Logo
Almanca Portalı
B2
B2Gramer · Kipler ve Çatı

Almanca Konjunktiv II Geçmiş Zaman: hätte, wäre ve hätte machen sollen ile Pişmanlık, Şart ve Sitem, Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 26 dk okuma
Kısa cevap

Konjunktiv II’nin geçmiş zamanı (Konjunktiv II der Vergangenheit), geçmişte gerçekleşmemiş bir durumu, pişmanlığı ya da sitemi anlatır. Türkçedeki “gelseydim”, “gelirdim”, “gelmeliydim”, “gelebilirdim” yapılarına karşılık gelir. hätte ya da wäre + Partizip II ile kurulur; modal fiille iki mastar gelir: Ich hätte früher anrufen sollen. (Daha önce aramalıydım.)

hätte / wäre + Partizip II · hätte + Infinitiv + Modalverb (Infinitiv)

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Konjunktiv II Geçmiş Zaman Nedir?
  2. 2Konjunktiv II Geçmiş Zaman Nasıl Yapılır?
    1. 2.1Hätte + Partizip II: haben alan fiiller
    2. 2.2Wäre + Partizip II: sein alan fiiller
    3. 2.3Tek geçmiş biçimi: üç zamanın yerine bir kalıp
  3. 3Modal Fiillerle Konjunktiv II Geçmiş: hätte machen sollen
    1. 3.1Ersatzinfinitiv: neden gesollt değil sollen
    2. 3.2Hätte … sollen: pişmanlık ve eleştiri
    3. 3.3Hätte … müssen: kaçınılmaz gereklilik
    4. 3.4Hätte … können: kaçırılan fırsat ve olasılık
    5. 3.5Hätte … dürfen ve wollen: yasak ve istek
  4. 4Yan Cümlede hätte Nereye Gelir?
    1. 4.1Çift mastarsız yan cümle: hätte en sonda
    2. 4.2Çift mastarlı yan cümle: hätte mastarlardan önce
  5. 5Konjunktiv II Geçmiş Zaman Ne Zaman Kullanılır?
  6. 6Geçmişte Gerçek Olmayan Şart Cümleleri
    1. 6.1Wenn … hätte: şart ve sonuç geçmişte
    2. 6.2Wenn’siz şart: Hätte ich das gewusst, …
    3. 6.3Karma şart: geçmiş neden, bugünkü sonuç
  7. 7Geçmişe Dönük Dilek, als ob ve fast
    1. 7.1Hätte ich doch …: geçmişe dönük dilek
    2. 7.2Als ob … hätte: sanki …mış gibi
    3. 7.3Fast ve beinahe: neredeyse olacaktı
  8. 8Konjunktiv II Geçmiş ile En Sık Yapılan Hatalar
  9. 9Konjunktiv II’de Şimdiki Zaman ile Geçmiş Zaman Farkı
  10. 10Derinleşmek İsteyenlere
  11. 11Konjunktiv II Geçmiş Zaman Alıştırmaları
  12. 12Konjunktiv II Geçmiş Zaman Konu Özeti
  13. 13Konjunktiv II Geçmiş Zaman Hakkında Sık Sorulan Sorular

Konjunktiv II Geçmiş Zaman Nedir?

Konjunktiv II’nin şimdiki zamanını Konjunktiv II dersinde gördün: Wenn ich Zeit hätte, würde ich kommen. (Vaktim olsa gelirdim.) Bu cümle bugünü ya da genel bir durumu anlatır; şimdi vaktim yok, ama belki yarın olur. Geçmiş zaman ise kapanmış bir olayı ele alır: Wenn ich Zeit gehabt hätte, wäre ich gekommen. (Vaktim olsaydı gelirdim.) O gün vaktim yoktu ve gelmedim; bunu artık değiştiremem. Konjunktiv II’nin geçmişi, olmamış bir geçmişi hayal etmenin, ondan pişmanlık duymanın ya da başkasını eleştirmenin aracıdır.

Türkçede bu anlamı fiilin sonundaki eklerle veririz: “gelseydim”, “gelirdim”, “gelmeliydim”, “gelebilirdim”. Almancada ekin işini bir yardımcı fiil görür: Perfekt’teki haben ve sein, Konjunktiv II’deki biçimlerine, yani hätte ve wäre’ye dönüşür; asıl fiil Partizip II olarak cümlenin sonunda kalır. Türkçede “-malıydım” tek ekken Almancada aynı anlam üç parçayla kurulur: Ich hätte lernen sollen. (Çalışmalıydım.) Bu dersin büyük bölümü bu üç parçanın nasıl sıralandığıyla ilgili.

Gerçek ve hayal: aynı olay iki biçimde
Gerçekte olan (Indikativ)Olmayan geçmiş (Konjunktiv II)Türkçesi
Ich hatte keine Zeit. Ich bin nicht gekommen.Wenn ich Zeit gehabt hätte, wäre ich gekommen.Vaktim olsaydı gelirdim.
Ich habe nicht gelernt. Ich bin durchgefallen.Ich hätte mehr lernen sollen.Daha çok çalışmalıydım.
Der Bus ist weggefahren.Wir hätten ihn fast erreicht.Neredeyse yetişiyorduk.

Konjunktiv II Geçmiş Zaman Nasıl Yapılır?

Kural kısadır: fiil Perfekt’te hangi yardımcı fiili alıyorsa Konjunktiv II geçmişte onun Konjunktiv biçimini alır. haben → hätte, sein → wäre. Partizip II değişmez. Perfekt’i ve hangi fiilin sein aldığını hatırlamak istersen Perfekt dersine dönebilirsin. Aşağıdaki tablo iki yardımcı fiilin bütün kişilerdeki çekimini gösteriyor.

hätte ve wäre: Konjunktiv II çekimi
Kişihaben → hättesein → wäreÖrnek
ichhättewäreich hätte gefragt
duhättestwär(e)stdu wärst gefahren
er/sie/eshättewäresie hätte geholfen
wirhättenwärenwir wären geblieben
ihrhättetwär(e)tihr hättet gewartet
sie/SiehättenwärenSie wären gekommen

du wärst / wärest ve ihr wärt / wäret ikisi de doğrudur; kısa biçimleri (wärst, wärt) bilmen yeterlidir. Partizip II hiçbir kişide değişmez.

Konjunktiv II geçmiş zaman kalıpları: Ich hätte gelernt, Ich wäre gekommen, Ich hätte lernen sollen
Konjunktiv II geçmişte üç kalıp: hätte, wäre ve modal fiille hätte

Hätte + Partizip II: haben alan fiiller

Geçişli fiillerin, dönüşlü fiillerin ve hareket bildirmeyen fiillerin çoğu Perfekt’te haben alır; Konjunktiv II geçmişte de hätte alırlar. Çekimli hätte ana cümlede ikinci sırada durur, Partizip II cümlenin sonuna gider. Türkçeye bağlama göre “-ardım”, “-mış olurdum” ya da şart cümlesinde “-saydım” diye çevrilir.

hätte + Partizip II
  • Ich hätte dir gern geholfen.Sana seve seve yardım ederdim.
  • Ohne Navi hätten wir das Hotel nie gefunden.Navigasyon olmasaydı oteli asla bulamazdık.
  • An deiner Stelle hätte ich mich beschwert.Senin yerinde olsaydım şikâyet ederdim.
  • Lena hätte die Wohnung sofort genommen.Lena daireyi hemen tutardı.

Wäre + Partizip II: sein alan fiiller

Bir yerden bir yere hareket (fahren, gehen, fliegen, kommen), durum değişikliği (werden, einschlafen, aufwachen, sterben) ve sein, bleiben, passieren fiilleri Perfekt’te sein alır. Bunlar Konjunktiv II geçmişte wäre ile kurulur. Burada sık yapılan bir hata, “olsaydı/olurdu” anlamı yüzünden her fiile hätte koymaktır; yardımcı fiili Konjunktiv değil, fiilin kendisi belirler.

wäre + Partizip II
  • Bei diesem Wetter wäre ich lieber zu Hause geblieben.Bu havada evde kalmayı tercih ederdim.
  • Ohne deine Hilfe wäre ich nie Ingenieurin geworden.Senin yardımın olmasaydı asla mühendis olamazdım.
  • Mehmet wäre fast im Kino eingeschlafen.Mehmet sinemada neredeyse uyuyakalıyordu.
  • Was wäre passiert, wenn niemand angerufen hätte?Kimse aramasaydı ne olurdu?

Tek geçmiş biçimi: üç zamanın yerine bir kalıp

Indikativ’de geçmişi üç zamanla anlatırsın: Perfekt (ich habe gemacht), Präteritum (ich machte) ve Plusquamperfekt (ich hatte gemacht). Konjunktiv II’de bu ayrım yoktur; üçünün de karşılığı tek kalıptır: hätte/wäre + Partizip II. Biçim olarak Plusquamperfekt’e benzediği için ikisini karıştırma: hatte Umlaut’suzdur ve gerçek bir olayı anlatır, hätte Umlaut’ludur ve olmamış bir şeyi. Plusquamperfekt’in kullanımını Plusquamperfekt dersinde bulabilirsin.

Indikativ’in üç geçmişi, Konjunktiv II’nin tek geçmişi
IndikativKonjunktiv II geçmiş
Ich habe das gewusst. (Perfekt)Ich hätte das gewusst.
Ich wusste das. (Präteritum)Ich hätte das gewusst.
Ich hatte das gewusst. (Plusquamperfekt)Ich hätte das gewusst.
Er ist gekommen. / Er kam. / Er war gekommen.Er wäre gekommen.

Dersin başlığındaki kalıp burada: modal fiil başka bir fiille birlikte geçmişte kullanıldığında Partizip II gelmez, iki mastar yan yana durur. Önce asıl fiilin mastarı, sonra modal fiilin mastarı: Ich hätte kommen sollen. Modal fiillerin anlamlarını ve şimdiki zamandaki çekimlerini modal fiiller dersinde bulabilirsin; aşağıda önce kuralı, sonra her modal fiilin geçmişte kazandığı anlamı göreceksin.

hätte + Infinitiv + Modalverb
Modal fiilKalıpTürkçe anlamı
sollenIch hätte anrufen sollen.Aramalıydım. (doğrusu buydu)
müssenIch hätte anrufen müssen.Aramam gerekirdi. (başka yolu yoktu)
könnenIch hätte anrufen können.Arayabilirdim. (imkân vardı)
dürfenIch hätte nicht anrufen dürfen.Aramamalıydım. (buna hakkım yoktu)
wollenIch hätte nicht anrufen wollen.Aramak istemezdim.

Yardımcı fiil her zaman hätte’dir; asıl fiil gehen, fahren, kommen olsa bile wäre gelmez.

Konjunktiv II geçmiş zamanda modal fiiller: hätte anrufen sollen, hätte warten müssen, hätten gewinnen können, hätte nicht tun dürfen
sollen, müssen, können, dürfen: hätte ile geçmişte dört farklı anlam

Ersatzinfinitiv: neden gesollt değil sollen

Modal fiil tek başına kullanıldığında normal Partizip II’sini alır: Ich hätte das nicht gewollt. (Bunu istemezdim.) Ama yanında başka bir mastar varsa Partizip II’nin yerine modal fiilin mastarı gelir. Buna Ersatzinfinitiv (yerine geçen mastar) denir; iki mastarın yan yana durmasına da Doppelinfinitiv (çift mastar) denir. İkinci önemli kural: çift mastarlı yapıda yardımcı fiil her zaman hätte’dir, çünkü Perfekt’te de modal fiil haben alır (Ich habe gehen müssen.).

Tek modal fiil ve çift mastar
  • Das hätte ich nie gekonnt.Bunu asla yapamazdım. (tek modal fiil: Partizip II)
  • Das hätte ich nie schaffen können.Bunu asla başaramazdım. (çift mastar)
  • Wir hätten früher losfahren sollen.Daha erken yola çıkmalıydık. (fahren olsa da hätte)
  • Sie hätte gestern nach Hamburg fliegen müssen.Dün Hamburg’a uçması gerekirdi.

Hätte … sollen: pişmanlık ve eleştiri

En sık karşılaşacağın kalıptır. Geçmişte doğru olan, beklenen ya da tavsiye edilen davranışın yapılmadığını söyler. Birinci tekil şahısla pişmanlık (“yapmalıydım”), ikinci şahısla sitem ve eleştiri (“yapmalıydın”) anlatır. Olumsuz biçimi, yapılmış bir şeyin yanlış olduğunu gösterir: “yapmamalıydım”.

hätte … sollen
  • Ich hätte den Vertrag genauer lesen sollen.Sözleşmeyi daha dikkatli okumalıydım.
  • Du hättest mir früher Bescheid sagen sollen.Bana daha önce haber vermeliydin.
  • Wir hätten nicht so viel Geld ausgeben sollen.Bu kadar çok para harcamamalıydık.
  • Woher hätte ich das wissen sollen?Bunu ben nereden bilecektim?

Hätte … müssen: kaçınılmaz gereklilik

müssen ile kurulan cümle, bir şeyin geçmişte gerçekten zorunlu olduğunu ya da olayların gidişatına göre başka bir yol olmadığını söyler. sollen “doğrusu buydu, öyle yapılması beklenirdi” der; müssen “başka seçenek yoktu, olması şarttı” der. İki fiilin anlamı birbirine yakındır, ama müssen daha güçlü ve kesin bir yargıdır. Koşula bağlı bir zorunluluk için de kullanılır: “öyle olsaydı yapmak zorunda kalırdım”.

hätte … müssen
  • Bei diesem Fieber hättest du zum Arzt gehen müssen.Bu ateşle doktora gitmen gerekirdi.
  • Ohne Termin hätte ich stundenlang warten müssen.Randevusuz saatlerce beklemek zorunda kalırdım.
  • Die Firma hätte die Kunden sofort informieren müssen.Şirketin müşterileri hemen bilgilendirmesi gerekirdi.

Hätte … können: kaçırılan fırsat ve olasılık

können geçmişte var olan ama kullanılmayan bir imkânı anlatır: “yapabilirdim, ama yapmadım”. Aynı kalıp gerçekleşmemiş bir olasılığı da anlatır: “olabilirdi, neyse ki olmadı”. İkinci şahısla kullanıldığında hafif bir sitem de taşır: Du hättest wenigstens anrufen können. (Hiç değilse arayabilirdin.)

hätte … können
  • Wir hätten das Spiel gewinnen können.Maçı kazanabilirdik.
  • Das hätte viel schlimmer ausgehen können.Bu çok daha kötü bitebilirdi.
  • Can hätte in München studieren können, aber er wollte bei seiner Familie bleiben.Can Münih’te okuyabilirdi ama ailesinin yanında kalmak istedi.

Hätte … dürfen ve wollen: yasak ve istek

dürfen geçmişte özellikle olumsuz biçimiyle kullanılır ve yapılan bir şeyin kabul edilemez olduğunu söyler: “bunu yapmaya hakkın yoktu, yapmamalıydın”. Sitemi sollen’den daha serttir. wollen ise “isterdim / istemezdim” anlamı taşır; “onun yerinde olsaydım” gibi bir varsayımla sık birlikte kurulur.

hätte … dürfen / wollen
  • Das hättest du nicht sagen dürfen.Bunu söylememeliydin. (söylemeye hakkın yoktu)
  • Der Arzt hätte die Daten nicht weitergeben dürfen.Doktorun bilgileri başkasına vermemesi gerekirdi.
  • An seiner Stelle hätte ich nicht so lange warten wollen.Onun yerinde olsaydım o kadar uzun beklemek istemezdim.

Yan Cümlede hätte Nereye Gelir?

Yan cümlede çekimli fiil normalde en sona gider; bu kuralı yan cümle dersinden biliyorsun. Konjunktiv II geçmişte iki durum vardır: çift mastar yoksa hätte/wäre kurala uyar ve sona gider; çift mastar varsa hätte sona gitmez, iki mastarın önüne geçer. Bu kural yalnız bu yapıya özgüdür, bu yüzden ayrı ayrı bakmak gerekir.

Çift mastarsız yan cümle: hätte en sonda

wenn, dass, weil, als ob gibi bağlaçlardan sonra ya da ilgi cümlesinde Partizip II’li yapı kullanılıyorsa sıra düzenlidir: önce Partizip II, en sonda çekimli hätte ya da wäre. Türkçedeki sıraya en çok benzeyen durum budur: “bilmiş olsaydım” derken de yardımcı unsur sondadır.

Partizip II + hätte/wäre
  • Ich wäre gekommen, wenn ich davon gewusst hätte.Haberim olsaydı gelirdim.
  • Ich glaube nicht, dass er das allein geschafft hätte.Bunu tek başına başarabileceğini sanmıyorum.
  • Das ist der Job, den ich gern gehabt hätte.Bu, çok istediğim ama alamadığım iş.
  • Sie tat so, als ob nichts passiert wäre.Sanki hiçbir şey olmamış gibi davrandı.

Çift mastarlı yan cümle: hätte mastarlardan önce

Yan cümlede çift mastar varsa üç fiil üst üste sona yığılmaz. Çekimli hätte iki mastarın hemen önüne geçer: …, dass ich dich hätte anrufen sollen. “anrufen sollen hätte” biçimi yanlıştır. Cümlenin geri kalanı (nesne, zarf, nicht) hätte’den önce kalır. Bu sıra, Perfekt’te çift mastarlı yan cümlelerle aynıdır: …, weil ich lange habe warten müssen.

hätte + Infinitiv + Modalverb (yan cümlede)
  • Mir ist klar, dass ich dich hätte anrufen sollen.Seni aramam gerektiğinin farkındayım.
  • Ich weiß, dass ich früher hätte reagieren müssen.Daha önce harekete geçmem gerektiğini biliyorum.
  • Die Chefin meint, dass wir den Fehler hätten bemerken müssen.Şefimiz, hatayı fark etmemiz gerektiğini düşünüyor.
  • Wenn ich nicht hätte arbeiten müssen, wäre ich mitgekommen.Çalışmak zorunda olmasaydım ben de gelirdim.
Yan cümlede Konjunktiv II geçmiş kelime sırası: wenn ich es gewusst hätte ve dass er hätte gehen sollen
Çift mastar varsa hätte sona değil, mastarların önüne gelir

Konjunktiv II Geçmiş Zaman Ne Zaman Kullanılır?

Yapıyı gördükten sonra işlevlere geçelim. Aşağıdaki kartlar Konjunktiv II geçmişin yedi temel kullanımını özetliyor; şart, dilek, als ob ve fast/beinahe kullanımlarının ayrıntısı kartlardan sonraki bölümlerde.

Konjunktiv II geçmiş zamanla pişmanlık ve sitem cümleleri: hätte den Schirm mitnehmen sollen, hätten den Zug nehmen können
Şemsiye, tren, anahtar, doktor: geçmişte yapılmayanlar hätte ile anlatılır

1Geçmişte gerçek olmayan şart: Wenn …, …

Geçmişteki bir koşul gerçekleşmediği için sonucu da gerçekleşmemiştir. Şart da sonuç da Konjunktiv II geçmişte durur.

  • Wenn es nicht geregnet hätte, wären wir gewandert.Yağmur yağmasaydı yürüyüşe çıkardık.
  • Wenn du gefragt hättest, hätte ich es dir erklärt.Sorsaydın sana açıklardım.

2Geçmişe dönük dilek: Hätte ich doch …!

Olmamış bir şeyin keşke olmasını dileriz. Cümle doch, nur ya da bloß ile güçlenir ve ünlemle biter.

  • Hätte ich doch nur auf dich gehört!Keşke seni dinleseydim!
  • Wenn ich bloß nicht so spät aufgestanden wäre!Keşke o kadar geç kalkmasaydım!

3Sitem ve eleştiri: Du hättest … sollen

Karşımızdaki kişinin geçmişte yapması gerekeni yapmadığını söyleriz. wenigstens (hiç değilse) gibi kelimeler sitemi güçlendirir.

  • Du hättest wenigstens eine Nachricht schreiben können.Hiç değilse bir mesaj yazabilirdin.
  • Sie hätten uns vorher informieren müssen.Bizi önceden bilgilendirmeniz gerekirdi.

4Kaçırılan fırsat ve olasılık: hätte … können

Geçmişte var olan ama kullanılmayan imkânı ya da neyse ki gerçekleşmeyen bir tehlikeyi anlatırız.

  • Mit dem Angebot hätten wir viel Geld sparen können.O teklifle çok para tasarruf edebilirdik.
  • Bei dem Unfall hätte mehr passieren können.O kazada daha kötüsü olabilirdi.

5Sanki öyleymiş gibi: als ob … hätte / wäre

Gerçekte olmamış bir şey olmuş gibi görünür ya da öyle davranılır. Bağlaçtan sonra fiil sona gider.

  • Er redet, als ob er alles allein gemacht hätte.Sanki her şeyi tek başına yapmış gibi konuşuyor.
  • Du siehst aus, als wärst du die ganze Nacht wach gewesen.Bütün gece uyumamış gibi görünüyorsun.

6Neredeyse oluyordu: fast / beinahe

Bir olay gerçekleşmenin eşiğine gelmiş ama gerçekleşmemiştir. Türkçede “neredeyse …yordu” deriz; Almancada fiil Konjunktiv II geçmişte olur.

  • Fast hätte ich den Termin vergessen.Randevuyu neredeyse unutuyordum.
  • Beinahe wäre Elif die Treppe hinuntergefallen.Elif neredeyse merdivenden düşüyordu.

7Şaşkınlık ve geçmişe dönük varsayım: Wer hätte das gedacht?

Beklenmedik bir sonuç karşısında “kim düşünürdü ki” ya da “bunu tahmin etmezdim” deriz. Kalıplaşmış cümlelerdir.

  • Wer hätte das gedacht?Kim düşünürdü ki?
  • Das hätte ich nicht von dir erwartet.Bunu senden beklemezdim.

Geçmişte Gerçek Olmayan Şart Cümleleri

Gerçek olmayan şart cümlesi iki parçadan oluşur: olmamış bir koşul ve bu koşula bağlı, yine olmamış bir sonuç. Şart ile sonucun zamanı aynı olabileceği gibi farklı da olabilir. Bütün şart türlerini (gerçek, gerçek olmayan, falls, sofern) şart cümleleri dersinde toplu olarak bulabilirsin; burada geçmişe ait üç kalıba bakıyoruz.

Wenn … hätte: şart ve sonuç geçmişte

Koşul da sonuç da geçmişe aitse iki cümlede de hätte/wäre + Partizip II kullanılır. wenn’li yan cümle önde gelirse ana cümle fiille başlar, çünkü yan cümle ana cümlenin ilk öğesi sayılır: Wenn …, wäre ich …. Ana cümle önde de olabilir; o zaman sıra normaldir.

Wenn … hätte/wäre, … hätte/wäre
  • Wenn ich den Wecker gehört hätte, hätte ich den Bus nicht verpasst.Alarmı duysaydım otobüsü kaçırmazdım.
  • Wenn wir früher gebucht hätten, wäre der Flug billiger gewesen.Daha erken rezervasyon yapsaydık uçuş daha ucuz olurdu.
  • Ich hätte die Stelle bekommen, wenn ich besser vorbereitet gewesen wäre.Daha iyi hazırlanmış olsaydım işi alırdım.

Wenn’siz şart: Hätte ich das gewusst, …

wenn atılabilir; o zaman çekimli fiil (hätte/wäre) cümlenin başına geçer; şart anlamını bu sıra verir. Bu biçim hem yazıda hem konuşmada kullanılır ve cümleyi daha akıcı, vurgulu yapar. Sonuç cümlesi dann ya da so ile de başlayabilir; o zaman fiil yine hemen arkadan gelir.

Hätte/Wäre + özne …, …
  • Hätte ich das gewusst, wäre ich nicht gekommen.Bunu bilseydim gelmezdim.
  • Wäre der Zug pünktlich gewesen, hätten wir den Anschluss erreicht.Tren zamanında gelseydi aktarmaya yetişirdik.
  • Hättest du mich gefragt, dann hätte ich dir geholfen.Bana sorsaydın sana yardım ederdim.

Karma şart: geçmiş neden, bugünkü sonuç

Geçmişte olmamış bir şeyin sonucu bugün hissedilebilir; ya da bugünkü bir özellik geçmişte bir şeyi engellemiş olabilir. Bu durumda her parça kendi zamanını alır: geçmiş olan parça hätte/wäre + Partizip II, bugüne ait parça Konjunktiv II’nin şimdiki biçimi (wäre, hätte, würde + mastar). Türkçede de aynı ayrımı yaparız: “Tıp okusaydım şimdi doktor olurdum.”

Karma zaman
  • Wenn ich Medizin studiert hätte, wäre ich jetzt Ärztin.Tıp okusaydım şimdi doktor olurdum.
  • Wenn du gestern nicht so lange gefeiert hättest, wärst du heute nicht so müde.Dün o kadar geç saate kadar eğlenmeseydin bugün bu kadar yorgun olmazdın.
  • Wenn Jonas nicht so schüchtern wäre, hätte er sie damals angesprochen.Jonas bu kadar utangaç olmasaydı o zaman onunla konuşurdu.

Geçmişe Dönük Dilek, als ob ve fast

Şart cümlesinin dışında üç yapı daha Konjunktiv II geçmişi kullanır: keşke cümleleri, “sanki” anlamındaki als ob ve “neredeyse” anlamındaki fast/beinahe. Üçünde de anlatılan şey olmamıştır, ama her birinin kendine özgü kalıbı vardır.

Hätte ich doch …: geçmişe dönük dilek

Türkçedeki “keşke …saydım” cümlesinin karşılığıdır. Ya wenn ile kurulur ve fiil sona gider, ya da wenn atılır ve hätte/wäre başa geçer. İki biçimde de çoğu zaman doch, nur ya da bloß (doch nur) eklenir; bu sözcükler dileği belirginleştirir. Sözcüksüz cümle (Hätte ich das gewusst!) bağlama göre dilek ya da yarım kalmış bir şart cümlesi olarak anlaşılır. Şimdiki zamanla dilek Wenn ich doch mehr Zeit hätte! (Keşke daha çok vaktim olsa!) olur.

Keşke cümleleri
  • Hätte ich doch nur früher Deutsch gelernt!Keşke Almancayı daha erken öğrenseydim!
  • Wenn wir bloß nicht umgezogen wären!Keşke taşınmasaydık!
  • Hätten wir doch nur mehr Zeit gehabt!Keşke daha çok vaktimiz olsaydı!

Als ob … hätte: sanki …mış gibi

als ob (ya da als wenn) ile kurulan karşılaştırma, gerçekte olmamış bir şeyin olmuş gibi göründüğünü anlatır. Konjunktiv II geçmiş, karşılaştırılan olayın ana cümleden önce olduğunu gösterir. ob atılırsa hätte/wäre doğrudan als’ın arkasına gelir: als hätte er …. Bu yapının şimdiki zamanını ve öteki biçimlerini als ob dersinde bulabilirsin.

als ob + Konjunktiv II geçmiş
  • Sie lächelte, als ob sie nichts gehört hätte.Sanki hiçbir şey duymamış gibi gülümsedi.
  • Die Wohnung sieht aus, als hätte hier jahrelang niemand gewohnt.Daire, sanki yıllardır kimse oturmamış gibi görünüyor.
  • Er tut so, als ob er nie in Berlin gewesen wäre.Sanki Berlin’de hiç bulunmamış gibi davranıyor.

Fast ve beinahe: neredeyse olacaktı

fast ve beinahe (neredeyse) geçmişte gerçekleşmenin eşiğine gelmiş ama gerçekleşmemiş bir olayı anlatırken fiil Konjunktiv II geçmişte kullanılır. Indikativ ile söylersen anlam değişir: Ich habe fast alles gegessen. (Neredeyse hepsini yedim; yani çoğunu yedim.) ama Fast hätte ich alles gegessen. (Neredeyse hepsini yiyecektim; yemedim.)

fast / beinahe + hätte/wäre
  • Fast hätte ich meinen Pass im Hotel liegen lassen.Pasaportumu neredeyse otelde unutuyordum.
  • Beinahe wären wir in den falschen Zug gestiegen.Neredeyse yanlış trene biniyorduk.
  • Ayşe hätte die Prüfung beinahe nicht bestanden.Ayşe sınavı neredeyse geçemiyordu.

Konjunktiv II Geçmiş ile En Sık Yapılan Hatalar

Bu konudaki hataların çoğu, Türkçede tek ekle anlatılan anlamın Almancada birkaç parçaya bölünmesinden ve yardımcı fiilin seçiminden gelir. Aşağıda her hatanın doğru biçimini ve nedenini görebilirsin.

Wenn ich Zeit gehabt hätte, ich hätte dich besucht.

Wenn ich Zeit gehabt hätte, hätte ich dich besucht.

Türkçede yan cümleden sonra özne rahatça başa gelir. Almancada önde duran yan cümle ana cümlenin ilk öğesi sayılır; ana cümlede çekimli fiil hemen gelir, özne arkasına geçer.

Ich hätte nach Hause gegangen.

Ich wäre nach Hause gegangen.

“olurdu” anlamı yüzünden her fiile hätte koymak kolay gelir. Ama yardımcı fiili fiilin kendisi seçer: gehen Perfekt’te sein aldığı için (ich bin gegangen) Konjunktiv II’de de wäre alır.

Ich wäre früher gehen sollen.

Ich hätte früher gehen sollen.

Asıl fiil gehen olduğu için wäre seçilir. Oysa çift mastarlı yapıda yardımcı fiili modal fiil belirler ve modal fiiller her zaman haben alır: hätte … gehen sollen.

Du hättest mich anrufen gesollt.

Du hättest mich anrufen sollen.

Perfekt kuralına göre Partizip II beklenir. Ama modal fiil başka bir mastarla birlikteyse Partizip II yerine mastarı gelir (Ersatzinfinitiv): anrufen sollen.

Mir ist klar, dass ich dich anrufen sollen hätte.

Mir ist klar, dass ich dich hätte anrufen sollen.

Yan cümlede çekimli fiil sona gider kuralı burada istisna verir: çift mastar varsa hätte iki mastarın önüne geçer.

Wenn ich hätte mehr Zeit gehabt, …

Wenn ich mehr Zeit gehabt hätte, …

Öne geçme kuralı yalnız çift mastar için geçerlidir. Çift mastar yoksa yan cümlede hätte her zamanki gibi en sona gider.

Wenn ich das gewusst würde, wäre ich gekommen.

Wenn ich das gewusst hätte, wäre ich gekommen.

Şimdiki zamandaki “würde + mastar” kalıbı geçmişe taşınmaz. Geçmişte Konjunktiv II’yi hätte ve wäre taşır; würde + Partizip II tek başına anlamlı bir yapı değildir.

Ich sollte gestern zum Arzt gehen. (pişmanlık için)

Ich hätte gestern zum Arzt gehen sollen.

Türkçedeki “gitmeliydim”in -di eki geçmişi gösterir, bu yüzden Präteritum’a benzeyen sollte seçilir. Ama ich sollte gehen ya bugüne ait bir tavsiye (gitmeliyim) ya da Indikativ’de bir plan (gitmem gerekiyordu) anlamı taşır. Yapılmamış bir şeyden pişmanlık için hätte … sollen gerekir.

Konjunktiv II’de Şimdiki Zaman ile Geçmiş Zaman Farkı

Aynı modal fiil ya da aynı yardımcı fiil, zamanı değişince farklı bir olaya işaret eder. En çok karışan çift ich sollte ile ich hätte … sollen’dir; çünkü sollte hem Konjunktiv II’nin şimdiki biçimi hem de Indikativ Präteritum biçimidir. Aşağıdaki tablo şimdiki zamanı, geçmişi ve Indikativ geçmişi yan yana gösteriyor. Şimdiki zamandaki tavsiye ve rica kalıplarını kibar rica ve tavsiye dersinde, Indikativ geçmişteki biçimleri modal fiillerin Präteritum biçimleri dersinde bulabilirsin.

Şimdi mi, geçmiş mi, gerçek mi?
CümleBiçimNe anlatıyor?
Ich sollte mehr schlafen.Konjunktiv II şimdiDaha çok uyumalıyım. (tavsiye, bugün)
Ich hätte mehr schlafen sollen.Konjunktiv II geçmişDaha çok uyumalıydım. (uyumadım)
Ich sollte um acht da sein, aber der Zug hatte Verspätung.Indikativ PräteritumSekizde orada olmam gerekiyordu. (plan buydu)
Ich musste lange warten.Indikativ PräteritumUzun süre beklemek zorunda kaldım. (bekledim)
Ohne Termin hätte ich lange warten müssen.Konjunktiv II geçmişRandevusuz uzun süre beklemem gerekirdi. (beklemedim)
Wenn ich Zeit hätte, würde ich kommen.Konjunktiv II şimdiVaktim olsa gelirdim. (bugün, belki yarın)
Wenn ich Zeit gehabt hätte, wäre ich gekommen.Konjunktiv II geçmişVaktim olsaydı gelirdim. (dün, gelmedim)

Ayrımı kurarken kendine şunu sor: anlattığım şey bitti mi ve olmadı mı? Bittiyse ve olmadıysa hätte/wäre + Partizip II ya da hätte + çift mastar gerekir. Henüz önünde duran ya da genel bir durumsa şimdiki biçim yeter. Geçmişte gerçekten olmuş bir zorunluluk ya da plan için ise Indikativ kullanılır: musste, sollte, konnte.

Derinleşmek İsteyenlere

würde + Partizip II + haben/sein var mı?

Vardır: Ich würde das nicht gemacht haben. Bu biçim dilbilgisel olarak doğrudur ama günlük dilde ve yazıda çok seyrektir; aynı anlam neredeyse her zaman daha kısa olan Ich hätte das nicht gemacht. ile verilir. Kendi cümlelerinde hätte/wäre kullan; würde … haben biçimini okuduğunda tanıman yeterli.

Edilgen: hätte … werden müssen

Konjunktiv II geçmiş edilgen çatıyla da kurulur. Modal fiil yoksa yardımcı fiil wäre’dir ve Partizip worden olur: Mit der richtigen Adresse wäre das Paket gestern geliefert worden. (Adres doğru olsaydı paket dün teslim edilirdi.) Modal fiille birlikte yine hätte ve çift mastar gelir: Die Brücke hätte längst repariert werden müssen. (Köprünün çoktan onarılması gerekirdi.) Bu yapıların bütününü modal fiilli edilgen dersinde bulabilirsin.

Er hätte es wissen müssen ile Er müsste es gewusst haben

İki cümle benzer görünür ama anlamları farklıdır. Er hätte es wissen müssen. “Bilmesi gerekirdi (ama bilmiyordu ya da bilmiyormuş gibi davrandı)” der; bu bir eleştiridir. Er müsste es gewusst haben. ise “Büyük ihtimalle biliyordu” der; bu bir tahmindir. Aynı fark können ile de vardır: Sie hätte anrufen können. (Arayabilirdi.) / Sie könnte angerufen haben. (Aramış olabilir.) Tahmin bildiren kullanım öznel anlamdaki modal fiiller dersinin konusudur.

lassen, sehen, hören ve brauchen de çift mastar alır

Ersatzinfinitiv yalnız modal fiillere özgü değildir. lassen, sehen ve hören de başka bir mastarla birlikte kullanıldığında Partizip II yerine mastar alır: Wir hätten das Auto früher reparieren lassen sollen. (Arabayı daha önce tamir ettirmeliydik.) brauchen ise olumsuz ve zu ile kullanılır, çift mastarda zu’lu biçim kurala uygundur, konuşmada zu’suz biçim de duyulur: Du hättest nicht zu kommen brauchen. ya da Du hättest nicht kommen brauchen. (Gelmene gerek yoktu.)

Konjunktiv II Geçmiş Zaman Alıştırmaları

Birinci alıştırmada hätte ile wäre arasında seçim yapacak, ikincide modal fiilli yapıyı ve kelime sırasını çalışacak, üçüncüde cümleleri bağlama göre tamamlayacaksın. Her soruda parantez ya da bağlam cevabı tek başına belirler.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: hätte mi, wäre mi?

Boşluğa hätte ya da wäre’nin doğru çekimini yaz. Partizip II’ye bak: fiil Perfekt’te haben mi, sein mi alıyor?

  1. 1

    Wenn ich das gewusst , hätte ich dir geholfen.

  2. 2

    Wenn der Bus pünktlich gekommen , wäre ich nicht zu spät gekommen.

  3. 3

    Ich gern länger geblieben, aber ich musste los.

  4. 4

    Hätte er mich angerufen, ich ihn vom Bahnhof abgeholt.

  5. 5

    Wenn wir früher losgefahren , hätten wir den Zug erreicht.

  6. 6

    Wenn du mir geholfen hättest, ich schneller fertig geworden.

  7. 7

    Fast ich meinen Schlüssel im Büro vergessen.

Cevap anahtarı
  1. hätte — wissen Perfekt’te haben alır: ich habe gewusst → ich hätte gewusst.
  2. wäre — kommen Perfekt’te sein alır: der Bus ist gekommen → wäre gekommen.
  3. wäre — bleiben Perfekt’te sein alır: ich bin geblieben → ich wäre geblieben.
  4. hätte — abholen haben alır; wenn’siz şarttan sonra sonuç cümlesi fiille başlar.
  5. wären — losfahren hareket fiilidir, sein alır; wir ile wären.
  6. wäre — werden (fertig werden) sein alır: ich bin fertig geworden → ich wäre fertig geworden.
  7. hätte — vergessen haben alır; fast ile neredeyse olan ama olmayan olay Konjunktiv II geçmişte.
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: Modal fiil ve kelime sırası

Doğru seçeneği işaretle.

  1. 1

    Ich ___ früher losfahren sollen.

  2. 2

    Du hättest mich vorher anrufen ___.

  3. 3

    Er gibt zu, dass er früher ___.

  4. 4

    Das Spiel war knapp. Mit etwas Glück ___ wir gewinnen können.

  5. 5

    Ich bin heute total müde. Ich ___ gestern nicht so lange fernsehen sollen.

  6. 6

    Wenn ich das gewusst hätte, ___ ich nicht gekommen.

  7. 7

    Er tut so, als ob er nichts gehört ___.

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Gerçeği Konjunktiv II geçmişe çevir

Önce gerçekte olanı oku, sonra boşluğu tek kelimeyle doldur. Parantez içinde modal fiil verildiyse onu kullan.

  1. 1

    Du bist nicht zur Party gekommen. Das war schade. → Du zur Party kommen sollen.

  2. 2

    Ich habe den Termin vergessen. → Ich hätte den Termin nicht vergessen . (dürfen)

  3. 3

    Wir haben den Bus verpasst. → Wir hätten früher aufstehen . (müssen)

  4. 4

    Niemand hat ihm etwas gesagt. → Woher er das wissen sollen?

  5. 5

    Sie hat die Stelle in Wien nicht angenommen. → Sie die Stelle annehmen können.

  6. 6

    Ich habe dich nicht angerufen. → Mir ist klar, dass ich dich anrufen sollen.

  7. 7

    Du hast mich nicht gefragt. → Wenn du mich gefragt , hätte ich dir die Wahrheit gesagt.

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

B2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Konjunktiv II Geçmiş Zaman Konu Özeti

  • Konjunktiv II geçmiş, geçmişte gerçekleşmemiş durumu anlatır; cümle çoğunlukla gerçeğin tersini söyler: Ich wäre gekommen. (Gelmedim.)
  • Kuruluşu: hätte ya da wäre + Partizip II. Fiil Perfekt’te haben alıyorsa hätte, sein alıyorsa wäre.
  • Indikativ’deki üç geçmiş zamanın (Perfekt, Präteritum, Plusquamperfekt) Konjunktiv II’de tek karşılığı vardır.
  • Modal fiille Partizip II yerine mastar gelir ve yardımcı fiil her zaman hätte’dir: Ich hätte gehen sollen.
  • sollen pişmanlık ve eleştiri, müssen zorunluluk, können kaçırılan fırsat, nicht dürfen sert sitem anlatır.
  • Yan cümlede hätte normalde sona gider; çift mastar varsa iki mastarın önüne geçer: …, dass ich hätte anrufen sollen.
  • Başlıca kullanımlar: geçmişte şart, keşke cümleleri (doch/nur/bloß), als ob, fast/beinahe ve “Wer hätte das gedacht?” gibi kalıplar.

Konjunktiv II Geçmiş Zaman Hakkında Sık Sorulan Sorular

Konjunktiv II geçmiş zaman nedir?

Geçmişte gerçekleşmemiş bir şeyi anlatan kiptir: olmamış bir şart, pişmanlık, sitem, kaçırılan fırsat ya da “sanki” karşılaştırması. Türkçedeki “gelseydim”, “gelirdim”, “gelmeliydim” gibi yapılara karşılık gelir.

Konjunktiv II geçmiş zaman nasıl yapılır?

Perfekt’teki yardımcı fiil Konjunktiv II’ye çevrilir, Partizip II aynı kalır: ich habe gemacht → ich hätte gemacht, ich bin gefahren → ich wäre gefahren. Modal fiil varsa hätte + iki mastar gelir: ich hätte fahren müssen.

hätte mi kullanılır, wäre mi?

Fiil Perfekt’te haben alıyorsa hätte, sein alıyorsa wäre. Hareket ve durum değişikliği bildiren fiiller ile sein, bleiben, werden, passieren wäre alır. Çift mastarlı modal yapıda ise her zaman hätte gelir.

“Hätte machen sollen” ne demek?

“Yapmalıydı, yapması gerekirdi (ama yapmadı)” demektir. Ich hätte das machen sollen. “Bunu yapmalıydım.” anlamına gelir. Olumsuzu “yapmamalıydım” der: Ich hätte das nicht machen sollen.

Modal fiil neden gesollt, gemusst biçiminde değil de mastar olarak kalıyor?

Almancada modal fiil yanında başka bir mastar varken Perfekt ve Konjunktiv II geçmişte Partizip II yerine mastar biçimini alır. Buna Ersatzinfinitiv denir. Modal fiil tek başınaysa Partizip II kullanılır: Das hätte ich nicht gewollt.

Yan cümlede hätte nereye gelir?

Çift mastar yoksa en sona: …, wenn ich es gewusst hätte. Çift mastar varsa iki mastarın önüne: …, dass ich es hätte wissen müssen.

“Ich sollte” ile “Ich hätte … sollen” arasındaki fark nedir?

Ich sollte mehr lernen. bugüne ait bir tavsiyedir: daha çok çalışmalıyım. Ich hätte mehr lernen sollen. geçmişe ait bir pişmanlıktır: daha çok çalışmalıydım ama çalışmadım. sollte Indikativ’de “… gerekiyordu” (plan) anlamına da gelebilir.

Konjunktiv II geçmişte würde kullanılır mı?

Geçmişte würde + Partizip II tek başına kullanılmaz; Ich würde gekommen yanlıştır. Ich würde gekommen sein biçimi doğrudur ama çok seyrektir. Doğal olan Ich wäre gekommen. demektir.

Konjunktiv II geçmiş ile Plusquamperfekt aynı şey mi?

Hayır. Plusquamperfekt (ich hatte gemacht) gerçekten olmuş, başka bir geçmiş olaydan önceki bir olayı anlatır. Konjunktiv II geçmiş (ich hätte gemacht) olmamış bir şeyi anlatır. Biçimdeki tek fark Umlaut’tur: hatte / hätte, war / wäre.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.