Logo
Almanca Portalı
B2
B2Gramer · Kipler ve Çatı

Almanca Pasifte von ve durch: İşi Kim Yaptı, Ne Yüzünden Oldu? Konu Anlatımı, Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 22 dk okuma
Kısa cevap

Pasif cümlede işi yapanı ya da olayın nedenini söylemek istersen iki edat kullanırsın. von + Dativ işi bizzat yapan kişiyi, kurumu ya da canlıyı gösterir (“tarafından”). durch + Akkusativ olayın nedenini, yöntemini ya da aracılık eden kişiyi gösterir (“yüzünden, sayesinde, yoluyla”): Das Dach wurde durch einen Sturm beschädigt.

Subjekt + werden + … von + Dativ / durch + Akkusativ … + Partizip II

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca Pasifte von ve durch Nedir?
  2. 2von ve durch Nasıl Kullanılır? Hal Tablosu ve Biçimler
    1. 2.1von + Dativ: işi yapan kişi ve kurum
    2. 2.2durch + Akkusativ: neden, yöntem ve aracı
    3. 2.3von mir, von dir: zamirle fail
  3. 3Pasifte von ve durch Ne Zaman Kullanılır?
  4. 4Aktif Cümleden Pasife: Fail Nereye Gider?
    1. 4.1Dönüşüm adımları: özne von ile geri çekilir
    2. 4.2Bütün zamanlarda fail: wird, wurde, ist … worden
  5. 5von mu, durch mu, mit mi? Sınırdaki Durumlar
    1. 5.1Doğa olayları: vom Blitz, durch das Hochwasser
    2. 5.2Kişiyle durch: işi yapan değil, aracı
    3. 5.3mit + Dativ: elle kullanılan alet
  6. 6von wem, wodurch, womit? Pasifte Soru ve Cümledeki Yer
    1. 6.1von wem, wodurch, womit: faili sormak
    2. 6.2Cümledeki yer: orta alan ve cümle başı
  7. 7Pasifte von ve durch ile En Sık Yapılan Hatalar
  8. 8Fail Bildiren von ve durch ile Yer Bildiren von ve durch Farkı
  9. 9Derinleşmek İsteyenlere
  10. 10Pasifte von ve durch Alıştırmaları
  11. 11Pasifte von ve durch Konu Özeti
  12. 12Pasifte von ve durch Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Pasifte von ve durch Nedir?

Pasif cümlede özne işi yapan değil, işten etkilenen şeydir: Der Patient wird untersucht. (Hasta muayene ediliyor.) İşi yapanı, dilbilgisinde Agens (fail) denen ögeyi, çoğu zaman hiç söylemeyiz; çünkü ya bilinmez ya önemsizdir ya da bağlamdan zaten bellidir. Pasifin asıl işi de budur: dikkati yapandan alıp olaya ya da sonuca vermek. Ama bazen faili söylemek gerekir, hatta cümlenin en önemli bilgisi odur. O zaman Almanca iki edata başvurur: von ve durch.

Türkçede faili “tarafından” ile söyleriz: “Hasta doktor tarafından muayene edildi.” Bunun Almancadaki karşılığı von’dur: Der Patient wurde vom Arzt untersucht. durch’un ise tek bir Türkçe karşılığı yoktur. Bağlama göre “yüzünden, nedeniyle, sonucunda, sayesinde, yoluyla, aracılığıyla” diye çevrilir: Die Straße wurde durch den Regen überflutet. (Yol yağmur yüzünden sular altında kaldı.) Türkçe çeviride pasif yapının kaybolması da normaldir; önemli olan anlamın doğal aktarılmasıdır.

von ve durch bir bakışta
EdatHalNeyi gösterir?Türkçesi
vonDativişi bizzat yapan: kişi, kurum, hayvantarafından
durchAkkusativneden, olay, yöntem; arada aracılık eden kişiyüzünden, sayesinde, yoluyla

von ve durch Nasıl Kullanılır? Hal Tablosu ve Biçimler

İki edatın hâli sabittir: von her zaman Dativ, durch her zaman Akkusativ ister. Bu kural pasife özgü değildir; iki edat her cümlede bu hâlleri alır. Pasifte değişen tek şey anlamlarıdır. Aşağıda önce von’un, sonra durch’un biçimlerini, en sonda da zamirli failleri göreceksin.

Almanca pasifte von + Dativ ve durch + Akkusativ biçimleri: vom Arzt, durch den Sturm, von mir
von Dativ, durch Akkusativ ister: vom Arzt, durch den Sturm

von + Dativ: işi yapan kişi ve kurum

von, aus, bei, mit, nach, seit ve zu gibi Dativ edatları ailesindendir. Arkasından gelen artikel Dativ’e girer: der → dem, die → der, das → dem, çoğul die → den. Eril ve nötr isimlerde von dem neredeyse her zaman vom olarak kaynaşır; artikeli vurgulamak istediğinde ya da arkasından bir ilgi cümlesi geldiğinde von dem ayrı yazılabilir. Çoğul Dativ’de isim de -n alır: von den Kindern. Çoğulu zaten -n ya da -s ile bitenlerde ek gelmez: von den Kollegen, von den Autos. der Kollege, der Nachbar, der Postbote gibi n-Deklination isimleri tekilde de -n alır: vom Nachbarn, von einem Kollegen.

von + Dativ: işi yapan
Maskulin (eril)Feminin (dişil)Neutrum (nötr)Plural (çoğul)
belirlivom Arztvon der Ärztinvom Teamvon den Kindern
belirsizvon einem Arztvon einer Ärztinvon einem Teamvon Kindern
iyelikvon meinem Chefvon meiner Chefinvon unserem Teamvon unseren Eltern

vom = von dem. Çoğul Dativ’de isim -n alır (Kindern); -n ya da -s ile biten çoğullar değişmez (Kollegen, Autos).

von + Dativ ile örnekler
  • Der Vertrag wurde vom Geschäftsführer unterschrieben.Sözleşme genel müdür tarafından imzalandı.
  • Die Wohnung wird von einer Firma gereinigt.Daire bir firma tarafından temizleniyor.
  • Die Fotos wurden von den Gästen gemacht.Fotoğrafları misafirler çekti.
  • Das Paket ist vom Nachbarn angenommen worden.Paketi komşu teslim aldı.

durch + Akkusativ: neden, yöntem ve aracı

durch, für, gegen, ohne ve um ile birlikte Akkusativ edatları arasındadır. Arkasındaki artikel Akkusativ’e girer; yalnız eril değişir: der → den, ein → einen. Pasifte durch üç şeyi gösterebilir: bir olayın nedenini (durch einen Kurzschluss), bir sonuca ulaşılan yöntemi (durch bessere Planung) ya da işi kendisi başlatmayan, yalnız arada aracılık eden kişiyi (durch einen Boten). Konuşmada durch das sık sık durchs olur; yazı dilinde ise genellikle açık biçim tercih edilir.

durch + Akkusativ: neden ve araç
Maskulin (eril)Feminin (dişil)Neutrum (nötr)Plural (çoğul)
belirlidurch den Sturmdurch die Hitzedurch das Feuerdurch die Kontrollen
belirsizdurch einen Fehlerdurch eine Pannedurch ein Erdbebendurch Kontrollen
artikelsizdurch Zufalldurch Erfahrungdurch Trainingdurch Spenden

Akkusativ’de yalnız eril artikel değişir: den, einen. Soyut isimler ve çoğul çoğu zaman artikelsiz gelir: durch Zufall (tesadüfen).

durch + Akkusativ ile örnekler
  • Der Brand wurde durch einen Kurzschluss ausgelöst.Yangın bir kısa devre sonucu çıktı.
  • Viele Arbeitsabläufe werden durch die Digitalisierung vereinfacht.Birçok iş süreci dijitalleşme sayesinde kolaylaşıyor.
  • Die Kosten konnten durch eine bessere Planung gesenkt werden.Daha iyi bir planlamayla maliyetler düşürülebildi.
  • Die Unterlagen wurden uns durch einen Boten zugestellt.Belgeler bize bir kurye aracılığıyla ulaştırıldı.

von mir, von dir: zamirle fail

Fail bir zamirse von’dan sonra zamirin Dativ biçimi gelir: von mir, von dir, von ihm. Burada Türkçedeki “benim tarafımdan” kalıbı yanıltabilir; Almancada iyelik ya da Genitiv değil, düz Dativ zamiri kullanılır. Biçimleri Dativ zamirleri dersinde ayrıntılı bulabilirsin. Örnekler: Der Kuchen wurde von mir gebacken. (Pastayı ben yaptım.) Seid ihr von ihm eingeladen worden? (Sizi o mu davet etti?)

Aktif özne → pasifte fail
Aktif öznePasifte failÖrnek
ichvon mirDie E-Mail wurde von mir geschrieben.
duvon dirDie Fotos sind von dir gemacht worden.
er / sie / esvon ihm / von ihr / von ihmDer Antrag wurde von ihr gestellt.
wirvon unsDas Fest wird von uns organisiert.
ihrvon euchDie Wände sind von euch gestrichen worden.
sie / Sievon ihnen / von IhnenDas Formular muss von Ihnen unterschrieben werden.

Resmî hitap Sie pasifte von Ihnen olur (büyük harfle).

Pasifte von ve durch Ne Zaman Kullanılır?

Seçimi yapan soru şudur: cümledeki öge işi kendisi mi yaptı, yoksa olayın gerçekleşmesine neden ya da araç mı oldu? İşi yapan bir kişi, kurum ya da canlıysa von, bir olay, durum, yöntem ya da aracı kişiyse durch gelir. Aşağıdaki kartlar en sık altı durumu özetliyor; sınırdaki durumlar ve mit ile farkı ayrı bölümde.

Almanca pasifte von, durch ve mit resimli örnekler: vom Arzt untersucht, vom Maler gestrichen, durch einen Unfall beschädigt, mit einem Schlüssel geöffnet
İşi yapan von, neden durch, alet mit ile söylenir

1İşi bizzat yapan kişi: von

Eylemi bilerek ve kendisi yapan bir insan söyleniyorsa von gelir. Türkçedeki “tarafından”ın en düz karşılığıdır.

  • Der Vertrag wurde von beiden Seiten unterschrieben.Sözleşme iki taraf tarafından da imzalandı.
  • Das Essen wurde von meiner Schwiegermutter gekocht.Yemeği kayınvalidem pişirdi.
  • Die Präsentation wird von Elif gehalten.Sunumu Elif yapacak.

2Kurum, şirket, makam: von

Kurumlar da kişiler gibi karar verir ve iş yapar; bu yüzden fail olarak von alırlar. Resmî yazılarda çok sık geçer.

  • Der Antrag wurde von der Ausländerbehörde abgelehnt.Başvuru yabancılar dairesi tarafından reddedildi.
  • Das Projekt wird von der Stadt finanziert.Proje belediye tarafından finanse ediliyor.
  • Die Miete wird vom Jobcenter übernommen.Kirayı Jobcenter karşılıyor.

3Hayvanlar ve doğrudan etki eden güçler: çoğunlukla von

Hayvanlar ve bir şeye doğrudan çarpan, vuran doğa güçleri de failin yerine konabilir. Bazı kalıplar yalnız von ile yerleşmiştir: vom Blitz getroffen.

  • Der Briefträger wurde vom Hund des Nachbarn gebissen.Postacıyı komşunun köpeği ısırdı.
  • Der Baum wurde vom Blitz getroffen.Ağaca yıldırım düştü.

4Neden ve olay: durch

Bir sonucu bilinçli bir fail değil, bir olay ya da durum doğurduysa durch kullanılır. Türkçeye çoğu zaman “yüzünden, sonucu, nedeniyle” diye çevrilir.

  • Der Verkehr wurde durch einen Unfall stark behindert.Trafik bir kaza yüzünden çok aksadı.
  • Das Gebäude wurde durch ein Erdbeben zerstört.Bina bir depremde yıkıldı.
  • Der Fehler wurde durch Zufall entdeckt.Hata tesadüfen fark edildi.

5Yöntem ve araç: durch

Bir sonuca hangi yolla, hangi önlemle ulaşıldığını söylerken durch gelir. Türkçesi “sayesinde, yoluyla, -arak/-erek” olur.

  • Die Kosten wurden durch eine bessere Planung gesenkt.Maliyetler daha iyi bir planlama sayesinde düşürüldü.
  • Das Problem wurde durch ein Update gelöst.Sorun bir güncellemeyle çözüldü.
  • Viele Unfälle können durch regelmäßige Kontrollen verhindert werden.Düzenli kontrollerle birçok kaza önlenebilir.

6Arada aracılık eden kişi: durch

Bir kişi işi kendisi başlatmadıysa, yalnız bir bilgiyi ya da nesneyi iletti ya da aracılık ettiyse durch ile söylenir. Türkçesi “aracılığıyla, … sayesinde”dir.

  • Ich wurde durch eine Freundin auf die Stelle aufmerksam gemacht.Bu iş ilanından bir arkadaşım sayesinde haberim oldu.
  • Die Einladung wurde uns durch Lena überbracht.Davetiye bize Lena aracılığıyla ulaştı.

Aktif Cümleden Pasife: Fail Nereye Gider?

Failli pasifi en kolay, aktif cümleden yola çıkarak kurarsın. Bu bölümde önce dönüşümün adımlarını, sonra da aynı failin bütün zamanlarda ve modal fiillerle nasıl göründüğünü göreceksin.

Dönüşüm adımları: özne von ile geri çekilir

Aktif cümlede işi yapan öznedir ve Nominativ’dedir. Pasifte bu özne yerini işten etkilenen nesneye bırakır. Eski özne ya tamamen düşer ya da von + Dativ (neden ise durch + Akkusativ) öbeği olarak cümlenin ortasına çekilir. Adımlar şunlar:

  1. Aktif cümlenin Akkusativ nesnesi pasifin öznesi olur ve Nominativ’e geçer: den Patienten → der Patient.
  2. Fiil werden + Partizip II olur; werden yeni özneye göre çekilir: untersucht → wird … untersucht.
  3. Aktif özne söylenecekse von + Dativ öbeğine dönüşür: der Arzt → vom Arzt. Bir olay ya da nedense durch + Akkusativ olur: ein Kurzschluss → durch einen Kurzschluss.
  4. Fail önemli değilse öbek hiç kurulmaz; pasif cümle failsiz de tamdır.
  5. Aktif özne man ise pasifte hiçbir iz bırakmaz: Man repariert die Straße. → Die Straße wird repariert.
Almanca aktiften pasife dönüşümde fail: Der Arzt untersucht den Patienten, Der Patient wird vom Arzt untersucht
Aktif özne pasifte von + Dativ olur ya da tamamen düşer
Aktif → pasif (failli)
  • Die Chefin lädt alle Mitarbeiter ein. → Alle Mitarbeiter werden von der Chefin eingeladen.Müdür bütün çalışanları davet ediyor. → Bütün çalışanlar müdür tarafından davet ediliyor.
  • Ein Kurzschluss hat den Brand ausgelöst. → Der Brand ist durch einen Kurzschluss ausgelöst worden.Yangını bir kısa devre çıkardı. → Yangın bir kısa devre sonucu çıktı.
  • Unsere Nachbarn haben uns eingeladen. → Wir sind von unseren Nachbarn eingeladen worden.Komşularımız bizi davet etti. → Komşularımız tarafından davet edildik.

Bütün zamanlarda fail: wird, wurde, ist … worden

von ve durch öbeği zamanla değişmez; değişen yalnız werden’in biçimidir. Öbek çekimli fiil ile cümle sonundaki Partizip II (ve varsa worden ya da werden) arasındaki orta alanda durur. Aşağıdaki tabloda aynı cümle altı biçimde. Modal fiillerle kurulan pasifin ayrıntıları modal fiilli pasif dersinde.

Aynı fail, farklı zamanlar
ZamanPasif cümleTürkçesi
PräsensDas Paket wird vom Nachbarn angenommen.Paketi komşu teslim alıyor.
PräteritumDas Paket wurde vom Nachbarn angenommen.Paketi komşu teslim aldı.
PerfektDas Paket ist vom Nachbarn angenommen worden.Paketi komşu teslim aldı.
PlusquamperfektDas Paket war vom Nachbarn angenommen worden.Paketi komşu teslim almıştı.
Futur IDas Paket wird vom Nachbarn angenommen werden.Paketi komşu teslim alacak.
ModalverbDas Paket kann vom Nachbarn angenommen werden.Paketi komşu teslim alabilir.

Pasifin Perfekt’inde worden kullanılır, geworden değil.

von mu, durch mu, mit mi? Sınırdaki Durumlar

Çoğu cümlede seçim açıktır: kişi von, olay durch. Ama üç durumda dikkat gerekir: doğa olayları, işe dolaylı karışan kişiler ve elle kullanılan aletler. Bu üçünde edat cümlenin anlamını değiştirir.

Almanca pasifte von, durch ve mit farkı: vom Arzt (işi yapan), durch ein Feuer (neden), mit der Hand (alet)
von işi yapanı, durch nedeni ya da yöntemi, mit aleti gösterir

Doğa olayları: vom Blitz, durch das Hochwasser

Fırtına, yangın, sel gibi doğa olaylarında iki edat da doğrudur ve anlam farkı incedir. von seçersen olayı bir fail gibi, doğrudan etki eden bir güç gibi sunarsın; durch seçersen onu sonucun nedeni olarak görürsün. Bir şeye çarpan, vuran güçlerde von daha olağandır (vom Blitz getroffen, vom Wind umgeweht); bir süreç ya da felaket olarak anlatılan olaylarda ise durch (durch das Hochwasser überflutet, durch ein Erdbeben zerstört). Deprem, kaza, kuraklık gibi olaylarda durch çoğu zaman güvenli seçimdir.

Doğa olaylarıyla von ve durch
  • Das Haus wurde von einem Feuer zerstört.Evi bir yangın yok etti. (yangın fail gibi)
  • Das Haus wurde durch ein Feuer zerstört.Ev bir yangın sonucu yok oldu. (yangın neden)
  • Die Altstadt wurde durch das Hochwasser überflutet.Eski şehir sel yüzünden sular altında kaldı.
  • Zwei Wanderer wurden vom Blitz getroffen.İki yürüyüşçüye yıldırım çarptı.

Kişiyle durch: işi yapan değil, aracı

Kişilerle normalde von kullanılır. durch bir kişiyle geldiğinde anlam değişir: o kişi işin asıl yapanı değil, bilginin ya da nesnenin geçtiği bir köprüdür. Ich wurde von meinem Chef informiert. cümlesinde haberi bizzat şef verdi. Ich wurde durch einen Kollegen informiert. cümlesinde ise haber bir meslektaş aracılığıyla geldi; asıl kaynak başkası olabilir. Bu fark özellikle resmî yazılarda önemlidir: makam karar verir (von), bildirimi bir görevli ya da bir mektup iletir (durch).

Asıl yapan ve aracı
  • Die Entscheidung wurde von der Behörde getroffen.Kararı daire verdi.
  • Die Entscheidung wurde uns durch einen Brief mitgeteilt.Karar bize bir mektupla bildirildi.
  • Der Kontakt wurde durch einen gemeinsamen Freund hergestellt.Bağlantı ortak bir arkadaş aracılığıyla kuruldu.

mit + Dativ: elle kullanılan alet

Failin işi yaparken kullandığı somut alet ne von ne de durch ile, mit + Dativ ile söylenir. Anahtar, bıçak, kalem, el bir şeyi kendiliğinden yapmaz; biri onları kullanır. Türkçedeki “-la/-le” eki bu anlamı tam karşılar. Araç somut bir alet değil de bir yöntem ya da önlemse durch daha uygundur: mit einem Schlüssel (anahtarla) ama durch einen Trick (bir hileyle). Teknik araçlarda (yazılım, makine) iki edat da kullanılabilir; aleti öne çıkarmak istersen mit seç.

mit ile alet
  • Die Tür wurde mit einem Schlüssel geöffnet.Kapı bir anahtarla açıldı.
  • Der Brief wurde mit der Hand geschrieben.Mektup elle yazıldı.
  • Das Brot wird mit einem scharfen Messer geschnitten.Ekmek keskin bir bıçakla kesilir.
  • Die Rechnung wurde von Lukas mit der Kreditkarte bezahlt.Faturayı Lukas kredi kartıyla ödedi. (fail ve alet birlikte)

von wem, wodurch, womit? Pasifte Soru ve Cümledeki Yer

Faili sormak ve fail öbeğini cümlede doğru yere koymak iki ayrı beceridir. Soru sözcüğü edata göre değişir; öbeğin yeri ise ana cümlede ve yan cümlede farklı kurallara uyar.

von wem, wodurch, womit: faili sormak

Kişiyi sorarken von wem, nedeni ya da yöntemi sorarken wodurch, aleti sorarken womit kullanılır. Türkçede “Kim tarafından?” dediğimiz için “tarafından”ı düşürüp yalnız wer demek yanlıştır: faili sorarken wer kullanılmaz, çünkü pasif cümlenin öznesi fail değildir. Edatın hâli soru sözcüğünde de korunur: von + Dativ olduğu için von wem (wem = kime), von wen değil.

Faili sorma
  • Von wem wurde der Kuchen gebacken? — Von meiner Oma.Pastayı kim yaptı? — Anneannem.
  • Wodurch wurde der Unfall verursacht? — Durch Glatteis.Kazaya ne neden oldu? — Buzlanma.
  • Womit wurde das Fenster eingeschlagen? — Mit einem Stein.Pencere neyle kırıldı? — Bir taşla.
  • Weißt du, von wem die Rechnung bezahlt wurde?Faturayı kimin ödediğini biliyor musun?

Cümledeki yer: orta alan ve cümle başı

Ana cümlede von ya da durch öbeği çekimli fiil (wird, wurde, ist) ile Partizip II arasındaki orta alana (Mittelfeld) girer. Fail çoğu zaman cümlenin yeni bilgisidir; bu yüzden genellikle orta alanın sonuna, Partizip II’ye yakın yere gelir: Das Paket wurde gestern vom Nachbarn angenommen. Faili vurgulamak, örneğin bir yanlışı düzeltmek istersen öbeği cümle başına alırsın: Von der Chefin wurde das entschieden, nicht von mir. Yan cümlede çekimli fiil sona gider, öbek yine onun önündedir: …, dass die Wohnung von einem Fachmann geprüft wird. Yazı dilinde Partizip II cümlenin sonunda kalır; öbeği onun arkasına atmak (…angenommen vom Nachbarn) kurallı bir yapı değildir.

Öbeğin yeri
  • Die Ausstellung wird morgen von der Bürgermeisterin eröffnet.Sergiyi yarın belediye başkanı açacak.
  • Durch den Streik wurden viele Flüge gestrichen.Grev yüzünden birçok uçuş iptal edildi.
  • Ich habe gehört, dass das Gebäude durch einen Brand beschädigt wurde.Binanın bir yangında hasar gördüğünü duydum.

Pasifte von ve durch ile En Sık Yapılan Hatalar

Bu konudaki hataların bir kısmı hâlden gelir (von Dativ, durch Akkusativ), bir kısmı da Türkçedeki tek “tarafından” kalıbının Almancada üç edata dağılmasından. Her kartta doğru biçimi ve hatanın kaynağını görebilirsin.

Das Auto wurde durch einem Unfall beschädigt.

Das Auto wurde durch einen Unfall beschädigt.

Türkçede “kaza yüzünden” derken hâl düşünmeyiz. durch her zaman Akkusativ ister; der Unfall → durch einen Unfall.

Der Brief wurde von der Chef unterschrieben.

Der Brief wurde vom Chef unterschrieben.

von bir Dativ edatıdır. der Chef Dativ’de dem Chef olur; von dem de kaynaşarak vom olur.

Die Fotos wurden von den Gäste gemacht.

Die Fotos wurden von den Gästen gemacht.

Çoğul Dativ’de artikelle birlikte isim de -n alır: die Gäste → von den Gästen.

Der Kuchen wurde von mich gebacken.

Der Kuchen wurde von mir gebacken.

von her zaman Dativ ister; zamir de Dativ’e girer: mir, dir, ihm, ihr, uns, euch, ihnen. mich Akkusativ’dir, von’dan sonra gelmez.

Der Patient wurde durch den Arzt untersucht.

Der Patient wurde vom Arzt untersucht.

Türkçede “doktor tarafından” ile “doktor aracılığıyla” arasındaki fark gözden kaçabilir. Muayeneyi doktor bizzat yapar; işi kendisi yapan kişi von alır. Kişiyle durch, aracılık anlamı taşır.

Die Tür wurde durch einen Schlüssel geöffnet.

Die Tür wurde mit einem Schlüssel geöffnet.

Türkçede “anahtarla” derken -la eki aleti gösterir; Almancadaki karşılığı mit + Dativ’dir. durch neden ya da yöntem için kullanılır.

Die Straße wird von man repariert.

Die Straße wird repariert.

man belirsiz bir öznedir ve pasifte tamamen düşer. “von man” diye bir yapı yoktur; failsiz pasif zaten “birileri yapıyor” anlamını verir.

Wer wurde das Bild gemalt?

Von wem wurde das Bild gemalt?

Türkçedeki “Kim tarafından?” sorusunda “tarafından” düşürülünce wer kalır. Pasifte özne das Bild’dir; faili soran öbek edatıyla birlikte sorulur: von wem.

Fail Bildiren von ve durch ile Yer Bildiren von ve durch Farkı

von ve durch yalnız pasifte kullanılmaz; ikisinin de yer bildiren, çok daha temel anlamları vardır. von “-den” (başlangıç noktası), durch “-in içinden, -den geçerek” demektir. Bir pasif cümlede iki anlam yan yana gelebilir; hangisi olduğunu anlamak için soruyu sor: Von wem? (kim tarafından?) mi, Woher? (nereden?) mi? Wodurch? (ne yüzünden?) mü, yoksa bir yerin içinden geçiş mi?

von ve durch: fail mi, yer mi?
KullanımSoruÖrnekTürkçesi
von: pasifte failVon wem?Das Paket wurde von meiner Schwester geschickt.Paketi kız kardeşim gönderdi.
von: başlangıç noktasıWoher?Das Paket wurde von Berlin nach Hamburg geschickt.Paket Berlin’den Hamburg’a gönderildi.
durch: pasifte nedenWodurch?Der Park wurde durch den Sturm verwüstet.Park fırtına yüzünden harap oldu.
durch: içinden geçmeHangi yerin içinden?Die Besucher wurden durch die Altstadt geführt.Ziyaretçilere eski şehir gezdirildi.

Yer anlamlı von ve durch için de hâl kuralı aynıdır: von dem Bahnhof → vom Bahnhof, durch den Wald. İki edatın pasif dışındaki bütün anlamlarını Dativ edatları ve Akkusativ edatları derslerinde bulabilirsin. Bir cümlede ikisi birlikte de geçebilir: Der Brief wurde von meiner Mutter aus Izmir geschickt. (Mektubu annem İzmir’den gönderdi.) Burada başlangıç noktası karışmasın diye aus kullanılmıştır.

Derinleşmek İsteyenlere

Durum pasifinde fail söylenir mi?

sein + Partizip II ile kurulan durum pasifi (Zustandspassiv) bir işin sonucunu, ortaya çıkan durumu anlatır: Die Tür ist geschlossen. (Kapı kapalı.) Burada işi kimin yaptığı genellikle önemsizdir ve fail söylenmez. Bazı fiillerde yine de von ya da durch öbeği gelir; o zaman öbek bir eylemi yapanı değil, durumu sürdüren şeyi gösterir: Das Haus ist von Bäumen umgeben. (Ev ağaçlarla çevrili.) Die Straße ist durch Bauarbeiten gesperrt. (Yol inşaat çalışmaları nedeniyle kapalı.)

Öznesiz pasifte ve Dativ fiillerinde fail

helfen, danken, raten gibi Dativ nesnesi alan fiillerde pasif cümlenin öznesi olmaz; Dativ nesnesi Dativ’de kalır. Fail yine von ile eklenir: Mir wurde von einem Nachbarn geholfen. (Bana bir komşu yardım etti.) Uns wurde von der Bank geraten, noch zu warten. (Banka bize biraz daha beklememizi tavsiye etti.) Bu yapının bütün kurallarını öznesiz pasif dersinde bulabilirsin.

İsim öbeklerinde durch: die Prüfung durch die Behörde

Pasif bir fiil isme çevrildiğinde işi yapan kişi ya da kurum durch (ya da von) öbeğiyle eklenir: Der Antrag wird von der Behörde geprüft. → die Prüfung des Antrags durch die Behörde (başvurunun daire tarafından incelenmesi). Genitiv zaten nesneyi (des Antrags) gösterdiği için fail ayrı bir edat öbeğiyle eklenir; resmî yazıda durch sık görülür, von da mümkündür. Bu yapı resmî yazının ve isim üslubu denen anlatımın temel taşlarındandır.

Sıfat gibi kullanılan Partizip II ile von

Pasif cümle bir sıfat öbeğine sıkıştırılabilir; fail o zaman da von ile gelir: Das Buch wurde von ihm geschrieben. → das von ihm geschriebene Buch (onun yazdığı kitap). der von der Stadt geplante Radweg (belediyenin planladığı bisiklet yolu). Bu yapı gazete ve rapor dilinde sık geçer; kuralları Partizip sıfatlar dersinde.

Resmî dilde seitens ve vonseiten

Resmî yazılarda von yerine bazen seitens + Genitiv ya da vonseiten (von Seiten) + Genitiv kullanılır: Seitens der Behörde wurden keine Einwände erhoben. (Daire tarafından herhangi bir itiraz ileri sürülmedi.) Bu biçimler kurumsal metinlerde yerleşiktir, günlük dilde ağır kaçar. Konuşmada ve sade yazıda von yeterlidir: Von der Behörde wurden keine Einwände erhoben.

Pasifte von ve durch Alıştırmaları

Birinci alıştırmada edatlardan sonraki hâlleri, ikincide von, durch ve mit arasındaki seçimi ve soru kalıplarını, üçüncüde aktif cümleden pasife dönüşümü çalışacaksın. Parantez içindeki ipuçları her sorunun tek cevabını belirliyor.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: Hâli doğru yaz

Boşluğa parantezdeki kelimenin doğru biçimini yaz.

  1. 1

    Der Patient wird Arzt untersucht. (von + der Arzt, kaynaşmış biçim)

  2. 2

    Die Wohnung wurde von Vermieterin renoviert. (die Vermieterin)

  3. 3

    Das Dach wurde durch Sturm beschädigt. (der Sturm)

  4. 4

    Die Kinder werden von Eltern abgeholt. (ihre Eltern)

  5. 5

    Die Altstadt wurde durch Erdbeben schwer beschädigt. (ein Erdbeben)

  6. 6

    Der Stromausfall wurde durch Defekt verursacht. (ein Defekt)

  7. 7

    Der Kuchen wurde von gebacken. (ich)

  8. 8

    Die Präsentation wurde von vorbereitet. (wir)

Cevap anahtarı
  1. vom — von Dativ ister: von dem Arzt → vom Arzt.
  2. der — Dişil isim Dativ’de der alır: von der Vermieterin.
  3. den — durch Akkusativ ister: der Sturm → durch den Sturm.
  4. ihren — Çoğul Dativ: ihre → ihren. Eltern zaten -n ile biter.
  5. ein — das Erdbeben nötr; Akkusativ’de nötr değişmez: durch ein Erdbeben.
  6. einen — der Defekt eril; Akkusativ’de ein → einen.
  7. mir — von’dan sonra Dativ zamiri: ich → mir.
  8. uns — wir’in Dativ’i uns: von uns.
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: Doğru seçeneği işaretle

Anlama ve boşluktan sonraki artikelin hâline bak.

  1. 1

    Das Bild wurde ___ einer jungen Künstlerin gemalt.

  2. 2

    Der Brand wurde ___ einen Kurzschluss ausgelöst.

  3. 3

    Die Tür wurde ___ einem Schlüssel geöffnet. (anahtarla)

  4. 4

    Ich wurde ___ einen Kollegen über die Stelle informiert.

  5. 5

    Der Antrag muss ___ beiden Eltern unterschrieben werden.

  6. 6

    Viele Unfälle können ___ regelmäßige Kontrollen verhindert werden.

  7. 7

    ___ wurde das Paket abgeholt? — Von meinem Nachbarn.

  8. 8

    ___ wurde der Stromausfall verursacht? — Durch ein Gewitter.

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Aktif cümleyi pasife çevir

Aktif cümleye göre pasif cümledeki boşluğu doldur. Fail varsa edatıyla birlikte yaz.

  1. 1

    Der Mechaniker repariert das Auto. → Das Auto wird repariert.

  2. 2

    Die Polizei hat den Dieb festgenommen. → Der Dieb ist festgenommen worden.

  3. 3

    Ein Kurzschluss verursachte den Brand. → Der Brand wurde verursacht. (neden: durch)

  4. 4

    Du hast die Fotos gemacht. → Die Fotos sind gemacht worden.

  5. 5

    Man öffnet das Museum um zehn Uhr. → Das Museum wird um zehn Uhr .

  6. 6

    Unsere Nachbarn haben uns zum Essen eingeladen. → Wir sind zum Essen eingeladen worden.

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

B2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Pasifte von ve durch Konu Özeti

  • Pasif cümlede fail çoğu zaman söylenmez; söylenecekse von ya da durch ile eklenir.
  • von + Dativ işi bizzat yapan kişiyi, kurumu ya da hayvanı gösterir: vom Arzt, von der Stadt, von mir.
  • durch + Akkusativ nedeni, yöntemi ya da aracılık eden kişiyi gösterir: durch einen Unfall, durch bessere Planung, durch einen Boten.
  • Doğa olaylarında iki edat da olur; elle kullanılan alet ise mit + Dativ alır: mit einem Schlüssel.
  • Aktif özne von öbeğine dönüşür; man ise pasifte tamamen düşer.
  • Soru kalıpları: von wem (kişi), wodurch (neden, yöntem), womit (alet).
  • Öbek orta alanda, Partizip II’den önce durur; vurgu için cümle başına çıkabilir.

Pasifte von ve durch Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca pasifte von ne demek?

Pasif cümlede von “tarafından” demektir ve işi bizzat yapan kişiyi, kurumu ya da hayvanı gösterir. Her zaman Dativ ister: Der Brief wurde vom Chef unterschrieben. (Mektup şef tarafından imzalandı.)

Pasifte durch ne demek, hangi hâli alır?

durch her zaman Akkusativ alır ve olayın nedenini, yöntemini ya da arada aracılık eden kişiyi gösterir. Türkçeye “yüzünden, sayesinde, yoluyla, aracılığıyla” diye çevrilir: Das Dach wurde durch einen Sturm beschädigt.

von mu, durch mu kullanacağımı nasıl anlarım?

Kendine şunu sor: bu öge işi kendisi mi yaptı? Evetse von (vom Arzt untersucht). Bir olay, durum, yöntem ya da yalnız aracıysa durch (durch einen Fehler verursacht). Elle kullanılan bir aletse ikisi de değil, mit gelir.

Pasif cümlede faili söylemek zorunlu mu?

Hayır. Pasif cümle failsiz de tamdır ve pasifin çoğu bu şekilde kullanılır: Die Straße wird repariert. Fail yalnız önemli ya da yeni bir bilgiyse von veya durch ile eklenir.

vom ne demek?

vom, von dem’in kaynaşmış biçimidir ve eril ya da nötr Dativ isimlerinden önce gelir: vom Arzt, vom Kind. Dişil ve çoğul isimlerde kaynaşma yoktur: von der Ärztin, von den Kindern.

Doğa olaylarında von mu durch mu kullanılır?

İkisi de doğrudur. von olayı doğrudan etki eden bir güç gibi, durch ise bir neden gibi sunar: vom Blitz getroffen, durch ein Erdbeben zerstört. Emin değilsen durch seçebilirsin; vom Blitz getroffen gibi yerleşik kalıplar ise von ile öğrenilir.

Pasifte mit ne zaman kullanılır?

Failin kullandığı somut alet söylenirken: Die Tür wurde mit einem Schlüssel geöffnet. mit Dativ ister ve Türkçedeki “-la/-le” ekine karşılık gelir.

Faili söylemeden pasif anlam vermenin başka yolları var mı?

Evet. man ile kurulan aktif cümle, sich lassen, -bar ekli sıfatlar ve sein + zu gibi yapılar da pasif anlam taşır: Das lässt sich leicht reparieren. Bunları pasife alternatif yapılar dersinde bulabilirsin.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.