Logo
Almanca Portalı
B2
B2Gramer · Kipler ve Çatı

Almanca Pasife Alternatif Yapılar (Passiversatzformen): sich lassen, sein + zu, -bar ve man, Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 23 dk okuma
Kısa cevap

Passiversatzformen, werden kullanmadan pasif anlam veren yapılardır. Türkçedeki “çözülebilir, ödenmeli, konuşulur” gibi edilgen anlamları karşılar. Dört temel yapı vardır: sich lassen + mastar, sein + zu + mastar, -bar / -lich ile biten sıfatlar ve man. Örnek: Das Problem lässt sich lösen. (Sorun çözülebilir.)

kann gelöst werden = lässt sich lösen = ist zu lösen = ist lösbar = man kann lösen

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almancada Pasife Alternatif Yapılar Nedir?
  2. 2Pasif Yerine Kullanılan Dört Yapı Nasıl Kurulur?
    1. 2.1sich lassen + Infinitiv: yapılabilirlik
    2. 2.2sein + zu + Infinitiv: zorunluluk ve olanak
    3. 2.3-bar ve -lich sıfatları: yapılabilir olan
    4. 2.4man + etken fiil: yapanı söylemeden anlatmak
  3. 3Pasife Alternatif Yapılar Ne Zaman Kullanılır?
  4. 4Olumsuzluk ve Zamanlar: lässt sich nicht, war zu, ließ sich
    1. 4.1Olumsuz biçim: nicht, kein ve un-
    2. 4.2Geçmiş ve gelecek: ließ sich, war zu, hat sich … lassen
  5. 5Pasif Cümle Alternatif Yapıya Nasıl Dönüştürülür?
    1. 5.1können + Passiv: dört seçenek
    2. 5.2müssen ve sollen + Passiv: sein + zu
    3. 5.3werden-Passiv: man ile etken cümle
  6. 6Pasif Alternatifleri ile En Sık Yapılan Hatalar
  7. 7sich lassen ile lassen, sein + zu ile haben + zu Farkı
    1. 7.1sich lassen ve lassen: yapılabilir mi, yaptırmak mı
    2. 7.2sein + zu ve haben + zu: edilgen mi, etken mi
  8. 8Derinleşmek İsteyenlere
  9. 9Pasife Alternatif Yapılar Alıştırmaları
  10. 10Pasife Alternatif Yapılar Konu Özeti
  11. 11Pasife Alternatif Yapılar Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almancada Pasife Alternatif Yapılar Nedir?

Almancada pasif cümle werden ile kurulur: Das Problem wird gelöst. (Sorun çözülüyor.) Bu yapıyı edilgen çatı dersinde gördün. Ama pasif cümleye bir de modal fiil eklendiğinde cümle üç fiille ağırlaşır: Das Problem kann gelöst werden. Konuşmada da yazıda da Almanca bu ağırlığı azaltmak için başka yapılara başvurur. Bunlara Passiversatzformen (pasifin yerini tutan biçimler) denir. Hepsinde işi kimin yaptığı arka planda kalır; öne çıkan, işin kendisi ya da işten etkilenen şeydir.

Türkçe bu konuda Almancadan daha rahattır, çünkü edilgen eki fiile doğrudan eklenir ve “-ebil-” ile “-meli” de aynı fiilin üstüne gelir: “çöz-ül-ebilir”, “öde-n-meli”. Almancada ise bu anlamlar ayrı kelimelerle kurulur. Pasif alternatifleri bu yüzden çoğu zaman bir modal fiilin anlamını da içinde taşır: sich lassen ve -bar “yapılabilir” (können), sein + zu bağlama göre “yapılmalı” (müssen, sollen) ya da “yapılabilir” (können) demektir. man ise yapanı belirsiz bırakan etken bir cümle kurar.

Dört yapı bir bakışta
YapıPasif karşılığıAnlamıÜslup
sich lassen + mastarkann … werdenyapılabilirkonuşma ve yazı
sein + zu + mastarmuss / soll / kann … werdenyapılmalı ya da yapılabilirresmî yazı, talimat, kural
-bar / -lich sıfatıkann … werdenyapılabilirher yerde; ürün ve teknik metinlerde çok
man + etken fiilwird … (genel)yapılır, edilirkonuşmada çok doğal

Pasif Yerine Kullanılan Dört Yapı Nasıl Kurulur?

Dört yapının ortak mantığı aynıdır: werden ve Partizip II ortadan kalkar. Pasif cümlenin öznesi (işten etkilenen şey) ilk üç yapıda özne olarak kalır; man cümlesinde ise nesneye dönüşür. Aşağıda her yapının kuruluşunu, cümledeki yerini ve sınırlarını tek tek görüyorsun.

sich lassen + Infinitiv: yapılabilirlik

Bu yapıda çekimli fiil lassen’dir, yanında dönüşlü zamir sich durur ve asıl fiil cümlenin sonuna mastar olarak gider. Anlamı her zaman “yapılabilir”dir: Das Problem lässt sich lösen. = Das Problem kann gelöst werden. Özne genellikle bir şeydir (eşya, sorun, plan), bu yüzden zamir de üçüncü kişi sich olur. Cümleye çoğu zaman leicht, gut, schwer, kaum, nicht gibi bir zarf eklenir; yapı bu zarflarla en doğal hâlini alır. Partizip II kullanılmaz; sondaki fiil her zaman yalın mastardır.

sich lassen ile örnekler
  • Die Tür lässt sich nur mit einem Schlüssel öffnen.Kapı yalnız anahtarla açılabilir.
  • Dieser Fleck lässt sich leicht entfernen.Bu leke kolayca çıkarılabilir.
  • Das Ergebnis lässt sich kaum vorhersagen.Sonuç pek tahmin edilemez.
  • Die Wohnung lässt sich im Winter gut heizen.Daire kışın iyi ısıtılabiliyor.

sein + zu + Infinitiv: zorunluluk ve olanak

Çekimli fiil sein olur (ist, sind, war), asıl fiil cümlenin sonunda zu ile birlikte mastar olarak durur: Die Rechnung ist bis Montag zu bezahlen. (Fatura pazartesiye kadar ödenmeli.) Bu yapının anlamı tek değildir: çoğu zaman müssen ya da sollen (yapılmalı), bazen de können (yapılabilir) anlamı taşır. Hangisi olduğunu bağlam söyler. Talimat, kural ve son tarih bildiren cümlelerde zorunluluk; leicht, kaum, nicht gibi zarflarla birlikte ise olanak ya da olanaksızlık anlaşılır. zu’nun mastarla kullanımını genel olarak zu ile mastar dersinde bulabilirsin.

  • Yalın fiillerde zu mastarın önüne ayrı yazılır: zu bezahlen, zu beachten, zu lösen.
  • Ayrılabilen fiillerde zu ön ek ile kök arasına girer ve bitişik yazılır: ausfüllen → auszufüllen, einreichen → einzureichen, abgeben → abzugeben. Bu fiillerin kuralını ayrılabilen fiiller dersinde görebilirsin.
  • Ayrılamayan ön ekli fiillerde (be-, ver-, er-…) zu yine ayrı yazılır: zu beantragen, zu verlängern.
  • Çekimli sein özneye uyar: Der Antrag ist …, Die Unterlagen sind …
  • sein + Partizip II ile karıştırma: Die Tür ist zu öffnen. (Kapı açılmalı / açılabilir.) bir iş bildirir; Die Tür ist geöffnet. (Kapı açık.) ise işin sonucu olan durumu. İkincisini durum pasifi dersinde görebilirsin.
Almanca sein + zu + Infinitiv yapısının üç anlamı: ist zu zahlen (müssen), ist leicht zu bedienen (können), ist nicht zu ertragen
sein + zu: zorunluluk mu, olanak mı? Anlamı bağlam belirler

-bar ve -lich sıfatları: yapılabilir olan

Geçişli bir fiilin köküne -bar eklenince “-ebilir, -ılabilir” anlamında bir sıfat çıkar: lesen → lesbar (okunabilir), trinken → trinkbar (içilebilir), lösen → lösbar (çözülebilir). Bu sıfat sein ile yüklem olur ya da ismin önünde çekimli sıfat olarak kullanılır: Das Wasser ist trinkbar. / trinkbares Wasser. Bazı fiillerde aynı işi -lich görür: verstehen → verständlich (anlaşılır), erhalten → erhältlich (bulunabilir, satın alınabilir). Olumsuz anlam için başa un- gelir: unlösbar (çözülemez), unverständlich (anlaşılmaz).

Sık kullanılan -bar ve -lich sıfatları
FiilSıfatAnlamıÖrnek
erreichenerreichbarulaşılabilirIch bin ab 9 Uhr telefonisch erreichbar.
machenmachbaryapılabilirDer Plan ist machbar.
kündigenkündbarfeshedilebilirDer Vertrag ist monatlich kündbar.
bezahlenbezahlbarödenebilir, uygun fiyatlıDie Mieten sind kaum noch bezahlbar.
verstehenverständlichanlaşılırDie Erklärung ist gut verständlich.
erhaltenerhältlichbulunabilir, satılanDas Medikament ist rezeptfrei erhältlich.

Bu kuralın iki sınırı var. Birincisi, her fiilden -bar sıfatı yapılmaz; yerleşik biçimi öğrenmek gerekir (verstehen için verständlich kullanılır). İkincisi, -bar ve -lich ile biten her sıfat pasif anlam taşımaz: dankbar (minnettar), freundlich (güler yüzlü), täglich (günlük) pasifle ilgisizdir. Geçişsiz fiilden gelen brennbar da “yakılabilir” değil, “yanabilen, yanıcı” demektir. Ekin öteki anlamlarını sıfat yapım ekleri dersinde bulabilirsin.

Almanca fiilden -bar sıfatı yapma: lesen lesbar, lösen lösbar, essen essbar örnek cümleleriyle
Fiil kökü + -bar: “-ebilir” anlamında sıfat

man + etken fiil: yapanı söylemeden anlatmak

man ile kurulan cümle aslında etkendir: man öznedir, fiil üçüncü tekil kişiye göre çekilir ve nesne Akkusativ’de kalır. Ama işi yapan belli bir kişi değil “insanlar, biri, herkes” olduğu için anlam pasife çok yakındır: Hier spricht man Deutsch. = Hier wird Deutsch gesprochen. (Burada Almanca konuşulur.) Pasiften dönüştürürken pasif cümlenin öznesi (Nominativ) man cümlesinde nesne olur: Der Wagen wird repariert. → Man repariert den Wagen. Modal fiil de rahatça eklenir: man kann, man muss, man darf. Bu zamirin bütün kullanımlarını man zamiri dersinde görebilirsin.

man ile pasif anlam
  • In Deutschland trennt man den Müll.Almanya’da çöpler ayrıştırılır.
  • Wie schreibt man das?Bu nasıl yazılır?
  • Man hat die Straße wegen Bauarbeiten gesperrt.Yol inşaat çalışmaları yüzünden kapatıldı.
  • Hier darf man nicht parken.Buraya park edilmez. / Burada park etmek yasak.

Pasife Alternatif Yapılar Ne Zaman Kullanılır?

Yapıların kuruluşunu gördün; şimdi hangi durumda hangisinin seçildiğine bakalım. Seçimi iki şey belirler: cümlenin taşıdığı anlam (yapılabilir mi, yapılmalı mı, genel bir davranış mı) ve metnin türü (konuşma mı, resmî yazı mı, ürün bilgisi mi).

Günlük hayatta pasif alternatifleri resimli örnekler: Das Fahrrad lässt sich reparieren, Die Pilze sind essbar, Tabletten einzunehmen, Brötchen kauft man
Dört yapı, günlük hayattan dört örnek: tamir, mutfak, ilaç kutusu ve fırın

1Bir şeyin yapılabildiğini söylemek: sich lassen, -bar

Bir eşyanın, planın ya da işin mümkün olup olmadığını anlatırken. Günlük konuşmada da iş yazışmasında da doğaldır.

  • Der Akku lässt sich in einer Stunde aufladen.Batarya bir saatte şarj edilebiliyor.
  • Die Strecke ist auch mit dem Fahrrad gut befahrbar.Bu yol bisikletle de rahatça kullanılabilir.

2Kural, talimat ve resmî yükümlülük: sein + zu

Dairelerin yazılarında, ev kurallarında, sınav yönergelerinde ve kullanım kılavuzlarında “yapılmalıdır” anlamında.

  • Der Ausweis ist beim Eintritt vorzuzeigen.Girişte kimlik gösterilmelidir.
  • Fundsachen sind beim Hausmeister abzugeben.Bulunan eşyalar kapıcıya teslim edilmelidir.
  • Die Fragen sind auf Deutsch zu beantworten.Sorular Almanca cevaplanmalıdır.

3Bir şeyin yapılamadığını söylemek: nicht, un-

Olanaksızlığı vurgularken üç yapı da kullanılır: lässt sich nicht, ist nicht zu, un-…bar.

  • Der Schaden ist nicht mehr zu reparieren.Hasar artık onarılamaz.
  • Die Schublade lässt sich nicht mehr schließen.Çekmece artık kapanmıyor.
  • Die Schrift auf dem Zettel ist unlesbar.Kâğıttaki yazı okunamıyor.

4Herkes için geçerli kural ve alışkanlık: man

Bir toplumda, bir yerde ya da bir dilde genel olarak ne yapıldığını anlatırken. Konuşmada çok doğal durur.

  • Bei Rot geht man nicht über die Straße.Kırmızı ışıkta karşıya geçilmez.
  • Wie sagt man das auf Deutsch?Bu Almancada nasıl denir?

5Ürün, ilan ve sözleşme dili: -bar, -lich

Kısa ve yoğun anlatım gereken yerlerde sıfat, bütün bir pasif cümlenin işini görür.

  • Das Angebot ist nur online erhältlich.Kampanya yalnız internetten alınabilir.
  • Der Tarif ist jederzeit kündbar.Tarife her zaman iptal edilebilir.

6Konuşmada pasifi hafifletmek: man, sich lassen

Rica, öneri ve kısa cevaplarda üç fiilli pasif yerine daha kısa bir yapı seçilir.

  • Kann man das Fenster aufmachen?Pencere açılabilir mi?
  • Das lässt sich machen.Bu yapılabilir. / Hallederiz.

Olumsuzluk ve Zamanlar: lässt sich nicht, war zu, ließ sich

Pasif alternatifleri yalnız şimdiki zamanda ve olumlu cümlede kullanılmaz. Bu bölümde olumsuz biçimleri ve yapıların geçmiş ile gelecek zamanda nasıl kurulduğunu görüyorsun.

Olumsuz biçim: nicht, kein ve un-

sich lassen ve sein + zu yapılarında olumsuzluk nicht ile yapılır ve nicht sondaki mastarın önüne gelir: Der Termin lässt sich nicht verschieben. (Randevu ertelenemez.) / Das ist nicht zu glauben. (İnanılacak gibi değil.) sein + zu olumsuz olunca anlam genellikle “yapılamaz” olur; resmî kurallarda ise “yapılmamalı” da olabilir. -bar ve -lich sıfatlarında olumsuzluk için önce un- ön eki düşünülür: unlösbar, unerreichbar, unvermeidlich. nicht lösbar da yanlış değildir; ama çoğu sıfatın un- ile yerleşik bir olumsuzu vardır ve genellikle o tercih edilir. man cümlesi ise sıradan bir etken cümle gibi olumsuz yapılır: nicht ya da kein.

Olumsuz örnekler
  • Der Termin lässt sich leider nicht verschieben.Randevu maalesef ertelenemiyor.
  • Der Lärm ist nicht zu ertragen.Gürültüye dayanılmıyor.
  • Ein solcher Fehler ist unverzeihlich.Böyle bir hata affedilemez.
  • Hier trinkt man kein Leitungswasser.Burada musluk suyu içilmez.

Geçmiş ve gelecek: ließ sich, war zu, hat sich … lassen

Zamanı her yapıda çekimli fiil taşır. sich lassen’de lassen çekilir: Präteritum ließ sich, Perfekt hat sich … lassen. Perfekt’te dikkat: yanında başka bir mastar olduğu için gelassen değil yine lassen kullanılır (çift mastar): Das Problem hat sich schnell lösen lassen. Yazıda ve anlatıda Präteritum daha sık seçilir: Die Kosten ließen sich deutlich senken. sein + zu’da sein çekilir: war zu; Perfekt biçimi seyrektir. -bar sıfatında da zaman sein ile verilir: Der Fehler war nicht erkennbar.

Zamanlara göre biçimler: Das Problem kann gelöst werden
Zamansich lassensein + zuman
Präsenslässt sich lösenist zu lösenman löst
Präteritumließ sich lösenwar zu lösenman löste
Perfekthat sich lösen lassen(seyrek) ist zu lösen gewesenman hat … gelöst
Futur Iwird sich lösen lassenwird zu lösen seinman wird … lösen
Konjunktiv IIließe sich lösenwäre zu lösenman würde … lösen

Tabloda man sütunu düz etken biçimdir; “yapılabilir” anlamı için man kann, man konnte, man hat … lösen können denir.

Pasif Cümle Alternatif Yapıya Nasıl Dönüştürülür?

Dönüştürmede önce pasif cümledeki modal fiile bak: hangi alternatifi seçebileceğini o belirler. können ile dört yapının hepsi kullanılabilir; müssen ve sollen ile yalnız sein + zu ve man muss / man soll uyar; modal fiil yoksa en doğal karşılık man’dır. Modal fiilli pasifin kendisini modal fiilli pasif dersinde ayrıntılı bulabilirsin.

können + Passiv: dört seçenek

“Yapılabilir” anlamındaki pasif cümle dört yoldan söylenebilir. Pasif öznesi her birinde özne olarak kalır; yalnız man cümlesinde nesneye dönüşür. Aşağıdaki görselde aynı cümle dört yapıda yan yana duruyor. Anlam aynıdır, üslup değişir: -bar sıfatı en kısasıdır, sich lassen hem konuşmaya hem yazıya uyar, sein + zu daha resmîdir, man kann ise konuşma diline en yakın olanıdır.

Almanca pasif cümle dönüştürme: Das Problem kann leicht gelöst werden cümlesinin sich lassen, sein + zu, -bar ve man ile dört biçimi: Es lässt sich leicht lösen
Das Problem kann leicht gelöst werden: aynı anlam, dört yapı
können + Passiv → alternatif
  • Das Gerät kann einfach bedient werden. → Das Gerät lässt sich einfach bedienen.Cihaz kolayca kullanılabilir.
  • Die Daten können jederzeit abgerufen werden. → Die Daten sind jederzeit abrufbar.Verilere her zaman erişilebilir.
  • Der Bahnhof kann zu Fuß erreicht werden. → Der Bahnhof ist zu Fuß zu erreichen.İstasyona yürüyerek gidilebilir.

müssen ve sollen + Passiv: sein + zu

Zorunluluk bildiren pasif cümlenin tek yapısal alternatifi sein + zu’dur. sich lassen ve -bar sıfatı yalnız olanak bildirdiği için burada kullanılamaz. Dönüştürürken modal fiil ve werden düşer, sein özneye göre çekilir, Partizip II zu’lu mastara döner. Konuşmada aynı anlamı man muss verir.

müssen / sollen + Passiv → sein + zu
  • Der Antrag muss bis Freitag eingereicht werden. → Der Antrag ist bis Freitag einzureichen.Başvuru cumaya kadar yapılmalıdır.
  • Die Miete soll pünktlich überwiesen werden. → Die Miete ist pünktlich zu überweisen.Kira zamanında havale edilmelidir.
  • Die Formulare müssen vollständig ausgefüllt werden. → Man muss die Formulare vollständig ausfüllen.Formların eksiksiz doldurulması gerekiyor.

werden-Passiv: man ile etken cümle

Modal fiilsiz pasif cümleyi man ile söylemek için üç adım yeterlidir: man özne olur, fiil etken ve üçüncü tekil kişide çekilir, pasifin öznesi Akkusativ nesneye döner. Eril isimlerde bu değişim artikelde görünür (der Brief → den Brief). Dativ nesnesi ise Dativ olarak kalır: Mir wurde geholfen. → Man hat mir geholfen. Öznesi olmayan pasif cümleler de man ile kolayca söylenir; bu yapıyı öznesiz pasif dersinde görebilirsin.

werden-Passiv → man
  • Der Brief wird heute abgeschickt. → Man schickt den Brief heute ab.Mektup bugün gönderiliyor.
  • Hier wird nicht geraucht. → Hier raucht man nicht.Burada sigara içilmez.
  • Mir wurde gesagt, dass der Kurs ausfällt. → Man hat mir gesagt, dass der Kurs ausfällt.Bana kursun yapılmayacağı söylendi.

Pasif Alternatifleri ile En Sık Yapılan Hatalar

Bu yapılardaki hataların çoğu iki yerden gelir: pasifteki Partizip II’yi alışkanlıkla alternatif yapıya taşımak ve Türkçede tek bir fiilin ekleriyle söylenen anlamı Almancada birkaç kelimeye dağıtırken bir parçayı unutmak.

Das Problem lässt sich gelöst.

Das Problem lässt sich lösen.

Pasifte (kann gelöst werden) Partizip II kullanıldığı için onu buraya da taşımak kolaydır. sich lassen yapısında sondaki fiil her zaman yalın mastardır.

Das Problem lässt lösen.

Das Problem lässt sich lösen.

Türkçede “çözülebilir” tek fiildir, dönüşlü zamir yoktur. Almancada sich düşerse lassen’in “bırakmak, yaptırmak” anlamı kalır ve cümle eksik olur. Yapılabilirlik anlamını sich ile lassen birlikte verir.

Die Formulare sind zu ausfüllen.

Die Formulare sind auszufüllen.

Ayrılabilen fiillerde zu, ön ek ile kökün arasına girer ve bitişik yazılır: aus-zu-füllen. Yalın fiillerdeki gibi önüne ayrı yazılmaz.

Die Rechnung muss bis Montag zu bezahlen.

Die Rechnung ist bis Montag zu bezahlen.

“Ödenmeli” derken Türkçedeki “-meli” eki akla müssen’i getirir. Ama sein + zu zorunluluk anlamını zaten içinde taşır; müssen ile birleşmez. Ya ist … zu bezahlen ya da muss … bezahlt werden.

Man hat der Wagen repariert.

Man hat den Wagen repariert.

Pasif cümlede der Wagen özne (Nominativ) idi. man cümlesinde özne man olduğu için araba nesneye döner ve Akkusativ alır: der → den.

Hier man spricht Deutsch.

Hier spricht man Deutsch.

Türkçede özne cümlenin başında durduğu için man’ı hep öne koymak istenir. Ama man de sıradan bir öznedir: cümle başka bir öğeyle başlarsa fiil ikinci sıraya geçer, man fiilin arkasına gelir.

Hier wird man nicht geraucht.

Hier raucht man nicht.

İki yapı karıştırılmış. man etken cümlenin öznesidir ve werden-Passiv ile birleşmez. Ya etken Hier raucht man nicht. ya da pasif Hier wird nicht geraucht.

Die Tür hat sich nicht öffnen gelassen.

Die Tür hat sich nicht öffnen lassen.

Perfekt’te Partizip II kullanmak normaldir, ama lassen yanında başka bir mastar varken Partizip II’ye dönmez; iki mastar yan yana kalır: öffnen lassen.

sich lassen ile lassen, sein + zu ile haben + zu Farkı

Pasif alternatiflerinden ikisi, biçimce çok benzeyen ama anlamı bambaşka olan yapılarla karışır. sich lassen, “yaptırmak” anlamındaki lassen ile; sein + zu ise etken anlamlı haben + zu ile. İkisinde de ayırt edici soru aynıdır: cümlenin öznesi işi yapan mı, işten etkilenen mi?

sich lassen ve lassen: yapılabilir mi, yaptırmak mı

Ich lasse das Auto reparieren. cümlesinde özne bir kişidir ve işi başkasına yaptırır (arabayı tamir ettiriyorum). Das Auto lässt sich reparieren. cümlesinde ise özne arabanın kendisidir ve anlam “tamir edilebilir”dir. Özne bir kişi olduğunda anlam bağlama göre değişir: Er lässt sich untersuchen. (Kendini muayene ettiriyor.) ama Er lässt sich nicht überzeugen. (İkna edilemez.) Emin olamazsan kann … werden testini yap: cümle bu yapıyla aynı anlamı veriyorsa pasif alternatifidir. Yaptırma anlamını lassen fiili dersinde ayrıntılı bulabilirsin.

sich lassen ile lassen karşılaştırması
CümleÖzneAnlamkann … werden testi
Das Auto lässt sich reparieren.işten etkilenen (araba)Araba tamir edilebilir.Das Auto kann repariert werden. (uyar)
Ich lasse das Auto reparieren.işi yaptıran (ben)Arabayı tamir ettiriyorum.uymaz
Ich lasse mir die Haare schneiden.işi yaptıran (ben)Saçımı kestiriyorum.uymaz
Die Frage lässt sich nicht beantworten.işten etkilenen (soru)Soru cevaplanamaz.Die Frage kann nicht beantwortet werden. (uyar)

sein + zu ve haben + zu: edilgen mi, etken mi

İki yapı da zu’lu mastarla kurulur ve ikisi de çoğu zaman zorunluluk bildirir. Farkı yardımcı fiil yapar: sein + zu edilgendir, özne işten etkilenen şeydir (= muss … werden). haben + zu ise etkendir, özne işi yapan kişidir (= muss … machen). Der Bericht ist bis Freitag zu schreiben. raporun yazılması gerektiğini söyler, kimin yazacağını söylemez. Ich habe bis Freitag einen Bericht zu schreiben. ise o işin bana düştüğünü söyler.

sein + zu ile haben + zu karşılaştırması
CümleÇatıKarşılığıTürkçesi
Der Bericht ist bis Freitag zu schreiben.edilgenmuss geschrieben werdenRapor cumaya kadar yazılmalı.
Ich habe bis Freitag einen Bericht zu schreiben.etkenich muss … schreibenCumaya kadar bir rapor yazmam gerekiyor.
Die Gebühr ist bar zu bezahlen.edilgenmuss bezahlt werdenÜcret nakit ödenmelidir.
Wir haben heute noch viel zu tun.etkenwir müssen … tunBugün daha yapacak çok işimiz var.

Derinleşmek İsteyenlere

bekommen-Passiv: Ich bekomme das Paket geliefert

Pasifte Dativ nesnesi özne olamaz: Mir wird das Paket geliefert. Bu kişiyi özne yapmak için bekommen (konuşmada kriegen) + Partizip II kullanılır: Ich bekomme das Paket morgen geliefert. (Paket yarın bana teslim ediliyor.) Sie hat das Fahrrad zum Geburtstag geschenkt bekommen. (Bisiklet ona doğum gününde hediye edildi.) Bazı kaynaklar bu yapıyı da pasif alternatifleri arasında sayar; daha çok geben, schicken, erklären gibi fiillerle kullanılır.

İsim-fiil birleşimleriyle pasif anlam

Resmî ve akademik metinlerde bazı isim-fiil kalıpları pasif cümlenin işini görür: Anwendung finden (= angewendet werden), zur Sprache kommen (= besprochen werden), Unterstützung erhalten (= unterstützt werden). Das neue Verfahren findet in vielen Kliniken Anwendung. (Yeni yöntem birçok klinikte uygulanıyor.) Das Thema kam in der Sitzung zur Sprache. (Konu toplantıda gündeme geldi.) Bu kalıpları isim-fiil birleşimleri dersinde bulabilirsin.

Das Buch liest sich leicht: dönüşlü orta çatı

Bazı fiiller sich ve bir zarfla, lassen olmadan da edilgene yakın bir anlam verir: Das Buch liest sich leicht. (Kitap kolay okunuyor.) Der neue Wagen fährt sich sehr angenehm. (Yeni araba çok rahat sürülüyor.) Burada “yapılabilir mi” değil, işin nasıl gittiği anlatılır; bu yüzden zarf (leicht, gut, angenehm) neredeyse her zaman gerekir.

die zu lösende Aufgabe: zu + Partizip I sıfat olarak

sein + zu yapısı ismin önüne sıfat olarak da taşınabilir. Bunun için mastar Partizip I’e döner ve sıfat gibi çekilir: Die Aufgabe ist zu lösen. → die zu lösende Aufgabe (çözülmesi gereken görev). Die bis Freitag zu erledigenden Arbeiten liegen auf dem Tisch. (Cumaya kadar bitirilmesi gereken işler masanın üstünde.) Bu yapı yazı dilinde sık görülür; ayrıntısı genişletilmiş sıfat dersinde.

Hier lässt es sich gut leben: es ile sich lassen

sich lassen nesnesi olmayan fiillerle de kullanılabilir; o zaman özne yerine es gelir: Hier lässt es sich gut leben. (Burada iyi yaşanır.) Mit ihm lässt es sich gut arbeiten. (Onunla iyi çalışılır.) Cümle başka bir öğeyle başlıyorsa es çoğu zaman yine kalır, çünkü burada sich lassen’in öznesidir.

Pasife Alternatif Yapılar Alıştırmaları

Birinci alıştırmada yapıların doğru biçimini seçeceksin. İkincide pasif cümleleri parantezdeki yapıya dönüştüreceksin. Üçüncüde cümlelerin anlamını ve benzer yapılarla farkını sınayacaksın.

Çoktan seçmeli

Alıştırma 1: Doğru biçimi seç

Boşluğa uyan tek doğru biçimi işaretle.

  1. 1

    Das Fenster ___ sich nicht öffnen.

  2. 2

    Der Antrag ist bis Montag ___.

  3. 3

    Das Problem lässt sich leicht ___.

  4. 4

    Diese Pilze sind nicht ___. Iss sie bitte nicht!

  5. 5

    In Deutschland ___ man den Müll.

  6. 6

    Die Kosten haben sich nicht senken ___.

Cevap anahtarı
  1. lässt — Özne tekil (das Fenster) ve yapı sich lassen: lässt sich … öffnen.
  2. einzureichen — einreichen ayrılabilen fiil; zu ön ek ile kökün arasına girer: ein-zu-reichen.
  3. lösen — sich lassen ile sondaki fiil yalın mastardır; zu ve Partizip II gelmez.
  4. essbar — essen → essbar (yenebilir). İkinci cümle yenmemeleri gerektiğini söylüyor: nicht essbar.
  5. trennt — man üçüncü tekil kişidir: man trennt.
  6. lassen — Perfekt’te lassen başka bir mastarın yanında Partizip II’ye dönmez: senken lassen.
Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 2: Pasif cümleyi dönüştür

Birinci cümleyle aynı anlamı veren ikinci cümlede boşluğu doldur. Parantezdeki ipucuna uy.

  1. 1

    Das Problem kann gelöst werden. → Das Problem lässt lösen.

  2. 2

    Das Wasser kann getrunken werden. → Das Wasser ist . (-bar sıfatı)

  3. 3

    Das Formular muss ausgefüllt werden. → Das Formular ist . (zu + mastar)

  4. 4

    Hier wird Deutsch gesprochen. → Hier spricht Deutsch.

  5. 5

    Die Kosten konnten gesenkt werden. → Die Kosten sich senken. (Präteritum)

  6. 6

    Seine Schrift kann nicht gelesen werden. → Seine Schrift ist . (un- ile tek kelimelik sıfat)

  7. 7

    Der Lärm konnte kaum ertragen werden. → Der Lärm war kaum . (zu + mastar)

Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 3: Anlamı ve farkı bul

Soruya uyan tek doğru seçeneği işaretle.

  1. 1

    Belediyeden gelen bir yazıda: „Die Gebühr ist sofort zu zahlen.“ Bu ne demek?

  2. 2

    „Der Fleck ist leicht zu entfernen.“ Bu ne demek?

  3. 3

    „Ich lasse mein Fahrrad reparieren.“ Bu ne demek?

  4. 4

    „Das Fahrrad lässt sich reparieren.“ Bu ne demek?

  5. 5

    Hangisi „Die Aufgabe kann gelöst werden.“ anlamını VERMEZ?

  6. 6

    „Wir haben heute noch viel zu tun.“ Bu ne demek?

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

B2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Pasife Alternatif Yapılar Konu Özeti

  • Passiversatzformen, werden kullanmadan pasif anlam veren yapılardır: sich lassen, sein + zu, -bar / -lich sıfatları ve man.
  • sich lassen + mastar “yapılabilir” demektir: Das lässt sich lösen. Perfekt’te hat sich … lassen (gelassen değil).
  • sein + zu + mastar bağlama göre “yapılmalı” ya da “yapılabilir” demektir ve resmî yazıda çok kullanılır; ayrılabilen fiilde zu araya girer: auszufüllen.
  • -bar / -lich geçişli fiilden “-ebilir” anlamında sıfat yapar (lesbar, verständlich); olumsuzu un- ile (unlösbar). Her -bar ya da -lich sıfatı pasif anlam taşımaz.
  • man etken bir cümle kurar; pasifin öznesi Akkusativ nesne olur: Man repariert den Wagen.
  • können + Passiv için dört yapı da uyar; müssen / sollen + Passiv için yalnız sein + zu ve man muss / man soll.
  • sich lassen (yapılabilir) ile lassen (yaptırmak), sein + zu (edilgen) ile haben + zu (etken) karıştırılmamalı.

Pasife Alternatif Yapılar Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almancada pasif yerine ne kullanılır?

werden-Passiv yerine dört temel yapı kullanılır: sich lassen + mastar (lässt sich lösen), sein + zu + mastar (ist zu lösen), -bar ve -lich ile biten sıfatlar (lösbar) ve man (man löst). Bunlara Passiversatzformen denir.

sich lassen ne demek?

Bir şeyin yapılabildiğini anlatır ve kann … werden ile aynı anlamı verir: Die Tür lässt sich nicht öffnen. = Die Tür kann nicht geöffnet werden. (Kapı açılamıyor.) Özne işten etkilenen şeydir, fiil sonda yalın mastar olarak durur.

sein + zu + Infinitiv ne anlama gelir?

Bağlama göre ya zorunluluk (muss / soll … werden) ya da olanak (kann … werden) bildirir. Die Miete ist bis zum Monatsende zu zahlen. zorunluluktur; Das Gerät ist leicht zu bedienen. olanaktır. Resmî yazılarda genellikle zorunluluk anlamıyla geçer.

-bar ekli sıfatlar nasıl yapılır?

Geçişli bir fiilin köküne -bar eklenir: waschen → waschbar, erreichen → erreichbar. Sıfat “-ebilir, -ılabilir” anlamı taşır ve sein ile kullanılır. Ama her fiilden -bar yapılmaz; bazı fiillerde -lich kullanılır (verständlich) ya da hiçbir sıfat yerleşmemiştir.

man ile pasif arasındaki fark nedir?

Anlam çok yakındır ama yapı farklıdır. man cümlesi etkendir: man özne, nesne Akkusativ’dir (Man baut eine Schule.). Pasifte işten etkilenen şey öznedir (Eine Schule wird gebaut.). Konuşmada man daha doğal, resmî yazıda pasif daha yaygındır.

„lässt sich“ ile „lässt“ arasındaki fark nedir?

Özneye bak. Özne işten etkilenen şeyse ve sich varsa anlam “yapılabilir”dir: Das Auto lässt sich reparieren. Özne bir kişiyse lassen çoğu zaman “yaptırmak” demektir: Ich lasse das Auto reparieren. (Arabayı tamir ettiriyorum.)

Resmî bir yazıda hangi yapıyı kullanmalıyım?

Kural ve yükümlülük için sein + zu resmî yazıya en uygun alternatiftir: Die Unterlagen sind bis zum 30. Juni einzureichen. Olanak için sich lassen ya da -bar sıfatı kullanılır. man resmî yazıda da geçer, ama daha az resmî bir tona sahiptir.

Pasif alternatifleri geçmiş zamanda kullanılır mı?

Evet. Zamanı çekimli fiil taşır: ließ sich lösen, hat sich lösen lassen; war zu lösen; war lösbar; man löste, man hat gelöst. sein + zu’nun Perfekt biçimi seyrektir, onun yerine Präteritum war zu tercih edilir.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.