Logo
Almanca Portalı
B2
B2Gramer · Bağlaçlar ve Yan Cümleler

Almanca Sebep Cümleleri Konu Anlatımı: weil, da, denn, zumal, deshalb, wegen, aufgrund ve dank, Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 27 dk okuma
Kısa cevap

Sebep cümleleri (Kausalsätze), bir olayın nedenini anlatır. Türkçedeki “-dığı için, çünkü, bu yüzden, -den dolayı” anlamlarını Almancada dört tür kelime taşır: yan cümle bağlaçları weil, da, zumal (fiil sonda), ana cümle bağlacı denn, zarflar deshalb, darum, deswegen ve isimle kurulan edatlar wegen, aufgrund, dank: Wegen des Regens bleiben wir zu Hause.

…, weil + özne + … + fiil · …, denn + özne + fiil + … · wegen + Genitiv

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca Sebep Cümleleri Nedir? Kausalsätze ve Sebep Edatları
  2. 2Sebep Bağlaçları Nasıl Kullanılır? Fiilin Yeri
    1. 2.1Weil: yeni ve önemli sebep
    2. 2.2Da: bilinen sebep ve yazı dili
    3. 2.3Denn: iki ana cümleyi bağlamak
    4. 2.4Deshalb, darum, deswegen, daher: sonuca bağlamak
    5. 2.5Zumal: üstelik … olduğu için
    6. 2.6Nämlich: sebebi sonradan açıklamak
  3. 3Sebep Edatları: wegen, aufgrund, dank, aus ve vor
    1. 3.1Wegen: Genitiv, konuşmada Dativ
    2. 3.2Aufgrund: resmî yazıda sebep
    3. 3.3Dank: olumlu sebep, sayesinde
    4. 3.4Aus ve vor: duygudan gelen sebep
  4. 4Sebep Bildiren Yapılar Ne Zaman Kullanılır?
  5. 5Weil Cümlesini Wegen ile Dönüştürmek: Fiilden İsme
    1. 5.1Weil → wegen: yan cümleyi isimleştirmek
    2. 5.2Wegen → weil: edat öbeğini cümleye açmak
  6. 6Almanca Sebep Cümleleri ile En Sık Yapılan Hatalar
  7. 7Sebep, Sonuç ve Zıtlık Farkı: weil, sodass ve obwohl
  8. 8Derinleşmek İsteyenlere
  9. 9Almanca Sebep Cümleleri Alıştırmaları
  10. 10Almanca Sebep Cümleleri Konu Özeti
  11. 11Almanca Sebep Cümleleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Sebep Cümleleri Nedir? Kausalsätze ve Sebep Edatları

Bir şeyin neden olduğunu söylemek için Almancada tek bir kalıp yoktur. Aynı sebebi bir yan cümleyle (weil es regnet), ikinci bir ana cümleyle (denn es regnet), sonucu bağlayan bir zarfla (Es regnet, deshalb …) ya da bir edat öbeğiyle (wegen des Regens) verebilirsin. Anlam büyük ölçüde aynı kalır; değişen, cümlenin yapısı ve özellikle çekimli fiilin yeridir. B2’de bu araçların hepsini bir arada kullanabilmek, aralarındaki üslup farkını bilmek ve birini ötekine dönüştürebilmek beklenir.

Türkçede sebep çoğunlukla yan cümlenin sonuna gelen bir ekle anlatılır: “Hasta olduğum için gelmiyorum.” Bu yapıda sebep önce, sonuç sonra gelir. Almancada bu sıranın karşılığı Da ich krank bin, komme ich nicht. cümlesidir. Türkçedeki “çünkü” ise sebebi sonradan ekler: “Gelmiyorum, çünkü hastayım.” Bu da Almancadaki Ich komme nicht, denn ich bin krank. yapısına yakındır. “-den dolayı, yüzünden, sayesinde” gibi isimle kurulan ifadelerin karşılığı ise edatlardır: wegen der Krankheit, dank der Hilfe.

Sebep bildiren araçlar ve Türkçe karşılıkları
TürKelimelerTürkçesiÖrnek
Yan cümle bağlacıweil, da, zumal-dığı için, -dığından…, weil sie müde ist.
Ana cümle bağlacıdennçünkü…, denn sie ist müde.
Bağlaç zarfıdeshalb, darum, deswegen, daherbu yüzden, bu nedenleDeshalb geht sie nach Hause.
Açıklama zarfınämlichçünkü, zira (sonradan)Sie ist nämlich müde.
Edatwegen, aufgrund, dank, aus, vor-den dolayı, yüzünden, sayesindewegen ihrer Müdigkeit

Sebep Bağlaçları Nasıl Kullanılır? Fiilin Yeri

Sebep bağlaçlarını ayıran şey anlamları değil, cümleye yaptıkları etkidir. weil, da ve zumal bir yan cümle başlatır ve çekimli fiili cümlenin sonuna gönderir. denn iki ana cümleyi bağlar ve sıralamaya dokunmaz. deshalb, darum, deswegen ve daher ise cümlenin bir ögesidir: başa geldiklerinde fiil hemen arkalarından gelir. nämlich da bir zarftır, ama başa gelmez. Aşağıdaki tablo altı kelimeyi aynı sebeple yan yana gösteriyor.

Sebep bağlaçları ve çekimli fiilin yeri
KelimeTürüFiilin yeriÖrnek
weilyan cümle bağlacıen sondaIch bleibe hier, weil ich krank bin.
dayan cümle bağlacıen sondaDa ich krank bin, bleibe ich hier.
zumalyan cümle bağlacıen sonda…, zumal ich auch noch krank bin.
dennana cümle bağlacı2. yerde…, denn ich bin krank.
deshalbbağlaç zarfı2. yerde (zarftan hemen sonra)Ich bin krank, deshalb bleibe ich hier.
nämlichzarf2. yerde (nämlich fiilden sonra)Ich bleibe hier. Ich bin nämlich krank.

Yan cümle ana cümleden sonra gelirse önüne, başa gelirse arkasına virgül konur.

Almanca sebep bağlaçlarında fiilin yeri: weil ile fiil sonda, denn ile fiil ikinci yerde, deshalb ile fiil zarftan hemen sonra
weil fiili sona atar, denn dokunmaz, deshalb fiili hemen arkasına çeker

Weil: yeni ve önemli sebep

weil en genel sebep bağlacıdır. Yan cümle kurar, çekimli fiil en sona gider. weil’in iki özelliği onu ötekilerden ayırır: “Warum?” (Neden?) sorusuna tek başına cevap olabilir ve sebebi dinleyen için yeni, önemli bilgi olarak sunar. Bu yüzden weil cümlesi çoğunlukla ana cümleden sonra gelir; vurgu sebepte olduğu için cümlenin sonunda durur. Ayrılabilen fiiller yan cümlede birleşik yazılır (weil der Zug um acht abfährt), Perfekt’te ve modal fiillerde ise çekimli yardımcı fiil en sondadır.

weil ile örnekler
  • Warum kommst du nicht mit? — Weil ich noch arbeiten muss.Neden gelmiyorsun? — Hâlâ çalışmam gerektiği için.
  • Elif hat die Wohnung genommen, weil sie nah am Bahnhof liegt.Elif daireyi istasyona yakın olduğu için tuttu.
  • Ich habe dich nicht angerufen, weil mein Akku leer war.Şarjım bittiği için seni aramadım.
  • Lukas ist sauer, weil ihn niemand informiert hat.Lukas kimse ona haber vermediği için kızgın.

Da: bilinen sebep ve yazı dili

da da weil gibi yan cümle kurar ve fiili sona atar. Fark vurgudadır: da ile verilen sebep çoğu zaman dinleyenin zaten bildiği ya da tartışmasız kabul edilen bir bilgidir; asıl haber ana cümlededir. Bu yüzden da cümlesi çoğunlukla başa gelir ve ardından ana cümle fiille başlar. da yazı dilinde, resmî e-postalarda ve duyurularda sık geçer. “Warum?” sorusuna tek başına cevap olamaz; o iş weil’indir.

da ile örnekler
  • Da die Mieten in München sehr hoch sind, wohnen viele Familien am Stadtrand.Münih’te kiralar çok yüksek olduğu için birçok aile şehrin dışında oturuyor.
  • Da Sie den Antrag nicht rechtzeitig eingereicht haben, können wir ihn leider nicht bearbeiten.Başvuruyu zamanında yapmadığınız için maalesef işleme alamıyoruz.
  • Da wir uns ja schon kennen, können wir uns duzen.Zaten tanıştığımıza göre birbirimize sen diyebiliriz.

Denn: iki ana cümleyi bağlamak

denn “çünkü” demektir ve weil’den farklı olarak bir ana cümle başlatır. Almanca dilbilgisinde buna “Position 0” (sıfırıncı yer) denir: denn sıralamaya sayılmaz, arkasından özne ve çekimli fiil normal ana cümle sırasıyla gelir. denn hep ikinci cümlenin başında durur; sebep cümlesini başa almak ya da “Warum?” sorusuna denn ile cevap vermek mümkün değildir. denn biraz daha yazı diline ve anlatıma yakın durur; konuşmada weil çok doğaldır. Aynı sınıftaki und, aber, oder ile birlikte eşit bağlaçlar dersinde de geçer.

denn ile örnekler
  • Wir nehmen ein Taxi, denn der letzte Bus ist schon weg.Taksiye biniyoruz, çünkü son otobüs gitti bile.
  • Mehmet lernt jeden Abend Deutsch, denn er will im Frühjahr die B2-Prüfung machen.Mehmet her akşam Almanca çalışıyor, çünkü baharda B2 sınavına girmek istiyor.
  • Bitte nimm einen Schirm mit, denn es soll heute Nachmittag regnen.Lütfen bir şemsiye al, çünkü bu öğleden sonra yağmur yağacakmış.

Deshalb, darum, deswegen, daher: sonuca bağlamak

Bu dört zarf sebebi değil sonucu başlatır: önce sebep söylenir, sonra “bu yüzden” diye sonuç gelir. Zarf cümlenin bir ögesi sayıldığı için başa geldiğinde çekimli fiil hemen arkasından, özne fiilden sonra gelir (devrik cümle). Zarf cümlenin ortasında da durabilir: Er ist krank und bleibt deshalb zu Hause. Dördü de aynı anlamdadır ve çoğu cümlede birbirinin yerine geçer.

Sonuç zarflarıyla örnekler
  • Die Heizung ist kaputt. Deshalb frieren wir seit Tagen.Kalorifer bozuk. Bu yüzden günlerdir üşüyoruz.
  • Can hat den Termin verpasst, deswegen muss er einen neuen vereinbaren.Can randevuyu kaçırdı, bu yüzden yeni bir randevu alması gerekiyor.
  • Die Straße war gesperrt, darum sind wir einen Umweg gefahren.Yol kapalıydı, bu yüzden dolambaçlı yoldan gittik.
  • Die Nachfrage ist gestiegen. Daher erhöhen wir die Preise ab Januar.Talep arttı. Bu nedenle fiyatları ocaktan itibaren artırıyoruz.

Zumal: üstelik … olduğu için

zumal B2 düzeyinde öğrenilen bir yan cümle bağlacıdır. Ana cümledeki karara ya da yargıya ek ve daha güçlü bir sebep ekler; Türkçede “hele ki, üstelik … olduğu için” diye çevrilebilir. Fiil sonda durur. zumal cümlesi neredeyse her zaman ana cümleden sonra gelir ve içinde sık sık auch, noch, ja gibi kelimeler bulunur. Yazı dilinde ve tartışmada gerekçeyi güçlendirmek için kullanılır.

zumal ile örnekler
  • Ich nehme die Wohnung, zumal sie auch noch günstig ist.Daireyi tutuyorum, hele ki fiyatı da uygun olduğu için.
  • Wir sollten heute nicht fahren, zumal die Straßen glatt sind.Bugün yola çıkmamalıyız, hele ki yollar kaygan olduğu için.
  • Die Entscheidung ist verständlich, zumal das Projekt schon zweimal verschoben worden ist.Karar anlaşılır, hele ki proje zaten iki kez ertelenmişken.

Nämlich: sebebi sonradan açıklamak

nämlich bir bağlaç değil, cümlenin ortasında duran bir zarftır. Önce bir şey söylersin, sonraki cümlede nämlich ile sebebini açıklarsın: “Gelemiyorum. Çünkü doktor randevum var.” Sebep bildiren nämlich cümlenin başına gelmez; genellikle çekimli fiilden hemen sonra, zamirlerin ardından durur. nämlich’in bir de “yani, şöyle ki” anlamında açıklama yapan kullanımı vardır (Ich komme später, nämlich am Montag.); bu kullanımda sebep bildirmez.

nämlich ile örnekler
  • Ich kann morgen nicht kommen. Ich habe nämlich einen Arzttermin.Yarın gelemiyorum. Çünkü doktor randevum var.
  • Anna spricht sehr gut Türkisch. Sie hat nämlich zwei Jahre in Izmir gelebt.Anna çok iyi Türkçe konuşuyor. Zira iki yıl İzmir’de yaşadı.
  • Beeil dich! Der Laden schließt nämlich schon um acht.Acele et! Dükkân saat sekizde kapanıyor çünkü.

Sebep Edatları: wegen, aufgrund, dank, aus ve vor

Sebebi bir cümleyle değil bir isimle vermek istediğinde edat kullanırsın. Edattan sonra fiil gelmez; isim ve onun artikeli edatın istediği hâle girer. wegen ve aufgrund Genitiv (-in hâli) alır, dank Genitiv ya da Dativ, aus ve vor ise Dativ (-e hâli). Aşağıdaki başlıklarda her edatın anlamını, halini ve üslubunu ayrı ayrı göreceksin. Genitiv biçimlerini tazelemek istersen Genitiv dersi sana yardımcı olur.

Almanca sebep edatları tablosu: wegen ve aufgrund Genitiv, dank Genitiv ve Dativ, aus ve vor Dativ ile örnekler
Edatın hali ve anlamı birlikte öğrenilir

Wegen: Genitiv, konuşmada Dativ

wegen “-den dolayı, yüzünden, nedeniyle” demektir ve hem olumsuz hem de nötr sebepler için kullanılır. Standart yazı dilinde Genitiv alır: eril ve nötr isimler -s ya da -es ekini de alır (des Regens, des Wetters). Günlük konuşmada sık sık Dativ duyarsın (wegen dem Wetter); bu konuşmada yaygındır ama resmî yazıda Genitiv seçilir. Artikelsiz tekil isimlerde, özellikle tabela ve duyurularda, ek çoğunlukla düşer: wegen Umbau geschlossen. Kişi zamirleriyle birlikte özel biçimler kullanılır: meinetwegen, deinetwegen, seinetwegen (benim yüzümden, senin yüzünden…); konuşmada duyulan wegen mir yerine standart yazı dilinde bu biçimler kullanılır.

wegen ile örnekler
  • Wegen des Streiks fallen heute viele Flüge aus.Grev nedeniyle bugün birçok uçuş iptal.
  • Jonas konnte wegen seiner Erkältung nicht zum Training kommen.Jonas soğuk algınlığı yüzünden antrenmana gelemedi.
  • Das Restaurant ist wegen Urlaub bis zum 15. August geschlossen.Restoran tatil nedeniyle 15 Ağustos’a kadar kapalı.
  • Du musst meinetwegen nicht früher gehen.Benim yüzümden erken gitmek zorunda değilsin.

Aufgrund: resmî yazıda sebep

aufgrund anlamca wegen ile aynıdır ama üslubu daha resmîdir: duyurularda, mektuplarda, haberlerde ve raporlarda tercih edilir. Genitiv alır. İsimden önce artikel ya da sıfat yoksa Genitiv görünmez; o zaman aufgrund von + Dativ kullanılır: aufgrund von Bauarbeiten. Bu derste bitişik yazım aufgrund kullanılıyor; ayrı yazılan auf Grund biçimine de rastlayabilirsin. Konuşmada aufgrund çok resmî durur; arkadaşına “wegen” demen daha doğaldır.

aufgrund ile örnekler
  • Aufgrund eines technischen Defekts fällt der Zug nach Hamburg heute aus.Teknik bir arıza nedeniyle Hamburg treni bugün iptal.
  • Aufgrund der hohen Nachfrage ist das Produkt derzeit nicht lieferbar.Yoğun talep nedeniyle ürün şu anda temin edilemiyor.
  • Aufgrund von Bauarbeiten ist die Straße bis Freitag gesperrt.İnşaat çalışmaları nedeniyle yol cumaya kadar kapalı.

Dank: olumlu sebep, sayesinde

dank yalnız olumlu bir sebep için kullanılır ve Türkçedeki “sayesinde” kelimesine karşılık gelir. Hem Genitiv hem Dativ ile doğrudur. Olumsuz bir sebeple dank kullanırsan cümle alaycı bir anlam kazanır: Dank des Staus bin ich zu spät gekommen. “trafik sayesinde geç kaldım” gibi iğneleyici duyulur. Ciddi bir cümlede olumsuz sebep için wegen ya da aufgrund seç.

dank ile örnekler
  • Dank deiner Hilfe habe ich endlich eine Wohnung gefunden.Yardımın sayesinde sonunda bir ev buldum.
  • Dank ihrer guten Vorbereitung hat Ayşe die Prüfung bestanden.İyi hazırlığı sayesinde Ayşe sınavı geçti.
  • Dank dem schnellen Eingreifen der Feuerwehr wurde niemand verletzt.İtfaiyenin hızlı müdahalesi sayesinde kimse yaralanmadı.

Aus ve vor: duygudan gelen sebep

Duyguları ve iç durumları sebep olarak verirken aus ve vor kullanılır; ikisi de Dativ alır ve isim genellikle artikelsiz gelir. Türkçede ikisi de “-den” diye çevrildiği için fark anlamdan çıkar. aus, duygunun ya da düşüncenin insanı bilerek yapılan bir eyleme yönelttiğini anlatır: meraktan mektubu açmak, nezaketten susmak. vor ise duygunun ya da durumun istemsiz, kontrol edilemeyen bir tepkiye yol açtığını anlatır: korkudan titremek, sevinçten ağlamak, yorgunluktan gözlerini açık tutamamak. Aynı duygu iki edatla da gelebilir; belirleyici olan sonuçtur.

aus ve vor karşılaştırması
aus + Dativvor + Dativ
Sonuçbilinçli eylem, kararistemsiz tepki
Kontrolkişi seçerkişi engelleyemez
ÖrnekAus Angst hat er gelogen. (Korkusundan yalan söyledi.)Vor Angst konnte er nicht sprechen. (Korkudan konuşamadı.)
Tipik isimlerNeugier, Höflichkeit, Liebe, Eifersucht, LangeweileFreude, Kälte, Müdigkeit, Hunger, Schmerz

aus yalnız duygularla sınırlı değildir; bilinçli bir gerekçe söylerken de kullanılır: aus gesundheitlichen Gründen (sağlık nedenleriyle), aus diesem Grund (bu nedenle), aus Kostengründen (maliyet nedeniyle). Örnekler: Aus Neugier hat Lena die Nachricht gelesen. (Lena meraktan mesajı okudu.) / Die Kinder haben vor Freude laut geschrien. (Çocuklar sevinçten yüksek sesle bağırdı.)

Sebep Bildiren Yapılar Ne Zaman Kullanılır?

Hangi aracı seçeceğini dilbilgisi kadar durum da belirler: bir soruya mı cevap veriyorsun, bir e-posta mı yazıyorsun, sebebi mi yoksa sonucu mu vurgulamak istiyorsun? Aşağıdaki kartlar en sık karşılaşacağın altı durumu özetliyor; kuralların ayrıntısı yukarıdaki başlıklarda.

Almanca sebep cümleleri resimli örnekler: da es regnet, wegen des Staus, deshalb bleibt er zu Hause, dank der schnellen Hilfe
Bağlaç, zarf ya da edat: aynı işi gören dört yol

1“Warum?” sorusuna cevap: weil

Bir soruya kısa cevap verirken ana cümleyi tekrarlamazsın; weil cümlesi tek başına yeter. Bu yalnız weil ile olur.

  • Warum bist du so müde? — Weil ich schlecht geschlafen habe.Neden bu kadar yorgunsun? — Kötü uyuduğum için.
  • Warum lernst du Deutsch? — Weil ich in Deutschland studieren möchte.Neden Almanca öğreniyorsun? — Almanya’da okumak istediğim için.

2Bilinen bir durumdan hareket etmek: da

Konuşan ile dinleyenin bildiği bir arka planı öne alıp asıl söyleyeceğini ana cümlede verirken da kullanılır.

  • Da heute Feiertag ist, haben alle Geschäfte zu.Bugün tatil olduğu için bütün dükkânlar kapalı.
  • Da du ja mit dem Auto hier bist, kannst du mich vielleicht mitnehmen?Madem arabayla geldin, beni de bırakabilir misin?

3Anlatırken sebebi sonradan eklemek: denn, nämlich

Önce olanı anlatıp sebebini ikinci bir cümleyle eklemek istediğinde denn (aynı cümlede) ya da nämlich (yeni cümlede) doğal durur.

  • Wir sind früher gegangen, denn die Musik war zu laut.Erken çıktık, çünkü müzik çok yüksekti.
  • Ich esse heute nichts mehr. Ich habe nämlich mittags viel gegessen.Bugün artık bir şey yemiyorum. Çünkü öğlen çok yedim.

4Sonucu öne çıkarmak: deshalb, deswegen, darum

Sebep zaten söylendiyse ve şimdi ondan çıkan sonucu ya da kararı vurgulamak istiyorsan sonuç zarfı kullanırsın.

  • Der Kurs ist voll. Deshalb stehst du jetzt auf der Warteliste.Kurs dolu. Bu yüzden şimdi bekleme listesindesin.
  • Ich habe morgen früh eine Prüfung, deswegen gehe ich heute nicht aus.Yarın sabah sınavım var, bu yüzden bu akşam dışarı çıkmıyorum.

5Resmî yazı ve duyuru: aufgrund, wegen + Genitiv, da

İş e-postasında, kurum mektubunda ya da duyuruda sebep çoğunlukla edat öbeğiyle ya da da cümlesiyle verilir; cümle kısalır ve resmîleşir.

  • Aufgrund einer Erkrankung kann ich am Montag nicht zur Arbeit kommen.Hastalık nedeniyle pazartesi işe gelemeyeceğim.
  • Wegen der Sanierung bleibt das Schwimmbad im Juli geschlossen.Tadilat nedeniyle yüzme havuzu temmuzda kapalı kalacak.

6Gerekçeyi güçlendirmek: zumal

Bir karar için zaten bir sebep varken üstüne daha güçlü bir sebep eklemek istediğinde, özellikle tartışmada ve yazılı görüş bildirirken zumal kullanılır.

  • Ein Umzug lohnt sich nicht, zumal die neue Stelle nur befristet ist.Taşınmaya değmez, hele ki yeni işin süresi sınırlı olduğu için.
  • Ich würde das Angebot annehmen, zumal du dort mehr verdienst.Ben teklifi kabul ederdim, hele ki orada daha çok kazanacağın için.

Weil Cümlesini Wegen ile Dönüştürmek: Fiilden İsme

B2’nin önemli becerilerinden biri aynı sebebi iki biçimde söyleyebilmektir: fiilli bir yan cümleyle (Verbalstil) ya da isimli bir edat öbeğiyle (Nominalstil). Resmî metinlerde isimli biçim, konuşmada fiilli biçim daha doğaldır. Bu bölümde iki yönü ayrı ayrı göreceksin: yan cümleden edat öbeğine ve edat öbeğinden yan cümleye.

Weil → wegen: yan cümleyi isimleştirmek

Yan cümleyi edat öbeğine çevirirken dört adım uygularsın. Fiilin ya da sıfatın isim karşılığını bul (regnen → der Regen, krank sein → die Krankheit, sich verspäten → die Verspätung). Yan cümlenin öznesi isimse Genitiv ile isme bağlanır (der Zug → die Verspätung des Zuges); zamirse iyelik zamirine dönüşür (sie → ihre Krankheit). Zarflar ve yüklem sıfatları ismin önünde çekimli sıfat olur (stark → der starke Regen). Son olarak edatın istediği hâli uygula: wegen ve aufgrund için Genitiv. Sıfat eklerini hatırlamak için sıfat çekimi dersine bakabilirsin.

Yan cümleden edat öbeğine
Yan cümle (Verbalstil)Edat öbeği (Nominalstil)Türkçesi
weil es stark regnetwegen des starken Regensşiddetli yağmur yüzünden
weil sie krank istwegen ihrer Krankheithastalığı yüzünden
da der Zug sich verspätet hataufgrund der Verspätung des Zugestrenin rötarı nedeniyle
weil die Mieten hoch sindwegen der hohen Mietenyüksek kiralar yüzünden
weil er viel gearbeitet hatwegen seiner vielen Arbeitçok çalışmasından dolayı
weil du mir geholfen hastdank deiner Hilfeyardımın sayesinde

Edat öbeğinde zaman bilgisi kaybolur; geçmişte mi, şimdi mi olduğunu ana cümlenin zamanı gösterir.

Almanca weil cümlesini wegen ile dönüştürme: weil es stark schneit, wegen des starken Schnees ve weil sie krank ist, wegen ihrer Krankheit
Fiil isme, özne iyelik ya da Genitiv’e, sıfat çekimli sıfata dönüşür

Wegen → weil: edat öbeğini cümleye açmak

Ters yönde edat öbeğindeki ismin fiil ya da sıfat karşılığını bulursun ve bir özne eklersin. Genitiv’deki isim ya da iyelik zamiri yan cümlenin öznesi olur (wegen seiner Krankheit → weil er krank ist). Zaman bilgisini ana cümleden alırsın: ana cümle geçmişteyse yan cümle de çoğunlukla geçmiş zamanda olur. Konuşurken bu yön çok işine yarar; resmî bir metni anlatırken cümleyi sadeleştirmenin en kolay yoludur.

Edat öbeğinden yan cümleye
  • Wegen des Lärms konnte ich nicht schlafen. → Weil es so laut war, konnte ich nicht schlafen.Gürültü yüzünden uyuyamadım. → Çok gürültülü olduğu için uyuyamadım.
  • Aufgrund des Personalmangels bleibt die Praxis geschlossen. → Da Personal fehlt, bleibt die Praxis geschlossen.Personel eksikliği nedeniyle muayenehane kapalı kalıyor. → Personel eksik olduğu için muayenehane kapalı kalıyor.
  • Dank seiner Erfahrung fand er schnell eine Stelle. → Weil er viel Erfahrung hatte, fand er schnell eine Stelle.Deneyimi sayesinde hemen iş buldu. → Çok deneyimi olduğu için hemen iş buldu.

Almanca Sebep Cümleleri ile En Sık Yapılan Hatalar

Sebep cümlelerindeki hataların çoğu çeviriden gelir: Türkçede “çünkü”den sonra düz bir cümle gelir, “-den dolayı” hem isimle hem fiille kurulabilir ve “-den” eki aus ile vor’u ayırmaz. Aşağıdaki her kartta doğru biçimi ve hatanın kaynağını görebilirsin.

Ich komme nicht, weil ich habe keine Zeit.

Ich komme nicht, weil ich keine Zeit habe.

weil çoğu zaman “çünkü” diye öğrenilir ve Türkçede “çünkü”den sonra düz bir cümle geldiği için fiil yerinde bırakılır. weil bir yan cümle bağlacıdır; çekimli fiil en sona gider. Konuşmada weil’den sonra düz sıralama da duyulur, ama standart yazı dilinde hata sayılır.

Ich komme nicht, denn ich keine Zeit habe.

Ich komme nicht, denn ich habe keine Zeit.

weil kuralını denn’e de uygulamak bir aşırı düzeltmedir. denn iki ana cümleyi bağlar ve sıralamaya dokunmaz; özne ve fiil normal ana cümle sırasında kalır.

Deshalb ich bleibe zu Hause.

Deshalb bleibe ich zu Hause.

Türkçede “Bu yüzden ben evde kalıyorum” derken özne zarftan sonra gelir. Almancada deshalb cümlenin ilk ögesidir; ikinci yere çekimli fiil gelmek zorundadır, özne fiilden sonraya geçer.

Wegen ich krank bin, bleibe ich zu Hause.

Weil ich krank bin, bleibe ich zu Hause. / Wegen meiner Krankheit bleibe ich zu Hause.

Türkçede “hasta olmamdan dolayı” derken fiil isimleşir ve “-den dolayı” onu sorunsuz alır. wegen ise bir edattır; arkasından yalnız isim öbeği gelir, cümle gelmez. Cümle kurmak istiyorsan weil ya da da kullan.

Warum hast du abgesagt? — Da ich krank war.

Warum hast du abgesagt? — Weil ich krank war.

Türkçede iki bağlaç da “-dığı için” diye çevrildiğinden birbirinin yerine geçebilir sanılır. “Warum?” sorusuna tek başına cevap olabilen sebep cümlesi yalnız weil cümlesidir; da cümlesi ana cümlesiz kalamaz.

Dank des Unfalls kamen wir zu spät.

Wegen des Unfalls kamen wir zu spät.

dank “sayesinde” demektir ve olumlu bir sebep ister. Türkçede de “kaza sayesinde geç kaldık” alaycı duyulur; Almancada da öyledir. Olumsuz sebep için wegen ya da aufgrund kullanılır.

Die Kinder haben aus Kälte gezittert.

Die Kinder haben vor Kälte gezittert.

Türkçede “soğuktan” ve “meraktan” aynı -den ekiyle kurulduğu için edat rastgele seçilir. Titremek istemsiz bir tepkidir; istemsiz tepkinin sebebi vor ile verilir: vor Kälte zittern. Bilinçli bir eylemin sebebi ise aus ile verilir: aus Neugier den Brief öffnen.

Ich gehe nicht mit. Nämlich bin ich müde.

Ich gehe nicht mit. Ich bin nämlich müde.

Türkçedeki “çünkü” cümlenin başına geldiği için nämlich de başa konur. nämlich cümlenin ilk ögesi olamaz; çekimli fiilden sonra, cümlenin ortasında durur.

Wegen des Regen bleiben wir zu Hause.

Wegen des Regens bleiben wir zu Hause.

Artikel zaten değiştiği için ismin de ek alacağı kolayca gözden kaçar. Genitiv’de eril ve nötr isimler artikelin yanında kendileri de -s ya da -es eki alır: des Regens, des Wetters.

Sebep, Sonuç ve Zıtlık Farkı: weil, sodass ve obwohl

Sebep cümleleri iki komşu yapıyla sık karıştırılır: sonuç cümleleri (sodass, also, deshalb) ve zıtlık cümleleri (obwohl, trotzdem, trotz). Üçü de iki olay arasındaki ilişkiyi kurar ve hepsinde yan cümle bağlacı, zarf ve edat biçimi vardır. Fark ilişkinin yönündedir: sebep olayın nedenini, sonuç olaydan çıkanı, zıtlık ise beklentiye ters düşen durumu anlatır. Aynı iki olay üzerinde bakınca fark netleşir.

Sebep, sonuç ve zıtlık: aynı durum, üç ilişki
İlişkiYan cümleZarfEdat
Sebep (Neden?)Wir bleiben zu Hause, weil es stark regnet.Es regnet stark, deshalb bleiben wir zu Hause.Wegen des starken Regens bleiben wir zu Hause.
Sonuç (Ne oldu?)Es regnet stark, sodass wir zu Hause bleiben.Es regnet stark, also bleiben wir zu Hause.–
Zıtlık (Rağmen)Wir gehen spazieren, obwohl es stark regnet.Es regnet stark, trotzdem gehen wir spazieren.Trotz des starken Regens gehen wir spazieren.

Sonucu tek başına veren bir edat yoktur; sonuç sodass ya da also gibi bir bağlaç veya zarfla anlatılır. deshalb’ın hem bu derste hem sonuç konusunda geçmesinin nedeni de budur: deshalb sebebi değil ondan çıkan sonucu başlatır; sebebi taşıyan, deshalb’dan önceki cümledir. Zıtlıkta ise beklenen sonuç gerçekleşmez: yağmur yağıyor ama yine de yürüyüşe çıkıyoruz. Sonuç yapılarının ayrıntısını sonuç cümleleri, zıtlığın ayrıntısını zıtlık cümleleri ve obwohl ve trotzdem derslerinde bulacaksın. Bir eylemin sebebini değil amacını anlatmak istiyorsan (um … zu, damit) amaç cümleleri dersine geç.

Derinleşmek İsteyenlere

Konuşma dilinde weil + ana cümle sırası

Günlük konuşmada weil’den sonra kısa bir duraklama ve ardından ana cümle sırası sık duyulur: Ich komm heute nicht, weil – ich hab echt keine Zeit. Bu kullanımda weil neredeyse denn gibi davranır ve arkasından gelen cümle bir açıklama ya da yorumdur. Konuşmada doğaldır, ama yazıda, resmî e-postada ve sınav metinlerinde standart sıralama (fiil sonda) kullanılır. Kendi yazılarında bu biçimi kullanma; yalnız duyduğunda tanı.

Yazı dilinde başka sebep edatları: infolge, angesichts, mangels

Resmî ve akademik metinlerde Genitiv alan başka sebep edatları da geçer. infolge bir olayın sonucunda (infolge des Unwetters: fırtınanın sonucunda), angesichts bir durumu göz önüne alarak (angesichts der hohen Kosten: yüksek maliyetler karşısında), mangels bir şeyin eksikliği yüzünden (mangels Beweisen: delil yetersizliğinden) anlamı verir. Bunlar konuşmada pek kullanılmaz. Ayrıntılı liste Genitiv edatları dersinde.

wegen isimden sonra: des Wetters wegen

wegen ismin arkasına da gelebilir: des Wetters wegen, der Kinder wegen. Bu sıralama daha eski ve seçkin bir üslup taşır, bugün çoğunlukla yazıda ya da kalıplarda görülür. Aynı mantıkla kurulan um … willen (için, hatırına) kalıbı da vardır: um des Friedens willen (barış hatırına). Konuşmada normal sıra, yani wegen önde, kullanılır.

meinetwegen: “benim yüzümden” ve “bence sakıncası yok”

meinetwegen, deinetwegen, seinetwegen, ihretwegen, unsertwegen, euretwegen biçimleri “benim yüzümden / benim için” anlamı taşır: Bist du meinetwegen so früh aufgestanden? (Benim için mi bu kadar erken kalktın?) Ama meinetwegen günlük konuşmada ayrıca “bence sakıncası yok, olur” anlamında da kullanılır: Können wir das Fenster aufmachen? — Meinetwegen. (Pencereyi açabilir miyiz? — Benim için sakıncası yok.) Hangi anlamın kastedildiğini bağlam gösterir.

Sebebi isimle anlatmak: der Grund, es liegt daran

Özellikle sunumda, yazılı görüşte ve tartışmada sebebi bir isimle de verebilirsin: Der Grund dafür ist, dass … (Bunun sebebi … olmasıdır), Das liegt daran, dass … (Bu … olmasından kaynaklanıyor), Aus diesem Grund … (Bu nedenle …). Örnek: Viele Menschen ziehen aufs Land. Das liegt vor allem daran, dass die Mieten in den Städten stark gestiegen sind. (Birçok insan kırsala taşınıyor. Bu, özellikle şehirlerde kiraların çok artmasından kaynaklanıyor.)

Almanca Sebep Cümleleri Alıştırmaları

Birinci alıştırmada cümlenin dizilişine bakarak doğru bağlacı ya da edatı seçeceksin. İkincide edatlardan sonraki artikeli, eki ya da doğru edatı yazacaksın. Üçüncüde yan cümle ile edat öbeği arasında dönüştürme yapacaksın.

Çoktan seçmeli

Alıştırma 1: Doğru kelimeyi seç

Boşluktan sonra fiilin nerede durduğuna ve anlama bak.

  1. 1

    Ich gehe heute früh ins Bett, ___ ich morgen um fünf aufstehen muss.

  2. 2

    Wir nehmen ein Taxi, ___ der letzte Bus ist schon weg.

  3. 3

    Die Heizung ist kaputt. ___ frieren wir seit Tagen.

  4. 4

    Warum hast du nicht angerufen? — ___ mein Akku leer war.

  5. 5

    Ich kann morgen nicht kommen. Ich habe ___ einen Arzttermin.

  6. 6

    Ich nehme die Wohnung, ___ sie auch noch günstig ist.

  7. 7

    ___ des Streiks fallen heute viele Flüge aus.

  8. 8

    Lukas konnte ___ Hunger nicht einschlafen.

Cevap anahtarı
  1. weil — Çekimli fiil (muss) en sonda; bu dizilişi yan cümle bağlacı weil kurar.
  2. denn — Özneden sonra hemen fiil (ist) geliyor; ana cümle sırası denn ile olur.
  3. Deshalb — Boşluktan hemen sonra çekimli fiil geliyor; ilk yeri dolduran zarf deshalb.
  4. Weil — “Warum?” sorusuna tek başına cevap olabilen yalnız weil cümlesidir.
  5. nämlich — Sebep ikinci cümlede ve cümlenin ortasında veriliyor; bu yerde nämlich durur.
  6. zumal — Fiil sonda ve “auch noch” ek bir sebep ekliyor: zumal.
  7. Wegen — Olumsuz sebep ve Genitiv: wegen. dank olumlu sebep ister, vor duygular içindir.
  8. vor — Uykusunun kaçması istemsiz bir tepkidir; istemsiz tepkinin sebebi vor ile verilir: vor Hunger. dank olumlu sebep ister.
Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 2: Edattan sonra doğru biçim

Boşluğa parantezdeki ipucuna göre tek kelime yaz.

  1. 1

    Wegen Regens fällt das Spiel aus. (belirli artikel, der Regen)

  2. 2

    Aufgrund hohen Nachfrage ist das Produkt ausverkauft. (belirli artikel, die Nachfrage)

  3. 3

    Dank Hilfe habe ich die Prüfung bestanden. (dein, die Hilfe)

  4. 4

    Wir bleiben wegen des schlechten zu Hause. (das Wetter)

  5. 5

    Er hat Liebe zu seiner Familie auf die Stelle im Ausland verzichtet. (aus / vor)

  6. 6

    Die Kinder haben Freude laut geschrien. (aus / vor)

  7. 7

    Kostengründen wird das Projekt verschoben. (aus / vor, cümle başında)

  8. 8

    Bist du so früh aufgestanden? (wegen + ich, tek kelime)

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Dönüştürme

Birinci cümleyle aynı anlamı veren ikinci cümledeki boşluğu tek kelimeyle doldur.

  1. 1

    Weil es stark schneit, … → Wegen des starken … (der Schnee)

  2. 2

    Weil er krank ist, … → Wegen Krankheit … (iyelik zamiri)

  3. 3

    Da der Zug sich verspätet hat, … → Aufgrund der des Zuges … (isim)

  4. 4

    Weil die Mieten hoch sind, … → Wegen der Mieten … (sıfat)

  5. 5

    Wegen des Lärms konnte ich nicht schlafen. → Weil es so laut , konnte ich nicht schlafen. (sein, Präteritum)

  6. 6

    Ich war müde. Deshalb bin ich früh gegangen. → Ich bin früh gegangen, ich müde war. (yan cümle bağlacı; “Warum?” sorusuna tek başına cevap olabilir)

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

B2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Almanca Sebep Cümleleri Konu Özeti

  • weil, da, zumal yan cümle kurar, çekimli fiil sona gider: …, weil ich keine Zeit habe.
  • weil yeni ve önemli sebebi verir ve “Warum?” sorusuna tek başına cevap olur; da bilinen sebebi verir, çoğu zaman başa gelir ve yazıda sıktır; zumal ek ve güçlü bir sebep ekler.
  • denn iki ana cümleyi bağlar, sıralama değişmez: …, denn ich habe keine Zeit. nämlich sebebi ikinci cümlede, fiilden sonra verir.
  • deshalb, deswegen, darum, daher sonucu başlatır; başa geldiklerinde fiil hemen arkalarından gelir: Deshalb bleibe ich zu Hause.
  • wegen ve aufgrund Genitiv alır (wegen konuşmada Dativ ile de duyulur); aufgrund resmîdir; dank yalnız olumlu sebep içindir ve Genitiv ya da Dativ alır.
  • aus + Dativ bilinçli eylemin sebebini, vor + Dativ istemsiz tepkinin sebebini verir: aus Neugier, vor Angst.
  • Yan cümle edat öbeğine dönüştürülebilir: fiil isme, özne Genitiv’e ya da iyelik zamirine, sıfat çekimli sıfata döner: weil sie krank ist → wegen ihrer Krankheit.

Almanca Sebep Cümleleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almancada weil, da ve denn farkı nedir?

weil ve da yan cümle kurar, fiil sona gider; denn ana cümle bağlar, fiil ikinci yerde kalır. weil yeni sebebi verir ve “Warum?” sorusuna tek başına cevap olabilir; da bilinen sebebi verir ve çoğunlukla başa gelir; denn sebebi ikinci cümle olarak ekler ve başa gelemez.

weil’den sonra fiil nereye gelir?

Çekimli fiil yan cümlenin en sonuna gider: …, weil ich heute arbeiten muss. Perfekt’te yardımcı fiil sondadır: …, weil ich den Bus verpasst habe. Ayrılabilen fiiller yan cümlede birleşik yazılır: …, weil der Zug um acht abfährt.

Almanca zumal ne demek, nasıl kullanılır?

zumal “hele ki, üstelik … olduğu için” anlamında, ana cümledeki karara ek ve daha güçlü bir sebep ekleyen yan cümle bağlacıdır. Fiil sona gider ve zumal cümlesi genellikle ana cümleden sonra gelir: Wir sollten nicht fahren, zumal die Straßen glatt sind.

wegen Genitiv mi alır, Dativ mi?

Standart yazı dilinde Genitiv alır: wegen des Wetters. Günlük konuşmada Dativ de çok duyulur (wegen dem Wetter), ama resmî yazıda Genitiv kullanılır. Kişi zamirleriyle meinetwegen, deinetwegen gibi birleşik biçimler kullanılır.

aufgrund ile wegen arasındaki fark nedir?

Anlam aynıdır: “-den dolayı, nedeniyle”. Fark üsluptadır: aufgrund resmî yazıya, duyurulara ve haberlere aittir; wegen hem konuşmada hem yazıda kullanılır. Artikelsiz isimde aufgrund von + Dativ gelir: aufgrund von Bauarbeiten.

dank ne zaman kullanılır?

Olumlu bir sebep söylerken, Türkçedeki “sayesinde” anlamında: Dank deiner Hilfe habe ich es geschafft. Genitiv ya da Dativ alır. Olumsuz bir sebeple kullanılırsa alaycı duyulur.

aus ve vor farkı nedir?

İkisi de duygudan gelen sebebi verir ve Dativ alır. aus, duygunun bilinçli bir eyleme yol açtığını (aus Neugier den Brief öffnen), vor istemsiz bir tepkiye yol açtığını (vor Angst zittern) anlatır.

deshalb ile weil aynı anlama mı gelir?

Hayır, yönleri terstir. weil sebebi başlatır (…, weil es regnet), deshalb ise sonucu başlatır (Es regnet, deshalb bleiben wir zu Hause.). deshalb başa geldiğinde fiil hemen arkasından gelir.

Weil cümlesini wegen ile nasıl dönüştürürüm?

Fiil ya da sıfatın isim karşılığını bul, özneyi Genitiv’e ya da iyelik zamirine çevir, sıfatları çekimli sıfat yap ve wegen’in istediği Genitiv’i uygula: weil es stark regnet → wegen des starken Regens, weil sie krank ist → wegen ihrer Krankheit.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.