Logo
Almanca Portalı
B2
B2Gramer · Kipler ve Çatı

Almanca Zustandspassiv (Durum Pasifi) Konu Anlatımı: sein + Partizip II, Vorgangspassiv Farkı, Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 24 dk okuma
Kısa cevap

Zustandspassiv (durum pasifi), bir işin yapılış sürecini değil, iş bittikten sonra ortaya çıkan durumu anlatır. sein fiilinin çekimli biçimi ve fiilin Partizip II’siyle kurulur. Türkçede çoğu zaman “kapalı, kilitli, hazırlanmış” gibi sıfatlarla karşılanır: Die Tür ist geschlossen. (Kapı kapalı.)

Subjekt + sein (çekimli) + … + Partizip II

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Zustandspassiv Nedir? Durum Pasifi Ne Demek?
  2. 2Zustandspassiv Nasıl Yapılır? sein + Partizip II
    1. 2.1Ana cümle: sein ikinci sırada, Partizip II sonda
    2. 2.2Yan cümle: sein en sona gider
    3. 2.3Modal fiille: muss geschlossen sein
  3. 3Zustandspassiv’in Zamanları: Präsens’ten Futur I’e
    1. 3.1Präsens: ist / sind + Partizip II
    2. 3.2Präteritum: war / waren + Partizip II
    3. 3.3Perfekt ve Futur I: geschlossen gewesen, geschlossen sein
  4. 4Zustandspassiv Ne Zaman Kullanılır?
  5. 5Zustandspassiv’de Olumlu, Olumsuz ve Soru Cümlesi
    1. 5.1Olumlu cümle: Die Rechnung ist bezahlt
    2. 5.2Olumsuz cümle: nicht ve noch nicht
    3. 5.3Soru cümlesi: Ist der Tisch reserviert?
  6. 6Hangi Fiiller Zustandspassiv Yapar?
    1. 6.1Sonuç bırakan fiiller: öffnen, reparieren, erledigen
    2. 6.2Zustandspassiv yapmayan fiiller: sehen, loben, helfen
  7. 7Zustandspassiv ile En Sık Yapılan Hatalar
  8. 8Zustandspassiv, Vorgangspassiv ve Perfekt Farkı
    1. 8.1Zustandspassiv ile Vorgangspassiv: sonuç ve süreç
    2. 8.2Zustandspassiv ile Perfekt: ist geschlossen, ist gefahren
    3. 8.3worden testi: ist geschlossen ve ist geschlossen worden
  9. 9Derinleşmek İsteyenlere
  10. 10Zustandspassiv Alıştırmaları
  11. 11Zustandspassiv Konu Özeti
  12. 12Zustandspassiv Hakkında Sık Sorulan Sorular

Zustandspassiv Nedir? Durum Pasifi Ne Demek?

Almancada der Zustand, -¨e “durum, hâl” demektir. Edilgen çatının (Passiv) iki türü vardır. Şimdiye kadar öğrendiğin Vorgangspassiv, der Vorgang, -¨e (süreç) kelimesinden adını alır ve werden + Partizip II ile kurulur: bir işin yapılmakta olduğunu ya da yapıldığını anlatır. Zustandspassiv ise sein + Partizip II ile kurulur ve aynı işin sonucunu, yani iş bittikten sonra kalan durumu gösterir. Odakta yine işi yapan kişi değil, işin kendisi vardır; ama bu kez işin sonucu.

Farkı tek bir fiille görebilirsin. Biri pencereyi açıyorsa bu bir eylemdir: Lena öffnet das Fenster. Pencere açılırken süreçten söz edersin: Das Fenster wird geöffnet. (Pencere açılıyor.) İş bittiğinde ise pencere artık açık durumdadır: Das Fenster ist geöffnet. (Pencere açık.) Son cümlede açma işinin ne zaman ve kim tarafından yapıldığı önemli değildir; önemli olan pencerenin şu anki hâlidir.

Aynı fiilden üç cümle: öffnen, reparieren, ausfüllen
Aktiv (etken)Vorgangspassiv (süreç)Zustandspassiv (durum)
Lena öffnet das Fenster.Das Fenster wird geöffnet.Das Fenster ist geöffnet.
Der Mechaniker repariert das Auto.Das Auto wird repariert.Das Auto ist repariert.
Can füllt das Formular aus.Das Formular wird ausgefüllt.Das Formular ist ausgefüllt.

Türkçede bu ayrım genellikle farklı biçimlerle yapılır. Süreç için edilgen fiil kullanırız: “Araba tamir ediliyor.” Durum için ise çoğu zaman bir sıfat ya da -mış’lı bir biçim seçeriz: “Araba tamir edilmiş, artık çalışıyor.”, “Kapı kilitli.”, “Masa rezerve edilmiş.” Almancada iki durumda da aynı Partizip II kullanılır; anlamı değiştiren yardımcı fiildir: werden süreç, sein durum.

Zustandspassiv Nasıl Yapılır? sein + Partizip II

Zustandspassiv iki parçadan oluşur: özneye göre çekimlenen sein ve fiilin değişmeyen Partizip II biçimi. Partizip II, Perfekt’te kullandığın biçimin aynısıdır: öffnen → geöffnet, schreiben → geschrieben, abschließen → abgeschlossen, reparieren → repariert. Aşağıdaki tabloda sein’in Präsens çekimini anmelden (kaydını yaptırmak) fiiliyle görüyorsun.

Zustandspassiv Präsens çekimi: angemeldet sein
KişiseinÖrnekTürkçesi
ichbinIch bin angemeldet.Kaydım yapılmış.
dubistDu bist angemeldet.Kaydın yapılmış.
er/sie/esistSie ist angemeldet.Kaydı yapılmış.
wirsindWir sind angemeldet.Kaydımız yapılmış.
ihrseidIhr seid angemeldet.Kaydınız yapılmış.
sie/SiesindSie sind angemeldet.Kayıtları yapılmış. / Kaydınız yapılmış.

Partizip II hiçbir kişide değişmez; yalnız sein çekimlenir.

  1. Geçişli fiili bul: Akkusativ nesnesi alan bir fiil olmalı (die Tür schließen, das Formular ausfüllen).
  2. Nesneyi özne yap: etken cümledeki Akkusativ nesnesi, Zustandspassiv’de Nominativ öznedir: den Brief → der Brief.
  3. sein’i çekimle: sein özneye uyar ve ana cümlede ikinci sırada durur: Der Brief ist …, Die Briefe sind …
  4. Partizip II’yi sona koy: Der Brief ist schon geschrieben. (Mektup çoktan yazılmış.)
  5. İşi yapanı çoğunlukla söyleme: Zustandspassiv durumu anlatır; işi yapan kişi genellikle cümlede yer almaz.
Almanca Zustandspassiv ile Aktiv ve Vorgangspassiv karşılaştırması: Lena öffnet das Fenster, das Fenster wird geöffnet, das Fenster ist geöffnet
Eylem, süreç ve durum: öffnet, wird geöffnet, ist geöffnet

Ana cümle: sein ikinci sırada, Partizip II sonda

Ana cümlede çekimli sein her zaman ikinci sıradadır; Partizip II cümlenin sonuna gider ve aradaki bütün öğeler (zaman, yer, sebep) bu iki parçanın arasında kalır. Cümle bir zaman ya da yer ifadesiyle başlarsa özne sein’in arkasına geçer; Partizip II yine sonda kalır.

Ana cümlede Zustandspassiv
  • Die Straße ist wegen der Bauarbeiten gesperrt.Yol inşaat çalışmaları nedeniyle kapalı.
  • Seit gestern ist das Konto gesperrt.Hesap dünden beri bloke.
  • Die Formulare sind schon ausgefüllt und unterschrieben.Formlar zaten doldurulmuş ve imzalanmış.
  • Im Moment ist die Heizung abgestellt.Kalorifer şu an kapatılmış durumda.

Yan cümle: sein en sona gider

weil, dass, ob, wenn gibi bağlaçlarla kurulan yan cümlelerde çekimli fiil sona gider. Zustandspassiv’de bu fiil sein olduğu için sıra Partizip II + sein olur: önce Partizip II, en sonda çekimli sein. Yan cümle kuralının ayrıntılarını yan cümleler dersinde bulabilirsin.

Yan cümlede Zustandspassiv
  • Wir können nicht rein, weil die Tür abgeschlossen ist.İçeri giremiyoruz, çünkü kapı kilitli.
  • Ich weiß nicht, ob die Rechnung schon bezahlt ist.Faturanın ödenip ödenmediğini bilmiyorum.
  • Sie hat gesagt, dass alle Unterlagen vorbereitet sind.Bütün belgelerin hazırlandığını söyledi.
  • Wenn alles erledigt ist, gehen wir essen.Her şey halledildiğinde yemeğe gideriz.

Zustandspassiv modal fiille de kullanılır. Bu durumda modal fiil çekimlenir ve ikinci sıraya geçer; sein mastar olarak en sona gider: modal fiil + … + Partizip II + sein. Bu yapı, bir şeyin belli bir anda hangi durumda olması gerektiğini anlatır. Aynı cümle werden ile kurulursa yapılacak işi anlatır; bu ikinci yapıyı modal fiilli edilgen dersinde ayrıntılı görebilirsin.

Modal fiil + Partizip II + sein
  • Beim Verlassen des Büros muss die Tür abgeschlossen sein.Ofisten çıkarken kapı kilitli olmalı.
  • Bis Freitag soll der Bericht fertiggestellt sein.Rapor cumaya kadar tamamlanmış olmalı.
  • Das Formular muss vollständig ausgefüllt sein, sonst wird es nicht bearbeitet.Form eksiksiz doldurulmuş olmalı, yoksa işleme alınmaz.
  • Die Fenster müssen geschlossen werden. / Die Fenster müssen geschlossen sein.Pencereler kapatılmalı (iş). / Pencereler kapalı olmalı (durum).

Zustandspassiv’in Zamanları: Präsens’ten Futur I’e

Zustandspassiv’in zamanını yalnız sein belirler; Partizip II hiç değişmez. Günlük kullanımda en çok Präsens ve Präteritum geçer. Perfekt, Plusquamperfekt ve Futur I biçimleri de vardır ve kurallı biçimde oluşur. Aşağıdaki tabloda hepsini aynı cümleyle görüyorsun.

Zustandspassiv zamanları: Die Wohnung ist geputzt
ZamanYapıÖrnekTürkçesi
Präsensist / sind + Partizip IIDie Wohnung ist geputzt.Ev temizlenmiş.
Präteritumwar / waren + Partizip IIDie Wohnung war geputzt.Ev temizlenmiş durumdaydı.
Perfektist + Partizip II + gewesenDie Wohnung ist geputzt gewesen.Ev temizlenmiş durumdaydı.
Plusquamperfektwar + Partizip II + gewesenDie Wohnung war geputzt gewesen.Ev, o andan önce de temizlenmiş durumdaydı.
Futur Iwird + Partizip II + seinDie Wohnung wird geputzt sein.Ev temizlenmiş olacak.

Perfekt ve Plusquamperfekt’te Partizip II’nin arkasına sein’in Partizip II’si olan gewesen gelir.

Almanca Zustandspassiv zamanları tablosu: Die Tür ist geschlossen, war geschlossen, ist geschlossen gewesen, wird geschlossen sein
Zaman değişince yalnız sein değişir: ist, war, ist … gewesen, wird … sein

Präsens: ist / sind + Partizip II

Präsens, şu anki durumu anlatır. İş geçmişte yapılmıştır ama sonucu şimdi geçerlidir. Bu yüzden Türkçe karşılık çoğu zaman şimdiki zaman değil, durum bildiren bir sıfat ya da -mış’lı biçimdir: “kapalı”, “ödenmiş”, “hazırlanmış”. Tabelalarda, duyurularda ve bilgi veren kısa cümlelerde en sık bu biçimi görürsün.

Präsens örnekleri
  • Der Tisch ist für 20 Uhr reserviert.Masa saat 20.00 için rezerve edilmiş.
  • Die Geschäfte sind sonntags geschlossen.Mağazalar pazar günleri kapalı.
  • Das Essen ist schon bestellt.Yemek çoktan sipariş edilmiş.
  • Ihr Antrag ist genehmigt.Başvurunuz onaylanmış.

Präteritum: war / waren + Partizip II

Präteritum, geçmişteki bir anda var olan durumu anlatır. Hikâye anlatırken ya da geçmişteki bir sahneyi betimlerken çok kullanılır: biri bir yere geldiğinde orası nasıldı? war + Partizip II biçimi Plusquamperfekt’e benzer, ama Zustandspassiv’in Präteritum’udur; ikisini ayırmak için aşağıdaki uyarıya bak.

Präteritum örnekleri
  • Als Elif ins Büro kam, war alles schon vorbereitet.Elif ofise geldiğinde her şey çoktan hazırlanmıştı.
  • Der Tisch war gedeckt, die Kerzen brannten.Sofra kurulmuştu, mumlar yanıyordu.
  • Die Museen waren wegen des Feiertags geschlossen.Müzeler bayram nedeniyle kapalıydı.
  • Um sechs Uhr war die Straße schon geräumt.Saat altıda yol çoktan temizlenmişti.

Perfekt ve Futur I: geschlossen gewesen, geschlossen sein

Zustandspassiv Perfekt, ist + Partizip II + gewesen ile kurulur ve geçmişteki bir durumu anlatır. Anlamca Präteritum’dan belirgin bir farkı yoktur; sein ile çoğunlukla Präteritum tercih edildiği için Die Tür war geschlossen. biçimi daha sık kullanılır. Futur I, wird + Partizip II + sein ile kurulur ve gelecekteki bir anda var olacak durumu anlatır; genellikle “bis …” (… e kadar) gibi bir zaman sınırıyla gelir.

Perfekt ve Futur I örnekleri
  • Der Laden ist den ganzen Tag geschlossen gewesen.Dükkân bütün gün kapalıydı.
  • Die Tür ist nicht abgeschlossen gewesen, das weiß ich genau.Kapı kilitli değildi, bunu kesin biliyorum.
  • Bis Montag wird alles erledigt sein.Pazartesiye kadar her şey halledilmiş olacak.
  • Wenn du ankommst, wird das Zimmer schon aufgeräumt sein.Sen geldiğinde oda çoktan toplanmış olacak.

Zustandspassiv Ne Zaman Kullanılır?

Zustandspassiv, “iş bitti, sonuç ortada” demek istediğin her yerde kullanılır. Bir şeyin hazır olup olmadığını sorarken, tabelada bir yasağı ya da kapanışı bildirirken, resmî bir işlemin sonucunu söylerken ya da bir yeri betimlerken bu yapıya başvurursun. Aşağıdaki kartlar en önemli kullanım alanlarını özetliyor.

Zustandspassiv resimli örnekler: Die Tür ist geschlossen, das Paket ist zugeklebt, das Geschenk ist eingepackt, der Kuchen ist gebacken
İş bitti, sonuç ortada: sein + Partizip II ile durum

1Bir işin bittiğini ve hazır olduğunu söylemek

Bir hazırlığın, bir görevin ya da bir işin tamamlandığını, sonucun artık kullanılabilir olduğunu anlatırken Zustandspassiv kullanılır.

  • Das Geschenk ist schon eingepackt.Hediye çoktan paketlenmiş.
  • Der Kuchen ist gebacken, wir können anfangen.Kek pişti, başlayabiliriz.
  • Die Koffer sind gepackt.Bavullar hazırlanmış.

2Tabela, duyuru ve kurallar

Kapanış saatleri, yasaklar ve kısıtlamalar çoğu zaman Zustandspassiv ile bildirilir. Tabelalarda sein bile düşer ve yalnız Partizip II kalır: Geschlossen.

  • Das Rauchen ist hier verboten.Burada sigara içmek yasak.
  • Die Bibliothek ist am Montag geschlossen.Kütüphane pazartesi günü kapalı.
  • Dieser Parkplatz ist für Kunden reserviert.Bu park yeri müşterilere ayrılmış.

3Resmî işlemlerin sonucu

Başvurular, kayıtlar ve sözleşmeler hakkında bilgi verirken işlemin sonucu Zustandspassiv ile söylenir. Bu kullanım Ausländerbehörde, belediye ya da bankadan gelen yazılarda sık geçer.

  • Ihre Aufenthaltserlaubnis ist bis 2028 verlängert.Oturma izniniz 2028’e kadar uzatılmış.
  • Sie sind jetzt beim Bürgeramt angemeldet.Artık belediyede kaydınız yapılmış durumda.
  • Der Vertrag ist von beiden Seiten unterschrieben.Sözleşme iki tarafça da imzalanmış.

4Bir şeyin durumunu sormak ve kontrol etmek

İş yerinde, evde ya da yolculuk öncesinde neyin hazır olup olmadığını sorarken ve kontrol listesi üzerinden konuşurken Zustandspassiv doğal seçimdir.

  • Ist der Besprechungsraum schon vorbereitet?Toplantı odası hazırlandı mı?
  • Sind die Getränke bestellt?İçecekler sipariş edildi mi?
  • Ist der Platz hier besetzt?Burası dolu mu?

5Bir yeri ya da nesneyi betimlemek

Bir yerin, binanın ya da nesnenin nasıl olduğunu anlatırken de Zustandspassiv kullanılır. Burada iş çoktan unutulmuştur; geriye yalnız betimlenen hâl kalır.

  • Die Stadt ist von Bergen umgeben.Şehir dağlarla çevrili.
  • Das Haus ist frisch gestrichen.Ev yeni boyanmış.
  • Alle Zimmer sind modern eingerichtet.Bütün odalar modern döşenmiş.

6Bir kişinin durumunu anlatmak

İnsanlar için de Zustandspassiv kurulabilir: bir davete, bir işe ya da bir sigortaya bağlı olma durumu böyle anlatılır.

  • Ihr seid herzlich zur Hochzeit eingeladen.Düğüne içtenlikle davetlisiniz.
  • Mehmet ist bei einer Firma in Köln angestellt.Mehmet, Köln’deki bir firmada çalışan olarak işe alınmış.
  • Die Kinder sind über ihre Eltern mitversichert.Çocuklar anne babaları üzerinden sigortalı.

Zustandspassiv’de Olumlu, Olumsuz ve Soru Cümlesi

Zustandspassiv’in üç cümle türünde de yapı aynı kalır: sein çekimlenir, Partizip II sona gider. Değişen yalnız sein’in yeri ve olumsuzluk kelimesinin konumudur.

Olumlu cümle: Die Rechnung ist bezahlt

Olumlu cümlede yukarıda gördüğün sıra geçerlidir: özne, çekimli sein, varsa zaman ve yer ifadeleri, en sonda Partizip II. schon (çoktan, zaten), bereits (zaten, resmî), endlich (nihayet) ve inzwischen (bu arada) gibi zarflar işin tamamlandığını vurgular ve Zustandspassiv’le çok sık birlikte gelir.

Olumlu cümleler
  • Die Rechnung ist bezahlt.Fatura ödenmiş.
  • Die Ware ist bereits verschickt.Ürün zaten gönderilmiş.
  • Endlich ist das Problem gelöst.Sonunda sorun çözüldü.

Olumsuz cümle: nicht ve noch nicht

Olumsuz cümlede nicht, Partizip II’nin hemen önüne gelir. Bir işin bitmediğini ama biteceğini anlatmak istersen noch nicht (henüz … değil) kullanırsın.

Olumsuz cümleler
  • Die Rechnung ist noch nicht bezahlt.Fatura henüz ödenmemiş.
  • Die Tür war nicht abgeschlossen.Kapı kilitli değildi.
  • Die Getränke sind bestellt, aber noch nicht geliefert.İçecekler sipariş edildi ama henüz teslim edilmedi.
  • Der Antrag ist leider nicht vollständig ausgefüllt.Başvuru formu maalesef eksiksiz doldurulmamış.

Soru cümlesi: Ist der Tisch reserviert?

Evet-hayır sorusunda çekimli sein cümlenin başına geçer, Partizip II yine sonda kalır. W-sorularında soru kelimesi başta, sein ikinci sıradadır. Cevapta Zustandspassiv tekrar edilebilir ya da kısa cevap verilir: Ja, er ist reserviert. / Nein, noch nicht.

Soru cümleleri
  • Ist der Tisch reserviert? — Ja, auf den Namen Yılmaz.Masa rezerve edildi mi? — Evet, Yılmaz adına.
  • Sind die Unterlagen schon unterschrieben?Belgeler imzalandı mı?
  • Seit wann ist die Brücke gesperrt?Köprü ne zamandan beri kapalı?
  • Warum war das Fenster geöffnet?Pencere neden açıktı?

Hangi Fiiller Zustandspassiv Yapar?

Her fiilden Zustandspassiv kurulamaz. Bir fiilin bu yapıyı oluşturabilmesi için iki koşul gerekir: fiil geçişli olmalı, yani bir Akkusativ nesnesi almalı ve yapılan iş nesnede kalıcı bir sonuç bırakmalı. Kapı kapatılınca kapalı kalır, form doldurulunca dolu kalır; ama bir film izlenince filmde gözle görülür bir değişiklik olmaz.

Sonuç bırakan fiiller: öffnen, reparieren, erledigen

Açma-kapama, hazırlama, bitirme, düzeltme, değiştirme, yasaklama ve resmî işlem fiilleri Zustandspassiv’in en doğal fiilleridir. Bu fiillerin hepsinde iş bittikten sonra nesne yeni bir hâle geçer ve bu hâl bir süre devam eder.

  • Açma, kapama, kilitleme: öffnen, schließen, abschließen, sperren → Die Straße ist gesperrt. (Yol kapalı.)
  • Hazırlama ve bitirme: vorbereiten, erledigen, fertigstellen, packen → Alles ist erledigt. (Her şey halledildi.)
  • Düzeltme ve yapma: reparieren, bauen, renovieren, streichen → Die Wohnung ist renoviert. (Daire yenilenmiş.)
  • Yazı ve belge: ausfüllen, unterschreiben, schreiben, übersetzen → Das Zeugnis ist übersetzt. (Diploma çevrilmiş.)
  • Resmî işlem ve izin: anmelden, genehmigen, verbieten, versichern → Das Parken ist hier verboten. (Buraya park etmek yasak.)
  • Yemek ve ev işi: kochen, backen, decken, putzen, aufräumen → Die Küche ist aufgeräumt. (Mutfak toplanmış.)

Zustandspassiv yapmayan fiiller: sehen, loben, helfen

Üç grup fiil Zustandspassiv oluşturmaz. Birincisi, geçişli olsa da nesnede sonuç bırakmayan algı ve tutum fiilleridir: sehen, hören, loben. İkincisi, Akkusativ değil Dativ nesnesi alan fiillerdir: helfen, danken, gratulieren. Üçüncüsü hiç nesne almayan geçişsiz fiillerdir: schlafen, arbeiten, kommen. Bu fiillerle anlatmak istediğin şeyi etken cümleyle ya da Vorgangspassiv’le söylersin.

Zustandspassiv kurulmayan fiillerde doğru seçim
FiilOlmazBunun yerine
sehen (görmek)Der Film ist gesehen.Ich habe den Film schon gesehen.
loben (övmek)Das Kind ist gelobt.Das Kind wird gelobt. / Das Kind wurde gelobt.
danken (teşekkür etmek, Dativ)Dem Lehrer ist gedankt.Wir haben dem Lehrer gedankt.
schlafen (uyumak, geçişsiz)Das Kind ist geschlafen.Das Kind hat geschlafen. / Das Kind schläft.
Zustandspassiv, Vorgangspassiv ve sein ile Perfekt karşılaştırması: die Tür wird geschlossen, die Tür ist geschlossen, der Zug ist abgefahren
Hepsinde Partizip II var: werden süreç, sein durum, geçişsiz fiilde sein Perfekt

Zustandspassiv ile En Sık Yapılan Hatalar

Zustandspassiv hatalarının çoğu üç yerden gelir: Türkçede durumun sıfatla anlatılması, Perfekt’te de sein kullanılması ve werden ile sein’in görevlerinin karıştırılması. Her kartta doğru biçimi ve hatanın nedenini görebilirsin.

Die Tür wird geschlossen. (Kapı şu an kapalı demek isterken)

Die Tür ist geschlossen.

Türkçede “Kapı kapatıldı.” ile “Kapı kapalı.” farklı kelimelerle söylendiği için Almancada da ayrı bir kelime aranır ve werden seçilir. Oysa werden süreci anlatır (kapı şu anda kapatılıyor); şu anki durum için sein gerekir.

Die Rechnung hat bezahlt.

Die Rechnung ist bezahlt.

Partizip II görünce Perfekt’teki haben akla gelir. Ama fatura ödeyen değil ödenen şeydir; edilgen anlam vardır. Durum anlatılıyorsa yardımcı fiil sein olur. Etken cümle ancak ödeyen kişiyle kurulur: Ich habe die Rechnung bezahlt.

Das Auto ist gerade repariert. (Araba şu an tamir ediliyor demek isterken)

Das Auto wird gerade repariert.

Türkçede “Araba tamirde.” gibi bir durum cümlesi süreç için de kullanıldığı için sein seçilir. Ama iş hâlâ sürüyorsa bu bir süreçtir ve werden gerekir; gerade (şu anda) zarfı da bunu gösterir. Das Auto ist repariert. ancak tamir bittiğinde söylenir.

Die Fenster ist geöffnet.

Die Fenster sind geöffnet.

Türkçede “Pencereler açık.” derken çoğulluk yalnız isimde görünür, yüklem değişmez. Almancada çekimli sein özneye uyar: çoğul özneyle sind (Präteritum’da waren) gelir.

Wir können nicht rein, weil die Tür ist abgeschlossen.

Wir können nicht rein, weil die Tür abgeschlossen ist.

Türkçede fiil her cümlede sonda durduğu için yan cümle için ayrı bir sıra düşünülmez ve ana cümle sırası (die Tür ist abgeschlossen) korunur. Almancada weil’li yan cümlede çekimli fiil sona gider: önce Partizip II, sonra ist.

Der Film ist schon gesehen.

Ich habe den Film schon gesehen.

Türkçede “Film izlenmiş.” denebildiği için her fiilden durum pasifi kurulabileceği sanılır. sehen nesnede kalıcı bir sonuç bırakmadığı için Zustandspassiv yapmaz; etken Perfekt kullanılır.

Bis Freitag muss alles erledigt werden sein.

Bis Freitag muss alles erledigt sein.

Süreç ve durum anlamı aynı cümlede birleştirilmeye çalışılınca werden ve sein üst üste gelir. Modal fiille durum anlatırken yalnız Partizip II + sein kullanılır; iş anlatılıyorsa yalnız erledigt werden.

Die Tür ist geschließt.

Die Tür ist geschlossen.

Düzensiz fiillerin Partizip II’si kurala göre türetilemez: schließen – schloss – hat geschlossen. Partizip’i fiilin üç biçimiyle birlikte öğrenmek bu hatayı önler.

Zustandspassiv, Vorgangspassiv ve Perfekt Farkı

Üç yapıda da Partizip II vardır ve ikisinde yardımcı fiil sein’dir. Bu yüzden biçime değil anlama ve fiilin türüne bakarak ayırt edersin. Önce aşağıdaki tablo üç yapıyı yan yana gösteriyor; ardından her ikili karşılaştırma kendi başlığında.

Üç yapı yan yana
VorgangspassivZustandspassivPerfekt (sein ile)
Yapıwerden + Partizip IIsein + Partizip IIsein + Partizip II
Fiilgeçişligeçişli, sonuç bırakangeçişsiz (hareket, değişim)
Anlamiş yapılıyor / yapılıriş yapılmış, durum ortadageçmişte bir olay oldu
ÖrnekDie Tür wird geschlossen.Die Tür ist geschlossen.Der Zug ist abgefahren.
TürkçesiKapı kapatılıyor.Kapı kapalı.Tren kalktı.

Zustandspassiv ile Vorgangspassiv: sonuç ve süreç

Vorgangspassiv bir işin yapılışını, Zustandspassiv o işin sonucunu anlatır. Aynı fiil iki yapıda da kullanılır; anlam yardımcı fiilden gelir. Zaman zarfları da ipucu verir: gerade (şu anda), jeden Tag (her gün) süreç anlattığı için werden ile, schon (çoktan), seit gestern (dünden beri) ise süren bir durumu anlattığı için çoğunlukla sein ile gelir. Vorgangspassiv’in bütün zamanlarını Vorgangspassiv dersi sayfasında, werden’in öteki görevlerini werden fiili konusunda bulabilirsin.

Süreç ve sonuç yan yana
  • Die Brücke wird gerade repariert. → Seit Juni ist sie repariert.Köprü şu an tamir ediliyor. → Hazirandan beri tamir edilmiş durumda.
  • Das Büro wird jeden Abend abgeschlossen. → Jetzt ist es abgeschlossen.Ofis her akşam kilitlenir. → Şu an kilitli.
  • Der Brief wurde gestern geschrieben. → Er ist schon geschrieben.Mektup dün yazıldı. → Mektup çoktan yazılmış.

Zustandspassiv ile Perfekt: ist geschlossen, ist gefahren

Der Zug ist abgefahren. ile Die Tür ist abgeschlossen. aynı yapıda görünür, ama ilki Perfekt, ikincisi Zustandspassiv’dir. Ayırt etmek için fiilin Akkusativ nesnesi alıp almadığını kontrol et. bu anlamıyla abfahren geçişsizdir: tren kendiliğinden kalkar, Akkusativ nesnesi yoktur. abschließen ise geçişlidir; biri kapıyı kilitler: Ich schließe die Tür ab. Hareket ve değişim bildiren geçişsiz fiillerin Perfekt’ini Perfekt dersi ayrıntılı anlatıyor.

Perfekt mi, Zustandspassiv mi?
  • Die Gäste sind schon angekommen.Misafirler çoktan geldi. (Perfekt: ankommen geçişsiz)
  • Die Gäste sind eingeladen.Misafirler davet edilmiş. (Zustandspassiv: jemanden einladen)
  • Die Blumen sind verwelkt.Çiçekler soldu. (Perfekt: verwelken geçişsiz)
  • Die Blumen sind schon gegossen.Çiçekler sulanmış. (Zustandspassiv: die Blumen gießen)

worden testi: ist geschlossen ve ist geschlossen worden

Zustandspassiv Präsens ile Vorgangspassiv Perfekt arasındaki fark tek bir kelimedir: worden. Die Tür ist geschlossen. şu anki durumu, Die Tür ist geschlossen worden. ise geçmişte yapılan kapatma işini anlatır. worden’li cümlenin arkasına bir zaman ya da işi yapan kişi eklenebilir; worden’siz cümle ise şu an geçerli olan hâli söyler.

worden ile ve worden olmadan
  • Die Tür ist um 22 Uhr vom Hausmeister geschlossen worden.Kapı saat 22.00’de kapıcı tarafından kapatıldı. (iş)
  • Die Tür ist geschlossen. Wir müssen klingeln.Kapı kapalı. Zili çalmamız gerekiyor. (durum)
  • Das Fahrrad ist gestern gestohlen worden.Bisiklet dün çalındı. (iş)

Derinleşmek İsteyenlere

Zustandspassiv’de işi yapan söylenebilir mi?

Zustandspassiv durumu anlattığı için işi yapan kişi genellikle söylenmez. Yine de durumun kaynağı önemliyse von ya da durch ile eklenebilir: Der Vertrag ist vom Geschäftsführer unterschrieben. (Sözleşme müdür tarafından imzalanmış.) Bazı fiillerde von’lu ifade işi yapanı değil durumu oluşturan şeyi gösterir: Die Stadt ist von Bergen umgeben. (Şehir dağlarla çevrili.) Edilgende işi yapanın nasıl eklendiğini von ve durch dersinde bulabilirsin.

Zustandsreflexiv: ich bin erkältet, wir sind verabredet

Dönüşlü fiillerden de benzer bir durum yapısı kurulur; buna Zustandsreflexiv denir. Ich habe mich erkältet. (Üşüttüm.) olayın kendisidir, Ich bin erkältet. (Soğuk algınlığım var.) sonucu olan durumdur. Aynı şekilde sich verabreden → Wir sind verabredet. (Sözleştik, buluşmamız var.), sich verlieben → Sie ist verliebt. (Âşık.) Bu yapılar edilgen değildir, çünkü işi yapan ile etkilenen aynı kişidir; ama biçim ve mantık Zustandspassiv’e çok benzer. Fiillerin kendisini dönüşlü fiiller dersinde görebilirsin.

Zustandspassiv mi, sıfat mı? geschlossen, verheiratet, bekannt

Bazı Partizip II biçimleri zamanla sıfatlaşmıştır ve artık bir işin sonucu gibi hissedilmez: Sie ist verheiratet. (Evli.), Das ist bekannt. (Bu biliniyor.), Er ist begeistert. (Çok heyecanlı, hayran.) Bu cümleler biçim olarak Zustandspassiv’e benzer, ama anlamca sein + sıfat gibi çalışır. Partizip’lerin isimden önce sıfat olarak çekimlendiği kullanımı (die geschlossene Tür) Partizip sıfatlar dersi anlatıyor.

Dativ fiilleriyle: Damit ist mir geholfen

Dativ fiillerinden kural olarak Zustandspassiv kurulmaz. Ama helfen fiilinin kalıplaşmış bir kullanımı vardır: Damit ist mir sehr geholfen. (Bu bana çok yardımcı oldu, işimi gördü.) Bu kalıp öznesiz bir yapıdır ve yalnız birkaç sabit ifadede geçer; öteki Dativ fiillerine genellenmez. Öznesi olmayan edilgen cümlelerin mantığını öznesiz edilgen dersinde görebilirsin.

Zustandspassiv yerine başka yapılar

Aynı durumu bazen edilgen olmayan yapılarla da anlatabilirsin. Kısa sıfat: Die Tür ist zu. Dönüşlü kalıp: Das Problem hat sich erledigt. (Sorun kendiliğinden halloldu.) Ya da etken cümle: Wir haben alles vorbereitet. Bu seçenekler ve sein + zu + Infinitiv gibi öteki edilgen yerine kullanılan yapılar ayrı bir derste toplandı.

Zustandspassiv Alıştırmaları

Birinci alıştırmada Partizip II’yi yazacaksın. İkincide süreç, durum ve Perfekt arasında seçim yapacaksın. Üçüncüde yan cümle, modal fiil ve farklı zamanlarla çalışacaksın. Yanlış çıkan sorularda açıklamayı oku.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: Partizip II’yi yaz

Parantezdeki fiilin Partizip II biçimini yazarak Zustandspassiv cümlesini tamamla.

  1. 1

    Die Tür ist . (schließen)

  2. 2

    Das Auto ist wieder . (reparieren)

  3. 3

    Die Rechnung ist schon . (bezahlen)

  4. 4

    Das Formular ist vollständig . (ausfüllen)

  5. 5

    Wir sind zur Hochzeit . (einladen)

  6. 6

    Die Straße ist wegen eines Unfalls . (sperren)

  7. 7

    Der Brief ist schon . (schreiben)

Cevap anahtarı
  1. geschlossen — schließen – schloss – geschlossen (düzensiz)
  2. repariert — -ieren ile biten fiiller ge- almaz: repariert.
  3. bezahlt — be- ön eki ayrılmaz, ge- gelmez: bezahlt.
  4. ausgefüllt — Ayrılabilen fiilde ge- ön ekle kökün arasına girer: aus-ge-füllt.
  5. eingeladen — einladen – lud ein – eingeladen
  6. gesperrt — Düzenli fiil: ge- + sperr + -t.
  7. geschrieben — schreiben – schrieb – geschrieben
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: Süreç mi, durum mu, Perfekt mi?

Bağlama göre doğru seçeneği işaretle.

  1. 1

    Keine Sorge, ich habe eben nachgesehen: Die Tür ___ abgeschlossen.

  2. 2

    Gerade ___ die Straße repariert, deshalb gibt es Stau.

  3. 3

    Als wir ankamen, ___ das Restaurant schon geschlossen.

  4. 4

    „Der Zug ist schon abgefahren.“ Bu cümle hangi yapıdır?

  5. 5

    „Die Wohnung war geputzt.“ Bu cümle hangi yapıdır?

  6. 6

    „Das Fahrrad ist gestern gestohlen worden.“ Bu cümle hangi yapıdır?

  7. 7

    Mehmet sagt, dass die Unterlagen schon ___.

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Doğru biçimi tek kelimeyle yaz

Boşluğa parantezdeki ipucuna uyan tek kelimeyi yaz. Cümle başında büyük harf kullan.

  1. 1

    Die Fenster werden geputzt. Jetzt sie geputzt. (sein, Präsens)

  2. 2

    Wir konnten nicht rein, weil die Tür abgeschlossen . (sein, Präteritum)

  3. 3

    Beim Verlassen des Büros müssen alle Fenster geschlossen . (durum)

  4. 4

    Der Laden ist den ganzen Tag geschlossen . (Zustandspassiv Perfekt)

  5. 5

    Bis Freitag wird alles erledigt . (Zustandspassiv, Futur I)

  6. 6

    Die Rechnung ist nicht bezahlt, ich mache das morgen. (henüz)

  7. 7

    der Tisch für heute Abend schon reserviert? (soru, Präsens)

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

B2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Zustandspassiv Konu Özeti

  • Zustandspassiv, bir işin sonucunu, iş bittikten sonra kalan durumu anlatır: Die Tür ist geschlossen.
  • Yapı sein + Partizip II’dir; sein çekimlenir ve ikinci sırada durur, Partizip II sona gider. Yan cümlede sıra … abgeschlossen ist olur.
  • Zamanı yalnız sein belirler: ist (Präsens), war (Präteritum), ist … gewesen (Perfekt), wird … sein (Futur I). Modal fiille: muss geschlossen sein.
  • Vorgangspassiv (werden + Partizip II) süreci, Zustandspassiv (sein + Partizip II) sonucu anlatır. ist geschlossen worden durum değil, geçmişte yapılan iştir.
  • Yalnız Akkusativ nesnesi alan ve sonuç bırakan fiillerden kurulur: öffnen, reparieren, erledigen. sehen, loben, helfen ve geçişsiz fiiller bu yapıyı kurmaz.
  • sein ile Perfekt’i karıştırma: Der Zug ist abgefahren. Perfekt’tir, çünkü abfahren geçişsizdir.
  • Türkçede Zustandspassiv çoğu zaman sıfatla ya da -mış’lı biçimle karşılanır: kapalı, ödenmiş, hazırlanmış.

Zustandspassiv Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Zustandspassiv nedir?

Bir işin yapılış sürecini değil, iş bittikten sonra ortaya çıkan durumu anlatan edilgen yapıdır. sein + Partizip II ile kurulur: Das Fenster ist geöffnet. (Pencere açık.)

Zustandspassiv nasıl yapılır?

Etken cümlenin Akkusativ nesnesi özne olur, sein özneye göre çekimlenip ikinci sıraya gelir ve fiilin Partizip II’si sona gider: Ich repariere das Auto. → Das Auto ist repariert.

Zustandspassiv ile Vorgangspassiv arasındaki fark nedir?

Vorgangspassiv werden + Partizip II ile kurulur ve işin yapılışını anlatır: Die Tür wird geschlossen. (Kapı kapatılıyor.) Zustandspassiv sein + Partizip II ile kurulur ve sonucu anlatır: Die Tür ist geschlossen. (Kapı kapalı.)

Zustandspassiv Präteritum nasıl kurulur?

war / waren + Partizip II ile: Die Geschäfte waren geschlossen. (Mağazalar kapalıydı.) Bu biçim Plusquamperfekt değildir; Plusquamperfekt olsaydı war geschlossen gewesen denirdi.

Zustandspassiv ile sein’li Perfekt nasıl ayırt edilir?

Fiilin geçişli olup olmadığına bak. Geçişli ve sonuç bırakan fiilde sein + Partizip II Zustandspassiv’dir (Die Tür ist abgeschlossen.). Geçişsiz hareket ya da değişim fiilinde aynı yapı Perfekt’tir (Der Zug ist abgefahren.).

Her fiilden Zustandspassiv yapılabilir mi?

Hayır. Fiilin Akkusativ nesnesi alması ve nesnede kalıcı bir sonuç bırakması gerekir. sehen, hören, loben gibi fiiller, helfen gibi Dativ fiilleri ve schlafen gibi geçişsiz fiiller Zustandspassiv kurmaz.

Zustandspassiv modal fiillerle kullanılır mı?

Evet. Modal fiil çekimlenir, sona Partizip II + sein gelir: Die Tür muss abgeschlossen sein. (Kapı kilitli olmalı.) Aynı cümle abgeschlossen werden ile kurulursa yapılacak işi anlatır.

Zustandspassiv cümlesinde von kullanılır mı?

Genellikle kullanılmaz, çünkü odak durumdadır. Kaynak önemliyse eklenebilir: Der Vertrag ist vom Chef unterschrieben. Bazı fiillerde von durumu oluşturan şeyi gösterir: Die Stadt ist von Bergen umgeben.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.