Logo
Almanca Portalı
C1
C1Gramer · Yazım ve Üslup

Almanca Nominalstil ve Verbalstil: Yan Cümleyi İsim Öbeğine Çevirmek, Kurallar, Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 25 dk okuma
Kısa cevap

Nominalstil (isim üslubu), bilgiyi fiil yerine isimle taşıyan yazı üslubudur. Yan cümlenin fiili isme döner, özne ve nesne Genitiv’e, zarf sıfata, bağlaç da edata dönüşür: Nachdem der Zug angekommen war → Nach der Ankunft des Zuges. Türkçedeki “trenin gelişinden sonra” yapısına benzer; Almancada resmî yazıda, bilimde ve haberde kullanılır.

Verbalstil: Bağlaç + Subjekt + … + Verb → Nominalstil: Präposition + Nomen + Genitiv

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca Nominalstil Nedir? Verbalstil ile Yan Yana
  2. 2Nominalstil Nasıl Kurulur? Dört Adımda İsim Öbeği
    1. 2.1Fiilden isim: -ung, das + mastar ve kök isim
    2. 2.2Özne ve nesne: Genitiv, von ve durch
    3. 2.3Zarftan sıfata: schnell reagieren, schnelle Reaktion
    4. 2.4Edatlı fiiller: warten auf, das Warten auf
  3. 3Yan Cümle Edatlı İsim Öbeğine Nasıl Dönüştürülür?
    1. 3.1Zaman: nachdem, bevor, als → nach, vor, bei
    2. 3.2Sebep ve karşıtlık: weil, obwohl → wegen, trotz
    3. 3.3Şart ve amaç: wenn, falls, damit → bei, zu
    4. 3.4Tarz: indem, ohne dass → durch, ohne
  4. 4Nominalstil Ne Zaman Kullanılır?
  5. 5Nominalstil mi Verbalstil mi? Üslup Dengesi
    1. 5.1Nominalstilden Verbalstile: geri çevirme
    2. 5.2Behördendeutsch: aşırı Nominalstil
  6. 6Nominalstil ile En Sık Yapılan Hatalar
  7. 7Nominalstil ile Nomen-Verb-Verbindungen Farkı
  8. 8Derinleşmek İsteyenlere
  9. 9Nominalstil Alıştırmaları
  10. 10Nominalstil Konu Özeti
  11. 11Nominalstil Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Nominalstil Nedir? Verbalstil ile Yan Yana

Almancada aynı bilgiyi iki yoldan verebilirsin. Verbalstil (fiil üslubu) bilgiyi çekimli fiillerle ve yan cümlelerle anlatır: Weil die Mieten stark gestiegen sind, ziehen viele Familien aufs Land. Nominalstil (isim üslubu) ise aynı olayı bir isim öbeğine sıkıştırır: Wegen des starken Anstiegs der Mieten ziehen viele Familien aufs Land. (Kiralardaki büyük artış yüzünden birçok aile kırsala taşınıyor.) İki cümle de dilbilgisel olarak doğrudur; fark üsluptadır.

Türk okur için bu yapı yabancı değildir. Türkçe yan cümleleri zaten isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil ekleriyle kurar: “Belgeler teslim edildikten sonra” ya da “belgelerin teslim edilmesinden sonra” deriz. Almancanın Nominalstili de “belgelerin teslimi” gibi bir isim kurar: nach der Abgabe der Unterlagen. Fark şurada: Türkçede bu yapılar konuşmada da olağandır, Almancada ise günlük konuşma Verbalstil’e yaslanır, Nominalstil daha çok yazı diline aittir. Ayrıca Almancada isimleşen fiil bir artikel alır, özne ve nesne Genitiv’e geçer ve bağlacın yerine bir edat gelir; bunların her biri ayrı bir kural ister.

Verbalstil ve Nominalstil karşılaştırması
Verbalstil (fiil üslubu)Nominalstil (isim üslubu)
Bilgiyi taşıyançekimli fiilisim (die Prüfung, der Anstieg)
Cümle yapısıana cümle + yan cümletek cümle + edatlı isim öbeği
Bağlantıbağlaç (weil, nachdem, obwohl)edat (wegen, nach, trotz)
Özne ve nesneNominativ ve AkkusativGenitiv, von, durch
Nerede doğal?konuşma, anlatı, e-postaresmî yazı, bilim, haber, talimat
Etkisicanlı, kolay anlaşılıryoğun, kısa, nesnel

Nominalstil Nasıl Kurulur? Dört Adımda İsim Öbeği

Bir Verbalstil cümlesini isim öbeğine çevirirken dört şey değişir: fiil isme döner, özne ve nesne yeni yerlerine geçer, zarf sıfat olur, bağlaç edata döner. Fiilin kendi edatı varsa o da isimle birlikte gelir. Aşağıdaki tablo sık kullanılan fiillerin isim biçimlerini, altındaki başlıklar ilk üç adımı ve edatlı fiilleri gösteriyor; bağlaçtan edata geçiş sonraki bölümde.

Sık kullanılan fiiller ve isim biçimleri
FiilİsimNominalstilde öbek
ankommendie Ankunft, -¨edie Ankunft des Zuges
prüfendie Prüfung, -endie Prüfung der Anträge
entscheidendie Entscheidung, -endie Entscheidung des Gerichts
beginnender Beginn (yalnız tekil)der Beginn des Kurses
steigender Anstieg, -eder Anstieg der Preise
abfahrendie Abfahrt, -endie Abfahrt des Busses
reagierendie Reaktion, -endie Reaktion der Polizei
lesendas Lesen (yalnız tekil)das Lesen von Fachtexten

Her fiilin isim biçimi sözlükten öğrenilir; ankommen’den “Ankommung” yapılmaz, isim die Ankunft’tur.

  1. Fiil isme döner: prüfen → die Prüfung. Yeni ismin artikeli ve çoğulu sözlükten bakılır.
  2. Özne ya da nesne Genitiv olur: Der Zug kommt an. → die Ankunft des Zuges. Zamir ise iyelik zamirine döner: er kommt an → seine Ankunft.
  3. Zarf sıfat olur ve çekim eki alır: Die Polizei reagiert schnell. → die schnelle Reaktion der Polizei.
  4. Bağlaç edata döner: nachdem → nach, weil → wegen, obwohl → trotz. Edat kendi halini ister.
Almanca Nominalstil için fiilden isim yapma: prüfen die Prüfung, lesen das Lesen, beginnen der Beginn, reagieren die Reaktion
Fiilden isim yapmanın dört yolu: -ung, mastar, kök isim, -ion

Fiilden isim: -ung, das + mastar ve kök isim

Almancada fiilden isim yapmanın birkaç yolu vardır ve hangisinin kullanılacağı fiile bağlıdır. En verimlisi -ung ekidir ve bu isimler her zaman die alır: prüfen → die Prüfung, verlängern → die Verlängerung. İkinci yol mastarı büyük harfle yazıp das eklemektir: das Lesen, das Warten; bu biçim eylemin sürecini anlatır. Üçüncü grup kök isimlerdir: fiilin kökünden, çoğu zaman sesli harf değişimiyle kurulur ve çoğu der alır (der Besuch, der Anruf), ama hepsi değil (die Abfahrt, die Ankunft). Latince kökenli -ieren fiillerinde ise çoğu zaman -ion ya da -ation gelir: reagieren → die Reaktion, informieren → die Information. Eklerin ayrıntısını isim yapım ekleri dersinde bulabilirsin.

Dört yolla isimleştirme
  • Die Stadt verlängert die Buslinie. → die Verlängerung der BuslinieBelediye otobüs hattını uzatıyor. → otobüs hattının uzatılması
  • Wir warten lange auf den Termin. → das lange Warten auf den TerminRandevuyu uzun süre bekliyoruz. → randevu için uzun bekleyiş
  • Meine Eltern besuchen uns im Mai. → der Besuch meiner Eltern im MaiAnnemle babam mayısta bize geliyor. → annemle babamın mayıstaki ziyareti
  • Die Firma informiert die Kunden. → die Information der KundenFirma müşterileri bilgilendiriyor. → müşterilerin bilgilendirilmesi

Özne ve nesne: Genitiv, von ve durch

Fiil isme dönünce özne ve nesne artık Nominativ ve Akkusativ’de kalamaz; ismin arkasına Genitiv olarak eklenir. Nesnesiz fiillerde özne Genitiv olur: Der Zug kommt an. → die Ankunft des Zuges. Nesneli fiillerde Genitiv yerini nesne alır, yapan kişi ya da kurum çoğunlukla durch + Akkusativ ile sona eklenir (kişilerde von + Dativ de duyulur): Die Behörde prüft den Antrag. → die Prüfung des Antrags durch die Behörde. Bu yapı edilgen çatı cümlesindeki “von/durch” ile aynı mantıktadır. Genitiv’in biçimlerini Genitiv dersi anlatıyor.

  • Zamir iyelik zamirine döner: Wir haben uns entschieden. → unsere Entscheidung; Sie ist umgezogen. → ihr Umzug.
  • Artikelsiz çoğulda Genitiv görünmez, von + Dativ gelir: Man prüft Anträge. → die Prüfung von Anträgen. Artikel ya da sıfat varsa Genitiv kalır: die Prüfung der Anträge, die Prüfung neuer Anträge.
  • Kişi adı yazıda ismin önüne geçer: Elif bewirbt sich. → Elifs Bewerbung. Konuşmada die Bewerbung von Elif de duyulur.
  • Yapan belirtilmek zorunda değildir: Nominalstil, edilgen gibi, eylemi yapanı çoğu zaman atlar: Die Prüfung dauert zwei Wochen.
Özne ve nesnenin yeni yeri
  • Die Preise steigen. → der Anstieg der PreiseFiyatlar artıyor. → fiyatlardaki artış
  • Der Vermieter kündigt den Vertrag. → die Kündigung des Vertrags durch den VermieterEv sahibi sözleşmeyi feshediyor. → sözleşmenin ev sahibi tarafından feshedilmesi
  • Er kommt um acht an. → seine Ankunft um achtSaat sekizde varıyor. → saat sekizdeki varışı
  • Die Firma liefert Waren. → die Lieferung von WarenFirma mal teslim ediyor. → mal teslimatı

Zarftan sıfata: schnell reagieren, schnelle Reaktion

Verbalstil cümlesindeki zarf fiili nitelerken Nominalstilde artık niteleyeceği bir fiil kalmaz; zarf ismin önüne geçer ve sıfat olarak çekim eki alır. Türkçede de “hızlı tepki verdi” → “hızlı tepkisi” deriz, ama Türkçede sıfat ek almaz; Almancada ise artikel ve hale göre -e, -en, -er gibi ekler gelir. Olumsuzluk bildiren nicht de bazı yerleşik isimlerde Nicht- önekine döner: wenn man die Regeln nicht beachtet → bei Nichtbeachtung der Regeln. Zaman zarfları da sıfatlaşabilir: gestern → gestrig, heute → heutig.

Zarf sıfat olur
  • Die Polizei hat schnell reagiert. → die schnelle Reaktion der PolizeiPolis hızlı tepki verdi. → polisin hızlı tepkisi
  • Man muss die Unterlagen sorgfältig prüfen. → die sorgfältige Prüfung der UnterlagenBelgeleri dikkatle incelemek gerekiyor. → belgelerin dikkatli incelenmesi
  • Die Mieten sind stark gestiegen. → der starke Anstieg der MietenKiralar çok arttı. → kiralardaki büyük artış
  • Die Wohnung wurde gestern übergeben. → die gestrige Übergabe der WohnungDaire dün teslim edildi. → dairenin dünkü teslimi

Edatlı fiiller: warten auf, das Warten auf

Edatlı fiiller isme döndüğünde edat çoğu zaman yerinde kalır: auf den Bus warten → das Warten auf den Bus, sich um eine Stelle bewerben → die Bewerbung um eine Stelle. Edatsız fiillerin bazıları da isme dönünce nesnesini Genitiv ile değil bir edatla bağlar ve bu edat fiilden tahmin edilemez. kritisieren → die Kritik an, lieben → die Liebe zu, vertrauen → das Vertrauen in, respektieren → der Respekt vor. Bu edatları isimle birlikte öğren; kritisieren Akkusativ ister, ama die Kritik an + Dativ olur.

Edat ismin yanında
  • Viele Bürger beschweren sich über den Lärm. → die Beschwerde vieler Bürger über den LärmBirçok vatandaş gürültüden şikâyet ediyor. → birçok vatandaşın gürültü şikâyeti
  • Die Fahrgäste kritisieren den neuen Fahrplan. → die Kritik der Fahrgäste am neuen FahrplanYolcular yeni sefer tarifesini eleştiriyor. → yolcuların yeni tarifeye yönelik eleştirisi
  • Die Bürger vertrauen der Polizei. → das Vertrauen der Bürger in die PolizeiVatandaşlar polise güveniyor. → vatandaşların polise güveni
  • Er liebt seine Heimat. → seine Liebe zu seiner HeimatMemleketini seviyor. → memleketine olan sevgisi

Yan Cümle Edatlı İsim Öbeğine Nasıl Dönüştürülür?

Nominalstilin en çok çalışılan dönüşümü, yan cümleyi bir edatlı isim öbeğine çevirmektir. Bağlaç bir edata döner, yan cümlenin fiili isim olur ve çekimli fiil ortadan kalkar. Aşağıdaki tablo anlam gruplarına göre bağlaç–edat eşleşmelerini, ardından gelen H3’ler her grubun sade ve C1 biçimini yan yana gösteriyor. Edatların çoğu Genitiv ya da Dativ ister; Genitiv isteyenlerin listesi Genitiv edatları dersinde.

Bağlaçtan edata: anlam gruplarına göre
AnlamBağlaç (Verbalstil)Edat (Nominalstil)
Zamannachdem / bevor / als, wenn / während / seit / bisnach + D / vor + D / bei + D / während + G / seit + D / bis zu + D
Sebepweil, dawegen + G, aufgrund + G, aus + D (duygu)
Karşıtlıkobwohltrotz + G
Şartwenn, falls / wenn … nichtbei + D, im Fall(e) + G / ohne + A
Amaçdamit, um … zuzu + D (zum, zur), für + A
Tarzindem / ohne dassdurch + A / ohne + A
Almanca Nominalstil dönüşümü: nachdem nach, weil wegen, obwohl trotz, damit zur ile yan cümleden edatlı isim öbeğine
Bağlaç gider, edat gelir: yan cümle tek bir isim öbeğine iner

Zaman: nachdem, bevor, als → nach, vor, bei

Zaman bağlaçlarının her birinin bir edat karşılığı vardır: nachdem → nach, bevor → vor, belli bir anı anlatan als ve wenn → bei, während → während + Genitiv, seit → seit, bis → bis zu. Edat değişince fiilin zamanı da kaybolur; hangi olayın önce olduğu artık edattan anlaşılır. Türkçede de “bitirdikten sonra” yerine “bitiminden sonra” diyebildiğimiz gibi Almancada da önceki olay isim olur.

Zaman yan cümlesi → edatlı öbek
  • Nachdem er sein Studium abgeschlossen hatte, zog er nach München. → Nach dem Abschluss seines Studiums zog er nach München.Üniversiteyi bitirdikten sonra Münih’e taşındı.
  • Bevor Sie den Vertrag unterschreiben, lesen Sie ihn genau. → Vor der Unterzeichnung des Vertrags lesen Sie ihn genau.Sözleşmeyi imzalamadan önce dikkatlice okuyun.
  • Als ich in Berlin ankam, regnete es. → Bei meiner Ankunft in Berlin regnete es.Berlin’e vardığımda yağmur yağıyordu.
  • Während sie studierte, arbeitete sie in einem Café. → Während ihres Studiums arbeitete sie in einem Café.Üniversitede okurken bir kafede çalıştı.
  • Bis das Gebäude fertiggestellt ist, bleibt die Straße gesperrt. → Bis zur Fertigstellung des Gebäudes bleibt die Straße gesperrt.Bina tamamlanana kadar yol kapalı kalacak.

Sebep ve karşıtlık: weil, obwohl → wegen, trotz

Sebep bildiren weil ve da yazı dilinde wegen ya da daha resmî olan aufgrund ile karşılanır; ikisi de Genitiv ister. Sebep bir duyguysa ya da bir iç güdüyse aus gelir ve isim çoğu zaman artikelsiz kalır: aus Angst, aus Neugier. Karşıtlık bildiren obwohl ise trotz + Genitiv olur. Türkçede “-diği için” → “… yüzünden”, “-mesine rağmen” → “…-e rağmen” dönüşümünü yapmak gibidir.

Sebep ve karşıtlık → edatlı öbek
  • Weil das Wetter schlecht war, wurde das Konzert abgesagt. → Wegen des schlechten Wetters wurde das Konzert abgesagt.Hava kötü olduğu için konser iptal edildi.
  • Da die Nachfrage hoch ist, steigen die Preise. → Aufgrund der hohen Nachfrage steigen die Preise.Talep yüksek olduğu için fiyatlar artıyor.
  • Weil sie Angst hatte, sagte sie nichts. → Aus Angst sagte sie nichts.Korktuğu için hiçbir şey söylemedi.
  • Obwohl er krank war, ging er zur Arbeit. → Trotz seiner Krankheit ging er zur Arbeit.Hasta olmasına rağmen işe gitti.

Şart ve amaç: wenn, falls, damit → bei, zu

Şart bildiren wenn ve falls resmî metinde çoğu zaman bei + Dativ olur; daha vurgulu bir biçim im Fall(e) + Genitiv’dir. Olumsuz şart (wenn … nicht) ohne ile ya da Nicht- önekli bir isimle karşılanır. Amaç bildiren damit ve um … zu ise zu + Dativ olur ve artikelle kaynaşır: zu der → zur, zu dem → zum. Bu kısa biçim resmî yazıda ve kurum duyurularında sık görülür.

Şart ve amaç → edatlı öbek
  • Wenn es regnet, fällt das Fest aus. → Bei Regen fällt das Fest aus.Yağmur yağarsa şenlik yapılmaz.
  • Falls es brennt, benutzen Sie nicht den Aufzug. → Im Falle eines Brandes benutzen Sie nicht den Aufzug.Yangın çıkarsa asansörü kullanmayın.
  • Wenn man die Regeln nicht beachtet, droht ein Bußgeld. → Bei Nichtbeachtung der Regeln droht ein Bußgeld.Kurallara uyulmazsa para cezası uygulanabilir.
  • Um die Kosten zu senken, spart die Firma Energie. → Zur Senkung der Kosten spart die Firma Energie.Masrafları düşürmek için firma enerji tasarrufu yapıyor.

Tarz: indem, ohne dass → durch, ohne

Bir şeyin hangi yolla yapıldığını anlatan indem Nominalstilde durch + Akkusativ olur. İsimleşen fiil çoğu zaman artikelsiz mastardır ve önündeki zarf sıfat olarak çekilir: indem man regelmäßig übt → durch regelmäßiges Üben. Bir şeyin olmadan gerçekleştiğini anlatan ohne dass ise ohne + Akkusativ olur. Türkçedeki “-erek” ve “-meden” zarf-fiillerinin isimli karşılığı gibi düşünebilirsin.

Tarz yan cümlesi → edatlı öbek
  • Indem man regelmäßig übt, verbessert man seine Aussprache. → Durch regelmäßiges Üben verbessert man seine Aussprache.Düzenli çalışarak telaffuz gelişir.
  • Indem die Stadt neue Radwege baut, will sie den Verkehr verringern. → Durch den Bau neuer Radwege will die Stadt den Verkehr verringern.Belediye yeni bisiklet yolları yaparak trafiği azaltmak istiyor.
  • Ohne dass er mit dem Vermieter gesprochen hatte, strich er die Wohnung. → Ohne Rücksprache mit dem Vermieter strich er die Wohnung.Ev sahibiyle konuşmadan daireyi boyadı.

Nominalstil Ne Zaman Kullanılır?

Nominalstil, bilginin kısa ve nesnel verilmesi gereken yerlerde öne çıkar: resmî mektuplar, bilimsel metinler, haberler, talimatlar ve notlar. Günlük konuşmada ise yalnız bazı kalıplaşmış öbeklerle karşına çıkar. Aşağıdaki kartlar bu kullanım alanlarını örnekleriyle özetliyor.

Almanca Nominalstil nerede kullanılır: resmî mektup, kurum işlemi, akademik metin ve tren istasyonu duyurusu örnekleri
Mektupta, dairede, üniversitede, istasyonda: Nominalstil yazı ve duyuru dilidir

1Resmî yazışma ve kurum mektupları

Ausländerbehörde, sigorta, banka ya da ev sahibinden gelen mektuplarda işlemler isimle anlatılır. Bu dili anlamak, Almanya’daki resmî işlerin önemli bir parçasıdır.

  • Nach Eingang Ihres Antrags erhalten Sie eine Bestätigung.Başvurunuz bize ulaştıktan sonra bir onay alacaksınız.
  • Die Bearbeitung dauert etwa vier Wochen.İşlem yaklaşık dört hafta sürer.
  • Bei Rückfragen erreichen Sie uns telefonisch.Sorularınız olursa bize telefonla ulaşabilirsiniz.

2Akademik metin, rapor ve sunum

Bilimsel yazıda kişi değil süreç ve sonuç önemlidir; bu yüzden eylemler isim öbeği olarak verilir ve yapan çoğu zaman söylenmez.

  • Die Analyse der Daten zeigt einen deutlichen Anstieg.Verilerin analizi belirgin bir artış gösteriyor.
  • Nach Abschluss der Befragung wurden die Ergebnisse ausgewertet.Anket tamamlandıktan sonra sonuçlar değerlendirildi.
  • Die Untersuchung der Ursachen steht noch aus.Nedenlerin incelenmesi henüz yapılmadı.

3Haber dili ve gazete başlıkları

Haber başlıkları çoğu zaman fiilsiz bir isim öbeğidir; haber metninde de olaylar edatlı öbeklerle kısa yoldan bağlanır.

  • Anstieg der Mieten in GroßstädtenBüyük şehirlerde kiralar artıyor
  • Schließung des Werks zum JahresendeFabrika yıl sonunda kapanıyor
  • Nach der Einigung der Tarifpartner fahren die Züge wieder.Sendika ile işverenler anlaşınca trenler yeniden çalışıyor.

4Talimat, kural ve uyarı

Tabelalarda, kullanım kılavuzlarında ve kurallarda kısa olmak esastır; eylem çoğu zaman artikelsiz bir isim ya da mastardır.

  • Rauchen verboten.Sigara içmek yasaktır.
  • Vor Gebrauch schütteln.Kullanmadan önce çalkalayın.
  • Betreten der Baustelle verboten.İnşaat alanına girmek yasaktır.

5Not, gündem ve slayt maddeleri

Toplantı gündeminde, slaytta ya da kısa notta her madde bir isim öbeğidir; çekimli fiil kullanılmaz.

  • Begrüßung der GästeKonukları karşılama
  • Vorstellung des ProjektsProjenin tanıtımı
  • Planung der nächsten SchritteSonraki adımların planlanması

6Konuşmada kalıplaşmış öbekler

Günlük konuşma Verbalstil’i tercih eder, ama bazı kısa isim öbekleri konuşmada da çok doğaldır; özellikle bei, nach ve vor ile.

  • Nach dem Essen gehen wir spazieren.Yemekten sonra yürüyüşe çıkıyoruz.
  • Beim Autofahren telefoniere ich nie.Araba kullanırken asla telefonla konuşmam.
  • Vor der Arbeit trinke ich einen Kaffee.İşten önce bir kahve içerim.

Nominalstil mi Verbalstil mi? Üslup Dengesi

İyi bir C1 metni yalnız Nominalstil ile yazılmaz. Yoğun isim öbekleri bilgiyi sıkıştırır ama aşırıya kaçınca okuru yorar. Bu bölümde iki beceriyi göreceksin: resmî bir cümleyi sade Verbalstil’e geri çevirmek ve aşırı isimleşmiş bir cümleyi tanıyıp düzeltmek.

Nominalstilden Verbalstile: geri çevirme

Geri çevirmede dört adım tersine işler: edat yeniden bağlaç olur, isim çekimli fiile döner, Genitiv’deki kelime özne ya da nesne olur, sıfat zarfa döner. Bu beceri iki yerde işine yarar: resmî bir mektubu anlarken ve aynı içeriği bir arkadaşa ya da müşteriye sade dille anlatırken. Resmî ve gündelik üslup arasındaki genel farkları ayrı derste bulabilirsin.

Resmî cümle → sade cümle
  • Nach Eingang Ihrer Zahlung versenden wir die Ware. → Sobald Ihre Zahlung eingegangen ist, versenden wir die Ware.Ödemeniz ulaşır ulaşmaz ürünü göndeririz.
  • Bei Nichterscheinen wird eine Gebühr fällig. → Wenn Sie nicht erscheinen, wird eine Gebühr fällig.Gelmezseniz bir ücret ödemeniz gerekir.
  • Die Renovierung der Wohnung erfolgt im März. → Die Wohnung wird im März renoviert.Daire martta yenilenecek.
  • Trotz intensiver Suche blieb der Schlüssel verschwunden. → Obwohl wir intensiv gesucht haben, blieb der Schlüssel verschwunden.Yoğun biçimde aramamıza rağmen anahtar bulunamadı.

Behördendeutsch: aşırı Nominalstil

Almancada aşırı isimleşmiş resmî dile Behördendeutsch (kurum Almancası) ya da şaka yollu Substantivitis denir. Belirtileri tanıdıktır: üst üste dizilmiş Genitiv’ler, -ung ile biten isim zincirleri ve anlamı boşalmış fiiller. Asıl bilgi isimlerde kaldığı için cümlenin fiili çoğu zaman yalnız “olmak, yapılmak” anlamı taşır: erfolgen, stattfinden, durchführen, vornehmen. Türkçede “-mesinin -mesi” zincirleri nasıl ağırlaşıyorsa (“kuralların uygulanmasının denetlenmesi”) Almancada da aynısı olur. Çözüm, isimlerden birini yeniden fiile çevirmektir.

Ağır cümle → okunur cümle
  • Die Überprüfung der Einhaltung der Vorschriften erfolgt durch das Ordnungsamt. → Das Ordnungsamt prüft, ob die Vorschriften eingehalten werden.Kurallara uyulup uyulmadığını zabıta denetliyor.
  • Die Durchführung der Reparatur wird von uns vorgenommen. → Wir führen die Reparatur durch.Onarımı biz yapıyoruz.
  • Zur Vermeidung von Verzögerungen bei der Bearbeitung bitten wir um Vollständigkeit der Unterlagen. → Damit es keine Verzögerungen gibt, schicken Sie bitte alle Unterlagen vollständig.Gecikme olmaması için lütfen bütün belgeleri eksiksiz gönderin.

Nominalstil ile En Sık Yapılan Hatalar

Nominalstil hatalarının çoğu üç yerden gelir: isimleşen fiilin artikelini ve edatını tahmin etmek, Genitiv yerine konuşma dilindeki von’u kullanmak ve edatın arkasından yeniden bir cümle kurmak. Aşağıdaki kartlarda doğru biçimi ve hatanın nedenini görebilirsin.

Trotz er krank war, ging er zur Arbeit.

Trotz seiner Krankheit ging er zur Arbeit.

Türkçede “hasta olmasına rağmen” derken “rağmen” bir fiilden sonra gelebilir. Almancada trotz bir edattır, arkasından cümle değil isim gelir. Cümle kurmak istiyorsan bağlaç kullan: Obwohl er krank war, …

die Ankunft von dem Zug

die Ankunft des Zuges

Konuşmada von dem Zug duyulur, ama Nominalstil yazı üslubudur ve artikelli tekil isimde Genitiv bekler. von daha çok Genitiv’in görünmediği artikelsiz çoğulda gerekir: die Lieferung von Waren.

die gründlich Prüfung der Unterlagen

die gründliche Prüfung der Unterlagen

Türkçede sıfat isimden önce hiç ek almaz (“dikkatli inceleme”). Almancada zarf isme geçince sıfat olur ve artikele göre çekim eki alır: die gründliche Prüfung, nach gründlicher Prüfung.

Die Kritik der Fahrgäste des neuen Fahrplans war scharf.

Die Kritik der Fahrgäste am neuen Fahrplan war scharf.

kritisieren Akkusativ nesne alır, ama isim biçimi die Kritik nesnesini an + Dativ ile bağlar (an dem → am). İki Genitiv yan yana gelince kimin neyi eleştirdiği de anlaşılmaz olur.

Zum Verbesserung der Qualität gibt es neue Kontrollen.

Zur Verbesserung der Qualität gibt es neue Kontrollen.

-ung ekiyle fiilden yapılan isimler her zaman die alır. Dativ’de zu der olur ve kaynaşınca zur yazılır; zum (zu dem) yalnız der ve das isimlerinde gelir: zum Schutz der Umwelt.

Die Prüfung der Antrag dauert zwei Wochen.

Die Prüfung des Antrags dauert zwei Wochen.

Türkçede “başvurunun incelenmesi” derken -nin ekini koymadan cümle kuramayız; Almancada ise ek ve artikel değişimi gözden kaçabilir. Fiil isme dönünce özne ya da nesne artık Nominativ’de kalmaz, Genitiv olur: der Antrag → des Antrags.

Wegen dem schlechten Wetter wurde das Spiel abgesagt.

Wegen des schlechten Wetters wurde das Spiel abgesagt.

Konuşmada wegen dem sık duyulur, ama Nominalstil yazı diline aittir ve yazıda wegen, trotz ve während Genitiv ister. Resmî bir metinde Dativ biçimi yadırganır.

Die Durchführung der Überprüfung der Anmeldung erfolgt durch uns.

Wir prüfen Ihre Anmeldung.

Cümle dilbilgisel olarak doğru ama okunmuyor. Üç isim üst üste dizilmiş, fiil de (erfolgt) anlam taşımıyor. Nominalstil bilgiyi kısaltmalı; uzatıyorsa Verbalstil’e dön.

Nominalstil ile Nomen-Verb-Verbindungen Farkı

Nominalstil ile Nomen-Verb-Verbindungen (isim-fiil birleşimleri) sık karıştırılır, çünkü ikisi de resmî yazıda bol görülür ve ikisinde de bilgi isimdedir. Ama aynı şey değildirler. Nomen-Verb-Verbindung kalıplaşmış bir isim + fiil birleşimidir ve cümle yine fiil cümlesi olarak kalır: eine Entscheidung treffen (karar vermek), zur Verfügung stellen (sağlamak). Nominalstil ise bir yan cümleyi isim öbeğine çevirir ve cümle sayısını azaltır.

Nominalstil ve Nomen-Verb-Verbindungen
NominalstilNomen-Verb-Verbindung
Ne?yan cümle → edatlı isim öbeğisabit isim + fiil kalıbı
Ne değişir?bağlaç, fiil, özne ve nesneyalnız fiil, isimle birlikte bir kalıba girer
ÖrnekNach der Entscheidung des Gerichts …Das Gericht hat eine Entscheidung getroffen.
Sade karşılığıNachdem das Gericht entschieden hatte, …Das Gericht hat entschieden.
Öğrenme yoludönüşüm kurallarıkalıpları tek tek ezberlemek

İki yapı aynı cümlede de bir arada durabilir: Nach Prüfung der Unterlagen stellt die Firma Ihnen einen Vertrag zur Verfügung. (Belgeler incelendikten sonra firma size bir sözleşme sunar.) Burada nach Prüfung der Unterlagen Nominalstil, zur Verfügung stellen ise bir Nomen-Verb-Verbindung’dur. Kalıpların listesini ve anlamlarını Nomen-Verb-Verbindungen dersinde, yan cümlelerin öteki dönüşümlerini de cümle dönüştürme dersinde bulabilirsin.

Derinleşmek İsteyenlere

Die Beurteilung des Lehrers: Genitiv özne mi, nesne mi?

Nominalstildeki Genitiv iki farklı ilişkiyi gösterebilir. die Ankunft des Zuges cümlesinde tren gelen şeydir, yani öznedir. die Beurteilung des Lehrers ise hem “öğretmenin (öğrencileri) değerlendirmesi” hem de “öğretmenin değerlendirilmesi” olarak okunabilir; bağlam çoğu zaman anlamı belirler. Belirsizliği kaldırmak için yapan durch ile verilir: die Beurteilung des Lehrers durch die Schüler (öğretmenin öğrenciler tarafından değerlendirilmesi).

Das Lesen mi, die Lesung mu? İki tür isimleşme

Mastardan yapılan isim (das Lesen, das Wandern) eylemin kendisini, sürecini anlatır. Aynı fiilin -ung ya da kök biçimi ise çoğu zaman bir sonuç, olay ya da sayılabilen bir şeydir: die Lesung bir yazarın okuma etkinliğidir, die Wanderung tek bir yürüyüş gezisidir. Mastar ismi her fiilden kurulabilir, -ung biçimi ise her fiilde yoktur; helfen’den “Helfung” değil die Hilfe, fahren’den “Fahrung” değil die Fahrt yapılır.

Artikelsiz yapılar: nach Eingang, bei Nichtbeachtung

Resmî metinlerde, tabelalarda ve kılavuzlarda edattan sonra artikel sık sık düşer: nach Eingang der Zahlung, vor Gebrauch, bei Nichtbeachtung, nach Erhalt der Rechnung. Bu kısa biçim kurum dilinin bir özelliğidir; aynı öbek bir haber metninde ya da e-postada artikelle de yazılabilir: nach dem Eingang der Zahlung. Kalıp olarak tanıdığın öbeklerde artikelsiz biçimi, kendi kurduğun öbeklerde artikelli biçimi kullanmak daha güvenlidir.

Nominalstil ve genişletilmiş sıfat

Yoğun yazı dilinin bir başka aracı, ismin önüne bütün bir ilgi cümlesini sıkıştıran genişletilmiş sıfat yapısıdır: die Anträge, die von der Behörde geprüft wurden → die von der Behörde geprüften Anträge. Nominalstil yan cümleyi isme, genişletilmiş sıfat ilgi cümlesini sıfata çevirir; ikisi birlikte kullanıldığında cümleler çok kısalır ama okunması da zorlaşır.

Edatların resmî karşılıkları

Nominalstilde temel edatların yanında daha resmî edatlar da kullanılır: infolge (sonucunda), mittels (aracılığıyla), anlässlich (vesilesiyle), zwecks (amacıyla). Örnek: Anlässlich des Jubiläums lädt die Firma alle Mitarbeiter ein. (Yıldönümü vesilesiyle firma bütün çalışanları davet ediyor.) Bu edatların kullanımını ileri düzey edatlar dersinde bulabilirsin.

Nominalstil Alıştırmaları

Birinci alıştırmada fiillerin isim biçimlerini, ikincide bağlaçtan edata dönüşümü, üçüncüde isim öbeğinin içini (Genitiv, sıfat eki, edat) çalışacaksın. Her soruda verilen artikel ya da cümle cevabı tek başına belirliyor.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: Fiilin isim biçimini yaz

Fiilden yapılan ismi yaz. Artikel verildiği için yalnız ismi, büyük harfle yaz.

  1. 1

    ankommen → die

  2. 2

    entscheiden → die

  3. 3

    beginnen → der

  4. 4

    anrufen → der

  5. 5

    reagieren → die

  6. 6

    erhalten → der

  7. 7

    vorschlagen → der

Cevap anahtarı
  1. Ankunft — ankommen fiilinin ismi die Ankunft’tur; “Ankommung” diye bir kelime yoktur.
  2. Entscheidung — -ung ekiyle: die Entscheidung.
  3. Beginn — Kök isim: der Beginn (yalnız tekil).
  4. Anruf — Kök isim: der Anruf, -e.
  5. Reaktion — -ieren fiillerinde -ion: die Reaktion.
  6. Erhalt — Kök isim: der Erhalt (yalnız tekil); resmî dilde nach Erhalt der Rechnung.
  7. Vorschlag — Kök isim: der Vorschlag, -¨e.
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: Bağlacın yerine gelen edatı seç

Verbalstil cümlesine bak ve Nominalstil biçimindeki boşluğa gelen edatı seç.

  1. 1

    Obwohl es stark regnete, fand das Spiel statt. → ___ des starken Regens fand das Spiel statt.

  2. 2

    Nachdem er angekommen war, rief er seine Mutter an. → ___ seiner Ankunft rief er seine Mutter an.

  3. 3

    Bevor Sie den Vertrag unterschreiben, prüfen Sie alle Angaben. → ___ der Unterzeichnung des Vertrags prüfen Sie alle Angaben.

  4. 4

    Weil die Nachfrage gestiegen ist, erhöht die Firma die Preise. → ___ der gestiegenen Nachfrage erhöht die Firma die Preise.

  5. 5

    Indem man regelmäßig Sport treibt, bleibt man gesund. → ___ regelmäßigen Sport bleibt man gesund.

  6. 6

    Um die Qualität zu verbessern, gibt es neue Kontrollen. → ___ Verbesserung der Qualität gibt es neue Kontrollen.

  7. 7

    Wenn Fragen auftreten, wenden Sie sich an das Sekretariat. → ___ Fragen wenden Sie sich an das Sekretariat.

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: İsim öbeğini tamamla

Verbalstil cümlesini Nominalstile çeviren öbekte boşluğa tek kelime yaz.

  1. 1

    Der Zug kommt an. → die Ankunft Zuges

  2. 2

    Die Miete steigt. → der Anstieg Miete

  3. 3

    Die Polizei reagierte schnell. → die Reaktion der Polizei

  4. 4

    Die Stadt baut den Bahnhof um. → der Umbau des Bahnhofs die Stadt

  5. 5

    Er wartet auf den Bus. → sein Warten den Bus

  6. 6

    Sie freut sich über das Geschenk. → ihre Freude das Geschenk

  7. 7

    Er hat sein Studium abgeschlossen. → nach dem Abschluss Studiums

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

C1 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Nominalstil Konu Özeti

  • Nominalstil, bilgiyi fiil yerine isimle taşıyan yazı üslubudur; Verbalstil aynı bilgiyi çekimli fiil ve yan cümleyle verir.
  • Dönüşümde fiil isme döner (prüfen → die Prüfung), özne ya da nesne Genitiv olur, yapan çoğunlukla durch ile verilir, zamir iyelik zamirine döner.
  • Artikelsiz çoğulda Genitiv görünmediği için von + Dativ gelir: die Lieferung von Waren.
  • Zarf sıfat olur ve çekim eki alır: schnell reagieren → die schnelle Reaktion.
  • Bağlaç edata döner: nachdem → nach, weil → wegen, obwohl → trotz, wenn → bei, damit → zur/zum, indem → durch.
  • Nesneli fiillerin isim biçimi çoğu zaman kendi edatını ister: die Kritik an, das Vertrauen in, die Liebe zu.
  • Nominalstil resmî yazı, bilim, haber ve talimatlarda doğaldır; aşırıya kaçarsa (Behördendeutsch) bir ismi fiile geri çevir.

Nominalstil Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Nominalstil nedir?

Bilginin çekimli fiil yerine isimlerle verildiği yazı üslubudur. Yan cümle bir isim öbeğine döner: Weil das Wetter schlecht war → wegen des schlechten Wetters.

Nominalstil ile Verbalstil farkı nedir?

Verbalstil bilgiyi fiil ve yan cümleyle anlatır, konuşmada ve günlük yazıda doğaldır. Nominalstil aynı bilgiyi isim öbeğine sıkıştırır; resmî yazı, bilim ve haber dilinde öne çıkar. İkisi de dilbilgisel olarak doğrudur.

Nominalstil nasıl yapılır?

Fiili isme çevir, özne ya da nesneyi Genitiv’e koy, eylemi yapanı çoğunlukla durch ile ekle, zarfı sıfata çevir ve bağlacın yerine uygun edatı getir: Nachdem die Behörde den Antrag geprüft hatte → nach der Prüfung des Antrags durch die Behörde.

Hangi bağlaç hangi edata dönüşür?

En sık eşleşmeler: nachdem → nach, bevor → vor, als/wenn → bei, während → während, weil → wegen ya da aufgrund, obwohl → trotz, damit ve um … zu → zu (zum, zur), indem → durch, ohne dass → ohne.

Her fiilden -ung ile isim yapılır mı?

Hayır. Birçok fiil -ung alır (die Prüfung), ama bazılarının ismi kök biçimidir (der Besuch, die Ankunft) ya da -ion ile kurulur (die Reaktion). Mastardan yapılan isim (das Lesen) her fiilde mümkündür ama süreci anlatır. İsim biçimini sözlükten artikeliyle öğren.

Nominalstilde özne mi, nesne mi Genitiv olur?

Nesnesiz fiillerde özne Genitiv olur (die Ankunft des Zuges). Nesneli fiillerde Genitiv nesneye geçer, özne çoğunlukla durch ile verilir: die Prüfung des Antrags durch die Behörde.

Nominalstil konuşmada kullanılır mı?

Uzun isim öbekleri konuşmada yapay durur. Ama nach dem Essen, vor der Arbeit, beim Autofahren gibi kısa öbekler günlük konuşmada da çok doğaldır.

Nominalstil ile Nomen-Verb-Verbindungen aynı şey mi?

Hayır. Nomen-Verb-Verbindung sabit bir isim + fiil kalıbıdır (eine Entscheidung treffen) ve cümle fiil cümlesi olarak kalır. Nominalstil ise yan cümleyi isim öbeğine çevirir. İkisi aynı cümlede birlikte kullanılabilir.

Nominalstil yazmayı nasıl çalışabilirim?

Önce resmî mektup ve haber metinlerindeki isim öbeklerini Verbalstil’e geri çevirerek okumayı çalış. Sonra kendi yazdığın yan cümleleri tek tek isim öbeğine dönüştür ve isimleri artikeli, çoğulu ve edatıyla birlikte not al.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.