancada um … herum iki parçalıdır ve isim iki parçanın arasına girer; herum cümlenin sonuna gider.

Wir laufen an dem Fluss.

Wir laufen am Fluss entlang.

Türkçede “nehir boyunca” anlamını “boyunca” kelimesi taşır. Almancada entlang atılırsa cümle “nehrin kenarında koşuyoruz” gibi bir konuma döner; “boyunca” fikri kaybolur. Ayrıca an dem burada doğal olarak am diye kısaltılır.

Wir haben am Fluss entlanggelaufen.

Wir sind am Fluss entlanggelaufen.

Türkçede geçmiş zamanda yardımcı fiil seçmek gerekmez. Almancada entlanglaufen, vorbeigehen, herumfahren gibi yer değiştirme bildiren fiiller Perfekt’i sein ile kurar.

Ich komme morgen an dir vorbei.

Ich komme morgen bei dir vorbei.

Türkçede “sana uğrarım” ile “senin önünden geçerim” ayrı fiillerdir, Almancada ikisi de vorbei ile kurulduğu için karışır. Hatalı gösterilen cümle dilbilgisel olarak doğrudur ama “senin yanından geçerim” demektir. “Birine uğramak, kısa ziyaret etmek” bei + Dativ + vorbeikommen ile kurulur.

Durch, Über ve In Farkı: İçinden, Üstünden, İçine

Türkçede “parktan geçmek”, “köprüden geçmek” ve “parka girmek” cümlelerinin hepsinde bir hareket vardır ve ekler birbirine yakın durur. Almancada ise hareketin şekline göre üç ayrı edat seçilir. durch bir alanın içinden geçip öbür tarafa çıkmaktır; über bir yüzeyin üstünden karşıya geçmektir (köprü, cadde, meydan); in ise bir yerin içine girmeyi anlatır. Üçü de bu anlamda Akkusativ alır. über ve in’in Dativ’le kullanımı (konum) Wechselpräpositionen konusunun parçasıdır.

durch, über, in ve an … vorbei: hareketin şekline göre edat
EdatHareketin şekliÖrnekTürkçesi
durch + Akk.içinden geçip öbür taraftan çıkmakWir gehen durch den Park.Parkın içinden geçiyoruz.
über + Akk.üstünden karşıya geçmekWir gehen über die Brücke.Köprüden geçiyoruz.
in + Akk.içine girmekWir gehen in den Park.Parka gidiyoruz.
an … vorbei + Dat.dışından, önünden geçmekWir gehen am Park vorbei.Parkın önünden geçiyoruz.
Almanca durch, über ve in farkı: durch den Park, über die Brücke, in den Park
İçinden geçmek, üstünden geçmek, içine girmek

Aynı park için dört cümle kurulabilir ve her biri başka bir yol anlatır: durch den Park parkın içinden kestirmeden geçmek, in den Park parka girmek, am Park vorbei parka girmeden önünden geçmek, um den Park herum parkın çevresini dolaşmaktır. Edatları birbirinden ayırmak için hareketin çizgisini gözünün önüne getir. Edatların hepsini bir arada görmek istersen bütün edatların haritası sayfasına bakabilirsin.

Derinleşmek İsteyenlere

innerhalb ve außerhalb: içinde ve dışında (Genitiv)

Bir şeyin sınırlarının içinde ya da dışında olmayı anlatan iki yer edatı daha var: innerhalb der Stadt (şehrin içinde), außerhalb der Stadt (şehrin dışında). İkisi de Genitiv alır ve zaman için de kullanılır: innerhalb einer Woche (bir hafta içinde). Bu edatlar B1 konusudur: Der Laden ist innerhalb der Stadt. yer, Außerhalb der Öffnungszeiten ist das Büro geschlossen. (Mesai saatleri dışında büro kapalı.) zaman bildirir. Ayrıntıları Genitiv edatları dersinde bulabilirsin.

gegenüber: “-e karşı” anlamı

gegenüber yer bildirmeden, bir kişiye karşı tutumu da anlatır. Hâl yine Dativ’dir ve zamirle yine arkaya gelir: Er ist mir gegenüber immer sehr freundlich. (Bana karşı hep çok nazik.) Kindern gegenüber ist sie geduldig. (Çocuklara karşı sabırlı.) Bu anlam yer anlamından farklı olduğu için cümledeki ipuçlarına dikkat et.

durch: “aracılığıyla, sayesinde” anlamı

durch yalnız yer değil, bir şeyin hangi yolla ya da aracılıkla olduğunu da gösterebilir: Ich habe die Wohnung durch einen Freund gefunden. (Evi bir arkadaş sayesinde buldum.) Wir haben uns durch Zufall getroffen. (Tesadüfen karşılaştık.) Hâl burada da Akkusativ’dir.

um … herum: zaman için “civarında”

Konuşma dilinde um … herum bir saat ya da tarihle kullanılınca “yaklaşık, civarında” anlamı verir: Ich komme um acht Uhr herum. (Saat sekiz civarında gelirim.) Um Weihnachten herum ist es hier sehr voll. (Noel civarında burası çok kalabalık olur.)

vorbei tek başına: “bitti, geçti”

vorbei edat kalıbının dışında, sein fiiliyle bir şeyin bittiğini anlatır: Der Sommer ist vorbei. (Yaz bitti.) Der Film ist schon vorbei. (Film çoktan bitti.) Bu kullanımda yer bilgisi yoktur, bu yüzden an da gelmez.

Almanca Yer Edatları Alıştırmaları

Birinci alıştırmada edatın istediği hâli seçeceksin, ikincide artikeli ve iki parçalı kalıbın eksik parçasını yazacaksın, üçüncüde Perfekt, zamir ve kısaltmaları çalışacaksın. Parantezdeki ipuçları cevabı tek başına belirler.

Çoktan seçmeli

Alıştırma 1: Doğru biçimi seç

Edatın hangi hâli istediğini düşün ve doğru seçeneği işaretle. Parantezde ismin artikeli ya da Türkçe anlam var.

  1. 1

    Wir gehen durch ___ Park. (der Park)

  2. 2

    Die Apotheke ist gegenüber ___ Bahnhof. (der Bahnhof)

  3. 3

    Der Bus fährt an ___ Schule vorbei. (die Schule)

  4. 4

    Die Kinder laufen um ___ Baum herum. (der Baum)

  5. 5

    Wir fahren ___ Rhein entlang. (der Rhein, nehir boyunca)

  6. 6

    Im Büro sitzt Lukas ___ gegenüber. (benim karşımda)

  7. 7

    Ich gehe ___ die Brücke. (köprünün üstünden karşıya)

Cevap anahtarı
  1. den — durch her zaman Akkusativ alır: der Park → den Park.
  2. dem — gegenüber Dativ alır: der Bahnhof → dem Bahnhof.
  3. der — an … vorbei Dativ ister; dişil isimde Dativ artikeli der.
  4. den — um … herum Akkusativ alır: der Baum → den Baum.
  5. am — an … entlang kalıbı: an + dem Rhein → am Rhein entlang.
  6. mir — gegenüber Dativ alır ve zamirden sonra gelir: mir gegenüber.
  7. über — Bir yüzeyin üstünden karşıya geçmek über + Akkusativ ile anlatılır.
Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 2: Artikeli ya da eksik parçayı yaz

Boşluğa tek kelime yaz: parantezde ismin artikeli varsa doğru hâldeki artikeli, Türkçe anlam varsa kalıbın eksik parçasını.

  1. 1

    Der Zug fährt durch Tunnel. (der Tunnel)

  2. 2

    Gegenüber Rathaus gibt es ein Café. (das Rathaus)

  3. 3

    Wir laufen an Mauer entlang. (die Mauer)

  4. 4

    Die Katze springt durch Fenster. (das Fenster)

  5. 5

    Wir gehen jeden Morgen am Supermarkt . (önünden geçiyoruz)

  6. 6

    Lena joggt um den See . (etrafında)

  7. 7

    Fahren Sie die Hauptstraße ! (boyunca)

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Perfekt, zamir ve kısaltmalar

Boşluğu parantezdeki ipucuna göre doldur. Kısaltma istenen yerde tek kelime yaz.

  1. 1

    Gestern wir durch den Wald gelaufen. (Perfekt yardımcı fiili)

  2. 2

    Ich bin heute an der Post . (vorbeigehen, Partizip II)

  3. 3

    Wir sind am Rhein . (entlangfahren, Partizip II)

  4. 4

    Kannst du morgen kurz mir vorbeikommen? (bana uğramak)

  5. 5

    Das ist Jonas. Seine Freundin wohnt gegenüber. (onun karşısında)

  6. 6

    Der Hund läuft Haus herum. (um + das, kısaltılmış)

  7. 7

    Wir fahren Zentrum. (durch + das, kısaltılmış)

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

A2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Almanca Yer Edatları Konu Özeti

  • gegenüber (karşısında) Dativ alır; isimle önce ya da sonra gelir, zamirle hep sonra: mir gegenüber. Konuşmada gegenüber vom Bahnhof da denir.
  • an … vorbei (önünden geçmek) ve an … entlang (boyunca) Dativ alır; an dem → am: am Bahnhof vorbei, am Fluss entlang.
  • durch (içinden) hareket olsun olmasın her zaman Akkusativ alır: durch den Park.
  • um … herum (etrafında) Akkusativ alır: um den See herum; tek başına um die Ecke.
  • entlang ismin arkasına tek başına gelirse Akkusativ alır: die Straße entlang; yazı dilinde önde Genitiv: entlang des Flusses.
  • İki parçalı edatlarda ikinci parça Präsens’te cümlenin sonuna gider; Perfekt, modal ve yan cümlede fiille birleşir: Ich bin am Kino vorbeigegangen.
  • durch içinden geçmeyi, über üstünden geçmeyi, in içine girmeyi anlatır; birine uğramak bei jemandem vorbeikommen’dir.

Almanca Yer Edatları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca yer edatları nelerdir?

Bu derste işlenen yer bildiren edatlar gegenüber (karşısında), an … vorbei (önünden), durch (içinden), entlang (boyunca) ve um … herum (etrafında)’dır. Bunlara ek olarak in, an, auf, unter, über, vor, hinter, neben ve zwischen gibi iki hâlli edatlar da yer bildirir; onlar Wechselpräpositionen dersinde anlatılıyor.

Almanca yer edatları hangi hâli alır?

gegenüber, an … vorbei ve an … entlang Dativ; durch ve um … herum Akkusativ alır. entlang ismin arkasına tek başına gelirse Akkusativ, yazı dilinde ismin önüne gelirse çoğunlukla Genitiv alır.

durch hangi hâli alır?

durch her zaman Akkusativ alır, cümlede hareket olsun olmasın: durch den Park, durch die Stadt, durch das Fenster. Konuşmada durch das çoğu zaman durchs olur.

gegenüber ismin önüne mi gelir, arkasına mı?

İsimle ikisi de doğrudur: gegenüber dem Bahnhof ya da dem Bahnhof gegenüber. Zamirle ise yalnız arkaya gelir: mir gegenüber, ihm gegenüber.

an … vorbei ne demek?

Bir yerin önünden ya da yanından durmadan geçmek demektir: Ich gehe an der Post vorbei. (Postanenin önünden geçiyorum.) İsim an ile vorbei’nin arasına girer ve Dativ’de olur.

am Fluss entlang ile den Fluss entlang arasında fark var mı?

İkisi de “nehir boyunca” demektir ve çoğu durumda birbirinin yerine kullanılabilir; anlam farkı çok küçüktür. Yol tarifinde isim + entlang (Akkusativ) sık duyulur: die Straße entlang. an + Dativ kalıbı ise am Zaun entlang gibi bir şeyin kenarı için de kurulur.

um … herum ile um arasındaki fark nedir?

İkisi de Akkusativ alır ve çevre bildirir. herum, bir şeyin etrafını dolaşma fikrini güçlendirir: Wir gehen um den See herum. Tek başına um ise daha çok kalıplarda geçer: um die Ecke (köşede, köşeyi dönünce).

Perfekt’te vorbei ve entlang nasıl yazılır?

Fiille bitişik yazılır, çünkü burada ayrılabilen fiillerin öneki olarak kullanılırlar: Wir sind am Rathaus vorbeigegangen. Ich bin am See entlanggelaufen. Hareket fiilleri olduğu için yardımcı fiil sein olur.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.