Logo
Almanca Portalı
C2
C2Gramer · Yazım ve Üslup

Almanca Cümle Dönüştürme (Umformung): Bağlaçtan Edata, Aktiften Pasife, Kurallar, Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 32 dk okuma
Kısa cevap

Cümle dönüştürme (Umformung, Satzumformung), bir cümlenin anlamını koruyup yapısını değiştirmektir: yan cümleyi edatlı isim öbeğine, Aktiv’i Passiv’e, ilgi cümlesini sıfat öbeğine, modal fiili eş anlamlı bir ifadeye çevirmek gibi. Türkçedeki “yağmur yağdığı için” ile “yağmur yüzünden” arasındaki seçime benzer: Weil es regnete → Wegen des Regens.

anlam ilişkisi + hedef yapı + hal ve çekim uyumu = aynı anlam, yeni cümle

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca Cümle Dönüştürme (Umformung) Nedir?
  2. 2Almanca Cümle Nasıl Dönüştürülür? Dört Adımlı Yöntem
  3. 3Bağlaç, Bağlaç Zarfı ve Edat: Aynı İlişki, Üç Yapı
    1. 3.1Sebep: weil, deshalb, wegen
    2. 3.2Karşıtlık: obwohl, trotzdem, trotz
    3. 3.3Zaman: bevor, nachdem, als, seit
    4. 3.4Şart, amaç ve tarz: wenn, damit, indem
  4. 4Verbalstil ile Nominalstil Arasında Dönüştürme
    1. 4.1Nominalisierung: yan cümleden isim öbeğine
    2. 4.2Verbalisierung: isim öbeğinden yan cümleye
  5. 5Aktiv, Passiv ve Passiv Alternatifleri Arasında Dönüştürme
    1. 5.1Aktiv ve Passiv: nesne özne olur
    2. 5.2Modal + Passiv: sich lassen, -bar, sein + zu
    3. 5.3Funktionsverbgefüge: pasif anlamlı isim-fiil kalıpları
  6. 6İlgi Cümlesinden Sıfat Öbeğine ve Ortaç Cümleciğine
    1. 6.1Relativsatz: genişletilmiş sıfat öbeğine çevirmek
    2. 6.2Partizipialsatz: yan cümleyi ortaç grubuna kısaltmak
  7. 7Modal Fiiller, Konjunktiv ve Dolaylı Anlatımda Dönüştürme
    1. 7.1Modal fiiller: eş anlamlı fiil kalıbı ve zarf
    2. 7.2Konjunktiv II: wenn-cümlesi, ohne, bei ve sonst
    3. 7.3Direkte Rede: dolaylı anlatıma çevirmek
  8. 8Cümle Dönüştürme Ne Zaman Kullanılır?
  9. 9Cümle Dönüştürme ile En Sık Yapılan Hatalar
  10. 10Dilbilgisel Dönüştürme ile Serbest Paraphrase Farkı
  11. 11Derinleşmek İsteyenlere
  12. 12Almanca Cümle Dönüştürme Alıştırmaları
  13. 13Almanca Cümle Dönüştürme Konu Özeti
  14. 14Almanca Cümle Dönüştürme Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Cümle Dönüştürme (Umformung) Nedir?

Dilbilgisinde Umformung, cümlenin anlattığı olayı, yani önermeyi (die Proposition) olduğu gibi bırakıp onu başka bir dilbilgisel yapıyla yeniden kurmaktır. Kimin ne yaptığı, ne zaman ve hangi sebeple yaptığı değişmez; değişen, bu bilginin hangi kalıba döküldüğüdür. Bir yan cümle edatlı bir isim öbeğine, bir ilgi cümlesi ismin önündeki sıfat öbeğine, bir modal fiil eş anlamlı bir fiil kalıbına dönüşebilir. Dönüşümle birlikte çoğu zaman üslup da değişir: isim öbekleri yazı diline, yan cümleler hem yazıya hem konuşmaya yakışır.

Türkçe bu işi çoğunlukla eklerle yapar: “Toplantı ertelendiği için”, “toplantının ertelenmesi nedeniyle” ve “toplantı ertelendi; bu yüzden” aynı ilişkiyi üç ayrı yapıyla anlatır. Almancada ise her yapının kendi söz dizimi vardır: yan cümlede fiil sona gider, bağlaç zarfından sonra fiil hemen gelir, edattan sonra fiil hiç kalmaz ve isim doğru hâlde çekilir. Bu yüzden Almancada dönüştürme hem kelime seçimi hem de cümle kuruluşu işidir. Aşağıdaki tablo tek bir cümlenin dört biçimini gösteriyor.

Bir cümle, dört yapı
YapıAlmanca cümleÜslup
Yan cümle (weil)Weil der Zug Verspätung hatte, kam Elif zu spät zur Prüfung.nötr, yazı ve konuşma
Bağlaç zarfı (deshalb)Der Zug hatte Verspätung, deshalb kam Elif zu spät zur Prüfung.nötr, anlatıda doğal
Edatlı isim öbeği (wegen)Wegen der Verspätung des Zuges kam Elif zu spät zur Prüfung.yoğun, yazı diline yakın
İsim + fiil kalıbı (liegen an)Dass Elif zu spät zur Prüfung kam, lag an der Verspätung des Zuges.sonucu öne alan, açıklayıcı

Almanca Cümle Nasıl Dönüştürülür? Dört Adımlı Yöntem

Dönüşümler birkaç büyük aileye ayrılır. Aşağıdaki tabloda her ailenin kaynak yapısı, hedef yapısı ve kısa bir örneği var; her aile bu derste kendi bölümünde ayrıntılı anlatılıyor.

Cümle dönüştürmenin başlıca aileleri
Kaynak yapıHedef yapıÖrnek
Yan cümle (weil, obwohl, nachdem)bağlaç zarfı ya da edatlı isim öbeğiweil → deshalb → wegen + Genitiv
Yan cümle, fiilli anlatımisim öbeği (Nominalstil)nachdem er ankam → nach seiner Ankunft
Aktiv, manPassiv, sich lassen, -bar, sein + zuman kann es reparieren → es lässt sich reparieren
İlgi cümlesigenişletilmiş sıfat öbeğidie Preise, die steigen → die steigenden Preise
Bağlaçlı yan cümleortaç cümleciği (Partizipialsatz)da er erschöpft war → erschöpft, …
Modal fiileş anlamlı fiil kalıbı ya da zarfer soll reich sein → angeblich ist er reich
Gerçek dışı wenn-cümlesiohne / bei + isim, sonstwenn du nicht geholfen hättest → ohne deine Hilfe
Doğrudan anlatımdolaylı anlatım (Konjunktiv I)„Ich bin krank.“ → er sei krank

Dönüşümlerin çoğu iki yönlüdür: yan cümleden isim öbeğine gidebildiğin gibi, resmî bir isim öbeğini sade bir yan cümleye de açabilirsin.

Hangi aileden olursa olsun, her dönüşümde aynı dört adımı izlersen hata payın azalır:

  1. Anlam ilişkisini belirle. Cümlenin iki parçası arasındaki bağ ne: sebep, karşıtlık, zaman (önce, sonra, aynı anda), şart, amaç, tarz? Bağlacın kendisi ipucudur, ama bazı bağlaçlar iki anlamlıdır: während hem “-ken” hem “oysa”, wenn hem “-ince” hem “-se” demektir.
  2. Hedef yapıyı ve gereken kelimeyi bul. Bağlacın zarf ve edat karşılığını (weil → deshalb → wegen), fiilin isim biçimini (unterzeichnen → die Unterzeichnung), sıfatın zarf ya da isim biçimini seç.
  3. Hal ve çekimi uyarla. Edatın istediği hâli kullan (wegen, trotz + Genitiv; nach, bei, seit + Dativ; durch, für + Akkusativ). Fiilin öznesi ve nesnesi isim öbeğinde Genitiv olur, zarf sıfata dönüşür ve çekilir: schnell reagieren → eine schnelle Reaktion.
  4. Kontrol et. Zaman, kişi, olumsuzluk ve kip korunmuş mu? Yeni cümlede fiil doğru yerde mi: yan cümlede sonda, bağlaç zarfından sonra ikinci sırada?
Almanca cümle dönüştürme: aynı sebep ilişkisi weil, deshalb ve wegen ile üç yapıda
Aynı sebep ilişkisi: yan cümle, bağlaç zarfı ve edat

Bağlaç, Bağlaç Zarfı ve Edat: Aynı İlişki, Üç Yapı

Dönüştürmenin en sık kullanılan ailesi, aynı anlam ilişkisini üç ayrı sözcük türüyle kurmaktır. Bağlaç (Subjunktion) bir yan cümle açar ve fiili sona gönderir. Bağlaç zarfı (Konjunktionaladverb) ana cümlenin bir öğesidir; ilk sıraya geçerse fiil hemen ardından gelir. Edat (Präposition) ise cümle değil isim öbeği alır; fiilin yerine onun isim biçimi gelir. Tablo bu üçlüyü ilişki ilişki gösteriyor; bağlaç zarfları ve Genitiv edatları ayrı derslerde ayrıntılı işleniyor.

Anlam ilişkisine göre bağlaç, bağlaç zarfı ve edat
İlişkiBağlaç (fiil sonda)Bağlaç zarfı (fiil 2. sırada)Edat (+ hal)
Sebepweil, dadeshalb, deswegen, daherwegen, aufgrund (+ G)
Karşıtlık (rağmen)obwohltrotzdem, dennochtrotz (+ G)
Öncebevorvorher, davorvor (+ D)
Sonranachdemdanach, anschließendnach (+ D)
Aynı andawährend, alswährenddessenwährend (+ G), bei (+ D)
Şartwenn, fallssonst (olumsuz şart)bei (+ D), im Fall(e) (+ G)
Amaçdamit, um … zuzu diesem Zweckzu (+ D), für (+ A)
Tarz, araçindemdadurchdurch (+ A)

G = Genitiv, D = Dativ, A = Akkusativ. Konuşma dilinde wegen ve trotz ile Dativ de duyulur; yazı dilinde Genitiv kullanılır.

Almanca cümle dönüştürmede bağlaçtan edata: obwohl → trotz, nachdem → nach, wenn → bei, indem → durch
Bağlaç gider, edat ve isim öbeği gelir

Sebep: weil, deshalb, wegen

Sebep ilişkisinde weil ve da yan cümle kurar; da çoğunlukla dinleyenin zaten bildiği sebebi verir ve cümlenin başına yakışır. deshalb, deswegen ve daher sebebi önceki cümlede bırakıp sonucu ana cümlede verir. wegen ve daha resmî aufgrund Genitiv alır; fiilli yüklem (Verspätung haben) isme (die Verspätung), özne ise Genitiv’e (des Zuges) dönüşür. Sonuç bağlacı sodass ile kurulan cümle de aynı ilişkiyi ters yönden anlatır ve infolge (+ Genitiv) ile isim öbeğine çevrilebilir.

Sebep ilişkisinin dönüşümleri
  • Weil der Zug Verspätung hatte, verpasste Lena den Anschluss.Tren rötar yaptığı için Lena aktarmayı kaçırdı.
  • Der Zug hatte Verspätung, deshalb verpasste Lena den Anschluss.Tren rötar yaptı, bu yüzden Lena aktarmayı kaçırdı.
  • Wegen der Verspätung des Zuges verpasste Lena den Anschluss.Trenin rötarı yüzünden Lena aktarmayı kaçırdı.
  • Es regnete stark, sodass das Spiel abgesagt wurde. → Infolge des starken Regens wurde das Spiel abgesagt.Şiddetli yağmur yağdı, bu yüzden maç iptal edildi. → Şiddetli yağmur sonucunda maç iptal edildi.

Karşıtlık: obwohl, trotzdem, trotz

Beklenene aykırı bir sonuç (“-e rağmen”) obwohl ile yan cümle, trotzdem ya da dennoch ile ana cümle, trotz + Genitiv ile isim öbeği olarak kurulur. Bunu iki şeyin yalnız birbirinden farklı olduğunu söyleyen karşılaştırmadan ayır: “Anna gezmeyi sever, ağabeyi ise evde kalmayı” cümlesinde bir beklenti çiğnenmez. Bu karşılaştırma während (oysa) ile yan cümle, hingegen ya da dagegen ile ana cümle, im Gegensatz zu (+ Dativ) ile isim öbeği olur. İki ilişkiyi birbirine dönüştürmek anlamı bozar.

Karşıtlık ve karşılaştırma
  • Obwohl Mehmet gut vorbereitet war, bestand er die Prüfung nicht.Mehmet iyi hazırlanmış olmasına rağmen sınavı geçemedi.
  • Mehmet war gut vorbereitet. Trotzdem bestand er die Prüfung nicht.Mehmet iyi hazırlanmıştı. Yine de sınavı geçemedi.
  • Trotz seiner guten Vorbereitung bestand Mehmet die Prüfung nicht.İyi hazırlığına rağmen Mehmet sınavı geçemedi.
  • Während Anna gern reist, bleibt ihr Bruder lieber zu Hause. → Anna reist gern, ihr Bruder hingegen bleibt lieber zu Hause.Anna seyahat etmeyi severken ağabeyi evde kalmayı tercih ediyor. → Anna seyahat etmeyi seviyor, ağabeyi ise evde kalmayı tercih ediyor.

Zaman: bevor, nachdem, als, seit

Zaman ilişkisinde edat seçimi sıraya bağlıdır: önce olan için vor, sonra olan için nach, aynı anda olan için bei ya da während, başlangıç noktası için seit. Yan cümleden isim öbeğine geçerken zaman bilgisi azalır: nachdem cümlesindeki Plusquamperfekt (abgeschlossen hatte) isim öbeğinde görünmez, sıra yalnız edatla anlatılır. Ters yönde ise doğru zamanı geri koymak gerekir: nachdem ile önceki olay bir zaman geride (Plusquamperfekt ya da Perfekt) kurulur.

Zaman ilişkisinin dönüşümleri
  • Bevor Sie den Vertrag unterschreiben, sollten Sie ihn genau lesen. → Vor der Unterschrift sollten Sie den Vertrag genau lesen.Sözleşmeyi imzalamadan önce dikkatle okumalısınız. → İmzadan önce sözleşmeyi dikkatle okumalısınız.
  • Nachdem Ayşe ihr Studium abgeschlossen hatte, zog sie nach Hamburg. → Nach dem Abschluss ihres Studiums zog Ayşe nach Hamburg.Ayşe üniversiteyi bitirdikten sonra Hamburg’a taşındı. → Üniversiteyi bitirişinin ardından Ayşe Hamburg’a taşındı.
  • Als wir die Wohnung besichtigten, fiel uns der Schimmel auf. → Bei der Besichtigung der Wohnung fiel uns der Schimmel auf.Daireyi gezerken küf gözümüze çarptı. → Daireyi gezme sırasında küf gözümüze çarptı.
  • Seit Jonas nach Köln gezogen ist, fährt er nur noch Fahrrad. → Seit seinem Umzug nach Köln fährt Jonas nur noch Fahrrad.Jonas Köln’e taşındığından beri yalnızca bisiklete biniyor. → Köln’e taşınmasından bu yana Jonas yalnızca bisiklete biniyor.

Şart, amaç ve tarz: wenn, damit, indem

Şart bildiren wenn ve falls resmî metinlerde çoğunlukla bei (+ Dativ) ya da im Fall(e) (+ Genitiv) ile isim öbeğine dönüşür. Olumsuz şart, ana cümledeki sonst ile de anlatılabilir: “acele etmezsen” yerine “acele et, yoksa”. Amaç bildiren um … zu ve damit, zu (+ Dativ) ile isim öbeği olur. Bir işin nasıl yapıldığını anlatan indem ise durch (+ Akkusativ) ile kısalır.

Şart, amaç ve tarz
  • Wenn Sie Fragen haben, wenden Sie sich an unser Team. → Bei Fragen wenden Sie sich an unser Team.Sorunuz olursa ekibimize başvurun.
  • Wenn du dich nicht beeilst, verpasst du den Bus. → Beeil dich, sonst verpasst du den Bus.Acele etmezsen otobüsü kaçırırsın. → Acele et, yoksa otobüsü kaçırırsın.
  • Um den Antrag zu prüfen, brauchen wir weitere Unterlagen. → Zur Prüfung des Antrags brauchen wir weitere Unterlagen.Başvuruyu incelemek için başka belgelere ihtiyacımız var. → Başvurunun incelenmesi için başka belgelere ihtiyacımız var.
  • Indem man regelmäßig liest, erweitert man seinen Wortschatz. → Durch regelmäßiges Lesen erweitert man seinen Wortschatz.Düzenli okuyarak kelime dağarcığını genişletirsin. → Düzenli okuma yoluyla kelime dağarcığını genişletirsin.

Verbalstil ile Nominalstil Arasında Dönüştürme

Edatlı dönüşümün ağır işi, fiilli bir cümleyi isim öbeğine çevirmektir (Nominalisierung). Bu bölümde iki yönü göreceksin: sade cümleden yoğun isim öbeğine, resmî isim öbeğinden de anlaşılır bir yan cümleye. Ayrıntılı kurallar ve isim yapma yolları Nominalstil dersinde anlatılıyor.

Nominalisierung: yan cümleden isim öbeğine

Yan cümleyi isim öbeğine çevirirken dört şey olur. Fiil isme dönüşür (steigen → der Anstieg, einführen → die Einführung). Fiilin öznesi ya da nesnesi Genitiv’e geçer (die Mieten → der Anstieg der Mieten); hem özne hem nesne varsa nesne Genitiv’de kalır, özne durch ile eklenir. Zarf sıfata dönüşüp çekilir (stark gestiegen → der starke Anstieg). Olumsuzluk ya da eksiklik, fehlend, mangels ya da Nicht- önekiyle taşınır. Genel özne man isim öbeğinde tamamen düşer.

Fiilli cümleden isim öbeğine
  • Weil die Mieten stark gestiegen sind, ziehen viele Familien weg. → Wegen des starken Anstiegs der Mieten ziehen viele Familien weg.Kiralar çok arttığı için birçok aile taşınıyor. → Kiralardaki sert artış yüzünden birçok aile taşınıyor.
  • Nachdem die Firma das Produkt eingeführt hatte, stieg der Umsatz deutlich. → Nach der Einführung des Produkts durch die Firma stieg der Umsatz deutlich.Firma ürünü piyasaya sürdükten sonra satışlar belirgin biçimde arttı. → Ürünün firma tarafından piyasaya sürülmesinin ardından satışlar belirgin biçimde arttı.
  • Weil Fachkräfte fehlen, bleiben viele Stellen unbesetzt. → Aufgrund fehlender Fachkräfte bleiben viele Stellen unbesetzt.Nitelikli eleman olmadığı için birçok kadro boş kalıyor. → Nitelikli eleman eksikliği nedeniyle birçok kadro boş kalıyor.
  • Wenn man schnell reagiert, kann man Schäden vermeiden. → Bei schneller Reaktion lassen sich Schäden vermeiden.Hızlı tepki verilirse zarar önlenebilir.

Verbalisierung: isim öbeğinden yan cümleye

Ters yön en az onun kadar önemlidir: kurum yazılarını, sözleşmeleri ve akademik metinleri anlamak ya da birine sade dille aktarmak için isim öbeğini yeniden cümleye açarsın. Burada isim öbeğinin gizlediği bilgileri geri koyman gerekir: işi kimin yaptığını (çoğunlukla bağlamdan: kurum wir, okur Sie), hangi zamanda yapıldığını ve gerekiyorsa modal anlamı (müssen, können).

Resmî isim öbeğinden sade cümleye
  • Nach Prüfung Ihrer Unterlagen erhalten Sie einen Bescheid. → Nachdem wir Ihre Unterlagen geprüft haben, erhalten Sie einen Bescheid.Belgeleriniz incelendikten sonra size bir karar yazısı gönderilecek.
  • Bei Verlust der Karte ist sofort die Bank zu informieren. → Wenn Sie die Karte verlieren, müssen Sie sofort die Bank informieren.Kartı kaybederseniz hemen bankaya haber vermelisiniz.
  • Zur Vermeidung von Wartezeiten bitten wir um Terminvereinbarung. → Damit Sie nicht warten müssen, vereinbaren Sie bitte einen Termin.Beklememek için lütfen randevu alın.
  • Trotz mehrfacher Mahnung erfolgte keine Zahlung. → Obwohl wir Sie mehrmals gemahnt haben, haben Sie nicht gezahlt.Birkaç kez uyarmamıza rağmen ödeme yapmadınız.

Aktiv, Passiv ve Passiv Alternatifleri Arasında Dönüştürme

Çatı dönüşümleri cümlenin odağını değiştirir: Aktiv’de işi yapan, Passiv’de işin kendisi ya da etkilenen öne çıkar. Bu bölümde düz Aktiv–Passiv dönüşümünü, modal anlamlı pasifin yerine geçen yapıları ve pasif anlam taşıyan isim-fiil birleşimlerini göreceksin.

Aktiv ve Passiv: nesne özne olur

Aktiv cümlenin Akkusativ nesnesi Passiv’de özne (Nominativ) olur; işi yapan isterse von + Dativ (kişi, kurum) ya da durch + Akkusativ (araç, sebep) ile eklenir, man ise tamamen düşer. Zaman aynen korunur: Präsens’te wird gebaut, Präteritum’da wurde gekündigt, Perfekt’te ist gesperrt worden. Dativ nesne Passiv’de özne olmaz, Dativ olarak kalır; böyle cümlelerde dilbilgisel özne yoktur ve fiil tekil çekilir.

Aktiv → Passiv
  • Die Stadt baut eine neue Brücke. → Eine neue Brücke wird von der Stadt gebaut.Belediye yeni bir köprü yapıyor. → Belediye tarafından yeni bir köprü yapılıyor.
  • Der Vermieter kündigte den Vertrag. → Der Vertrag wurde vom Vermieter gekündigt.Ev sahibi sözleşmeyi feshetti. → Sözleşme ev sahibi tarafından feshedildi.
  • Man hat die Straße wegen Bauarbeiten gesperrt. → Die Straße ist wegen Bauarbeiten gesperrt worden.Yol, inşaat çalışmaları nedeniyle trafiğe kapatıldı.
  • Man hat mir bis heute nicht geantwortet. → Mir ist bis heute nicht geantwortet worden.Bugüne kadar bana cevap verilmedi.

können ile kurulan pasifin (kann repariert werden) üç yaygın karşılığı vardır: sich lassen + mastar, -bar ekli sıfat ve sein + zu + mastar. müssen ya da sollen ile kurulan pasif (muss eingereicht werden) de sein + zu ile söylenir; bu yapı bağlama göre olanak ya da zorunluluk bildirir. Zorunluluğu Aktiv’de resmî biçimde vermek için haben + zu kullanılır. -bar her fiilden türemez; yalnız sözlükte yer alan biçimleri (reparierbar, lösbar, erreichbar) kullan. Bu yapıların hepsi Passiv alternatifleri dersinde ayrı ayrı işleniyor.

Modal anlamlı pasifin karşılıkları
  • Das Gerät kann nicht mehr repariert werden. → Das Gerät lässt sich nicht mehr reparieren.Cihaz artık tamir edilemiyor.
  • Das Gerät ist nicht mehr reparierbar. / Das Gerät ist nicht mehr zu reparieren.Cihaz artık tamir edilemez.
  • Der Antrag muss bis Ende Mai eingereicht werden. → Der Antrag ist bis Ende Mai einzureichen.Başvuru mayıs sonuna kadar yapılmalıdır.
  • Sie müssen die Gebühr im Voraus bezahlen. → Sie haben die Gebühr im Voraus zu bezahlen.Ücreti önceden ödemeniz gerekiyor.
Almanca cümle dönüştürmede Passiv alternatifleri: kann repariert werden, lässt sich reparieren, ist reparierbar, ist zu reparieren
Man kann das Gerät reparieren: dört pasif anlamlı yapı

Funktionsverbgefüge: pasif anlamlı isim-fiil kalıpları

Bazı isim-fiil birleşimleri anlam bakımından Passiv’e denktir ve özellikle haber ve kurum dilinde Passiv’in yerine geçer: zur Diskussion stehen (tartışılmak), zur Anwendung kommen (uygulanmak), Anerkennung finden (takdir görmek), zur Sprache kommen (dile getirilmek). erfolgen fiili de Passiv cümlesini isim öbeğiyle kurar: Die Zahlung erfolgt per Überweisung. (Ödeme havaleyle yapılır.) Bu kalıpların öbür türlerini isim-fiil birleşimleri dersinde bulabilirsin.

Passiv ve isim-fiil kalıbı
  • Das Thema wird in der nächsten Sitzung diskutiert. → Das Thema steht in der nächsten Sitzung zur Diskussion.Konu bir sonraki toplantıda tartışılacak.
  • Die neue Regel wird ab Januar angewendet. → Die neue Regel kommt ab Januar zur Anwendung.Yeni kural ocaktan itibaren uygulanıyor.
  • Ihr Vorschlag wurde allgemein anerkannt. → Ihr Vorschlag fand allgemein Anerkennung.Önerisi genel olarak takdir gördü.
  • Das Problem wurde in der Besprechung erwähnt. → Das Problem kam in der Besprechung zur Sprache.Sorun toplantıda dile getirildi.

İlgi Cümlesinden Sıfat Öbeğine ve Ortaç Cümleciğine

Yan cümleler Partizip ile de kısaltılabilir. İlgi cümlesi ismin önüne geçen genişletilmiş sıfat öbeğine, bağlaçlı bir yan cümle de virgülle ayrılan bir ortaç grubuna dönüşür. İki dönüşümde de bağlaç ya da ilgi zamiri ve çekimli yardımcı fiil düşer; zamanı ve çatıyı Partizip’in türü taşır.

Relativsatz: genişletilmiş sıfat öbeğine çevirmek

İlgi cümlesindeki fiilin türüne göre üç Partizip seçilir. Etken ve süren bir eylem Partizip I olur (die Preise, die steigen → die steigenden Preise). Edilgen ya da tamamlanmış bir eylem Partizip II olur; sein ile Perfekt kuran fiillerde Partizip II etken anlam taşır (die Gäste, die angekommen sind → die angekommenen Gäste). Yapılması gereken ya da yapılabilecek bir iş zu + Partizip I ile anlatılır (die Probleme, die gelöst werden müssen → die zu lösenden Probleme). İlgi cümlesinin öbür öğeleri sıralarını koruyarak Partizip’in önüne geçer ve Partizip sıfat gibi çekilir. Bu yapının sınırlarını ve okuma yöntemini genişletilmiş sıfat öbeği dersinde bulabilirsin.

İlgi cümlesinden sıfat öbeğine
  • die Preise, die seit Jahren steigen → die seit Jahren steigenden Preiseyıllardır artan fiyatlar
  • der Bericht, der gestern veröffentlicht wurde → der gestern veröffentlichte Berichtdün yayımlanan rapor
  • die Gäste, die spät angekommen sind → die spät angekommenen Gästegeç gelen misafirler
  • die Probleme, die noch gelöst werden müssen → die noch zu lösenden Problemehenüz çözülmesi gereken sorunlar

Partizipialsatz: yan cümleyi ortaç grubuna kısaltmak

Bağlaçlı bir yan cümlenin öznesi ana cümleninkiyle aynıysa, bağlaç, özne ve çekimli fiil düşer ve geriye Partizip ile ona bağlı öğeler kalır. Sebep, zaman ya da eşlik ilişkisi artık bağlaçla değil bağlamla anlaşılır. Bu yapı özellikle anlatı, haber ve edebî dilde görülür. Özneleri farklı cümleler bu yolla kısaltılmaz; istisna, genau betrachtet, streng genommen, abgesehen davon gibi kalıplaşmış öbeklerdir. Ayrıntılar ortaç cümlecikleri dersinde.

Yan cümleden ortaç grubuna
  • Da er von der langen Reise erschöpft war, ging er früh schlafen. → Von der langen Reise erschöpft, ging er früh schlafen.Uzun yolculuktan yorgun düştüğü için erkenden yattı.
  • Nachdem er im Hotel angekommen war, rief er seine Familie an. → Im Hotel angekommen, rief er seine Familie an.Otele varınca ailesini aradı.
  • Sie verließ den Raum und lachte dabei laut. → Laut lachend verließ sie den Raum.Yüksek sesle gülerek odadan çıktı.
  • Wenn man es genau betrachtet, ist das Ergebnis enttäuschend. → Genau betrachtet ist das Ergebnis enttäuschend.Yakından bakıldığında sonuç hayal kırıklığı yaratıyor.

Kip dönüşümlerinde değişen, cümlenin olaya bakışını anlatan kelimelerdir: zorunluluk, izin, söylenti, tahmin, gerçek dışılık ve aktarma. Bu bölüm üç dalı ele alıyor: modal fiillerin eş anlamlı karşılıkları, Konjunktiv II’de wenn-cümlesinin kısaltılması ve doğrudan anlatımın dolaylı anlatıma çevrilmesi.

Her modal fiilin nesnel anlamı (zorunluluk, yetenek, izin, görev, niyet) bir fiil kalıbıyla söylenebilir. Öznel kullanımda ise konuşan kendi tahminini ya da başkasının iddiasını aktarır; bu anlam en kolay bir zarfla ya da behaupten, man sagt gibi bir ana cümleyle açılır. Öznel modal fiiller ayrı bir derste ayrıntılı işleniyor; tablo dönüşüm için gereken karşılıkları toplu veriyor.

Modal fiil ve eş anlamlı ifade
Modal fiilAnlamDönüşüm
müssenzorunlulukIch muss die Wohnung kündigen. → Ich bin gezwungen, die Wohnung zu kündigen.
könnenyetenek, imkânSie kann drei Sprachen fließend sprechen. → Sie ist in der Lage, drei Sprachen fließend zu sprechen.
nicht dürfenyasakHier darf man nicht parken. → Das Parken ist hier nicht erlaubt.
sollengörev, başkasının isteğiIch soll den Bericht bis Freitag schreiben. → Ich habe den Auftrag, den Bericht bis Freitag zu schreiben.
wollenniyetWir wollen im Sommer heiraten. → Wir haben vor, im Sommer zu heiraten.
sollen (öznel)söylentiEr soll sehr reich sein. → Angeblich ist er sehr reich.
wollen (öznel)öznenin iddiasıSie will nichts gesehen haben. → Sie behauptet, nichts gesehen zu haben.
müssen (öznel)kesine yakın tahminEr muss krank sein. → Er ist bestimmt krank.
dürfteolası tahminDas dürfte teuer werden. → Das wird wahrscheinlich teuer.
nicht können (öznel)imkânsızlıkDas kann nicht stimmen. → Es ist ausgeschlossen, dass das stimmt.

Konjunktiv II: wenn-cümlesi, ohne, bei ve sonst

Gerçek dışı bir şart cümlesi üç yolla kısaltılabilir. Olumsuz şart (wenn du mir nicht geholfen hättest) ohne + Akkusativ ile isim öbeğine, olumlu şart (wenn wir uns rechtzeitig angemeldet hätten) bei + Dativ ile isim öbeğine dönüşür. Gerçekte olanı ana cümlede söyleyip sonucu sonst ile vermek de aynı anlamı taşır. Ayrıca wenn düşürülüp fiil başa alınabilir. Ana cümledeki Konjunktiv II her dönüşümde korunur.

Gerçek dışı şartın dönüşümleri
  • Wenn du mir nicht geholfen hättest, hätte ich den Umzug nicht geschafft. → Ohne deine Hilfe hätte ich den Umzug nicht geschafft.Sen yardım etmeseydin taşınmayı başaramazdım. → Senin yardımın olmasa taşınmayı başaramazdım.
  • Du hast mir geholfen, sonst hätte ich den Umzug nicht geschafft.Bana yardım ettin, yoksa taşınmayı başaramazdım.
  • Wenn wir uns rechtzeitig angemeldet hätten, hätten wir einen Platz bekommen. → Bei rechtzeitiger Anmeldung hätten wir einen Platz bekommen.Zamanında kaydolsaydık yer bulurduk.
  • Wenn ich das gewusst hätte, wäre ich nicht gekommen. → Hätte ich das gewusst, wäre ich nicht gekommen.Bunu bilseydim gelmezdim.

Direkte Rede: dolaylı anlatıma çevirmek

Doğrudan anlatımı dolaylıya çevirirken fiil Konjunktiv I’e geçer; Konjunktiv I biçimi Indikativ ile aynıysa (wir haben, sie haben) Konjunktiv II kullanılır. Geçmiş, habe/sei + Partizip II ile; gelecek werde + mastar ile verilir. Kişi zamirleri aktaranın bakışına göre değişir, heute, gestern, hier gibi kelimeler de gerektiğinde an diesem Tag, am Vortag, dort olur. Soru ob ya da soru kelimesiyle, emir sollen ile aktarılır. Konunun bütünü dolaylı anlatım dersinde.

Doğrudan anlatımdan dolaylı anlatıma
  • Lukas sagt: „Ich bin krank.“ → Lukas sagt, er sei krank.Lukas hasta olduğunu söylüyor.
  • Elif sagte: „Wir haben die Wohnung gestern besichtigt.“ → Elif sagte, sie hätten die Wohnung am Vortag besichtigt.Elif daireyi bir gün önce gezdiklerini söyledi.
  • Er fragte mich: „Kommst du morgen?“ → Er fragte mich, ob ich am nächsten Tag käme.Ertesi gün gelip gelmeyeceğimi sordu.
  • Der Vermieter sagte zu uns: „Schließen Sie abends die Haustür ab!“ → Der Vermieter sagte, wir sollten abends die Haustür abschließen.Ev sahibi akşamları apartman kapısını kilitlememiz gerektiğini söyledi.

Cümle Dönüştürme Ne Zaman Kullanılır?

Dönüştürme yalnız bir dilbilgisi alıştırması değildir; ileri düzeyde yazan ve konuşan biri sürekli yapı seçer. Aşağıdaki kartlar bu seçimin işe yaradığı başlıca durumları özetliyor.

Almanca cümle dönüştürme nerede kullanılır: akademik metin, resmî mektup, haber ve günlük hayat örnekleri
Akademik metin, resmî yazı, haber, günlük konuşma: her yerde yapı seçimi

1Akademik ve resmî metinde yoğunlaştırmak

Rapor, tez ve kurum yazısında yan cümleler çoğunlukla isim öbeğine, Aktiv cümleler Passiv’e çevrilir; bilgi tek bir cümlede toplanır.

  • Nach Abschluss der Untersuchung wurden die Ergebnisse veröffentlicht.İnceleme tamamlandıktan sonra sonuçlar yayımlandı.
  • Aufgrund der hohen Nachfrage ist das Produkt ausverkauft.Yoğun talep nedeniyle ürün tükendi.

2Resmî bir metni sade dille anlatmak

Bir kurum yazısını aileye, komşuya ya da müşteriye açıklarken isim öbeğini yan cümleye, sein + zu yapısını modal fiile çevirirsin.

  • Bei Nichterscheinen verfällt der Termin. → Wenn Sie nicht kommen, verfällt der Termin.Gelmezseniz randevu iptal olur.
  • Die Miete ist bis zum 3. des Monats zu zahlen. → Sie müssen die Miete bis zum 3. des Monats zahlen.Kirayı ayın üçüne kadar ödemeniz gerekiyor.

3Tekrardan kaçınmak ve metni bağlamak

Aynı bağlacı üst üste kullanmak metni tekdüze yapar. Bir sebebi bir kez weil ile, bir kez deshalb ile, bir kez de wegen ile vermek metne akış kazandırır.

  • Die Mieten steigen. Deshalb ziehen viele Familien an den Stadtrand.Kiralar artıyor. Bu yüzden birçok aile şehrin dışına taşınıyor.
  • Wegen der steigenden Mieten ziehen viele Familien an den Stadtrand.Artan kiralar yüzünden birçok aile şehrin dışına taşınıyor.

4Kaynağı kendi cümlenle aktarmak

Özet ve ödevde kaynağın cümlesini aynen almak yerine dolaylı anlatım, laut + Genitiv ya da isim öbeğiyle aktarırsın.

  • Die Autorin betont, die Ergebnisse seien vorläufig.Yazar sonuçların geçici olduğunu vurguluyor.
  • Laut der Studie hat sich die Lage verbessert.Araştırmaya göre durum iyileşti.

5Odağı ve vurguyu değiştirmek

İşi yapanın önemli olmadığı ya da bilinmediği durumda Passiv, sonucu öne almak istediğinde isim + fiil kalıbı seçilir.

  • Der Vertrag wurde gestern unterschrieben.Sözleşme dün imzalandı.
  • Dass das Projekt scheiterte, lag an der schlechten Planung.Projenin başarısız olması kötü planlamadan kaynaklanıyordu.

6Konuşmada ağır yapıyı açmak

Konuşma dilinde isim öbekleri ağır gelir. Yazıda okuduğun yoğun bir cümleyi anlatırken onu fiilli cümlelere bölersin.

  • Infolge eines Staus kam sie zu spät. → Sie stand im Stau, deshalb kam sie zu spät.Trafik sıkışıklığı sonucu geç kaldı. → Trafikte kaldı, bu yüzden geç kaldı.
  • Die Maschine ist nicht reparierbar. → Man kann die Maschine nicht reparieren.Makine tamir edilemez. → Makineyi tamir etmek mümkün değil.

Cümle Dönüştürme ile En Sık Yapılan Hatalar

Dönüştürme hatalarının çoğu iki yerden çıkar: hedef yapının söz dizimini kaynak yapıdan taşımak ve anlam ilişkisini değiştirmek. Aşağıdaki kartlarda her hatanın doğrusunu ve nedenini görebilirsin.

Wegen er krank war, blieb er zu Hause.

Weil er krank war, blieb er zu Hause. / Wegen seiner Krankheit blieb er zu Hause.

Türkçede “hasta olduğu için” ve “hastalığı yüzünden” anlamca yakın olduğundan weil ile wegen de birbirinin yerine geçecek sanılır. Ama wegen edattır ve cümle değil, Genitiv’de bir isim öbeği alır. Yan cümle kurmak için weil gerekir.

Er war müde, deshalb er ging früh schlafen.

Er war müde, deshalb ging er früh schlafen.

İngilizcedeki “so he went” sırası ve Türkçedeki serbest öğe sırası özneyi öne çeker. deshalb bir bağlaç zarfıdır ve ilk sırayı doldurur; çekimli fiil hemen ardından gelir, özne fiilden sonraya geçer.

Trotzdem es regnete, gingen wir spazieren.

Obwohl es regnete, gingen wir spazieren.

Türkçede “yine de” ile “-e rağmen” aynı anlam alanındadır, ama Almancada farklı sözcük türleridir. trotzdem ana cümlede zarftır; yan cümleyi standart yazı dilinde obwohl kurar. Konuşma dilinde trotzdem’in bağlaç gibi kullanıldığını duyabilirsin.

Nach der Ankunft von dem Zug stiegen alle aus.

Nach der Ankunft des Zuges stiegen alle aus.

Türkçedeki “trenin varışı” tamlaması gibi, Almancada da fiilin öznesi isim öbeğinde Genitiv olur. von + Dativ yalnız Genitiv’in görünmediği durumlarda, örneğin artikelsiz çoğulda kullanılır: die Ankunft von Gästen.

Das Problem lässt sich leicht gelöst werden.

Das Problem lässt sich leicht lösen.

Türkçedeki “çözülebilir” kelimesi edilgen eki taşıdığı için Almancada da edilgen biçim aranır. Oysa pasif anlamı sich lassen verir; arkasından yalın, etken mastar gelir.

die noch zu gelösten Probleme

die noch zu lösenden Probleme

Zorunluluk ya da olanak bildiren sıfat öbeği zu + Partizip I ile kurulur (mastar + -d + sıfat eki). Partizip II (gelöst) yalnız tamamlanmış ya da edilgen bir durumu gösterir ve zu almaz.

Bei Regen fällt das Spiel aus. → Weil es regnet, fällt das Spiel aus.

Bei Regen fällt das Spiel aus. → Wenn es regnet, fällt das Spiel aus.

Türkçedeki “yağmurda” hem “yağmur yağarsa” hem “yağmur yağdığı için” diye anlaşılabilir. Ama bu cümlede bei şart bildirir: maç yalnız yağmur yağarsa iptal edilir. weil ise yağmurun şu an yağdığını söyler ve anlamı değiştirir.

Er sagte, dass er sei krank.

Er sagte, dass er krank sei. / Er sagte, er sei krank.

Dolaylı anlatımda iki kuruluş vardır ve karıştırılmamalıdır: dass ile yan cümle kurulursa fiil sona gider; dass kullanılmazsa cümle ana cümle sırasıyla, fiil ikinci sırada kurulur.

Dilbilgisel Dönüştürme ile Serbest Paraphrase Farkı

Umformung ile serbest yeniden anlatım (freie Paraphrase) sık karıştırılır. Birincisi dilbilgisi işlemidir: yapı değişir, içerik ve kelime kökleri büyük ölçüde kalır. İkincisi bir yazma becerisidir: ana fikri koruyup kelimeleri, cümle sayısını ve sırayı serbestçe değiştirirsin. Tablo farkı yan yana gösteriyor.

Umformung ve serbest paraphrase
Dilbilgisel dönüştürme (Umformung)Serbest paraphrase
Ne korunur?anlam, zaman, kişi, kip, olumsuzluk; çoğu zaman kelime kökleriana fikir; ayrıntı ve vurgu değişebilir
Ne değişir?yalnız yapı: bağlaç → edat, Aktiv → Passivkelime seçimi, cümle sayısı, sıra
Doğru cevaptek ya da çok az sayıda; dilbilgisi denetlenirbirçok doğru çözüm; anlam ve üslup değerlendirilir
ÖrnekWeil es regnete, … → Wegen des Regens …Es regnete in Strömen. → Das Wetter war furchtbar.
Nerede?dilbilgisi görevleri, akademik ve resmî yazıözet, sunum, kaynak aktarma, konuşma

İki beceri birbirini besler: dönüştürmeyi bilen biri paraphrase yaparken de yapı değiştirmeyi bir araç olarak kullanır. Seçtiğin yapının hangi üslup düzeyine ait olduğunu üslup düzeyleri dersinde, dönüştürülmüş cümleleri bir metinde nasıl bağlayacağını metin bağdaşıklığı dersinde bulabilirsin.

Derinleşmek İsteyenlere

Her dönüşüm gerçekten eşdeğer mi?

Önerme düzeyinde evet, ama bilgi yapısı düzeyinde her zaman değil. Wegen der Verspätung des Zuges kam Elif zu spät. cümlesinde sebep ilk sırada ve arka plan bilgisi gibi durur; Dass Elif zu spät kam, lag an der Verspätung des Zuges. cümlesinde ise sonuç bilinen bilgi, sebep yeni bilgidir. Bir metinde hangi biçimin seçileceğini önceki cümle belirler. Bu konu söz diziminde vurgu dersinde Vorfeld ve Nachfeld ile birlikte ele alınıyor.

Olumsuzluk isim öbeğine nasıl taşınır?

Fiildeki nicht isim öbeğine olduğu gibi taşınamaz; yerine başka araçlar gelir. Nicht- öneki resmî dilde kalıplaşmıştır: bei Nichterscheinen (gelinmezse), bei Nichtbeachtung (uyulmazsa). fehlend ya da mangels (+ Genitiv) eksikliği anlatır: aufgrund fehlender Unterlagen, mangels Beweisen. ohne (+ Akkusativ) de olumsuz bir eşlik bildirir: Er kaufte das Auto, ohne es zu prüfen. → Er kaufte das Auto ohne Prüfung.

Zincirleme Genitiv: dönüştürmenin sınırı

Nominalisierung her yan cümleye uygulanırsa die Prüfung der Anträge der Bewerber der Firma gibi okunması zor Genitiv zincirleri doğar. Okunabilirlik için ikiden fazla Genitiv’i art arda dizme; daha fazlası gerekiyorsa öbeğin bir parçası yan cümleye ya da von ile kurulan bir öbeğe açılır: die Prüfung der Anträge, die die Bewerber eingereicht haben.

Dolaylı anlatımda würde ne zaman kullanılır?

Konjunktiv II biçimi de Indikativ’e ya da Präteritum’a benziyorsa (sie kauften) würde + mastar tercih edilir: Sie sagten, sie würden ein Haus kaufen. Konuşma dilinde würde ve Indikativ daha geniş kullanılır; yazı dilinde, özellikle haber ve akademik metinde, Konjunktiv I esastır.

Almanca Cümle Dönüştürme Alıştırmaları

Birinci alıştırmada doğru bağlaç zarfını, edatı ya da yapıyı seçeceksin; ikincide yan cümle ile isim öbeği arasında, üçüncüde çatı, kip ve dolaylı anlatım arasında dönüştürme yapacaksın. Her soruda ilk cümle kaynak, okun ardındaki cümle hedeftir; anlam aynı kalmalı.

Çoktan seçmeli

Alıştırma 1: Aynı anlamı veren yapıyı seç

Okun ardındaki cümlenin kaynak cümleyle aynı anlamı taşıması için doğru seçeneği işaretle.

  1. 1

    Obwohl Can krank war, ging er zur Arbeit. → Can war krank. ___ ging er zur Arbeit.

  2. 2

    Weil die Nachfrage gestiegen ist, erhöht die Firma die Preise. → ___ der gestiegenen Nachfrage erhöht die Firma die Preise.

  3. 3

    Wenn man die Regeln nicht beachtet, droht ein Bußgeld. → ___ Nichtbeachtung der Regeln droht ein Bußgeld.

  4. 4

    Man kann den Fehler nicht beheben. → Der Fehler ist nicht ___.

  5. 5

    Es heißt, dass der Chef sehr streng ist. → Der Chef ___ sehr streng sein.

  6. 6

    Die Unterlagen, die bis Freitag eingereicht werden müssen, liegen auf dem Tisch. → Die bis Freitag ___ Unterlagen liegen auf dem Tisch.

  7. 7

    Wahrscheinlich hat Anna den Zug verpasst. → Anna ___ den Zug verpasst haben.

Cevap anahtarı
  1. Trotzdem — obwohl (rağmen) ilişkisinin ana cümledeki karşılığı trotzdem’dir; deshalb sebep, sonst olumsuz şart bildirir.
  2. Wegen — weil sebep bildirir; Genitiv alan sebep edatı wegen’dir.
  3. Bei — Şart bildiren wenn, isim öbeğinde bei ile karşılanır: bei Nichtbeachtung.
  4. behebbar — können + pasif anlamı -bar ekli sıfatla verilir; behoben (giderilmiş) tamamlanmış bir durumu anlatır.
  5. soll — Başkalarından duyulan bilgi (söylenti) öznel sollen ile anlatılır; will kendi iddiasını, muss kesine yakın tahmini bildirirdi.
  6. einzureichenden — Yapılması gereken iş zu + Partizip I ile anlatılır; ayrılabilen fiilde zu önekin arkasına girer: einzureichend.
  7. dürfte — wahrscheinlich (muhtemelen) anlamındaki tahmin dürfte ile verilir; wollte Anna’nın kendi iddiasını anlatırdı.
Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 2: Yan cümle ve isim öbeği

Boşluğu tek kelimeyle doldur. Parantezdeki ipucu aranan kelimenin türünü gösterir; cümle başında büyük harf kullan.

  1. 1

    Nachdem der Vertrag unterzeichnet worden war, begann die Arbeit. → Nach der Unterzeichnung Vertrags begann die Arbeit. (belirli artikel, Genitiv)

  2. 2

    Weil die Kosten ständig steigen, sparen viele Haushalte. → Wegen der ständig Kosten sparen viele Haushalte. (Partizip I)

  3. 3

    Indem man regelmäßig übt, verbessert man die Aussprache. → regelmäßiges Üben verbessert man die Aussprache. (edat)

  4. 4

    Obwohl er sich sehr bemüht hatte, fand er keine Stelle. → Trotz großen Bemühungen fand er keine Stelle. (iyelik, Genitiv)

  5. 5

    Als wir die Wohnung besichtigten, fiel uns der Schimmel auf. → Bei der der Wohnung fiel uns der Schimmel auf. (besichtigen fiilinin ismi)

  6. 6

    Nach Eingang Ihrer Zahlung versenden wir die Ware. → Ihre Zahlung eingegangen ist, versenden wir die Ware. (bağlaç: “-ır -ımaz”)

  7. 7

    Zur Prüfung des Antrags benötigen wir Ihren Pass. → wir den Antrag prüfen können, benötigen wir Ihren Pass. (amaç bağlacı)

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Çatı, kip ve dolaylı anlatım

Boşluğu tek kelimeyle doldur; okun ardındaki cümle kaynak cümleyle aynı anlamı taşımalı.

  1. 1

    Man muss den Antrag bis Montag stellen. → Der Antrag ist bis Montag zu .

  2. 2

    Dieses Problem kann man leicht lösen. → Dieses Problem lässt leicht lösen.

  3. 3

    Lukas sagte: „Ich habe keine Zeit.“ → Lukas sagte, er keine Zeit. (Konjunktiv I)

  4. 4

    Ohne deine Hilfe hätte ich die Prüfung nicht bestanden. → Wenn du mir nicht hättest, hätte ich die Prüfung nicht bestanden.

  5. 5

    Die Ergebnisse werden in der Sitzung diskutiert. → Die Ergebnisse stehen in der Sitzung zur .

  6. 6

    Der Bericht, der gestern veröffentlicht wurde, sorgt für Kritik. → Der gestern Bericht sorgt für Kritik.

  7. 7

    Man hat das Museum 2019 renoviert. → Das Museum ist 2019 renoviert .

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

C2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Almanca Cümle Dönüştürme Konu Özeti

  • Umformung, önermeyi koruyup yapıyı değiştirmektir; zaman, kişi, kip, olumsuzluk ve anlam ilişkisi aynı kalmalıdır.
  • Önce anlam ilişkisini belirle, sonra hedef yapıyı seç, hal ve çekimi uyarla, en sonda fiilin yerini ve anlamı kontrol et.
  • Aynı ilişki üç yapıyla kurulur: bağlaç (weil, fiil sonda), bağlaç zarfı (deshalb, fiil ikinci sırada), edat (wegen + Genitiv, fiil yok).
  • Nominalisierung’de fiil isme, özne ve nesne Genitiv’e, zarf sıfata dönüşür; ters yönde gizli kalan özne ve zaman geri konur.
  • Aktiv’den Passiv’e geçerken Akkusativ nesne özne olur, zaman korunur; können + Passiv yerine sich lassen, -bar ya da sein + zu gelir.
  • İlgi cümlesi Partizip I (etken, süren), Partizip II (edilgen, bitmiş) ya da zu + Partizip I (gereklilik) ile sıfat öbeğine dönüşür.
  • Modal fiiller eş anlamlı kalıp ya da zarfla, gerçek dışı wenn-cümlesi ohne, bei ve sonst ile, doğrudan anlatım Konjunktiv I ile dönüştürülür.

Almanca Cümle Dönüştürme Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almancada cümle dönüştürme (Umformung) nedir?

Bir cümlenin anlamını koruyup dilbilgisel yapısını değiştirmektir: yan cümleyi isim öbeğine, Aktiv’i Passiv’e, ilgi cümlesini sıfat öbeğine, modal fiili eş anlamlı bir ifadeye çevirmek gibi. Anlatılan olay aynı kalır, yapı ve çoğu zaman üslup değişir.

weil cümlesi wegen ile nasıl kurulur?

weil’den sonraki cümlenin fiili ya da sıfatı isme dönüştürülür ve wegen + Genitiv ile verilir: Weil er krank war → Wegen seiner Krankheit. Özne iyelik ya da Genitiv olur, fiil tamamen düşer.

Bağlaç, bağlaç zarfı ve edat arasındaki fark nedir?

Bağlaç (weil, obwohl) yan cümle açar ve fiili sona gönderir. Bağlaç zarfı (deshalb, trotzdem) ana cümlede bir öğedir; ilk sıradaysa fiil hemen ardından gelir. Edat (wegen, trotz) cümle değil isim öbeği alır ve bir hâl ister.

Almancada aktif cümle pasife nasıl çevrilir?

Akkusativ nesne özne olur, fiil werden + Partizip II ile kurulur ve zaman korunur: Man baut die Brücke. → Die Brücke wird gebaut. İşi yapan von + Dativ ile eklenebilir, man düşer. Dativ nesne Dativ olarak kalır.

İlgi cümlesi sıfat öbeğine nasıl dönüştürülür?

İlgi zamiri ve çekimli fiil düşer, fiil Partizip olur ve ismin önüne geçer: die Preise, die steigen → die steigenden Preise; der Bericht, der veröffentlicht wurde → der veröffentlichte Bericht. Partizip sıfat gibi çekilir.

Modal fiiller yerine hangi ifadeler kullanılabilir?

müssen yerine gezwungen sein ya da es ist notwendig, können yerine in der Lage sein, nicht dürfen yerine nicht erlaubt sein, wollen yerine vorhaben. Öznel kullanımda sollen angeblich, dürfte wahrscheinlich, müssen bestimmt ile karşılanır.

Cümle dönüştürürken en çok neye dikkat etmeliyim?

Anlam ilişkisine ve zamana. bei Regen “yağarsa” demektir, “yağdığı için” değil; nachdem cümlesinde önceki olay bir zaman geride kurulur. Dönüşümden sonra kaynak ve hedef cümleyi Türkçe olarak yan yana söyle; anlam farklıysa dönüşüm yanlıştır.

Cümle dönüştürme nasıl çalışılır?

Kendi yazdığın ya da okuduğun cümleleri al ve her birini en az iki yapıya çevir: weil → deshalb → wegen, Aktiv → Passiv → sich lassen. Sonra ters yönde, resmî bir mektuptaki isim öbeklerini sade cümlelere aç. İki yönde çalışmak hem okumayı hem yazmayı geliştirir.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.