Logo
Almanca Portalı
A2
A2Gramer · Bağlaçlar ve Yan Cümleler

Almanca wenn ve als Farkı: Geçmişte Zaman Cümleleri, Kurallar, Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 22 dk okuma
Kısa cevap

wenn ve als, Türkçedeki “-dığında, -ınca, -ken” anlamını veren zaman bağlaçlarıdır. Geçmişte bir kez olan olay ya da hayatın bir dönemi için als; geçmişte tekrar eden olaylar ve şimdiki ya da gelecek zaman için wenn kullanılır. İkisinde de çekimli fiil yan cümlenin sonuna gider: Als ich klein war, …

Geçmişte tek sefer → als · geçmişte tekrar, şimdi, gelecek → wenn

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1wenn ve als Nedir? Almancada “-dığında” Demenin İki Yolu
  2. 2wenn ve als Cümlesi Nasıl Kurulur? Fiilin Yeri
    1. 2.1Ich war froh, als …: yan cümle sonda
    2. 2.2Als ich …, war ich …: yan cümle başta
    3. 2.3Als ich angekommen bin: fiil grubu sonda
  3. 3wenn ve als Ne Zaman Kullanılır?
  4. 4Geçmişte als mı wenn mi? Tek Sefer ve Tekrar
    1. 4.1als: tek olay ve hayatın bir dönemi
    2. 4.2wenn: geçmişte her seferinde olan olay
    3. 4.3gestern mi, immer mi? İpucu kelimeler
  5. 5Şimdi ve Gelecekte Neden Hep wenn Kullanılır?
    1. 5.1Wenn ich morgen ankomme: gelecekte tek sefer
    2. 5.2Wenn Anna kommt: zaman mı, koşul mu?
  6. 6als ve wenn Cümlesinde Hangi Geçmiş Zaman Kullanılır?
  7. 7wenn ve als ile En Sık Yapılan Hatalar
  8. 8wenn, als ve wann Farkı
  9. 9Derinleşmek İsteyenlere
  10. 10wenn ve als Alıştırmaları
  11. 11wenn ve als Konu Özeti
  12. 12wenn ve als Hakkında Sık Sorulan Sorular

wenn ve als Nedir? Almancada “-dığında” Demenin İki Yolu

Türkçede bir olayın ne zaman olduğunu fiile ek getirerek söyleriz: “Berlin’e gittiğimde”, “eve gelince”, “çocukken”. Bu eklerin geçmişte mi, şimdi mi, bir kez mi, her seferinde mi olduğunu söylemesi gerekmez; anlamı cümlenin geri kalanı verir. Almancada ise bu iş için iki ayrı bağlaç vardır: als ve wenn. Hangisini seçeceğin iki soruya bağlıdır: Olay geçmişte mi? Geçmişteyse bir kez mi oldu, yoksa tekrar tekrar mı?

Kural kısaca şöyle: geçmişte tek seferlik bir olaydan ya da hayatın bir döneminden (çocukluk, öğrencilik, Almanya’daki ilk yıl) söz ediyorsan als gelir. Geçmişte birçok kez tekrarlanan bir olay için, şimdiki zaman için ve gelecek için ise her zaman wenn gelir. Yani als yalnız tek bir kutuda durur; geri kalan bütün kutular wenn’indir.

Karar tablosu: als mı, wenn mi?
ZamanBir kezTekrar tekrar
Geçmişals: Als ich 2020 nach Köln gezogen bin, …wenn: Wenn ich Zeit hatte, …
Şimdiwenn: Wenn du jetzt gehst, …wenn: Wenn ich müde bin, …
Gelecekwenn: Wenn ich morgen ankomme, …wenn: Immer wenn du mich besuchst, …

Tablodaki örnekler Türkçeye çoğu zaman aynı ekle çevrilir: Als ich in Berlin war, … “Berlin’deyken …”, Wenn ich in Berlin bin, … “Berlin’deyken …” ya da “Berlin’de olduğumda …”. Türkçe çeviri sana ipucu vermez; ipucu, olayın zamanı ve kaç kez olduğudur. İngilizce bilenler için bir uyarı: İngilizcedeki when hem als’in, hem wenn’in, hem de soru kelimesi wann’ın yerini tutar. Almancada bu üçü ayrı kelimelerdir.

wenn ve als Cümlesi Nasıl Kurulur? Fiilin Yeri

wenn ve als birer yan cümle bağlacıdır. Bu yüzden ikisinden sonra da çekimli fiil cümlenin en sonuna gider; tıpkı weil ve dass cümlelerinde olduğu gibi. Yan cümle ana cümlenin arkasında da önünde de durabilir; aşağıda iki diziliş ve bileşik fiillerin (Perfekt, modal, ayrılabilen fiil) durumu var.

wenn ve als cümlesinde sözcük dizilişi
DizilişKalıpÖrnek
Yan cümle sondaana cümle, als/wenn + özne + … + fiilIch habe viel gelernt, als ich in Berlin war.
Yan cümle baştaAls/Wenn + özne + … + fiil, fiil + özne + …Als ich in Berlin war, habe ich viel gelernt.
Perfekt… + Partizip II + haben/seinals ich angekommen bin
Modal fiil… + mastar + modal fiilals ich nicht schlafen konnte
Ayrılabilen fiilönek fiile bitişik, sondawenn der Zug pünktlich ankommt

Ana cümle ile yan cümle arasına her zaman virgül konur.

Almanca wenn ve als yan cümlesinde fiilin yeri: Ich war froh, als du da warst ve Als du da warst, war ich froh
wenn ve als cümlesinde çekimli fiil sona gider; yan cümle başa gelirse ana cümle fiille başlar

Ich war froh, als …: yan cümle sonda

Ana cümle önce gelirse onu her zamanki gibi kurarsın: fiil ikinci sırada. Ardından virgül, bağlaç ve yan cümle gelir; yan cümlenin çekimli fiili en sondadır. Bu diziliş, önce ne olduğunu söyleyip sonra zamanını eklemek istediğinde doğaldır. Türkçede bu sıra pek kullanılmaz (“Mutluydum, sen geldiğinde.”), ama Almancada çok yaygındır.

Ana cümle önde
  • Ich war sehr froh, als du angerufen hast.Sen aradığında çok sevindim.
  • Meine Mutter hat geweint, als ich nach Deutschland gegangen bin.Ben Almanya’ya gittiğimde annem ağladı.
  • Ich trinke immer einen Tee, wenn ich nach Hause komme.Eve gelince hep bir çay içerim.
  • Ruf mich bitte an, wenn du in Hamburg bist.Hamburg’dayken beni ara lütfen.

Als ich …, war ich …: yan cümle başta

Yan cümle başa gelirse bütün yan cümle, ana cümlenin ilk öğesi sayılır. Almanca ana cümlede fiil ikinci sırada durduğu için ana cümle virgülden hemen sonra fiille başlar, özne fiilin arkasına geçer. Böylece virgülün iki yanında iki fiil yan yana gelir: Als ich klein war, hatte ich einen Hund. Bu “fiil, virgül, fiil” görüntüsü doğru kurulmuş bir cümlenin işaretidir. İngilizcedeki sıra burada yanıltır: When I was little, I had a dog. cümlesinde ana cümle özneyle başlar, Almancada ise fiille başlar.

Yan cümle önde
  • Als ich klein war, hatte ich einen Hund.Küçükken bir köpeğim vardı.
  • Als Elif in München angekommen ist, hat es geregnet.Elif München’e vardığında yağmur yağıyordu.
  • Wenn ich müde bin, gehe ich früh ins Bett.Yorgun olunca erken yatarım.
  • Wenn der Film zu Ende ist, rufe ich dich an.Film bitince seni ararım.

Als ich angekommen bin: fiil grubu sonda

Yan cümlede iki parçalı bir fiil varsa çekimli parça en sona, öteki parça onun hemen önüne gelir. Perfekt’te yardımcı fiil (haben ya da sein) sondadır: als ich angekommen bin. Modal fiilde mastar önde, modal fiil sondadır: als ich nicht schlafen konnte. ayrılabilen fiiller ise yan cümlede ayrılmaz; önek fiile bitişik olarak sonda durur: wenn der Bus abfährt.

Bileşik fiil yan cümlede
  • Als ich die Wohnung gefunden habe, war ich sehr glücklich.Evi bulduğumda çok mutluydum.
  • Als Jonas krank war und nicht arbeiten konnte, hat er zu Hause gelesen.Jonas hasta olup çalışamadığında evde kitap okudu.
  • Wenn du morgen einkaufst, bring bitte Brot mit.Yarın alışverişe gidersen lütfen ekmek getir.
  • Wenn ich früh aufstehen muss, trinke ich zwei Tassen Kaffee.Erken kalkmam gerektiğinde iki kahve içerim.

wenn ve als Ne Zaman Kullanılır?

Aşağıdaki kartlar als ve wenn’in altı temel kullanımını özetliyor. İlk ikisi als’e, geri kalanı wenn’e ait. Geçmişteki tek olay ile tekrar eden olay arasındaki ince ayrımı bir sonraki bölümde ayrıntılı göreceksin.

Almanca als ve wenn resimli örnekler: als ile doğum günü ve havalimanı, immer wenn ile kardan adam, wenn ile şemsiye
als geçmişteki tek olayı, wenn tekrarı ve şimdiki zamanı anlatır

1als: geçmişte bir kez olan olay

Geçmişte belli bir anda, bir kez olmuş bir olayı anlatırken als kullanılır. Çoğu zaman cümlede gestern, letzte Woche, 2019 gibi belli bir zaman da geçer.

  • Als ich den Brief bekommen habe, war ich sehr nervös.Mektubu aldığımda çok heyecanlıydım.
  • Als Lukas gestern angerufen hat, war ich nicht zu Hause.Lukas dün aradığında evde değildim.

2als: geçmişteki bir dönem ya da durum

Çocukluk, gençlik, bir şehirde oturduğun yıllar gibi hayatında bir kez yaşanmış bir dönem de tek seferlik sayılır; o dönem uzun sürmüş olsa bile als gelir.

  • Als meine Eltern jung waren, gab es noch keine Handys.Annemle babam gençken henüz cep telefonu yoktu.
  • Als ich in Köln studiert habe, hatte ich wenig Geld.Köln’de okurken az param vardı.

3wenn: geçmişte tekrar eden olay

Geçmişte birçok kez, her seferinde aynı şekilde olan bir olay için wenn kullanılır. Türkçede bu anlamı çoğu zaman “-dığında … -ırdım” yapısı verir.

  • Wenn ich krank war, hat meine Mutter mir Suppe gekocht.Hasta olduğumda annem bana çorba pişirirdi.
  • Wenn wir Ferien hatten, sind wir zu den Großeltern gefahren.Tatil olunca büyükannemlere giderdik.

4immer wenn, jedes Mal, wenn: tekrar vurgusu

Tekrarı açıkça vurgulamak için wenn’in önüne immer ya da jedes Mal gelir: “her … -dığında”. Bu kalıp geçmişte de şimdiki zamanda da kullanılır.

  • Immer wenn ich Lena sehe, lacht sie.Lena’yı her gördüğümde güler.
  • Jedes Mal, wenn Can anruft, hat er ein Problem.Can her aradığında bir sorunu olur.

5wenn: şimdiki zamanda alışkanlık ve genel durum

Bugün de geçerli olan alışkanlıklar ve genel durumlar için wenn kullanılır. Burada als hiçbir zaman gelmez.

  • Wenn es kalt ist, fahre ich mit dem Bus zur Arbeit.Hava soğuk olunca işe otobüsle giderim.
  • Wenn die Kinder schlafen, ist es endlich ruhig.Çocuklar uyuyunca nihayet ortalık sessizleşir.

6wenn: gelecekte bir kez olacak olay

Gelecekte yalnız bir kez olacak bir olay için bile als değil, wenn kullanılır. Yan cümlede fiil çoğu zaman Präsens’te kalır.

  • Wenn der Kurs zu Ende ist, mache ich die Prüfung.Kurs bitince sınava gireceğim.
  • Wenn Mehmet nächste Woche kommt, gehen wir zusammen essen.Mehmet gelecek hafta gelince birlikte yemeğe gideriz.

Geçmişte als mı wenn mi? Tek Sefer ve Tekrar

als ile wenn’in karıştığı tek yer geçmiş zamandır; şimdiki ve gelecek zamanda seçim zaten hep wenn’dir. Geçmişte karar vermek için önce iki bağlacı ayrı ayrı, sonra cümlede onları ele veren ipucu kelimelerle birlikte görelim.

als: tek olay ve hayatın bir dönemi

als, geçmişte bir kez olmuş bir şeyi gösterir. Bu tek bir an olabilir (bir telefon, bir varış, bir kaza) ya da hayatında bir kez yaşadığın bir dönem olabilir. Çocukluk birkaç yıl sürer ama insan bir kez çocuk olur; bu yüzden Als ich ein Kind war denir. Aynı şekilde “ilk kez” anlatan cümleler de als alır, çünkü ilk kez yalnız bir kez olur.

als ile tek olay ve dönem
  • Als ich das erste Mal in Deutschland war, habe ich kein Wort verstanden.Almanya’ya ilk geldiğimde tek kelime anlamadım.
  • Als wir letzten Sommer in Antalya waren, war es sehr heiß.Geçen yaz Antalya’dayken hava çok sıcaktı.
  • Als ich 18 war, habe ich den Führerschein gemacht.18 yaşındayken ehliyetimi aldım.
  • Als mein Opa noch gelebt hat, haben wir oft Backgammon gespielt.Dedem hayattayken sık sık tavla oynardık.

Son örneğe dikkat et: ana cümlede “oft” (sık sık) var, yani ana cümledeki olay tekrarlanıyor. Ama bağlacı ana cümle değil, yan cümlenin kendisi belirler. “Dedemin hayatta olduğu dönem” bir kez yaşandı; bu yüzden als gelir.

wenn: geçmişte her seferinde olan olay

Yan cümledeki olay geçmişte birçok kez olduysa ve her seferinde aynı sonuç geldiyse wenn kullanılır. Türkçede bu cümleler çoğu zaman geniş zamanın hikâyesiyle çevrilir: “… -dığında … -ırdık”. Tekrarı açıkça göstermek için immer wenn ya da jedes Mal, wenn kullanabilirsin; ana cümlede immer, oft, jedes Jahr gibi bir kelime de aynı işi görür.

wenn ile geçmişte tekrar
  • Wenn mein Vater Nachtschicht hatte, haben wir leise gespielt.Babam gece vardiyasındayken sessizce oynardık.
  • Immer wenn Oma uns besucht hat, hat sie Kuchen mitgebracht.Büyükannem bizi her ziyaret ettiğinde pasta getirirdi.
  • Jedes Mal, wenn ich zu spät gekommen bin, war der Lehrer sauer.Her geç kaldığımda öğretmen kızardı.
  • Früher sind wir oft ans Meer gefahren, wenn es heiß war.Eskiden hava sıcak olunca sık sık denize giderdik.

gestern mi, immer mi? İpucu kelimeler

Cümlede belli bir zamanı gösteren bir kelime varsa (gestern, letztes Jahr, 2015, mit 20) olay büyük olasılıkla bir kezdir ve als gelir. Tekrarı gösteren bir kelime varsa (immer, oft, jedes Mal, jeden Sommer, früher immer) wenn gelir. Aşağıdaki tabloda aynı durumun iki yüzü yan yana.

Geçmişte als ve wenn: aynı durum, iki anlam
İpucuals (bir kez)wenn (tekrar)
gestern / immerAls ich gestern beim Arzt war, habe ich lange gewartet.Immer wenn ich beim Arzt war, habe ich lange gewartet.
letzten Winter / jeden WinterAls wir letzten Winter in Erzurum waren, hat es geschneit.Wenn wir im Winter in Erzurum waren, hat es jedes Mal geschneit.
das erste Mal / jedes MalAls ich das erste Mal Ski gefahren bin, bin ich hingefallen.Jedes Mal, wenn ich Ski gefahren bin, bin ich hingefallen.
Almanca als mı wenn mi karar şeması: geçmişte bir kez als, geçmişte tekrar, şimdi ve gelecek wenn
als yalnız geçmişteki tek olay için; geri kalan her durum wenn

Şimdi ve Gelecekte Neden Hep wenn Kullanılır?

als yalnız geçmişi anlatır; şimdiki ve gelecek zamanda zaman bağlacı olarak hiç kullanılmaz. Bu yüzden şimdi ve gelecekte olay bir kez de olsa, tekrar da etse seçim wenn’dir. Burada iki noktaya dikkat etmek gerekir: gelecekteki tek olay ve wenn’in zaman mı koşul mu bildirdiği.

Wenn ich morgen ankomme: gelecekte tek sefer

Yarın, gelecek ay ya da birkaç yıl sonra bir kez olacak bir olayı anlatırken de wenn kullanılır. Almancada gelecek anlamı çoğu zaman zaman zarfından anlaşıldığı için yan cümlede ve ana cümlede fiil genellikle Präsens’te kalır; werden ile gelecek zaman kurmak gerekmez. Türkçeye “-ınca, -dığında” ile çevrilir.

Gelecekte bir kez
  • Wenn ich morgen in Berlin ankomme, schreibe ich dir.Yarın Berlin’e varınca sana yazarım.
  • Wenn ich die Prüfung bestanden habe, feiern wir.Sınavı geçince kutlama yaparız.
  • Wenn Anna nächsten Monat Urlaub hat, fliegt sie in die Türkei.Anna gelecek ay izne çıkınca Türkiye’ye uçacak.
  • Wenn unsere Tochter sechs ist, kommt sie in die Schule.Kızımız altı yaşına girince okula başlayacak.

Wenn Anna kommt: zaman mı, koşul mu?

wenn hem “-dığında” hem “-sa” anlamına gelebildiği için bazı cümleler iki türlü anlaşılır. Wenn Anna kommt, essen wir. hem “Anna gelince yemek yeriz.” (geleceği kesin) hem de “Anna gelirse yemek yeriz.” (gelip gelmeyeceği belli değil) olabilir. Hangisi olduğunu bağlam söyler. Anlamı netleştirmek istersen zaman için sobald (-ır -maz), koşul için falls (eğer, olur da) kullanabilirsin; bunları zaman bağlaçları ve şart cümleleri derslerinde ayrıca göreceksin.

Zaman mı, koşul mu?
  • Wenn der Winter kommt, wird es früh dunkel.Kış gelince hava erken kararır. (zaman: kış kesin gelir)
  • Wenn du Hunger hast, mache ich dir ein Brot.Acıktıysan sana bir ekmek arası hazırlayayım. (koşul)
  • Sobald Anna kommt, essen wir.Anna gelir gelmez yemek yeriz. (yalnız zaman)
  • Falls Anna kommt, essen wir zusammen.Anna gelirse birlikte yemek yeriz. (yalnız koşul)

als ve wenn Cümlesinde Hangi Geçmiş Zaman Kullanılır?

als ve wenn cümleleri geçmişi anlattığında iki geçmiş zaman biçimi kullanılabilir: Perfekt ve Präteritum. Seçim fiile ve konuşma mı, yazı mı olduğuna bağlıdır. sein, haben ve modal fiillerde konuşmada da yazıda da Präteritum doğaldır: war, hatte, konnte, musste. Bu biçimleri Präteritum’da sein ve haben ve modal fiillerin Präteritum biçimleri derslerinde bulabilirsin. Öteki fiiller konuşmada genellikle Perfekt’le kullanılır (Perfekt dersi); hikâyede, kitapta ve yazıda ise Präteritum daha sık görülür (Präteritum dersi, B1).

als cümlesinde fiil: konuşma ve yazı
Fiil türüKonuşmadaYazıda ve hikâyede
seinals ich müde warals ich müde war
habenals ich keine Zeit hatteals ich keine Zeit hatte
Modal fiilals ich nicht kommen konnteals ich nicht kommen konnte
Öteki fiillerals ich angekommen binals ich ankam

İki biçim de doğrudur; A2’de öteki fiiller için Perfekt’i kullanman yeterli. Ana cümle ile yan cümlenin aynı zaman biçiminde olması da gerekmez: Als ich in Berlin war, habe ich Lena besucht. cümlesinde yan cümle Präteritum, ana cümle Perfekt’tir ve gayet doğaldır.

wenn ve als ile En Sık Yapılan Hatalar

Bu konudaki hataların çoğu, Türkçede tek bir ekin (-dığında, -ınca, -ken) hem bir kez olan hem tekrar eden olayı anlatabilmesinden ve yan cümlede fiilin yerinden gelir. Aşağıdaki her kartta doğru biçimi ve hatanın nedenini görebilirsin.

Wenn ich gestern beim Arzt war, habe ich lange gewartet.

Als ich gestern beim Arzt war, habe ich lange gewartet.

Türkçede “Dün doktordayken” ile “Doktordayken (hep)” aynı ekle kurulur. Almancada “gestern” olayın geçmişte bir kez olduğunu gösterir; bu yüzden als gelir.

Jedes Mal, als ich in Antalya war, bin ich geschwommen.

Jedes Mal, wenn ich in Antalya war, bin ich geschwommen.

Cümle geçmişte olduğu için als seçmek doğal görünür. Ama jedes Mal tekrar bildirir; geçmişte tekrar eden olayda wenn kullanılır.

Als ich morgen in Berlin bin, besuche ich dich.

Wenn ich morgen in Berlin bin, besuche ich dich.

“Bir kez olacak, o hâlde als” diye düşünmek yanıltır. als yalnız geçmişte kullanılır; gelecekteki tek olay da wenn alır.

Wenn ich ein Kind war, habe ich in einem Dorf gewohnt.

Als ich ein Kind war, habe ich in einem Dorf gewohnt.

Çocukluk yıllarca sürdüğü için “tekrar” gibi görünebilir. Ama hayatta bir kez yaşanan bir dönemdir; geçmişteki dönemler als alır.

Als ich war klein, hatte ich viele Freunde.

Als ich klein war, hatte ich viele Freunde.

Ana cümlede fiil ikinci sırada olduğu için alışkanlıkla fiil erken söylenir. als ve wenn yan cümle bağlacıdır; çekimli fiil yan cümlenin sonuna gider.

Als ich klein war, ich hatte viele Freunde.

Als ich klein war, hatte ich viele Freunde.

İngilizcede yan cümleden sonra ana cümle yine özneyle başlar (When I was little, I had …). Almancada yan cümle ana cümlenin ilk öğesi sayılır; ana cümle virgülden sonra fiille başlar.

Wann ich Zeit habe, lese ich ein Buch.

Wenn ich Zeit habe, lese ich ein Buch.

Türkçedeki “Ne zaman vaktim olsa …” kalıbı ve İngilizcedeki “when” insanı wann’a götürür. Ama wann bir soru kelimesidir; “-dığında” anlamındaki bağlaç wenn’dir.

Als ich habe angerufen, war niemand zu Hause.

Als ich angerufen habe, war niemand zu Hause.

Perfekt’te yardımcı fiil ana cümlede ikinci sırada durur, yan cümlede ise en sona geçer. Partizip II önde, habe sonda olur.

wenn, als ve wann Farkı

Türkçede “ne zaman” bir soru, “-dığında” ise bir ektir; Almancada da bu ayrım var ama üç kelimeyle yapılır. wann bir soru kelimesidir: “ne zaman?” diye sorar. Doğrudan soruda fiil ikinci sırada durur (Wann kommst du?); bir cümlenin içinde dolaylı soru olarak kullanıldığında yan cümle kurar ve fiil sona gider (Ich weiß nicht, wann er kommt.). wenn ve als ise soru sormaz, bir olayın zamanını bildirir. İngilizcedeki when bu üçünün hepsini karşıladığı için en çok karışan kelime wann’dır. Soru kelimelerinin tamamını soru kelimeleri dersinde bulursun.

wann, wenn ve als
KelimeGöreviTürkçesiÖrnek
wannsoru kelimesine zaman?Wann beginnt der Kurs? (Kurs ne zaman başlıyor?)
wanndolaylı sorune zaman … -dığınıWeißt du, wann der Kurs beginnt? (Kursun ne zaman başladığını biliyor musun?)
wennzaman / koşul bağlacı-dığında, -ınca, -saWenn der Kurs beginnt, bin ich im Urlaub. (Kurs başladığında tatilde olacağım.)
alsgeçmişte zaman bağlacı-dığında, -kenAls der Kurs begonnen hat, war ich im Urlaub. (Kurs başladığında tatildeydim.)

Hızlı bir test: “ne zaman?” diye soruyorsan ya da bir cümlenin içinde “ne zaman” bilgisini soruyorsan (Ich weiß nicht, wann …) wann; bir olayın zamanını söyleyip ardından başka bir bilgi veriyorsan wenn ya da als gelir. Son iki satırdaki örnekler aynı olayı anlatıyor; biri gelecekte olduğu için wenn, öteki geçmişte bir kez olduğu için als alıyor.

Derinleşmek İsteyenlere

als’in öteki görevleri: größer als, als Lehrer

als yalnız zaman bağlacı değildir ve bu görevlerde fiil sona gitmez. Karşılaştırmada “-den daha” anlamı verir: Mein Bruder ist größer als ich. (Kardeşim benden daha uzun.) Bunu Komparativ ve Superlativ dersinde görürsün. Bir görevi ya da sıfatı anlatırken “olarak” demektir: Ich arbeite als Krankenpfleger. (Hemşire olarak çalışıyorum.) B1’de ayrıca “sanki” anlamında als ob kalıbını öğreneceksin. Cümlede als gördüğünde, arkasından özne ve sonda bir fiil geliyorsa zaman bağlacıdır.

Ich habe gerade gekocht, als …: bir olayın araya girmesi

Hikâye anlatırken als çok sık “bir şey olurken başka bir şey oldu” anlamında kullanılır. Süren olay ana cümlede durur, çoğu zaman gerade (tam o sırada) ile; araya giren olay als cümlesindedir: Ich habe gerade gekocht, als das Telefon geklingelt hat. (Tam yemek yapıyordum ki telefon çaldı.) Wir waren gerade im Park, als es plötzlich zu regnen angefangen hat. (Parktaydık ki yağmur başladı.) Türkçedeki “-iyordum ki …” yapısının karşılığı budur.

Wenn …, dann …: ana cümlede dann

wenn cümlesi başta olduğunda ana cümle bazen dann (o zaman) ile başlar. Bu dann anlamı biraz güçlendirir, ama zorunlu değildir: Wenn ich mit der Arbeit fertig bin, dann rufe ich dich an. (İşimi bitirince o zaman seni ararım.) dann ana cümlenin ilk öğesi olduğu için fiil yine ikinci sırada, dann’ın hemen arkasında durur.

Öteki zaman bağlaçları: bevor, nachdem, während

als ve wenn iki olayın aynı zamanda ya da hemen art arda olduğunu söyler. Olayların sırasını daha açık anlatmak için başka bağlaçlar vardır: bevor (-meden önce), nachdem (-dikten sonra), während (-irken), bis (-ene kadar), seitdem (-den beri). Bevor ich zur Arbeit gehe, trinke ich einen Kaffee. (İşe gitmeden önce bir kahve içerim.) Bunların hepsi de yan cümle kurar ve fiili sona gönderir. Ayrıntıları B1 seviyesindeki zaman bağlaçları konusunda bulabilirsin.

wenn ve als Alıştırmaları

Birinci alıştırmada als, wenn ve wann arasında seçim yapacaksın. İkincide boşluğa als ya da wenn yazacaksın; zaman ipuçlarına ve tekrar kelimelerine dikkat et. Üçüncüde yan cümlede ve ana cümlede fiilin doğru biçimini ve yerini çalışacaksın.

Çoktan seçmeli

Alıştırma 1: als, wenn ya da wann?

Bağlama göre doğru kelimeyi seç.

  1. 1

    ___ ich gestern im Supermarkt war, habe ich Can getroffen.

  2. 2

    ___ ich müde bin, trinke ich einen Kaffee.

  3. 3

    Immer ___ Oma uns besucht hat, hat sie Kuchen mitgebracht.

  4. 4

    ___ kommt dein Zug in Frankfurt an? — Um 18 Uhr.

  5. 5

    ___ ich 2020 nach Deutschland gekommen bin, konnte ich kaum Deutsch.

  6. 6

    ___ du morgen in Köln bist, ruf mich bitte an!

  7. 7

    Ich weiß nicht, ___ der Deutschkurs beginnt.

Cevap anahtarı
  1. Als — gestern: geçmişte bir kez olan olay → als.
  2. Wenn — Şimdiki zamanda alışkanlık → wenn. als geçmiş dışında kullanılmaz.
  3. wenn — immer tekrar bildirir; geçmişte tekrar eden olay → wenn.
  4. Wann — Bu bir soru; cevap bir saat. Soru kelimesi wann.
  5. Als — 2020: geçmişte belli bir zamanda bir kez → als.
  6. Wenn — morgen: gelecekte bir kez; gelecekte her zaman wenn.
  7. wann — “Kursun ne zaman başladığını bilmiyorum”: dolaylı soru → wann.
Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 2: als mı, wenn mi?

Boşluğa als ya da wenn yaz. Cümle başındaysa büyük harfle başla.

  1. 1

    ich ein Kind war, habe ich in einem Dorf gewohnt.

  2. 2

    Jedes Mal, es geregnet hat, sind wir zu Hause geblieben.

  3. 3

    Mehmet war sehr glücklich, er letzte Woche die Wohnung bekommen hat.

  4. 4

    ich nächsten Monat in Berlin bin, besuche ich dich.

  5. 5

    Früher hat Lena immer Musik gehört, sie traurig war.

  6. 6

    wir im Sommer 2023 in Antalya waren, war es sehr heiß.

  7. 7

    Mein Bruder hat geweint, er den Zug verpasst hat.

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Fiilin biçimi ve yeri

Boşluğa parantezdeki fiilin doğru biçimini yaz. Fiilin yan cümlede sonda, ana cümlede virgülden hemen sonra durduğuna dikkat et.

  1. 1

    Als ich klein , hatte ich einen Hund. (sein, Präteritum)

  2. 2

    Wenn ich Zeit , koche ich gern. (haben, Präsens)

  3. 3

    Als Elif in Deutschland angekommen , konnte sie nur wenig Deutsch. (Perfekt yardımcı fiili)

  4. 4

    Als ich gestern nach Hause gekommen bin, meine Schwester schon da. (sein, Präteritum)

  5. 5

    Als Jonas krank war, er nicht zur Schule gehen. (können, Präteritum)

  6. 6

    Wenn der Bus Verspätung hat, ich zu spät zur Arbeit. (kommen, Präsens)

  7. 7

    Wenn wir morgen Zeit haben, wir ins Kino. (gehen, Präsens)

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

A2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

wenn ve als Konu Özeti

  • wenn ve als, Türkçedeki “-dığında, -ınca, -ken” anlamını veren zaman bağlaçlarıdır.
  • als yalnız geçmişte, bir kez olan olay ya da hayatın bir dönemi için kullanılır: Als ich ein Kind war, …
  • wenn geçmişte tekrar eden olaylar, şimdiki zaman ve gelecek için kullanılır; gelecekteki tek olay da wenn alır.
  • Tekrarı vurgulamak için immer wenn ya da jedes Mal, wenn denir; bu kalıplarda als kullanılmaz.
  • Bağlacı yan cümledeki olay belirler; gestern, 2020, das erste Mal gibi kelimeler als’e, immer, oft, jedes Mal wenn’e işaret eder.
  • İkisinde de çekimli fiil yan cümlenin sonuna gider; yan cümle başta ise ana cümle virgülden sonra fiille başlar.
  • wann “ne zaman?” diye soran soru kelimesidir; “-dığında” anlamında kullanılmaz.

wenn ve als Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca wenn ve als farkı nedir?

İkisi de “-dığında” demektir. als yalnız geçmişte bir kez olan olay ya da dönem için kullanılır: Als ich in Berlin war, … wenn ise geçmişte tekrar eden olaylar ve şimdiki ya da gelecek zaman için kullanılır: Wenn ich in Berlin bin, …

als ne zaman kullanılır?

Geçmişte belli bir anda olmuş tek bir olayı (Als du angerufen hast, …) ya da hayatında bir kez yaşadığın bir dönemi (Als ich Student war, …) anlatırken. Şimdiki ve gelecek zamanda als zaman bağlacı olarak kullanılmaz.

wenn geçmiş zamanda kullanılır mı?

Evet, olay geçmişte birçok kez tekrarlandıysa: Wenn ich krank war, hat meine Mutter Suppe gekocht. (Hasta olduğumda annem çorba pişirirdi.) Tek seferlik geçmiş olayda ise wenn değil als kullanılır.

immer wenn ne demek?

“Her … -dığında” demektir ve tekrarı vurgular: Immer wenn ich Lena sehe, lacht sie. (Lena’yı her gördüğümde güler.) Aynı anlamda jedes Mal, wenn da kullanılır. İkisinde de wenn kullanılır.

Gelecek zamanda als kullanılır mı?

Hayır. Gelecekte bir kez olacak olay için de wenn kullanılır: Wenn ich morgen ankomme, rufe ich dich an. (Yarın varınca seni ararım.)

wann ile wenn arasındaki fark nedir?

wann “ne zaman?” diye soran soru kelimesidir: Wann kommst du? wenn ise soru sormaz, bir olayın zamanını ya da koşulunu bildiren bağlaçtır: Wenn du kommst, kochen wir. (Gelince yemek yaparız.)

wenn ve als cümlesinde fiil nereye gelir?

Yan cümlede çekimli fiil en sona gider: als ich müde war. Yan cümle başta ise ana cümle virgülden sonra fiille başlar: Als ich müde war, bin ich früh ins Bett gegangen.

“Als ich Kind war” neden wenn değil?

Çocukluk birkaç yıl sürse de hayatta bir kez yaşanan bir dönemdir. Geçmişteki tek dönemler, tek olaylar gibi als alır. Aynı şekilde Als ich Student war, Als wir in Izmir gewohnt haben denir.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.