Logo
Almanca Portalı
C1
C1Gramer · Fiiller ve Fiil Yapıları

Almanca İleri Mastar Yapıları: Infinitiv Perfekt ve Infinitiv Passiv (gemacht zu haben, gemacht zu werden) Konu Anlatımı ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 25 dk okuma
Kısa cevap

İleri mastar yapıları, mastarın geçmiş ve edilgen biçimleridir: gemacht haben (yapmış olmak), gemacht werden (yapılmak), gemacht worden sein (yapılmış olmak). zu ile gemacht zu haben, gemacht zu werden olur. Mastardaki eylem ana fiilden önce olduysa geçmiş mastar seçilir: Er behauptet, das Geld nicht genommen zu haben.

Partizip II + (zu) haben / sein · Partizip II + (zu) werden · Partizip II + worden + (zu) sein

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca İleri Mastar Yapıları Nedir?
  2. 2İleri Mastar Biçimleri Nasıl Kurulur?
    1. 2.1Infinitiv Perfekt Aktiv: gemacht haben, gegangen sein
    2. 2.2Infinitiv Passiv: gemacht werden
    3. 2.3Infinitiv Perfekt Passiv: gemacht worden sein
    4. 2.4zu’lu biçimler: zu son mastarın önünde
  3. 3İleri Mastar Yapıları Ne Zaman Kullanılır?
  4. 4zu ile İleri Mastar: behaupten, scheinen, froh sein
    1. 4.1Fiil + zu haben: behaupten, bedauern, sich erinnern
    2. 4.2Sıfat ve isim + zu: froh sein, der Vorwurf
    3. 4.3scheinen + zu: görünüşe göre olmuş
    4. 4.4ohne … zu, um … zu: bağlaçlı mastar grubunda
  5. 5zu’suz İleri Mastar: Modal Fiiller ve werden ile
    1. 5.1Öznel modal + Infinitiv Perfekt: muss vergessen haben
    2. 5.2Modal + Infinitiv Perfekt Passiv: muss übersehen worden sein
    3. 5.3werden + Infinitiv Perfekt: Futur II
  6. 6İleri Mastarda Olumsuzluk ve Fiil Öbeğinin Sırası
    1. 6.1nicht’nin yeri: nicht gesehen zu haben
    2. 6.2Yan cümlede sıra: vergessen haben muss
  7. 7dass Cümlesi İleri Mastara Nasıl Dönüştürülür?
  8. 8İleri Mastar Yapıları ile En Sık Yapılan Hatalar
  9. 9Infinitiv Perfekt, Infinitiv Präsens ve Ersatzinfinitiv Farkı
  10. 10Derinleşmek İsteyenlere
  11. 11İleri Mastar Yapıları Alıştırmaları
  12. 12İleri Mastar Yapıları Konu Özeti
  13. 13İleri Mastar Yapıları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca İleri Mastar Yapıları Nedir?

Almancada mastar yalnız machen biçiminden ibaret değildir. Mastarın da bir zamanı ve bir çatısı vardır: eylemin ana fiille aynı anda mı yoksa ondan önce mi olduğunu, öznenin kendisinin mi yaptığını yoksa özneye mi yapıldığını mastarın biçimi gösterir. Almanca dilbilgisinde basit mastara Infinitiv Präsens, geçmiş mastara Infinitiv Perfekt, edilgen mastara Infinitiv Passiv, ikisinin birleşimine de Infinitiv Perfekt Passiv denir. Bu derste bu son üç biçime kısaca “ileri mastar yapıları” diyoruz.

Türkçede aynı işi çoğu zaman isim-fiil ekleriyle yaparız: “Parayı aldığını inkâr ediyor.”, “Davet edilmeyi umuyor.”, “Ameliyat edilmiş olmaktan memnun.” Almancada bu cümleler ayrı bir yan cümle kurmadan, mastar grubuyla söylenebilir: Er bestreitet, das Geld genommen zu haben. / Sie hofft, eingeladen zu werden. Türkçedeki “-dığını, -mayı” yapıları gibi Almanca mastar grubunun da kendi çekimli fiili yoktur; kimin yaptığını ana cümleden anlarız.

Mastarın dört biçimi: zaman ve çatı
Aktiv (etken)Passiv (edilgen)
Präsens (aynı anda)machen · yapmakgemacht werden · yapılmak
Perfekt (daha önce)gemacht haben · yapmış olmakgemacht worden sein · yapılmış olmak

İleri Mastar Biçimleri Nasıl Kurulur?

Üç ileri biçimin hepsi ana fiilin Partizip II’siyle başlar ve bir yardımcı fiilin mastarıyla biter. Geçmiş mastarda yardımcı fiil haben ya da sein, edilgen mastarda werden, geçmiş edilgende worden sein olur. zu kullanılacaksa daima en sondaki mastarın hemen önüne girer.

İleri mastar biçimleri: zu’suz ve zu ile
Biçimzu’suzzu ileTürkçe
Infinitiv Präsensmachenzu machenyapmak
Infinitiv Perfekt (haben)gemacht habengemacht zu habenyapmış olmak
Infinitiv Perfekt (sein)gegangen seingegangen zu seingitmiş olmak
Infinitiv Passivgemacht werdengemacht zu werdenyapılmak
Infinitiv Perfekt Passivgemacht worden seingemacht worden zu seinyapılmış olmak

zu her zaman en sondaki mastarın önüne gelir. Geçmiş edilgende geworden değil worden kullanılır.

Almanca ileri mastar biçimleri: zu machen, gemacht zu haben, gemacht zu werden, gemacht worden zu sein örnekleriyle
Mastarın dört biçimi: zu her zaman en sondaki mastarın önünde

Infinitiv Perfekt Aktiv: gemacht haben, gegangen sein

Geçmiş mastar Partizip II + haben ya da Partizip II + sein ile kurulur. Hangi yardımcı fiilin geleceği Perfekt’teki seçimle aynıdır: Perfekt’te haben alan fiil burada da haben, sein alan fiil sein alır. Yer değiştirme ve durum değişikliği bildiren fiiller (gehen, fahren, ankommen, einschlafen) ile sein, bleiben, passieren sein ile kurulur. Bu seçimden emin değilsen önce Perfekt konusunu tekrar et; geçmiş mastarda yeni bir kural yoktur.

Geçmiş mastarla örnekler
  • Sie muss die E-Mail schon gelesen haben.E-postayı çoktan okumuş olmalı.
  • Ich bin froh, die Prüfung bestanden zu haben.Sınavı geçtiğime seviniyorum.
  • Er muss gestern sehr früh gegangen sein.Dün çok erken gitmiş olmalı.
  • Lena behauptet, nie in Wien gewesen zu sein.Lena hiç Viyana’da bulunmadığını iddia ediyor.

Infinitiv Passiv: gemacht werden

Edilgen mastar Partizip II + werden ile kurulur ve edilgen çatının mastar biçimidir. Eylemi yapan geri planda kalır; öne çıkan, eylemin yöneldiği kişi ya da şeydir. Modal fiillerle kurulan muss repariert werden yapısında da bu biçim vardır. zu ile kullanıldığında çoğu zaman öznenin başına gelmesini istediği, beklediği ya da korktuğu bir şeyi anlatır.

Edilgen mastarla örnekler
  • Die Heizung muss dringend repariert werden.Kaloriferin acilen tamir edilmesi gerekiyor.
  • Mehmet hofft, zum Vorstellungsgespräch eingeladen zu werden.Mehmet iş görüşmesine çağrılmayı umuyor.
  • Kein Kind möchte ständig kritisiert werden.Hiçbir çocuk sürekli eleştirilmek istemez.
  • Es ist schön, gebraucht zu werden.İhtiyaç duyulmak güzel bir şey.

Infinitiv Perfekt Passiv: gemacht worden sein

En uzun biçim Partizip II + worden + sein’dır. Hem geçmiş hem edilgendir: bir şeyin daha önce yapılmış olduğunu, yapanı öne çıkarmadan anlatır. Passiv Perfekt’te olduğu gibi yardımcı fiil her zaman sein’dır ve werden’in Partizip’i burada ge- almadan worden olur. Daha çok yazı dilinde, haber metinlerinde ve resmî yazışmada karşına çıkar.

Geçmiş edilgen mastarla örnekler
  • Der Fehler muss bei der Kontrolle übersehen worden sein.Hata kontrol sırasında gözden kaçırılmış olmalı.
  • Die Kirche soll im 13. Jahrhundert gebaut worden sein.Kilisenin 13. yüzyılda yapıldığı söyleniyor.
  • Der Abteilungsleiter bestreitet, vorher informiert worden zu sein.Bölüm müdürü önceden bilgilendirildiğini inkâr ediyor.
  • Sie ist erleichtert, rechtzeitig operiert worden zu sein.Zamanında ameliyat edildiği için rahatladı.

zu’lu biçimler: zu son mastarın önünde

zu’lu biçimde zu, Partizip’e değil en sondaki yardımcı fiile bağlanır: gemacht zu haben, gemacht zu werden, gemacht worden zu sein. Ayrılabilen fiillerde de kural değişmez. Basit zu ile mastarda zu önekle kökün arasına girer (anzurufen), ama ileri mastarda Partizip II zaten angerufen biçimindedir ve araya ikinci bir zu girmez.

Ayrılabilen fiillerde zu’nun yeri
  • anrufen → anzurufen / angerufen zu habenaramak → aramış olmak
  • einladen → einzuladen / eingeladen zu werdendavet etmek → davet edilmek
  • ankommen → anzukommen / angekommen zu seinvarmak → varmış olmak
  • Ich erinnere mich, dich schon einmal angerufen zu haben.Seni daha önce bir kez aradığımı hatırlıyorum.

İleri Mastar Yapıları Ne Zaman Kullanılır?

İleri mastar iki soruya cevap verir: Mastardaki eylem ana fiilden önce mi oldu? Özne eylemi yapıyor mu, yoksa eylem özneye mi yapılıyor? Aşağıdaki kartlar başlıca kullanımları özetliyor; her birinin ayrıntısı sonraki bölümlerde.

İleri mastar ile tahmin cümleleri resimli: Er muss den Schlüssel verloren haben, Das Paket dürfte angekommen sein
Geçmiş hakkında tahmin ve aktarma: modal fiil + ileri mastar

1Ana fiilden önce olan eylem: zugeben, behaupten

Kabul etme, iddia etme, inkâr etme ve hatırlama fiillerinden sonra, söz konusu eylem daha önce olduysa zu’lu geçmiş mastar gelir.

  • Jonas gibt zu, den Termin vergessen zu haben.Jonas randevuyu unuttuğunu kabul ediyor.
  • Sie behauptet, die Rechnung schon bezahlt zu haben.Faturayı çoktan ödediğini iddia ediyor.

2Duygu ve değerlendirme: froh sein, leidtun

Bir kişinin, yaptığı ya da başına gelen bir şey hakkındaki duygusu (sevinç, gurur, üzüntü) ileri mastarla anlatılır.

  • Es tut mir leid, deinen Geburtstag vergessen zu haben.Doğum gününü unuttuğum için özür dilerim.
  • Elif ist stolz, das Studium in vier Jahren abgeschlossen zu haben.Elif üniversiteyi dört yılda bitirdiği için gururlu.

3Edilgen istek, umut ve korku: hoffen, Angst haben

Öznenin başına gelmesini umduğu ya da gelmesinden korktuğu şey zu’lu edilgen mastarla söylenir.

  • Can hofft, bald befördert zu werden.Can yakında terfi ettirilmeyi umuyor.
  • Herr Yılmaz hat Angst, entlassen zu werden.Bay Yılmaz işten çıkarılmaktan korkuyor.

4Geçmiş hakkında tahmin: muss, dürfte, kann

Konuşan, geçmişte olmuş bir şey hakkında çıkarım yapıyorsa modal fiil şimdiki zamanda kalır, geçmişi mastar taşır.

  • Anna muss den Zug verpasst haben.Anna treni kaçırmış olmalı.
  • Das Paket dürfte inzwischen angekommen sein.Paket şimdiye kadar büyük ihtimalle gelmiştir.

5Başkasından duyulan ya da iddia edilen: soll, will

soll başkalarının söylediğini, will öznenin kendi hakkındaki iddiasını aktarır; olay geçmişteyse ileri mastar gelir.

  • Der neue Nachbar soll früher Profifußballer gewesen sein.Yeni komşunun eskiden profesyonel futbolcu olduğu söyleniyor.
  • Er will von nichts gewusst haben.Hiçbir şeyden haberi olmadığını iddia ediyor.

6Görünüşe dayanan çıkarım: scheinen … zu

Gördüğün bir duruma bakarak geçmiş bir olay hakkında yorum yaparken scheinen ile zu’lu ileri mastar kullanılır.

  • Du scheinst dich im Urlaub gut erholt zu haben.Tatilde iyice dinlenmiş görünüyorsun.
  • Das Auto scheint lange nicht gewaschen worden zu sein.Araba uzun zamandır yıkanmamış görünüyor.

7Gelecekte tamamlanmış eylem: werden + Infinitiv Perfekt

werden ile geçmiş mastar Futur II’yi kurar: gelecekte bir noktada bitmiş olacak eylem ya da geçmiş hakkında bir varsayım.

  • Bis Montag werden wir die Wohnung renoviert haben.Pazartesiye kadar daireyi yenilemiş olacağız.
  • Lukas wird den Termin wohl vergessen haben.Lukas herhalde randevuyu unutmuştur.

zu ile İleri Mastar: behaupten, scheinen, froh sein

zu’lu ileri mastar, zu-mastar alan yapılardan sonra anlam elveriyorsa gelebilir. Burada eylemin zamanını mastar belirler: ana fiilden önce olmuşsa Perfekt, öznenin başına gelen bir şeyse Passiv biçimi seçilir. Bu bölümde zu’lu ileri mastarın dört tipik ortamını göreceksin.

Fiil + zu haben: behaupten, bedauern, sich erinnern

Bir söz, düşünce ya da hatırayı bildiren fiillerden sonra mastar grubu çoğu zaman geçmişteki bir eylemi anlatır. Aynı fiil Infinitiv Präsens ile de kullanılabilir, ama anlam değişir: Er behauptet, krank zu sein. “Hasta olduğunu iddia ediyor.” demektir ve hastalık şu an sürüyordur; Er behauptet, krank gewesen zu sein. ise “Geçmişte hasta olduğunu iddia ediyor.” anlamındadır. Türkçede ikisi de “hasta olduğunu” diye çevrilebildiği için zaman farkını bağlamdan çıkarırız; Almancada mastarın biçimi bunu açıkça söyler.

  • behaupten (iddia etmek), bestreiten (inkâr etmek), zugeben (kabul etmek), versichern (temin etmek): Der Zeuge versichert, den Mann deutlich gesehen zu haben. (Tanık adamı açıkça gördüğünü temin ediyor.)
  • bedauern (üzülmek, pişman olmak), sich schämen (utanmak): Ich bedaure, nicht früher gekommen zu sein. (Daha önce gelmediğime üzülüyorum.)
  • sich erinnern (hatırlamak): Sie erinnert sich, die Tür abgeschlossen zu haben. (Kapıyı kilitlediğini hatırlıyor.)
  • glauben (sanmak), meinen (düşünmek): Er glaubt, den Schlüssel im Büro vergessen zu haben. (Anahtarı ofiste unuttuğunu sanıyor.)

Sıfat ve isim + zu: froh sein, der Vorwurf

froh, stolz, erleichtert, traurig sein gibi duygu sıfatları ve das Gefühl, der Eindruck, der Vorwurf, die Angst gibi isimler de zu’lu mastar grubu alır. İsimden sonra gelen mastar grubu ismin içeriğini açıklar ve virgülle ayrılır; grup ismin arkasında araya giriyorsa iki yanına virgül konur.

Sıfat ve isimden sonra ileri mastar
  • Wir sind erleichtert, endlich eine Wohnung gefunden zu haben.Sonunda bir daire bulduğumuz için rahatladık.
  • Ich habe das Gefühl, betrogen worden zu sein.Kandırılmışım gibi hissediyorum.
  • Der Vorwurf, Kundendaten weitergegeben zu haben, wiegt schwer.Müşteri verilerini başkalarına verdiği yönündeki suçlama ağır.
  • Es ist ein gutes Gefühl, gelobt zu werden.Övülmek güzel bir duygu.

scheinen + zu: görünüşe göre olmuş

scheinen fiil olarak kullanıldığında zu-mastar alır ve konuşanın gözlemine dayanan bir çıkarım bildirir. Şimdiki durum için Infinitiv Präsens, geçmiş olay için Infinitiv Perfekt, edilgen olay için Passiv biçimi gelir. Türkçede “-mış gibi görünüyor, galiba -mış” diye karşılanır. scheinen’in öznesi, mastardaki eylemin öznesidir: Die Gäste scheinen … derken gidenler misafirlerdir.

scheinen ile örnekler
  • Der Zug scheint Verspätung zu haben.Trenin rötarı var gibi görünüyor. (şimdi)
  • Die Gäste scheinen schon gegangen zu sein.Misafirler gitmiş görünüyor.
  • Sie scheint die Nachricht nicht bekommen zu haben.Mesajı almamış gibi görünüyor.
  • Das Fenster scheint aufgebrochen worden zu sein.Pencere zorla açılmış görünüyor.

ohne … zu, um … zu: bağlaçlı mastar grubunda

ohne, um, statt ile kurulan mastar gruplarında da ileri biçimler gelebilir. En doğal ikisi şunlardır: ohne ile geçmiş mastar (“yapmış olmadan”) ve um ile edilgen mastar (“-ılmak için”). Bu bağlaçların genel kurallarını statt ve ohne ile um zu ve damit derslerinde bulabilirsin.

ohne ve um ile ileri mastar
  • Er hat den Vertrag unterschrieben, ohne ihn gelesen zu haben.Sözleşmeyi okumadan imzaladı.
  • Man sollte nicht über ein Buch urteilen, ohne es gelesen zu haben.Bir kitabı okumadan onun hakkında hüküm vermemek gerekir.
  • Man muss sich gut vorbereiten, um ernst genommen zu werden.Ciddiye alınmak için iyi hazırlanmak gerekir.
  • Sie spricht laut, um auch hinten verstanden zu werden.Arkada da anlaşılmak için yüksek sesle konuşuyor.

zu’suz İleri Mastar: Modal Fiiller ve werden ile

Modal fiiller ve werden zu’suz mastar alır; ileri mastar da bunlardan sonra zu’suz gelir. Burada en önemli kullanım öznel (subjektiv) anlamdır: konuşan, geçmişteki bir olay hakkında tahmin yürütür ya da başkasının söylediğini aktarır. Bu bölümde üç yapı var: modal + geçmiş mastar, modal + geçmiş edilgen mastar ve werden + geçmiş mastar.

Öznel modal + Infinitiv Perfekt: muss vergessen haben

Modal fiil şimdiki zamanda çekimlidir, çünkü tahmin şu anda yapılıyor; ama tahmin edilen olay geçmiştedir ve bu geçmişi Infinitiv Perfekt taşır. Hangi modalın seçildiği, konuşanın ne kadar emin olduğunu ya da bilginin nereden geldiğini gösterir. Bu kullanımın Präsens ve Konjunktiv II biçimlerini öznel modal fiiller dersinde ayrıntılı bulabilirsin.

Öznel modal fiil + Infinitiv Perfekt
ModalAnlamÖrnekTürkçe
mussneredeyse kesinEr muss den Bus verpasst haben.Otobüsü kaçırmış olmalı.
dürftebüyük ihtimalSie dürfte die Nachricht inzwischen gelesen haben.Mesajı şimdiye kadar büyük ihtimalle okumuştur.
kannmümkünDas kann auch ein Missverständnis gewesen sein.Bu bir yanlış anlaşılma da olmuş olabilir.
kann nichtimkânsızEr kann das nicht allein geschafft haben.Bunu tek başına başarmış olamaz.
sollduyduğuma göreDas Restaurant soll früher eine Bäckerei gewesen sein.Restoranın eskiden bir fırın olduğu söyleniyor.
willkendi iddiasına göreSie will den Unfall nicht gesehen haben.Kazayı görmediğini iddia ediyor.
Öznel modal fiil ve Infinitiv Perfekt: muss, dürfte, soll ve will ile geçmiş hakkında tahmin örnekleri
Modal fiil ne kadar emin olduğunu, ileri mastar olayın geçmişte olduğunu gösterir

Tahmin edilen geçmiş olay edilgense modal fiilden sonra Partizip II + worden sein gelir. Bunu modal fiilli edilgen yapıyla karıştırma: Die Rechnung muss bezahlt werden. “Faturanın ödenmesi gerekiyor.” (zorunluluk, şimdi) demektir; Die Rechnung muss bezahlt worden sein. ise “Fatura ödenmiş olmalı.” (tahmin, geçmiş). Aradaki tek fark worden sein’dır, ama anlam tamamen değişir.

Modal fiil + geçmiş edilgen mastar
  • Das Fahrrad muss in der Nacht gestohlen worden sein.Bisiklet gece çalınmış olmalı.
  • Die Miete dürfte schon überwiesen worden sein.Kira büyük ihtimalle havale edilmiştir.
  • Das Paket kann nicht falsch zugestellt worden sein, die Adresse stimmt.Paket yanlış adrese teslim edilmiş olamaz, adres doğru.
  • Die Brücke soll in nur zwei Jahren gebaut worden sein.Köprünün yalnızca iki yılda yapıldığı söyleniyor.

werden + Infinitiv Perfekt: Futur II

werden’den sonra geçmiş mastar gelince Futur II kurulur. İki anlamı vardır: gelecekte belli bir noktada tamamlanmış olacak eylem ve geçmiş hakkında bir varsayım. Varsayım anlamında çoğu zaman wohl, sicher, bestimmt gibi bir zarf eşlik eder. Edilgen olay için werden + Infinitiv Perfekt Passiv kullanılır; bu biçim daha çok yazı dilindedir. Ayrıntıları Futur II dersinde bulabilirsin.

werden + geçmiş mastar
  • Bis Ende Mai werde ich meine Abschlussarbeit abgegeben haben.Mayıs sonuna kadar bitirme tezimi teslim etmiş olacağım.
  • Um acht wird der Film schon angefangen haben.Saat sekizde film çoktan başlamış olacak.
  • Er wird die Mail wohl übersehen haben.Herhalde e-postayı gözden kaçırmıştır.
  • Bis Freitag wird das Dach repariert worden sein.Cumaya kadar çatı tamir edilmiş olacak.

İleri Mastarda Olumsuzluk ve Fiil Öbeğinin Sırası

İleri mastar birden fazla fiilden oluştuğu için olumsuzluk kelimesinin ve yan cümledeki çekimli fiilin yeri karışabilir. Aşağıdaki iki kural bu yapıların hepsinde geçerlidir.

nicht’nin yeri: nicht gesehen zu haben

nicht genellikle Partizip II’nin hemen önüne gelir ve zu ile haben / sein arasına girmez. Yüklemle birlikte duran bir yer tümleci varsa nicht onun da önünde durabilir (nicht im Büro gewesen sein). Belirli zaman bildiren kelimeler (gestern) genellikle nicht’ten önce kalır. Olumsuzluk bir isme aitse nicht yerine kein kullanılır ve isimle birlikte durur.

Olumsuz ileri mastar
  • Er behauptet, die Nachricht nicht bekommen zu haben.Mesajı almadığını iddia ediyor.
  • Sie scheint nicht informiert worden zu sein.Bilgilendirilmemiş görünüyor.
  • Er kann gestern nicht im Büro gewesen sein.Dün ofiste bulunmuş olamaz.
  • Ich bin froh, keinen Fehler gemacht zu haben.Hata yapmadığım için seviniyorum.

Yan cümlede sıra: vergessen haben muss

Yan cümlede çekimli fiil (modal ya da werden) en sona gider ve ileri mastarın arkasında durur. Sıra şudur: Partizip II – (worden) – haben / sein – çekimli fiil. Burada çekimli fiil öne geçmez; öne geçme yalnız Ersatzinfinitiv’de olur (…, weil er es hat machen müssen). Uzun fiil öbeklerinin bütün sıralama kurallarını karmaşık fiil öbekleri dersinde bulabilirsin.

Yan cümlede ileri mastar
  • Sie ist nicht gekommen, weil sie den Termin vergessen haben muss.Gelmedi, çünkü randevuyu unutmuş olmalı.
  • Das ist das Haus, in dem der Stadtgründer gewohnt haben soll.Burası şehrin kurucusunun oturduğu söylenen ev.
  • Wir suchen den Schlüssel, der im Garten heruntergefallen sein muss.Bahçede düşmüş olması gereken anahtarı arıyoruz.
  • Ich hoffe, dass du bis dahin alles erledigt haben wirst.Umarım o zamana kadar her şeyi halletmiş olursun.

dass Cümlesi İleri Mastara Nasıl Dönüştürülür?

Resmî yazıda, raporda ve akademik metinde dass cümlesi yerine ileri mastar kullanmak cümleyi kısaltır ve tekrar eden özneyi ortadan kaldırır. Dönüşüm üç adımda yapılır:

  1. Özneyi kontrol et: dass cümlesinin öznesi ana cümlenin öznesiyle (ya da bazı fiillerde nesnesiyle) aynı olmalı. Değilse dönüşüm yapılmaz.
  2. Zamana bak: yan cümledeki eylem ana fiille aynı anda oluyorsa Infinitiv Präsens, daha önce olduysa Infinitiv Perfekt seçilir. Yan cümle Perfekt, Präteritum ya da Plusquamperfekt’te olsa da sonuç aynıdır: gelogen zu haben.
  3. Çatıya bak: yan cümle edilgense werden (aynı anda) ya da worden sein (daha önce) gelir. Özne ve dass atılır, zu en sondaki mastarın önüne girer.
Sade cümle ve C1 yapısı yan yana
dass cümlesiİleri mastar
Er gibt zu, dass er einen Fehler gemacht hat.Er gibt zu, einen Fehler gemacht zu haben.
Sie hofft, dass sie bald eingestellt wird.Sie hofft, bald eingestellt zu werden.
Ich bin froh, dass ich rechtzeitig angekommen bin.Ich bin froh, rechtzeitig angekommen zu sein.
Er bestreitet, dass er vorher gewarnt worden ist.Er bestreitet, vorher gewarnt worden zu sein.
Es scheint, dass das Paket verloren gegangen ist.Das Paket scheint verloren gegangen zu sein.
Man sagt, dass er früher Lehrer war.Er soll früher Lehrer gewesen sein.
dass cümlesinden ileri mastara dönüşüm: dass er gelogen hat → gelogen zu haben, dass sie eingeladen wird → eingeladen zu werden
Zaman ve çatıya göre doğru mastar biçimi

Son iki satırda öznenin yeri de değişir: Es scheint, dass … yapısında yan cümlenin öznesi (das Paket) scheinen’in öznesi olur; Man sagt, dass … ise soll ile tek cümleye iner. Bunlar düz bir dass → zu dönüşümü değildir, ama C1 metinlerinde çok işe yarar. Hangi fiillerin zu’lu mastar aldığını ve hangilerinin yalnız dass cümlesiyle kurulduğunu dass mı zu mu dersinde bulabilirsin.

İleri Mastar Yapıları ile En Sık Yapılan Hatalar

Hataların çoğu üç noktada toplanır: zu’nun yeri, haben / sein / worden seçimi ve mastarın gizli öznesi. Aşağıdaki kartlarda doğru biçimi ve hatanın nedenini görebilirsin.

Er behauptet, das Geld nicht zu genommen haben.

Er behauptet, das Geld nicht genommen zu haben.

zu’yu anlamı taşıyan ana fiile bağlamak mantıklı görünür, ama zu her zaman en sondaki mastarın önüne gelir: genommen zu haben, gemacht zu werden.

Ich bin froh, pünktlich angezukommen zu sein.

Ich bin froh, pünktlich angekommen zu sein.

Ayrılabilen fiilde zu yalnız basit mastarda araya girer (anzukommen). Partizip II’de ge- zaten araya girmiştir (angekommen); ikinci bir zu eklenmez.

Sie ist froh, die Prüfung bestanden zu sein.

Sie ist froh, die Prüfung bestanden zu haben.

Türkçede “-mış olmak” her fiilde aynı yardımcıyla (olmak) kurulduğu için haben / sein ayrımı gözden kaçar. Almancada Perfekt’teki seçim aynen geçerlidir: Sie hat die Prüfung bestanden → bestanden zu haben.

Die Brücke soll 1890 gebaut geworden sein.

Die Brücke soll 1890 gebaut worden sein.

werden edilgen yardımcı fiil olarak kullanıldığında Partizip’i ge- almaz: worden. geworden yalnız “olmak” anlamındaki werden’in Partizip’idir (Er ist Arzt geworden).

Er bestreitet, informiert worden zu haben.

Er bestreitet, informiert worden zu sein.

Geçmiş edilgende yardımcı fiil, ana fiil ne olursa olsun her zaman sein’dır: Er ist informiert worden → informiert worden zu sein.

Er muss gestern krank sein.

Er muss gestern krank gewesen sein.

Türkçede geçmiş eki fiile eklenir (“hastaymış olmalı”). Almancada tahmin şimdi yapıldığı için modal şimdiki zamanda kalır, olayın geçmişte olduğunu mastar gösterir: krank gewesen sein. Er musste krank sein ise çoğu bağlamda “hasta olmak zorundaydı” diye anlaşılır.

Sie behauptet, das Auto gekauft haben.

Sie behauptet, das Auto gekauft zu haben.

Modal fiilden sonra mastar zu’suz gelir (Sie muss das Auto gekauft haben.); bu alışkanlık behaupten gibi fiillerde de zu’yu unutturur. Modal olmayan fiilden sonra, Türkçedeki “aldığını” yapısının karşılığı olan zu’lu mastar gerekir: gekauft zu haben.

Ich freue mich, meinen Bruder die Prüfung bestanden zu haben.

Ich freue mich, dass mein Bruder die Prüfung bestanden hat.

Türkçede isim-fiile ayrı bir özne eklenebilir (“kardeşimin sınavı geçmesine seviniyorum”). Almanca zu’lu mastarın ise kendi öznesi olmaz; özne ana cümleden gelir. Sınavı geçen başka biriyse dass cümlesi kurulur.

Sie ist nicht gekommen, weil sie muss den Termin vergessen haben.

Sie ist nicht gekommen, weil sie den Termin vergessen haben muss.

weil yan cümle başlatır ve yan cümlede çekimli fiil en sona gider. İleri mastar ondan önce durur: vergessen haben muss.

Infinitiv Perfekt, Infinitiv Präsens ve Ersatzinfinitiv Farkı

Modal fiillerle kurulan geçmiş cümlelerde iki yapı sık karıştırılır: geçmiş mastar (muss gemacht haben) ve Ersatzinfinitiv (hat machen müssen, hätte machen müssen). Ayırmanın yolu geçmişin nerede durduğuna bakmaktır. Modal fiilin kendisi geçmişteyse zorunluluk ya da imkân geçmiştedir. Mastar geçmişteyse tahmin şimdi yapılır, olay geçmiştedir. Infinitiv Präsens ise eylemi ana fiille aynı zamana koyar.

Aynı modal, farklı zaman: nesnel ve öznel anlam
YapıÖrnekAnlam
Modal + Infinitiv Präsens (nesnel)Er muss heute arbeiten.Bugün çalışmak zorunda.
Modal + Infinitiv Präsens (öznel)Er muss krank sein.Hasta olmalı. (şu an, tahmin)
Modal + Infinitiv Perfekt (öznel)Er muss krank gewesen sein.Hastaymış olmalı. (geçmiş, tahmin)
Perfekt + ErsatzinfinitivEr hat arbeiten müssen.Çalışmak zorunda kaldı.
Konjunktiv II + ErsatzinfinitivEr hätte anrufen sollen.Aramalıydı. (ama aramadı)
Konjunktiv II + Infinitiv PerfektEr müsste schon angekommen sein.Şimdiye kadar varmış olması lazım. (tahmin)

Aynı ayrım zu’lu mastarda da vardır: Er behauptet, krank zu sein. şimdiki bir durumu, Er behauptet, krank gewesen zu sein. geçmişteki bir durumu anlatır. Gerçekleşmemiş zorunluluk ve pişmanlık bildiren hätte … sollen yapısını Konjunktiv II’nin geçmiş biçimi anlatıyor; orada mastar değil modal fiil geçmişe taşınır.

Derinleşmek İsteyenlere

Durum edilgeninin mastarı: geschlossen sein

Bir eylemden sonra kalan durumu anlatan durum edilgeninin (Zustandspassiv) de mastarı vardır: Partizip II + sein. Das Museum scheint heute geschlossen zu sein. (Müze bugün kapalı görünüyor.) Bu, olayı anlatan geçmiş edilgenden farklıdır: Das Museum scheint geschlossen worden zu sein. (Müze kapatılmış görünüyor; biri kapatmış.) Durum edilgeninde worden yoktur.

sein + zu + mastar ile karıştırma

Der Antrag ist bis Freitag abzugeben. (Dilekçe cuma gününe kadar teslim edilmeli.) cümlesinin anlamı edilgendir, ama biçimi ileri mastar değil, basit zu-mastardır. Yapı muss abgegeben werden ile aynı anlamı taşır. Edilgen anlam veren bu tür yapıları ayırt etmek için mastar biçimine bak: worden ya da werden yoksa ileri mastar değildir.

Özne olarak ileri mastar grubu

İleri mastar grubu cümlenin öznesi olabilir ya da es ile önceden haber verilen bir öznenin yerini tutabilir: Rechtzeitig gewarnt worden zu sein, war ein großes Glück. (Zamanında uyarılmış olmak büyük bir şanstı.) Es war ein Fehler, ihm vertraut zu haben. (Ona güvenmek bir hataydı.) Mastar grubu cümle başına geldiğinde ardından virgül konabilir; bu kullanım daha çok yazı dilindedir.

Kalıplaşmış kullanımlar: Das will gelernt sein

wollen ile kurulan iki kalıp vardır. Das will gelernt sein. “Bu iş öğrenilmeyi gerektirir, kolay değildir.” demektir; burada wollen istek değil gereklilik bildirir ve mastar durum edilgenidir. Ich will nichts gesagt haben. ise “Ben bir şey söylemiş olmayayım.” anlamında bir çekince kalıbıdır: konuşan söylediği şeyin kendisinden duyulmasını istemez.

İleri Mastar Yapıları Alıştırmaları

Birinci alıştırmada zu’lu geçmiş mastarı kuracaksın, ikincide doğru biçimi seçeceksin, üçüncüde dass cümlelerini ileri mastara çevireceksin. Her soruda parantezdeki ipucuna ve cümlenin zamanına dikkat et.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: zu’lu Infinitiv Perfekt kur

Parantezdeki fiili zu’lu geçmiş mastara (Infinitiv Perfekt) çevir ve boşluğa yaz. haben ya da sein seçimine dikkat et.

  1. 1

    Er behauptet, das Fenster nicht . (öffnen)

  2. 2

    Ich bin froh, endlich eine Wohnung . (finden)

  3. 3

    Sie bedauert, so spät . (kommen)

  4. 4

    Lukas erinnert sich, die Tür . (abschließen)

  5. 5

    Die Gäste scheinen schon . (gehen)

  6. 6

    Wir sind stolz, das Projekt pünktlich . (beenden)

  7. 7

    Es tut mir leid, dich so lange nicht . (anrufen)

Cevap anahtarı
  1. geöffnet zu haben — öffnen Perfekt’te haben alır: hat geöffnet → geöffnet zu haben.
  2. gefunden zu haben — finden – fand – hat gefunden → gefunden zu haben.
  3. gekommen zu sein — kommen bir yer değiştirme fiilidir, sein alır: ist gekommen → gekommen zu sein.
  4. abgeschlossen zu haben — Ayrılabilen fiil; Partizip abgeschlossen, zu yalnız haben’in önüne gelir.
  5. gegangen zu sein — gehen sein alır: sind gegangen → gegangen zu sein.
  6. beendet zu haben — be- ile başlayan fiil ge- almaz: hat beendet → beendet zu haben.
  7. angerufen zu haben — Ayrılabilen fiil: angerufen + zu haben; angezurufen diye bir biçim yoktur.
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: Doğru biçimi seç

Cümlenin anlamına ve zamanına uyan tek biçimi seç.

  1. 1

    Anna ist nicht gekommen. Sie muss den Termin ___.

  2. 2

    Die Brücke soll im 19. Jahrhundert ___.

  3. 3

    Can hofft, nächstes Jahr ___.

  4. 4

    Er kann das nicht allein ___, dafür war die Arbeit zu groß.

  5. 5

    Die Daten sind weg. Sie scheinen ___.

  6. 6

    Er hat nicht geantwortet, weil er die E-Mail ___.

  7. 7

    Er hat nicht angerufen. Er hätte früher ___ sollen.

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: dass cümlesini ileri mastara çevir

Okun sağındaki cümleyi tamamla. Yalnız boşluğa gelen mastar biçimini yaz.

  1. 1

    Sie gibt zu, dass sie gelogen hat. → Sie gibt zu, .

  2. 2

    Er hofft, dass er eingeladen wird. → Er hofft, .

  3. 3

    Ich bin sicher, dass ich die Tür abgeschlossen habe. → Ich bin sicher, die Tür .

  4. 4

    Sie ist froh, dass sie operiert worden ist. → Sie ist froh, .

  5. 5

    Man sagt, dass er früher Arzt war. → Er soll früher Arzt .

  6. 6

    Es scheint, dass der Zug schon abgefahren ist. → Der Zug scheint schon .

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

C1 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

İleri Mastar Yapıları Konu Özeti

  • Mastarın dört biçimi vardır: machen, gemacht haben / gegangen sein, gemacht werden, gemacht worden sein.
  • Geçmiş mastar, ana fiilden önce olan eylemi; edilgen mastar, özneye yapılan eylemi anlatır.
  • zu her zaman en sondaki mastarın önüne gelir: gemacht zu haben, angekommen zu sein, gemacht worden zu sein.
  • haben / sein seçimi Perfekt’teki gibidir; geçmiş edilgende yardımcı fiil her zaman sein, werden’in Partizip’i worden’dir.
  • Modal fiil + Infinitiv Perfekt geçmiş hakkında tahmin ya da aktarma bildirir: Er muss es vergessen haben. Sie soll Ärztin gewesen sein.
  • zu’lu mastarın öznesi ana cümleden gelir; özneler farklıysa dass cümlesi kullanılır.
  • muss gemacht haben (tahmin, olay geçmişte) ile hat machen müssen (zorunluluk geçmişte) farklı anlamlar taşır.

İleri Mastar Yapıları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Infinitiv Perfekt nedir?

Mastarın geçmiş biçimidir: Partizip II + haben ya da sein (gemacht haben, gegangen sein). Mastardaki eylemin ana fiilden önce olduğunu gösterir: Er behauptet, das Geld nicht genommen zu haben.

gemacht zu haben ne demek?

“Yapmış olmak, yaptığını” anlamına gelir. zu’lu geçmiş mastardır ve behaupten, froh sein, sich erinnern gibi zu-mastar alan yapılardan sonra kullanılır: Ich bin froh, das gemacht zu haben. (Bunu yaptığıma seviniyorum.)

Infinitiv Perfekt’te haben mı sein mi kullanılır?

Perfekt’te hangisi kullanılıyorsa o: hat gelesen → gelesen haben, ist gefahren → gefahren sein. Geçmiş edilgende ise her zaman sein gelir: gebaut worden sein.

Almanca Infinitiv Passiv nasıl kurulur?

Partizip II + werden ile: gemacht werden, eingeladen werden. zu ile eingeladen zu werden olur. Geçmiş biçimi Partizip II + worden + sein’dır: eingeladen worden sein.

worden sein ile geworden sein farkı nedir?

worden, edilgen yardımcı fiil werden’in Partizip’idir: Er ist operiert worden. geworden ise “olmak” anlamındaki werden’in Partizip’idir: Er ist Arzt geworden. Geçmiş edilgen mastarda her zaman worden kullanılır.

Er muss das gemacht haben ile Er hat das machen müssen farkı nedir?

Birincisi bir tahmindir: “Bunu o yapmış olmalı.” İkincisi geçmişteki bir zorunluluktur: “Bunu yapmak zorunda kaldı.” Geçmiş birincide mastarda, ikincide modal fiildedir.

Ayrılabilen fiillerde ileri mastarda zu nereye gelir?

En sondaki yardımcı fiilin önüne: angerufen zu haben, eingeladen zu werden, angekommen zu sein. Önekle kökün arasına giren zu (anzurufen) yalnız basit mastarda olur.

Her dass cümlesi ileri mastara çevrilebilir mi?

Hayır. Mastarın öznesi ana cümlenin öznesiyle (bazı fiillerde nesnesiyle) aynı olmalı ve ana fiil zu-mastar almalıdır. Ich bin froh, dass du gekommen bist. cümlesi mastara çevrilemez; Er weiß, dass … gibi cümleler de olağan olarak dass ile kalır.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.