Almanca Öznesiz Passiv (Es wird getanzt): es’li ve es’siz Yapı, Dativ Fiiller, Örnekler ve Alıştırmalar
Öznesiz Passiv (unpersönliches Passiv), nesnesi olmayan bir eylemin edilgen anlatımıdır: Hier wird nicht geraucht. (Burada sigara içilmez.) Türkçedeki “dans edildi, çalışılıyor, gülündü” yapısına karşılık gelir. Cümlede özne olmadığı için fiil hep tekil kalır; ilk yer boşsa onu yalnızca yer tutucu es doldurur: Es wird getanzt.
(Es / başka öğe) + wird + … + Partizip II
Bu derste öğreneceklerin
- 1Öznesiz Passiv Nedir? Es wird getanzt Ne Demek?
- 2Öznesiz Passiv Nasıl Kurulur?
- 3Öznesiz Passiv Zamanları ve Modal Fiillerle Kullanımı
- 4Hangi Fiillerle Öznesiz Passiv Kurulur?
- 5Öznesiz Passiv Ne Zaman Kullanılır?
- 6Olumsuz, Soru ve Yan Cümlede Öznesiz Passiv
- 7Öznesiz Passiv ile En Sık Yapılan Hatalar
- 8Öznesiz Passiv, Kişisel Passiv ve man Farkı
- 9Derinleşmek İsteyenlere
- 10Öznesiz Passiv Alıştırmaları
- 11Öznesiz Passiv Konu Özeti
- 12Öznesiz Passiv Hakkında Sık Sorulan Sorular
Öznesiz Passiv Nedir? Es wird getanzt Ne Demek?
Bildiğin edilgen çatı cümlesinde aktif cümlenin Akkusativ nesnesi özne olur: Man putzt die Wohnung. → Die Wohnung wird geputzt. (Ev temizleniyor.) Peki aktif cümlede Akkusativ nesne hiç yoksa ne olur? Man tanzt. cümlesinde dans edilen bir şey yoktur; yalnız dans etme eylemi vardır. Böyle bir cümle de Passiv’e çevrilebilir, ama ortaya çıkan cümlenin öznesi olmaz: Es wird getanzt. (Dans ediliyor.) Bu yapıya öznesiz Passiv ya da Almanca terimiyle unpersönliches Passiv denir.
Öznesiz Passiv’de dikkat eylemin kendisindedir. Kim dans ediyor, kim çalışıyor, kim gülüyor sorusu cevapsız kalır ya da önemsizdir; önemli olan bir yerde ya da bir zamanda o eylemin yapılmasıdır: Auf der Hochzeit wurde bis drei Uhr getanzt. (Düğünde saat üçe kadar dans edildi.) In dieser Firma wird viel gearbeitet. (Bu şirkette çok çalışılır.)
| Aktif cümle | Passiv cümle | Özne | |
|---|---|---|---|
| Akkusativ nesne var | Man repariert das Fahrrad. | Das Fahrrad wird repariert. | das Fahrrad |
| Akkusativ nesne yok | Man tanzt. | Es wird getanzt. | yok (es yalnız yer tutar) |
| Dativ nesne var | Man hilft dem Kind. | Dem Kind wird geholfen. | yok (dem Kind Dativ kalır) |
Öznesiz Passiv Nasıl Kurulur?
Öznesiz Passiv üç kurala dayanır: aktif cümleden dönüştürme adımları, hep tekil kalan werden ve ilk yeri dolduran es. Üçünü de aynı örnek cümle üzerinden göreceksin.
Aktiften öznesiz Passiv’e: üç adım
Öznesiz Passiv’e çoğu zaman man ile kurulmuş aktif bir cümleden gelinir. Birinci adım: man cümleden çıkar. İkinci adım: çekimli fiil Partizip II olur ve cümlenin sonuna gider; yerine werden’in tekil biçimi gelir. Üçüncü adım: cümlenin geri kalanı (zaman, yer, Dativ nesne, edatlı öbek) olduğu gibi kalır. Başa bir öğe gelmiyorsa ilk yere es konur.
- Man arbeitet hier auch samstags. → Hier wird auch samstags gearbeitet.Burada cumartesi de çalışılır.
- Man lachte den ganzen Abend. → Den ganzen Abend wurde gelacht.Bütün akşam gülündü.
- Man wartet vor dem Amt. → Vor dem Amt wird gewartet.Dairenin önünde bekleniyor.
- Man feiert heute. → Es wird heute gefeiert.Bugün kutlama yapılıyor.
Werden + Partizip II: fiil hep tekil
Kişisel Passiv’de werden özneye göre çekilir: Das Fenster wird geputzt. ama Die Fenster werden geputzt. Öznesiz Passiv’de ise fiilin uyacağı bir özne yoktur. Bu yüzden werden her zaman üçüncü tekil şahıs biçiminde kalır: Präsens’te wird, Präteritum’da wurde. Cümlede kaç kişi olursa olsun, Dativ nesne çoğul olsa bile bu değişmez.
| Yapı | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Kişisel Passiv | Das Fenster wird geputzt. | Die Fenster werden geputzt. |
| Öznesiz Passiv (fiil) | Es wird getanzt. | – (çoğul biçim yok) |
| Öznesiz Passiv (Dativ) | Dem Kind wird geholfen. | Den Kindern wird geholfen. |
Den Kindern çoğuldur ama Dativ’dir, özne değildir; fiil yine wird.
Es: Vorfeld’i dolduran yer tutucu
Almanca düz cümlede çekimli fiil ikinci yerdedir; ondan önceki tek yere Vorfeld (ön alan) denir. Öznesiz Passiv’de bu yere konacak bir özne olmadığı için, başka bir öğe de yoksa yeri es doldurur: Es wird getanzt. Bu es bir zamir değildir, hiçbir şeyi karşılamaz ve Türkçeye çevrilmez. Tek görevi fiilin ikinci yerde kalmasını sağlamaktır. Vorfeld’e zaman, yer, Dativ nesne ya da edatlı öbek gibi başka bir öğe gelince es düşer; cümlenin ortasına ya da sonuna kaymaz.
| Vorfeld (1. yer) | Fiil (2. yer) | Orta alan | Son | Türkçe |
|---|---|---|---|---|
| Es | wird | heute im Garten | gegrillt. | Bugün bahçede mangal yapılıyor. |
| Heute | wird | im Garten | gegrillt. | Bugün bahçede mangal yapılıyor. |
| Im Garten | wird | heute | gegrillt. | Bahçede bugün mangal yapılıyor. |

Öznesiz Passiv Zamanları ve Modal Fiillerle Kullanımı
Öznesiz Passiv bütün zamanlarda kurulabilir; kurallar kişisel Passiv’dekiyle aynıdır. Fark yalnız çekimli fiilin her zamanda tekil kalmasıdır. Aşağıdaki tablo aynı cümleyi bütün biçimlerde gösteriyor; altındaki başlıklarda her grubu örnekleriyle göreceksin.
| Zaman | Yapı | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|---|
| Präsens | wird + Partizip II | Hier wird gearbeitet. | Burada çalışılıyor. |
| Präteritum | wurde + Partizip II | Hier wurde gearbeitet. | Burada çalışıldı. |
| Perfekt | ist + Partizip II + worden | Hier ist gearbeitet worden. | Burada çalışıldı. |
| Plusquamperfekt | war + Partizip II + worden | Hier war gearbeitet worden. | Burada çalışılmıştı. |
| Futur I | wird + Partizip II + werden | Hier wird gearbeitet werden. | Burada çalışılacak. |
| Modal (Präsens) | muss + Partizip II + werden | Hier muss gearbeitet werden. | Burada çalışılması gerekiyor. |
| Modal (Präteritum) | musste + Partizip II + werden | Hier musste gearbeitet werden. | Burada çalışılması gerekti. |
Futur I Passiv’i kurulabilir ama ağır durur; gelecek için çoğu zaman Präsens yeter: Morgen wird hier gearbeitet.

Präsens ve Präteritum: wird, wurde
Bu iki biçimi hem yazıda hem konuşmada görürsün. Präsens bir yerde alışkanlıkla ya da şu anda yapılan eylemi, Präteritum ise geçmişte yapılmış eylemi anlatır. Passiv’de Präteritum yazı dilinde de konuşmada da doğaldır; anlatılan geçmiş bir olaysa wurde çoğu zaman Perfekt’ten daha kısa ve akıcıdır.
- In unserer Abteilung wird viel im Homeoffice gearbeitet.Bizim bölümde çok evden çalışılıyor.
- Bei Familie Yılmaz wird sonntags immer zusammen gefrühstückt.Yılmaz ailesinde pazar günleri hep birlikte kahvaltı edilir.
- Nach dem Spiel wurde auf den Straßen laut gefeiert.Maçtan sonra sokaklarda yüksek sesle kutlama yapıldı.
- Auf der Versammlung wurde zwei Stunden lang diskutiert.Toplantıda iki saat boyunca tartışıldı.
Perfekt ve Plusquamperfekt: ist/war … worden
Passiv’in Perfekt’i her zaman sein ile kurulur, çünkü yardımcı fiil werden’dir ve werden Perfekt’te sein alır. Partizip II’nin ardından gelen biçim worden’dir; “geworden” değil. Asıl fiil Perfekt’te haben alsa bile (tanzen: hat getanzt) Passiv’de yine ist kullanılır: Es ist getanzt worden. Plusquamperfekt’te ist yerine war gelir.
- Auf der Hochzeit ist bis zum Morgen getanzt worden.Düğünde sabaha kadar dans edildi.
- Über die neue Hausordnung ist lange gesprochen worden.Yeni apartman kuralları hakkında uzun uzun konuşuldu.
- Als wir ankamen, war schon gegessen worden.Biz vardığımızda yemek çoktan yenmişti.
- Den Nachbarn war schon geholfen worden.Komşulara çoktan yardım edilmişti.
Modal fiillerle: muss gearbeitet werden
Modal fiilli cümlede çekimli fiil modal fiildir ve o da tekil kalır: darf, muss, kann, soll. Sonda Partizip II ile werden mastarı yan yana durur. Kurallar, yasaklar ve zorunluluklar bu biçimle anlatılır. Modal fiillerin bütün Passiv biçimlerini modal fiilli Passiv dersinde ayrıntılı bulabilirsin.
- Im Krankenhaus darf nicht geraucht werden.Hastanede sigara içmek yasaktır.
- Hier muss leise gesprochen werden.Burada sessiz konuşulmalı.
- Der alten Dame kann leicht geholfen werden.Yaşlı kadına kolayca yardım edilebilir.
- Nach dem Unfall musste lange gewartet werden.Kazadan sonra uzun süre beklemek gerekti.
Hangi Fiillerle Öznesiz Passiv Kurulur?
Öznesiz Passiv dört gruba ayrılarak öğrenilir: Akkusativ nesnesi olmayan fiiller, Dativ alan fiiller, edatlı fiiller ve bu yapıya hiç girmeyen fiiller. İlk üç grupta ortak nokta Passiv cümlede Nominativ bir öznenin olmamasıdır.
Geçişsiz fiiller: tanzen, arbeiten, lachen
En tipik öznesiz Passiv, Akkusativ nesne almayan ve insanların yaptığı bir etkinliği anlatan fiillerle kurulur: tanzen (dans etmek), arbeiten (çalışmak), lachen (gülmek), schlafen (uyumak), feiern (kutlamak), schwimmen (yüzmek), telefonieren (telefonla konuşmak), klopfen (kapıya vurmak), klingeln (zil çalmak). Bazı fiiller normalde nesne alır ama nesnesiz de kullanılır: rauchen, essen, kochen, bauen, parken. Bunlar nesnesiz kullanıldığında öznesiz Passiv kurar: Hier wird nicht geparkt.
- Es wird an die Tür geklopft.Kapı çalınıyor.
- Bei uns im Team wird viel gelacht.Bizim ekipte çok gülünür.
- In unserer Straße wird seit Monaten gebaut.Bizim sokakta aylardır inşaat var.
- Im Schwimmbad wird heute nicht geschwommen, das Becken ist leer.Yüzme havuzunda bugün yüzülmüyor, havuz boş.
Dativ alan fiiller: helfen, danken, gratulieren
helfen, danken, gratulieren, antworten, widersprechen, kündigen, zuhören gibi fiillerin nesnesi Akkusativ değil Dativ’dir. Passiv’de yalnız Akkusativ nesne Nominativ’e dönüşür; Dativ nesne olduğu gibi kalır. Bu yüzden bu fiillerin Passiv’i de öznesizdir: Man hilft dem Mann. → Dem Mann wird geholfen. Dativ nesne genellikle Vorfeld’e gelir, o zaman es gerekmez. Bu fiillerin listesini Dativ alan fiiller dersinde bulabilirsin.
- Mir wurde im Bürgeramt sofort geholfen.Belediye hizmet bürosunda bana hemen yardım edildi.
- Den Gästen wurde für ihre Geduld gedankt.Misafirlere sabırları için teşekkür edildi.
- Ihm ist zum Monatsende gekündigt worden.Ay sonu itibarıyla işine son verildi.
- Es wurde der Siegerin herzlich gratuliert.Kazanan kadın içtenlikle tebrik edildi.
Edatlı fiiller: über etwas sprechen, auf jemanden warten
Nesnesini bir edatla alan fiillerde edatlı öbek de Passiv’de değişmeden kalır: sprechen über, diskutieren über, warten auf, achten auf, denken an. Edatlı öbek özne olamaz; o yüzden cümle öznesizdir ve fiil tekildir. Edatlı öbek Vorfeld’e gelebilir: Über das Problem wurde gesprochen. Bu fiillerin edatlarını edatlı fiiller dersinde topluca görebilirsin.
- Über die Mieterhöhung wurde lange diskutiert.Kira artışı hakkında uzun uzun tartışıldı.
- Auf den Techniker wurde den ganzen Vormittag gewartet.Bütün sabah teknisyen beklendi.
- Hier wird sehr auf Sauberkeit geachtet.Burada temizliğe çok dikkat edilir.
- An die Kinder ist auch gedacht worden: Es gibt eine Spielecke.Çocuklar da düşünülmüş: bir oyun köşesi var.
Kurulmayan fiiller: regnen, gefallen, einschlafen
Öznesiz Passiv genellikle insanların bilerek yaptığı eylemlerle doğal olur. İşi yapan bir kişi düşünülemeyen fiiller çoğunlukla bu yapıya girmez: hava fiilleri (regnen, schneien), kendiliğinden olan değişimler (wachsen, einschlafen, sterben, ankommen), duygu ve ait olma fiilleri (gefallen, gehören, schmecken). Bu fiiller ya zaten öznesiyle kullanılır ya da Passiv’leri normal dilde kurulmaz. Es regnet. cümlesindeki es Passiv es’i değil, fiilin kendi öznesidir.
- Doğal: Im Park wird gejoggt. (Parkta koşu yapılıyor.) Koşan kişiler var, eylem bilerek yapılıyor.
- Olmaz: Es wird geregnet. Doğrusu: Es regnet. (Yağmur yağıyor.)
- Olmaz: Im Kurs wird eingeschlafen. Doğrusu: Im Kurs schlafen manche ein. (Kursta bazıları uyuyakalıyor.)
- Olmaz: Dem Kind wird gefallen. Doğrusu: Das Spielzeug gefällt dem Kind. (Oyuncak çocuğun hoşuna gidiyor.)
- Olmaz: haben, sein, werden gibi fiiller öznesiz Passiv kurmaz.
Öznesiz Passiv Ne Zaman Kullanılır?
Öznesiz Passiv, işi yapanı söylemeden bir etkinliği, bir kuralı ya da bir durumu anlatmak istediğinde seçilir. Aşağıdaki kartlar başlıca altı kullanımı özetliyor. Üslup açısından yapı hem yazıda hem konuşmada doğaldır; buyurma kullanımı ise yalnız konuşma dilindedir.

1Etkinliği anlatmak: Auf der Party wurde getanzt
Bir yerde ya da bir zamanda ne yapıldığını anlatırken, yapanlar herkes ya da belirsiz biriyse öznesiz Passiv kullanılır.
- Auf der Party wurde viel getanzt und gesungen.Partide çok dans edildi ve şarkı söylendi.
- Im Garten wird heute Abend gegrillt.Bu akşam bahçede mangal yapılıyor.
2Kurallar ve yasaklar: Hier wird nicht geraucht
Tabelalarda, ev ve iş yeri kurallarında genel bir yasak ya da alışkanlık öznesiz Passiv ile söylenir; kimse doğrudan suçlanmaz.
- In der Bibliothek wird nicht gegessen.Kütüphanede yemek yenmez.
- Nach 22 Uhr wird im Haus nicht mehr laut gefeiert.Saat 22’den sonra apartmanda artık gürültülü kutlama yapılmaz.
3Kesin buyruk: Jetzt wird geschlafen!
Konuşmada, özellikle ebeveynden çocuğa, öznesiz Passiv sert ve itiraz kabul etmeyen bir buyruk olur. Kibar ortamda kullanılmaz.
- Jetzt wird geschlafen!Hadi, artık uyku vakti!
- Hier wird nicht gestritten!Burada kavga edilmez!
4Haber ve rapor dili: Es wurde lange verhandelt
Haberlerde, tutanaklarda ve raporlarda süreç öne çıkar; kimin konuştuğu ya da çalıştığı ikinci plandadır.
- Bis spät in die Nacht wurde verhandelt.Gece geç saatlere kadar müzakere edildi.
- In der Sitzung wurde über das neue Budget abgestimmt.Toplantıda yeni bütçe oylandı.
5Yardım, teşekkür, cevap: Mir wurde geholfen
Dativ alan fiillerle kişiye bir şey yapıldığını söylerken kişi Dativ’de kalır; resmî yazışmada de geçer.
- Mir wurde bis heute nicht geantwortet.Bana bugüne kadar cevap verilmedi.
- Allen Helfern wird herzlich gedankt.Yardım eden herkese içtenlikle teşekkür ediliyor.
6Bir yerin genel durumu: Hier wird viel gearbeitet
Bir iş yerini, okulu ya da evi betimlerken orada neyin sık yapıldığını söylemek için kullanılır.
- Im Krankenhaus wird auch nachts gearbeitet.Hastanede geceleri de çalışılır.
- In unserer WG wird jeden Abend zusammen gekocht.Bizim öğrenci evinde her akşam birlikte yemek yapılır.
Olumsuz, Soru ve Yan Cümlede Öznesiz Passiv
Üç cümle türünde de kural aynıdır: fiil tekil kalır, Partizip II sonda durur. Değişen yalnız es’in durumu ve çekimli fiilin yeridir; aşağıda her türü ayrı ayrı göreceksin.
Olumsuz cümle: Hier wird nicht gearbeitet
Öznesiz Passiv’de olumsuzluk nicht ile yapılır. nicht genellikle Partizip II’nin hemen önüne gelir: Am Sonntag wird nicht gearbeitet. Dativ ya da edatlı öbek varsa nicht onlardan sonra, Partizip II’nin önünde durur: Dem Mann wurde nicht geholfen.
- Am Sonntag wird nicht gearbeitet.Pazar günü çalışılmaz.
- Es wird hier nicht geraucht.Burada sigara içilmez.
- Während der Prüfung darf nicht gesprochen werden.Sınav sırasında konuşmak yasaktır.
- Bei uns ist lange nicht mehr gefeiert worden.Bizde uzun zamandır kutlama yapılmadı.
Soru cümlesi: Wird hier geraucht?
Evet-hayır sorusunda çekimli fiil başa gelir. Vorfeld artık yoktur, bu yüzden es de yoktur: Wird hier geraucht? W-sorusunda soru kelimesi Vorfeld’i doldurur, es yine gerekmez: Wann wird gegessen? Türkçede “Burada sigara içiliyor mu?” derken de özne yoktur; Almanca soru da aynı mantıkla öznesiz kalır.
- Wird hier samstags gearbeitet?Burada cumartesi çalışılıyor mu?
- Wann wird bei euch zu Abend gegessen?Sizde akşam yemeği ne zaman yenir?
- Darf im Zimmer geraucht werden?Odada sigara içilebilir mi?
- Worüber ist in der Sitzung gesprochen worden?Toplantıda ne hakkında konuşuldu?
Yan cümle: …, dass hier nicht geraucht wird
Yan cümlede çekimli fiil sona gider; bağlaç ilk yerde olduğu için Vorfeld yoktur ve es kullanılmaz. Sıra şöyledir: bağlaç + orta alan + Partizip II + çekimli fiil. Perfekt’te en sonda worden ist, modal fiilde werden muss durur. Yan cümle sırasını yan cümleler dersinde tekrar edebilirsin.
- Ich weiß, dass am Wochenende nicht gearbeitet wird.Hafta sonu çalışılmadığını biliyorum.
- Weißt du, ob hier geparkt werden darf?Burada park edilip edilemeyeceğini biliyor musun?
- Die Nachbarn beschweren sich, weil jede Nacht laut gefeiert wird.Komşular her gece gürültülü kutlama yapıldığı için şikâyet ediyor.
- Elif erzählt, dass auf der Hochzeit bis drei Uhr getanzt worden ist.Elif düğünde saat üçe kadar dans edildiğini anlatıyor.

Öznesiz Passiv ile En Sık Yapılan Hatalar
Öznesiz Passiv’in anlamı Türkçe konuşan biri için tanıdıktır; hatalar çoğunlukla es’in yerinden, fiil uyumundan ve kişisel Passiv kuralının her yere uygulanmasından gelir.
Heute wird es im Garten getanzt.
Heute wird im Garten getanzt.
es burada özne değil, yalnız ilk yeri dolduran bir yer tutucudur. Başa heute gelince ilk yer dolar ve es düşer. İngilizcedeki “it” gibi her cümlede bir özne bulunması gerektiği düşünülürse bu hata çıkar; Türkçedeki “Bugün bahçede dans ediliyor.” cümlesinde de özne yoktur.
Die Kinder wurden schnell geholfen.
Den Kindern wurde schnell geholfen.
Kişisel Passiv’de nesne Nominativ olur, ama bu kural yalnız Akkusativ nesne için geçerlidir. helfen Dativ alır; Dativ nesne Passiv’de de Dativ kalır. Türkçede de “Çocuklara yardım edildi.” derken -e hâli korunur.
Den Gästen wurden gedankt.
Den Gästen wurde gedankt.
Den Gästen çoğuldur ama Dativ’dir, özne değildir. Fiil özneye uyar; özne olmadığı için fiil hep tekil kalır: wurde.
Wird es hier getanzt?
Wird hier getanzt?
Soru cümlesinde çekimli fiil başa gelir ve Vorfeld kalmaz. es yalnız düz cümlenin ilk yerinde kullanıldığı için soruda yer almaz.
Ich weiß, dass es am Montag nicht gearbeitet wird.
Ich weiß, dass am Montag nicht gearbeitet wird.
Yan cümlede ilk yeri bağlaç (dass) alır, Vorfeld yoktur; bu yüzden es gerekmez ve kullanılmaz.
Gestern ist bis Mitternacht getanzt geworden.
Gestern ist bis Mitternacht getanzt worden.
werden “olmak” anlamındaki ana fiil olarak Perfekt’te geworden olur (Er ist Arzt geworden.). Passiv yardımcı fiili olarak ise Partizip II’den sonra worden gelir.
Auf der Feier hat viel gelacht worden.
Auf der Feier ist viel gelacht worden.
lachen aktif Perfekt’te haben alır (hat gelacht); bu yüzden Passiv’de de haben seçmek akla yatkın görünür. Ama Passiv Perfekt’in yardımcı fiili werden’in Perfekt’idir ve werden her zaman sein alır.
Das Problem wurde lange gesprochen.
Über das Problem wurde lange gesprochen.
sprechen nesnesini über ile alır; edatlı öbek Passiv’de özne olmaz, edatıyla birlikte kalır. Türkçede “Sorun konuşuldu.” denebildiği için edat düşürülür; Almancada edat düşerse cümle yanlış olur.
Öznesiz Passiv, Kişisel Passiv ve man Farkı
İşi yapanı söylememek için Almancada üç yol sık kullanılır: kişisel Passiv, öznesiz Passiv ve man zamiri. Hangisinin seçileceğini önce fiil belirler: Akkusativ nesne varsa kişisel Passiv, yoksa öznesiz Passiv kurulur. man ise hemen her fiille kullanılabilir ve konuşmada daha doğal durur. Aşağıdaki tablo üçünü aynı durumlarda karşılaştırıyor.
| Durum | Kişisel Passiv | Öznesiz Passiv | man |
|---|---|---|---|
| Akkusativ nesne var | Die Tür wird geschlossen. | – (özne var) | Man schließt die Tür. |
| Akkusativ nesne yok | – (özne yok) | Hier wird getanzt. | Hier tanzt man. |
| Dativ nesne | – (özne yok) | Dem Mann wird geholfen. | Man hilft dem Mann. |
| Edatlı nesne | – (özne yok) | Über das Thema wird gesprochen. | Man spricht über das Thema. |
| Fiil uyumu | özneye göre: wird / werden | hep tekil: wird | hep tekil: man tanzt |
Anlam olarak öznesiz Passiv ile man cümlesi çok yakındır, ama vurgu farklıdır. Hier tanzt man. cümlesinde hâlâ belirsiz bir “insanlar” öznesi vardır; cümle bir alışkanlığı anlatır. Hier wird getanzt. ise yalnız eylemi öne çıkarır ve kurallarda, haberde daha nesnel bir ton verir. Bunlardan başka sich lassen, sein + zu ve -bar gibi yapılar da Passiv yerine kullanılabilir; onları Passiv’in alternatifleri dersinde bulacaksın. Bir eylemin sonucunu, yani ortaya çıkan durumu anlatan sein + Partizip II yapısı ise Zustandspassiv konusudur; öznesiz fiillerle bu yapı genellikle kurulmaz.
Derinleşmek İsteyenlere
Es wurden viele Fragen gestellt: bu cümle neden çoğul?
Bu cümledeki es de ilk yeri dolduran yer tutucudur, ama cümle öznesiz değildir. Asıl özne viele Fragen’dir ve fiil ona uyar: Es wurden viele Fragen gestellt. (Birçok soru soruldu.) Özne başa alınınca es düşer: Viele Fragen wurden gestellt. Yani es her iki yapıda da aynı işi görür; fiilin tekil ya da çoğul olmasını es değil, cümlede bir Nominativ öznenin olup olmaması belirler. Öznesiz Passiv’de böyle bir özne yoktur, o yüzden fiil hep tekildir.
İşi yapan söylenebilir mi? von ile öznesiz Passiv
Öznesiz Passiv’in amacı işi yapanı geri planda bırakmaktır, ama gerekirse von + Dativ ile eklenebilir: Auf der Hochzeit wurde von allen Gästen getanzt. (Düğünde bütün misafirler dans etti.) Bu biçim pek tercih edilmez; işi yapan önemliyse aktif cümle çoğu zaman daha doğal olur: Alle Gäste haben getanzt. von ile durch arasındaki farkı von ve durch dersinde bulabilirsin.
Jetzt wird sich beeilt: dönüşlü fiillerle öznesiz Passiv
Standart dilbilgisine göre dönüşlü fiiller (sich beeilen, sich waschen) Passiv’e girmez, çünkü sich’in gönderme yapacağı bir özne kalmaz. Konuşma dilinde, özellikle çocuklara verilen buyruklarda yine de duyulur: Jetzt wird sich gewaschen! (Hadi, şimdi yıkanma vakti!) Bu biçim yazıda ve resmî konuşmada kullanılmaz; anlaman yeter, kendin kurman gerekmez.
Genitiv alan fiiller: der Verstorbenen wurde gedacht
Az sayıdaki Genitiv nesne alan fiil de (gedenken gibi) Passiv’de nesnesini korur. Örneğin anma törenlerinde şu cümle kurulur: Der Verstorbenen wurde mit einer Schweigeminute gedacht. (Ölenler bir dakikalık saygı duruşuyla anıldı.) Buradaki der Verstorbenen Genitiv’dir, özne değildir; fiil yine tekildir. Bu fiiller yazı dilinde ve resmî konuşmada geçer.
Öznesiz Passiv Alıştırmaları
Birinci alıştırmada çekimli fiili ya da eksik biçimi yazacaksın, ikincide es, fiil uyumu ve hal seçimini, üçüncüde man cümlelerini öznesiz Passiv’e çevirmeyi çalışacaksın. Parantezdeki ipucu cevabı belirler.
Alıştırma 1: Eksik biçimi yaz
Boşluğa parantezdeki zamana ya da fiile uygun tek kelimeyi yaz.
- 1
Auf der Hochzeit bis zum Morgen getanzt. (Präsens)
- 2
Gestern in der Küche lange gekocht. (Präteritum)
- 3
In der Bibliothek nicht laut gesprochen. (Präsens)
- 4
Am Wochenende im Garten gegrillt worden. (Perfekt)
- 5
Hier darf nicht geparkt . (modal fiilli Passiv)
- 6
Den Nachbarn sofort geholfen. (Präteritum)
- 7
Nach dem Unfall musste lange werden. (warten)
Cevap anahtarı
- wird — Öznesiz Passiv’de werden hep tekil: wird.
- wurde — Präteritum’da tekil biçim wurde.
- wird — Özne yok, fiil tekil: wird.
- ist — Passiv Perfekt her zaman sein ile kurulur: ist … worden.
- werden — Modal fiilden sonra sonda Partizip II + werden durur.
- wurde — Den Nachbarn Dativ’dir, özne değildir; fiil tekil kalır.
- gewartet — warten fiilinin Partizip II’si gewartet.
Alıştırma 2: Doğru seçeneği işaretle
es’in yerine, fiil uyumuna ve hale dikkat et.
- 1
___ wird in diesem Büro viel telefoniert.
- 2
Heute Abend ___ gefeiert.
- 3
___ wurde schnell geholfen.
- 4
Doğru yan cümle hangisi?
- 5
Doğru soru cümlesi hangisi?
- 6
Über den Plan ___ lange diskutiert.
- 7
Gestern ist bis Mitternacht gefeiert ___.
Alıştırma 3: man cümlesini öznesiz Passiv’e çevir
Aktif cümleyle aynı zamanı koru ve boşluğa tek kelime yaz. Cümle başında büyük harf kullan.
- 1
Man arbeitet hier auch samstags. → Hier auch samstags gearbeitet.
- 2
Man lachte viel. → Es viel gelacht.
- 3
Man hat lange gewartet. → Es ist lange worden.
- 4
Man hilft den Gästen. → Gästen wird geholfen.
- 5
Man muss hier leise sprechen. → Hier muss leise gesprochen .
- 6
Man hat über das Thema gesprochen. → das Thema ist gesprochen worden.
- 7
Man hatte schon gegessen. → Es schon gegessen worden.
- 8
Man klopft an die Tür. → wird an die Tür geklopft.
Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları
B2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.
- Okuma çalışmalarıKısa metni oku, anlama sorularını cevapla3 ücretsiz
17 Premium - Dinleme çalışmalarıSesli metni dinle, ne anladığını göster3 ücretsiz
17 Premium - Yazma çalışmalarıBoşlukları doldur, kendi cümlelerini yaz3 ücretsiz
17 Premium - Konuşma çalışmalarıCümleleri sesli söyle, telaffuzunu ölç3 ücretsiz
17 Premium
Öznesiz Passiv Konu Özeti
- Öznesiz Passiv, Akkusativ nesnesi olmayan eylemlerin edilgenidir: Es wird getanzt. Türkçedeki “dans edildi, çalışılıyor” yapısına karşılık gelir.
- Cümlede Nominativ özne yoktur; bu yüzden çekimli fiil hep tekil kalır: wird, wurde, ist … worden, muss … werden.
- Yer tutucu es yalnız düz cümlenin ilk yerini doldurur; başa başka öğe gelince, soru cümlesinde ve yan cümlede kullanılmaz.
- Dativ alan fiillerde (helfen, danken) Dativ nesne Passiv’de de Dativ, edatlı fiillerde (sprechen über) edatlı öbek edatıyla kalır.
- Passiv Perfekt her zaman sein + Partizip II + worden ile kurulur; geworden kullanılmaz.
- Yapı genellikle insanların bilerek yaptığı eylemlerle kurulur; regnen, einschlafen, gefallen gibi fiillerle kurulmaz.
- Kurallar, yasaklar, haber dili ve etkinlik anlatımında kullanılır; konuşmada sert bir buyruk da olabilir: Jetzt wird geschlafen!
Öznesiz Passiv Hakkında Sık Sorulan Sorular
Almanca öznesiz Passiv nedir?
Es wird getanzt ne demek?
Öznesiz Passiv’de es ne zaman kullanılır?
Öznesiz Passiv’de fiil neden çoğul olmaz?
Hangi fiillerle öznesiz Passiv kurulur?
helfen fiilinin Passiv’i nasıl yapılır?
Öznesiz Passiv’in Perfekt’i nasıl kurulur?
Öznesiz Passiv ile man arasındaki fark nedir?
Benzer dersler
- B1Almanca Passiv (Edilgen Çatı) Konu Anlatımı: Präsens, Präteritum ve Perfekt, Örnekler ve Alıştırmalar
- B1Almanca Modal Passiv Konu Anlatımı: muss gemacht werden, kann gelöst werden, Örnekler ve Alıştırmalar
- A1Almanca man Zamiri Konu Anlatımı: Genel Özne, man kann ve man muss Kalıpları, Örnekler ve Alıştırmalar
- B2Almanca Pasife Alternatif Yapılar (Passiversatzformen): sich lassen, sein + zu, -bar ve man, Örnekler ve Alıştırmalar
- B1Almanca es Kullanımı: Es regnet, Es geht mir gut, Es gibt ve Kişisiz es Konu Anlatımı, Örnekler ve Alıştırmalar
- A1Almanca Dativ Alan Fiiller: helfen, danken, gefallen, gehören Konu Anlatımı, Liste ve Alıştırmalar
