Logo
Almanca Portalı
B1
B1Gramer · Bağlaçlar ve Yan Cümleler

Almanca Zaman Bağlaçları: während, bevor, nachdem, bis, seitdem, sobald, solange Konu Anlatımı, Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 24 dk okuma
Kısa cevap

Zaman bağlaçları (temporale Konjunktionen), iki olayın zaman ilişkisini kuran yan cümle bağlaçlarıdır: während (-ken), bevor (-meden önce), nachdem (-dıktan sonra), bis (-ene kadar), seitdem (-dığından beri), sobald (-ır -maz), solange (-dığı sürece). Yan cümlede çekimli fiil sona gider: Bevor ich esse, wasche ich mir die Hände.

Ana cümle + virgül + zaman bağlacı + özne + … + çekimli fiil (sonda)

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca Zaman Bağlaçları Nedir?
  2. 2Zaman Bağlaçlarıyla Cümle Nasıl Kurulur?
    1. 2.1Yan cümle sonda: ana cümle + bağlaç + fiil sonda
    2. 2.2Yan cümle başta: ana cümle fiille başlar
    3. 2.3Fiil grubu: ayrılabilen fiil, modal fiil ve Perfekt
  3. 3Zaman Bağlaçları Ne Zaman Kullanılır?
  4. 4Während ve Solange: Aynı Anda Olan Olaylar
    1. 4.1Während: -ken, -dığı sırada
    2. 4.2Solange: -dığı sürece, … boyunca
  5. 5Bevor, Nachdem ve Sobald: Önce ve Sonra
    1. 5.1Bevor (ehe): -meden önce
    2. 5.2Nachdem: -dıktan sonra
    3. 5.3Sobald: -ır -maz, … olur olmaz
  6. 6Seit, Seitdem ve Bis: Başlangıç ve Bitiş Noktası
    1. 6.1Seit, seitdem: -dığından beri
    2. 6.2Bis: -ene kadar
  7. 7Nachdem ile Zaman Uyumu: Perfekt mi Plusquamperfekt mi?
  8. 8Als ve Wenn ile Zaman Cümleleri
  9. 9Zaman Bağlaçları ile En Sık Yapılan Hatalar
  10. 10Zaman Bağlaçları ile Zaman Edatları ve Zarfları Farkı
  11. 11Derinleşmek İsteyenlere
  12. 12Zaman Bağlaçları Alıştırmaları
  13. 13Zaman Bağlaçları Konu Özeti
  14. 14Zaman Bağlaçları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Zaman Bağlaçları Nedir?

Bir olayın ne zaman, ne zamandan beri, ne zamana kadar ya da ne kadar süre olduğunu ayrı bir cümleyle anlatmak istediğinde zaman bağlacı kullanırsın. Bağlacın başında durduğu cümleye Almancada Temporalsatz (zaman yan cümlesi) denir. Bu cümle ana cümledeki olaya bir zaman çerçevesi verir ve şu sorulardan birine cevap olur: Wann? (ne zaman?), Seit wann? (ne zamandan beri?), Bis wann? (ne zamana kadar?), Wie lange? (ne kadar süre?).

Türkçede bu işi çoğunlukla fiile eklenen eklerle yaparız: “yemek yaparken”, “yedikten sonra”, “uyumadan önce”, “sen gelene kadar”, “burada oturduğumdan beri”. Almancada ise bu anlamı cümlenin başındaki ayrı bir kelime taşır ve fiil yan cümlenin sonuna gider: während ich koche (yemek yaparken), nachdem ich gegessen habe (yedikten sonra). Yani Türkçedeki ek, Almancada cümlenin başına geçmiş bir kelimeye dönüşür; fiilin sonda durması ise sana Türkçeden tanıdık gelecek.

Almanca zaman bağlaçları ve Türkçe karşılıkları
BağlaçTürkçe karşılığıSoruÖrnek
während-ken, -dığı sıradaWann?während ich koche
solange-dığı sürece, … boyuncaWie lange?solange es regnet
bevor (ehe)-meden önceWann?bevor ich schlafe
nachdem-dıktan sonraWann?nachdem ich gegessen habe
sobald-ır -maz, … olur olmazWann?sobald ich ankomme
seit / seitdem-dığından beriSeit wann?seitdem ich hier wohne
bis-ene kadarBis wann?bis du kommst
als / wenn-dığında, -ıncaWann?als ich ankam

Zaman Bağlaçlarıyla Cümle Nasıl Kurulur?

Bütün zaman bağlaçları yan cümle kurar; yani bağlaçlı cümlede çekimli fiil en sona gider. Yan cümle ana cümlenin arkasında da önünde de durabilir, ama ana cümlenin kelime sırası buna göre değişir. Aşağıda iki sırayı ve yan cümledeki fiil grubunun nasıl dizildiğini göreceksin. Yan cümlenin genel kurallarını yan cümleler dersinde daha ayrıntılı bulabilirsin.

Yan cümle sonda: ana cümle + bağlaç + fiil sonda

En kolay sıra budur: önce normal bir ana cümle kurarsın, virgül koyarsın, sonra bağlaçla yan cümleyi başlatırsın. Ana cümlede hiçbir şey değişmez; çekimli fiil yine ikinci sıradadır. Yan cümlede ise bağlaç başta, özne hemen arkasında, çekimli fiil en sondadır.

Yan cümle ana cümlenin arkasında
  • Ich höre Musik, während ich koche.Yemek yaparken müzik dinlerim.
  • Wir bleiben im Café, bis der Regen aufhört.Yağmur dinene kadar kafede kalıyoruz.
  • Anna ruft dich an, sobald sie Zeit hat.Anna vakti olur olmaz seni arayacak.
  • Mehmet trinkt einen Tee, bevor er zur Arbeit fährt.Mehmet işe gitmeden önce bir çay içiyor.

Yan cümle başta: ana cümle fiille başlar

Zamanı öne çıkarmak istediğinde yan cümleyi başa alırsın. Bu durumda yan cümlenin bütünü ana cümlenin birinci konumu sayılır. Almanca ana cümlede çekimli fiil ikinci konumda durmak zorunda olduğu için, virgülden hemen sonra fiil gelir, özne fiilin arkasına geçer. Sonuçta virgülün iki yanında iki fiil yan yana durur: …, wasche ich ….

Aynı cümle iki sırayla
Yan cümle sondaYan cümle başta
Ich höre Musik, während ich koche.Während ich koche, höre ich Musik.
Wir bleiben im Café, bis der Regen aufhört.Bis der Regen aufhört, bleiben wir im Café.
Anna ruft dich an, sobald sie Zeit hat.Sobald Anna Zeit hat, ruft sie dich an.

Yan cümle başa geçince ana cümlede önce fiil, sonra özne gelir: Verb, Verb.

Fiil grubu: ayrılabilen fiil, modal fiil ve Perfekt

Yan cümlede tek bir fiil yoksa hepsi cümlenin sonunda toplanır ve çekimli olan en sona geçer. Bu kural bütün zaman bağlaçları için aynıdır. Özellikle şu dört duruma dikkat et:

  • Ayrılabilen fiil birleşir: ana cümlede Der Zug fährt ab. derken yan cümlede ön ek fiile yapışır: Ich rufe dich an, sobald der Zug abfährt. (Tren kalkar kalkmaz seni ararım.) Bu fiillerin ayrıntısı ayrılabilen fiiller konusunda.
  • Modal fiil en sonda: Wir frühstücken zusammen, bevor Lena zur Schule gehen muss. (Lena okula gitmek zorunda kalmadan önce birlikte kahvaltı ediyoruz.)
  • Perfekt'te yardımcı fiil en sonda: Nachdem ich angekommen bin, schreibe ich dir. (Vardıktan sonra sana yazarım.) Partizip II yardımcı fiilin hemen önünde durur.
  • nicht fiil grubunun önünde: Solange du nicht fertig bist, gehen wir nicht los. (Sen hazır olmadıkça yola çıkmıyoruz.)
Almanca zaman bağlaçları während, bevor ve nachdem: aynı anda, önce ve sonra anlamları örnek cümlelerle
Aynı anda, önce, sonra: üç temel zaman bağlacı

Zaman Bağlaçları Ne Zaman Kullanılır?

Hangi bağlacı seçeceğini iki olayın zaman çizgisindeki yeri belirler: aynı anda mı oluyorlar, biri öbüründen önce mi bitiyor, yoksa bir başlangıç ya da bitiş noktası mı anlatıyorsun? Aşağıdaki kartlar yedi temel durumu özetliyor; her bağlacın ayrıntısı sonraki bölümlerde.

Almanca zaman bağlaçları bevor, solange, bis ve sobald resimli örnek cümlelerle: diş fırçası, şemsiye, otobüs durağı, tren istasyonu
Günlük hayattan dört zaman cümlesi

1Aynı anda olan iki olay: während

İki olay aynı zaman diliminde oluyorsa ya da bir olay öbürü sürerken gerçekleşiyorsa während kullanılır. Türkçedeki “-ken” ya da “-dığı sırada” karşılığıdır.

  • Während Can telefoniert, schreibt er E-Mails.Can telefonda konuşurken e-posta yazıyor.
  • Während die Kinder schlafen, räume ich die Küche auf.Çocuklar uyurken mutfağı topluyorum.

2Bir durum sürdüğü sürece: solange

İki durumun süresi birbirine eşitse, biri bitince öbürü de bitiyorsa solange gelir: “-dığı sürece, … boyunca”.

  • Solange das Baby schläft, ist es ruhig im Haus.Bebek uyuduğu sürece evde sessizlik var.
  • Du kannst bei uns wohnen, solange du keine Wohnung hast.Evin olmadığı sürece bizde kalabilirsin.

3Bir olaydan önce: bevor

Ana cümledeki olay, yan cümledeki olaydan önce oluyorsa bevor kullanılır: “-meden önce”.

  • Bevor wir essen, decken wir den Tisch.Yemekten önce sofrayı kuruyoruz.
  • Lies den Vertrag genau, bevor du ihn unterschreibst.Sözleşmeyi imzalamadan önce dikkatlice oku.

4Bir olaydan sonra: nachdem

Yan cümledeki olay bitmiş, ana cümledeki olay ondan sonra geliyorsa nachdem kullanılır: “-dıktan sonra”. Yan cümlenin zamanı bir adım geridedir.

  • Nachdem Ayşe die Prüfung bestanden hat, sucht sie eine Stelle.Ayşe sınavı geçtikten sonra iş arıyor.
  • Nachdem wir den Film gesehen hatten, gingen wir essen.Filmi izledikten sonra yemeğe gittik.

5Hemen ardından: sobald

Ana cümledeki olay, yan cümledeki olay olur olmaz başlıyorsa sobald gelir: “-ır -maz”. Çoğunlukla gelecekteki bir plandan söz ederken kullanılır.

  • Sobald ich eine Wohnung gefunden habe, melde ich mich an.Bir ev bulur bulmaz adres kaydımı yaptıracağım.
  • Sobald es dunkel wird, machen wir das Licht an.Hava kararır kararmaz ışığı açarız.

6Başlangıç noktası: seit, seitdem

Bir durumun ne zamandan beri sürdüğünü anlatırken seit ya da seitdem kullanılır: “-dığından beri”. Durum çoğunlukla bugün de devam eder.

  • Seitdem Jonas Sport macht, schläft er besser.Jonas spor yapmaya başladığından beri daha iyi uyuyor.
  • Seit wir das Auto haben, fahren wir oft ans Meer.Arabamız olduğundan beri sık sık denize gidiyoruz.

7Bitiş noktası: bis

Ana cümledeki durum, yan cümledeki olay gerçekleşene kadar sürüyorsa bis kullanılır: “-ene kadar”.

  • Warte bitte, bis ich zurück bin.Ben dönene kadar bekle lütfen.
  • Bis der Handwerker kommt, haben wir kein warmes Wasser.Usta gelene kadar sıcak suyumuz yok.

Während ve Solange: Aynı Anda Olan Olaylar

İki bağlaç da eş zamanlılık anlatır, ama aynı şeyi söylemez. während iki olayın zaman olarak örtüştüğünü söyler; solange ise ana cümledeki durumun yan cümledeki durumun süresiyle sınırlı olduğunu, yani birinin öbürüne bağlı olduğunu vurgular.

Während: -ken, -dığı sırada

während ile kurulan yan cümle bir zaman dilimi açar; ana cümledeki olay bu dilimin içinde olur. İki olay da süren eylemler olabilir (Lena duş alırken Jonas kahvaltı hazırlar) ya da süren bir eylemin ortasında kısa bir olay gerçekleşebilir (doktordayken telefon çalar). İki cümle genellikle aynı zamanda kurulur: şimdiki zamanda Präsens, geçmişte Präteritum ya da Perfekt.

während ile örnekler
  • Während Lena duscht, macht Jonas das Frühstück.Lena duş alırken Jonas kahvaltıyı hazırlıyor.
  • Während ich im Zug saß, las ich ein Buch.Trende otururken kitap okudum.
  • Mein Handy klingelte, während ich beim Arzt war.Doktordayken telefonum çaldı.
  • Während du einkaufst, putze ich das Bad.Sen alışveriş yaparken ben banyoyu temizlerim.

Solange: -dığı sürece, … boyunca

solange, ana cümledeki durumun tam olarak yan cümledeki durum kadar sürdüğünü söyler: biri bitince öbürü de biter. Türkçede “-dığı sürece” ve “-dığı müddetçe” ile karşılanır, çoğu zaman da bir şart tonu taşır: “Ateşin olduğu sürece evde kal” aslında “ateşin varsa evde kal” demektir. Olumsuz solange cümlesi “-madıkça” anlamı verir.

solange ile örnekler
  • Solange du Fieber hast, bleibst du zu Hause.Ateşin olduğu sürece evde kalıyorsun.
  • Solange ich in Hamburg wohnte, fuhr ich jeden Tag mit dem Fahrrad zur Arbeit.Hamburg’da oturduğum süre boyunca her gün bisikletle işe gittim.
  • Solange der Kurs dauert, arbeite ich nur halbtags.Kurs sürdüğü müddetçe yalnız yarım gün çalışıyorum.
  • Solange es nicht regnet, sitzen wir draußen.Yağmur yağmadıkça dışarıda oturuyoruz.

Bevor, Nachdem ve Sobald: Önce ve Sonra

Bu üç bağlaç iki olayı sıraya koyar. bevor ile yan cümledeki olay sonra gelir, nachdem ile önce gelir; sobald ise iki olayın arasında neredeyse hiç zaman kalmadığını söyler.

Bevor (ehe): -meden önce

bevor ile kurulan yan cümledeki olay, ana cümledeki olaydan sonra gerçekleşir: önce ana cümle, sonra yan cümle. İki cümlede genellikle aynı zaman kullanılır; gelecekten söz ederken Präsens yeter. Türkçedeki “-meden önce” ekinde olumsuzluk eki varmış gibi görünür, ama anlam olumludur; Almancada da bevor cümlesine nicht eklenmez. Aynı anlamdaki ehe daha resmîdir, çoğunlukla yazıda ve resmî konuşmada geçer.

bevor ve ehe ile örnekler
  • Bevor ich nach Deutschland gekommen bin, habe ich in Izmir gearbeitet.Almanya’ya gelmeden önce İzmir’de çalıştım.
  • Ruf mich bitte an, bevor du kommst.Gelmeden önce beni ara lütfen.
  • Bevor Sie gehen, unterschreiben Sie bitte hier.Çıkmadan önce lütfen burayı imzalayın.
  • Ehe der Termin beginnt, müssen Sie das Formular ausfüllen.Randevu başlamadan önce formu doldurmanız gerekiyor.

Nachdem: -dıktan sonra

nachdem ile kurulan yan cümledeki olay ana cümledeki olaydan önce olmuş ve bitmiştir. Türkçede bu bitmişliği “-dıktan sonra” eki gösterir; Almancada ise yan cümlenin zamanı gösterir. Bu yüzden nachdem cümlesi ana cümleden bir zaman geride kurulur: ana cümle Präsens ise yan cümle Perfekt, ana cümle geçmişteyse yan cümle Plusquamperfekt olur. Bu kuralı aşağıdaki zaman uyumu bölümünde tablo hâlinde göreceksin.

nachdem ile örnekler
  • Nachdem ich die Wohnung besichtigt habe, entscheide ich mich.Evi gezdikten sonra karar vereceğim.
  • Nachdem Elif das Visum bekommen hatte, buchte sie den Flug.Elif vizeyi aldıktan sonra uçak biletini aldı.
  • Nachdem die Kinder ins Bett gegangen waren, sahen wir fern.Çocuklar yattıktan sonra televizyon izledik.

Sobald: -ır -maz, … olur olmaz

sobald da “sonra” anlatır, ama aradaki süreyi sıfıra indirir: yan cümledeki olay gerçekleştiği anda ana cümledeki olay başlar. Çoğu zaman gelecekteki bir söz ya da plan için kullanılır ve iki cümle de Präsens olur. Yan cümledeki olayın önce tamamen bitmesi gerektiğini vurgulamak istersen yan cümleyi Perfekt kurarsın: Sobald ich die Prüfung bestanden habe, … (Sınavı geçer geçmez …).

sobald ile örnekler
  • Sobald ich die Ergebnisse habe, schicke ich sie Ihnen.Sonuçlar elime geçer geçmez size gönderirim.
  • Sobald der Arzt Zeit hat, ruft er Sie auf.Doktorun vakti olur olmaz sizi çağıracak.
  • Sobald Can die Nachricht gelesen hatte, rief er seine Mutter an.Can mesajı okur okumaz annesini aradı.

Seit, Seitdem ve Bis: Başlangıç ve Bitiş Noktası

Bu bağlaçlar bir sürenin sınırını çizer: seit ve seitdem sürenin başladığı noktayı, bis ise bittiği noktayı gösterir. İkisinin de edat ya da zarf olarak kullanılan bir kardeşi olduğu için kelimenin cümlede hangi görevde olduğuna dikkat etmek gerekir.

Seit, seitdem: -dığından beri

Bağlaç olarak seit ile seitdem arasında anlam farkı yoktur; ikisi de “-dığından beri” demektir. Durum bugün de sürüyorsa iki cümle de Präsens olur: “Köln’de oturduğumdan beri” derken Türkçede geçmiş ekli bir biçim kullanırız, ama Almancada hâlâ orada oturduğun için seitdem ich in Köln wohne denir. Başlangıç tek bir olaysa (taşınmak, işe başlamak) yan cümle Perfekt olur, ana cümle yine Präsens kalır.

seit ve seitdem ile örnekler
  • Seitdem ich in Köln wohne, fahre ich mit der Straßenbahn zur Arbeit.Köln’de oturduğumdan beri işe tramvayla gidiyorum.
  • Seit Anna den neuen Job hat, hat sie weniger Freizeit.Anna’nın yeni bir işi olduğundan beri daha az boş vakti var.
  • Seitdem wir umgezogen sind, brauche ich nur zehn Minuten zur Arbeit.Taşındığımızdan beri işe on dakikada gidiyorum.
  • Seitdem ich hier wohne, habe ich viele nette Leute kennengelernt.Burada oturduğumdan beri birçok iyi insanla tanıştım.

Bis: -ene kadar

bis ile kurulan yan cümle bir bitiş noktası verir: ana cümledeki durum, yan cümledeki olay gerçekleşene kadar sürer. Yan cümledeki olayın tamamen bitmesi gerekiyorsa Perfekt kullanabilirsin: Wir warten, bis alle Gäste angekommen sind. Aynı kelime isimden önce edat olarak da gelir: bis Montag (pazartesiye kadar), bis zum Bahnhof (istasyona kadar). Arkasında özne ve çekimli fiil varsa bağlaç, yalnız bir isim ya da zaman ifadesi varsa edattır.

bis ile örnekler
  • Ich bleibe im Büro, bis der Bericht fertig ist.Rapor bitene kadar ofiste kalıyorum.
  • Es dauert noch zwei Wochen, bis die Möbel kommen.Mobilyaların gelmesi iki hafta daha sürecek.
  • Wir warten, bis alle Gäste angekommen sind.Bütün misafirler gelene kadar bekliyoruz.
  • Bis du zurückkommst, ist das Essen fertig.Sen dönene kadar yemek hazır olur.

Nachdem ile Zaman Uyumu: Perfekt mi Plusquamperfekt mi?

nachdem cümlesindeki olay ana cümleden önce bittiği için, yan cümle ana cümleden bir zaman geride kurulur. Kuralı akılda tutmanın kolay yolu şu: şimdi ya da gelecekten söz ediyorsan yan cümlede Perfekt, geçmişten söz ediyorsan yan cümlede Plusquamperfekt kullanırsın. İki cümlenin aynı zamanda olması (Nachdem ich esse, gehe ich.) yanlıştır.

nachdem ile zaman uyumu
Ana cümlenachdem cümlesiÖrnek
PräsensPerfektNachdem ich gefrühstückt habe, gehe ich los.
Futur IPerfektNachdem wir umgezogen sind, werden wir feiern.
PräteritumPlusquamperfektNachdem sie angerufen hatte, ging sie los.
PerfektPlusquamperfektNachdem er gegessen hatte, ist er eingeschlafen.

Plusquamperfekt = hatte/war + Partizip II. Yardımcı fiil seçimi Perfekt’teki gibidir: hareket ve durum değişikliğinde sein.

Almanca nachdem ile zaman uyumu: Präsens ile Perfekt, Präteritum ile Plusquamperfekt, aynı zaman yanlış
nachdem cümlesi ana cümleden bir zaman geride durur

Plusquamperfekt, Perfekt'in yardımcı fiilini Präteritum'a çekerek kurulur: ich habe gegessen → ich hatte gegessen, ich bin angekommen → ich war angekommen. Yani Perfekt çekimini biliyorsan Plusquamperfekt için yalnız hatte ve war biçimlerini eklemen yeterli. Bu zamanın bütün kullanımlarını Plusquamperfekt dersinde, ana cümlede kullanacağın geçmiş zaman biçimlerini Präteritum dersi sayfasında bulabilirsin.

Als ve Wenn ile Zaman Cümleleri

“-dığında, -ınca” anlamındaki en sık iki zaman bağlacı als ve wenn'dir. Kural kısaca şu: geçmişte bir kez olmuş olay için als, geçmişte tekrarlanan olaylar ile şimdiki ve gelecek zaman için wenn kullanılır. Türkçede ikisi de “-dığında” ile karşılandığı için seçim zaman ve tekrar bilgisine göre yapılır. Bütün ayrıntılar ve alıştırmalar wenn ile als farkı dersinde; burada yalnız öteki zaman bağlaçlarıyla yan yana görmen için kısa örnekler var.

als ve wenn ile örnekler
  • Als ich in Frankfurt ankam, regnete es.Frankfurt’a vardığımda yağmur yağıyordu.
  • Als Lukas zehn Jahre alt war, zog seine Familie nach Berlin.Lukas on yaşındayken ailesi Berlin’e taşındı.
  • Wenn ich nach Istanbul fliege, besuche ich immer meine Oma.İstanbul’a uçtuğumda hep büyükannemi ziyaret ederim.
  • Wenn der Unterricht zu Ende ist, gehen wir in die Mensa.Ders bitince yemekhaneye gideriz.

Zaman Bağlaçları ile En Sık Yapılan Hatalar

Zaman bağlaçlarındaki hataların çoğu iki yerden gelir: fiilin yanlış yere konması ve Türkçedeki ekin anlamının Almanca fiilin zamanına aktarılmaması. Aşağıdaki kartlarda her hatanın doğru biçimini ve nereden geldiğini görebilirsin.

Ich rufe dich an, sobald ich bin zu Hause.

Ich rufe dich an, sobald ich zu Hause bin.

İngilizcedeki “as soon as I am home” sırası Almancaya taşınmış. sobald yan cümle kurar; yan cümlede çekimli fiil (bin) en sona gider.

Nachdem ich gegessen habe, ich gehe spazieren.

Nachdem ich gegessen habe, gehe ich spazieren.

Türkçede yan cümleden sonra özneyle devam edilir (“yedikten sonra ben yürüyüşe çıkarım”). Almancada başa geçen yan cümle birinci konumu doldurur; ana cümlenin fiili hemen virgülden sonra gelir.

Nachdem ich esse, gehe ich spazieren.

Nachdem ich gegessen habe, gehe ich spazieren.

Türkçede “yedikten sonra” ekinin kendisi bitmişliği gösterir, fiilin zamanını değiştirmeye gerek kalmaz. Almancada bitmişliği fiil gösterir: ana cümle Präsens ise nachdem cümlesi Perfekt olur.

Bevor ich nicht aus dem Haus gehe, mache ich das Licht aus.

Bevor ich aus dem Haus gehe, mache ich das Licht aus.

Türkçedeki “evden çıkmadan önce” ekinde olumsuzluk eki -ma varmış gibi görünür, ama anlam olumludur. bevor cümlesine nicht eklenmez; anlam zaten olumludur, nicht cümlenin anlamını bozar.

Wir essen zu Abend. Nachdem sehen wir fern.

Wir essen zu Abend. Danach sehen wir fern.

Türkçede “ondan sonra” da “-dıktan sonra” da “sonra” kelimesiyle kurulur. Almancada nachdem bir yan cümle ister; tek başına “ondan sonra” anlamında zarf danach kullanılır.

Seit ich in Berlin gewohnt habe, fahre ich Fahrrad.

Seit ich in Berlin wohne, fahre ich Fahrrad.

Türkçedeki “oturduğumdan beri” biçimi geçmiş zaman gibi görünür. Almancada hâlâ süren bir durum Präsens ile anlatılır: seit ich in Berlin wohne.

Ich lerne seitdem zwei Jahren Deutsch.

Ich lerne seit zwei Jahren Deutsch.

Türkçede “iki yıldır” tek bir ekle söylenir. Almancada bir zaman ifadesinin önüne edat seit gelir; seitdem ise yan cümle kuran bağlaç ya da tek başına duran zarftır.

Wenn ich gestern nach Hause kam, war niemand da.

Als ich gestern nach Hause kam, war niemand da.

Türkçede “eve geldiğimde” hem tek seferlik hem tekrarlanan olay için kullanılır. Geçmişte bir kez olmuş olayda Almancada als gelir; wenn geçmişte yalnız tekrarlanan olaylar içindir.

Zaman Bağlaçları ile Zaman Edatları ve Zarfları Farkı

Aynı zaman ilişkisini Almancada üç farklı kelime türüyle anlatabilirsin: bağlaç (arkasından özne ve fiil içeren bir yan cümle gelir), edat (arkasından yalnız bir isim gelir) ve zarf (tek başına durur, önceki cümleye gönderme yapar). Anlam aynı kalır, ama kelime ve cümle yapısı değişir. Aşağıdaki tablo her zaman ilişkisinin üç biçimini yan yana gösteriyor.

Bağlaç, edat ve zarf: aynı anlam, üç yapı
AnlamBağlaç (yan cümle)Edat (+ isim)Zarf (tek başına)
öncebevor ich essevor dem Essen (Dativ)vorher, davor
sonranachdem ich gegessen habenach dem Essen (Dativ)danach, anschließend
aynı andawährend ich essewährend des Essens (Genitiv)währenddessen, inzwischen
-den beriseit(dem) ich hier wohneseit dem Umzug (Dativ)seitdem
-e kadarbis ich fertig binbis Montag, bis zum Abendbis dahin
Almanca nachdem, nach ve danach farkı: bağlaç, edat ve zarf ile aynı sonra anlamı örnek cümlelerde
“Sonra” üç yoldan: bağlaç, edat, zarf

Kelime sırasındaki fark önemlidir. Bağlaçtan sonra fiil sona gider: Nachdem ich gegessen habe, …. Edattan sonra yalnız bir isim öbeği gelir ve cümlenin fiili normal yerinde kalır: Nach dem Essen gehe ich spazieren. Zarf ise cümlenin birinci konumunu doldurur, bu yüzden hemen arkasından fiil gelir: Danach gehe ich spazieren. Edatların hal kurallarını zaman edatları ve Genitiv edatları derslerinde, vorher, danach, inzwischen gibi kelimeleri de zaman zarfları konusunda ayrıca bulabilirsin.

Derinleşmek İsteyenlere

während ile karşıtlık: “oysa, -ken”

während yalnız zaman bildirmez; iki kişiyi ya da durumu karşılaştırırken “oysa, buna karşılık” anlamı da taşır: Während Ayşe gern liest, sieht Can lieber fern. (Ayşe kitap okumayı severken Can televizyon izlemeyi tercih ediyor.) Burada iki olayın aynı anda olması gerekmez; önemli olan farktır. Karşıtlık bildiren öteki yapıları zıtlık cümleleri konusunda bulabilirsin.

Olumsuz ana cümle ile bevor ve bis

Ana cümle olumsuz olabilir; yan cümle yine olumlu kalır. Du darfst nicht fernsehen, bevor du dein Zimmer aufgeräumt hast. (Odanı toplamadan televizyon izleyemezsin.) Aynı anlamı bis ile de verebilirsin: Du darfst nicht fernsehen, bis du dein Zimmer aufgeräumt hast. (Odanı toplayana kadar televizyon yok.) İki cümlede de olumsuzluk yalnız ana cümlede, yani nicht fernsehen kısmındadır; bevor ve bis cümlesinin içine nicht girmez.

ehe ve kaum dass: daha resmî ya da daha vurgulu seçenekler

ehe, bevor ile aynı anlamdadır ve yazı dilinde, resmî metinlerde daha çok geçer: Ehe Sie den Antrag abschicken, prüfen Sie bitte alle Angaben. (Başvuruyu göndermeden önce lütfen bütün bilgileri kontrol edin.) kaum dass ise sobald’dan da kısa bir aralığı vurgular: Kaum dass wir zu Hause waren, fing es an zu regnen. (Eve varmamızla yağmurun başlaması bir oldu.) Aynı anlam kaum ile bir ana cümle olarak da kurulabilir: Kaum waren wir zu Hause, fing es an zu regnen.

Yan cümleyi isim öbeğine çevirmek (B2’ye hazırlık)

Resmî yazıda zaman yan cümlesi çoğu zaman edat + isim öbeğine dönüştürülür; cümle kısalır ve daha yazı diline yakın olur. Nachdem er angekommen war → Nach seiner Ankunft; Während wir essen → Während des Essens; Bevor ich abreise → Vor meiner Abreise; Seitdem sie umgezogen ist → Seit ihrem Umzug; Sobald ich ankomme → Gleich nach meiner Ankunft. Bunun için fiilin isim karşılığını (ankommen → die Ankunft, umziehen → der Umzug) bilmen gerekir.

Bağlaçların hepsi bir arada

Zaman bağlaçları, Almanca bağlaçların yalnız bir grubudur. Sebep, şart, amaç ve karşıtlık bildiren bağlaçlarla birlikte genel haritayı bağlaçlar sayfasında görebilirsin. Hepsinin ortak noktası yan cümle kurmaları, yani çekimli fiili sona göndermeleridir; und, aber, oder, denn gibi eşit bağlaçlar ise bu kuralın dışındadır.

Zaman Bağlaçları Alıştırmaları

Birinci alıştırmada anlama göre doğru bağlacı seçeceksin. İkincide parantezdeki fiili yan cümlede doğru zaman ve yerde yazacaksın. Üçüncüde bağlaç, edat ve zarf arasında seçim yapacaksın.

Çoktan seçmeli

Alıştırma 1: Doğru bağlacı seç

Cümlenin anlamına uyan zaman bağlacını işaretle.

  1. 1

    ___ ich koche, höre ich Radio. (ikisi aynı anda)

  2. 2

    Ich warte hier, ___ du zurückkommst. (sen dönene kadar)

  3. 3

    ___ ich in Deutschland wohne, spreche ich jeden Tag Deutsch.

  4. 4

    Ruf mich bitte an, ___ du am Bahnhof ankommst. (varır varmaz)

  5. 5

    ___ du Fieber hast, darfst du nicht in die Schule gehen.

  6. 6

    ___ wir gegessen hatten, gingen wir spazieren.

  7. 7

    Wasch dir bitte die Hände, ___ du isst. (yemekten önce)

Cevap anahtarı
  1. Während — Yemek yapmak ve radyo dinlemek aynı anda oluyor: während.
  2. bis — Bekleme, sen dönünce bitiyor: bitiş noktası bis ile verilir.
  3. Seitdem — Durum bir noktada başladı ve sürüyor; iki cümle de Präsens: seitdem.
  4. sobald — Varır varmaz aranması isteniyor: sobald.
  5. Solange — Okula gitmeme süresi ateş süresi kadar: solange.
  6. Nachdem — Yemek bitmiş, yürüyüş sonra geliyor; yan cümle Plusquamperfekt: nachdem.
  7. bevor — El yıkama yemekten önce oluyor: bevor. nachdem için yan cümle Perfekt olmalıydı.
Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 2: Fiili doğru biçimde yaz

Parantezdeki fiili yan cümlede doğru zamanda ve doğru sırayla yaz. İki kelime gerekiyorsa aralarında bir boşluk bırak.

  1. 1

    Nachdem ich die E-Mail , rufe ich dich an. (schreiben)

  2. 2

    Nachdem Lukas den Brief , lachte er laut. (lesen)

  3. 3

    Nachdem wir am Bahnhof , nahmen wir ein Taxi. (ankommen)

  4. 4

    Bevor du , mach bitte das Fenster zu. (gehen)

  5. 5

    Ich bleibe im Büro, bis die Arbeit fertig . (sein)

  6. 6

    Seitdem Elif in München , fährt sie jeden Tag mit der U-Bahn. (wohnen; hâlâ orada oturuyor)

  7. 7

    Sobald der Zug , steigen wir ein. (ankommen; Präsens)

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Bağlaç, edat ya da zarf

Boşluğa parantezdeki üç kelimeden uygun olanı yaz. Cümle başında büyük harf kullan.

  1. 1

    der Arbeit gehe ich einkaufen. (nach / nachdem / danach)

  2. 2

    Ich mache meine Hausaufgaben. spiele ich Fußball. (nach / nachdem / danach)

  3. 3

    ich gegessen habe, putze ich mir die Zähne. (nach / nachdem / danach)

  4. 4

    dem Essen wasche ich mir die Hände. (vor / bevor / vorher)

  5. 5

    Ich gehe heute Abend ins Kino. muss ich noch einkaufen. (vor / bevor / vorher)

  6. 6

    des Unterrichts darf man nicht telefonieren. (während / währenddessen / solange)

  7. 7

    Mehmet kocht das Essen. deckt Anna den Tisch. (während / währenddessen / solange)

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

B1 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Zaman Bağlaçları Konu Özeti

  • Zaman bağlaçları yan cümle kurar; çekimli fiil yan cümlenin en sonuna gider: …, bevor ich gehe.
  • Yan cümle başa geçerse ana cümle fiille başlar: Bevor ich gehe, rufe ich dich an.
  • während aynı anda, solange aynı süre boyunca, bevor önce, nachdem sonra, sobald hemen ardından, seit(dem) başlangıç, bis bitiş anlatır.
  • nachdem cümlesi bir zaman geride kurulur: ana cümle Präsens ise yan cümle Perfekt, ana cümle Präteritum ya da Perfekt ise yan cümle Plusquamperfekt.
  • Süren bir durumda seit(dem) cümlesi Präsens olur: seitdem ich hier wohne.
  • bevor cümlesine Türkçedeki -meden ekine bakıp nicht eklenmez.
  • Aynı anlamın edatı (vor, nach, während, seit, bis) ve zarfı (vorher, danach, währenddessen, seitdem, bis dahin) farklı kelime sırası ister.

Zaman Bağlaçları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca zaman bağlaçları nelerdir?

Başlıcaları während (-ken), solange (-dığı sürece), bevor ve ehe (-meden önce), nachdem (-dıktan sonra), sobald (-ır -maz), seit ve seitdem (-dığından beri), bis (-ene kadar) ile als ve wenn’dir (-dığında). Hepsi yan cümle kurar.

Nachdem Almanca ne demek, nasıl kullanılır?

nachdem “-dıktan sonra” demektir ve önce olup biten olayı anlatan yan cümleyi başlatır: Nachdem ich gegessen habe, gehe ich spazieren. Çekimli fiil sona gider ve yan cümle ana cümleden bir zaman geride kurulur.

Nachdem’den sonra hangi zaman kullanılır?

Ana cümle Präsens ya da Futur ise nachdem cümlesi Perfekt olur (nachdem ich gegessen habe). Ana cümle Präteritum ya da Perfekt ise nachdem cümlesi Plusquamperfekt olur (nachdem ich gegessen hatte).

während ile solange arasındaki fark nedir?

während iki olayın aynı zaman diliminde olduğunu söyler (“-ken”). solange ise ana cümledeki durumun tam olarak yan cümledeki durum kadar sürdüğünü söyler (“-dığı sürece”): biri bitince öbürü de biter.

seit ile seitdem arasında fark var mı?

Bağlaç olarak ikisi de “-dığından beri” demektir ve birbirinin yerine kullanılabilir. Fark başka işlerde ortaya çıkar: isimden önce yalnız edat seit gelir (seit zwei Jahren), tek başına “o zamandan beri” anlamında yalnız zarf seitdem kullanılır.

bevor ile vor arasındaki fark nedir?

bevor bağlaçtır, arkasından özne ve fiil içeren bir yan cümle gelir: bevor ich esse. vor edattır, arkasından Dativ bir isim gelir: vor dem Essen. Anlam aynıdır: “-meden önce / -den önce”.

nachdem ile danach arasındaki fark nedir?

nachdem bir yan cümle başlatır ve fiili sona gönderir: Nachdem ich gegessen habe, …. danach zarftır, önceki cümleye gönderme yapar ve arkasından fiil gelir: Ich esse. Danach gehe ich spazieren.

bis bağlaç mı, edat mı?

İkisi de olabilir. Arkasında özne ve çekimli fiil varsa bağlaçtır: bis du kommst. Arkasında yalnız bir zaman ya da yer ifadesi varsa edattır: bis Montag, bis zum Bahnhof.

Zaman bağlaçlarından sonra fiil nereye gelir?

Bağlaçlı yan cümlede çekimli fiil en sona gider. Yan cümle cümlenin başındaysa ana cümle çekimli fiille başlar, özne fiilin arkasına geçer: Sobald ich Zeit habe, rufe ich dich an.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.