Logo
Almanca Portalı
B2
B2Gramer · Fiiller ve Fiil Yapıları

Almanca zu’suz Mastar (Infinitiv ohne zu) Konu Anlatımı: sehen, hören, lassen, gehen, bleiben, lernen ile Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 24 dk okuma
Kısa cevap

zu’suz mastar (Infinitiv ohne zu), ikinci fiilin zu almadan, çıplak mastar hâlinde cümlenin sonuna gittiği yapıdır. Modal fiiller ve werden dışında sehen, hören, lassen, helfen, gehen, bleiben, lernen gibi fiiller de böyle kullanılır. Türkçede ayrı eklerle anlatılan “-diğini duymak, -tırmak, -meye gitmek” Almancada tek kalıptır: Ich höre die Kinder lachen.

Subjekt + sehen / lassen / gehen … (çekimli) + … + Infinitiv (zu’suz, sonda)

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca zu’suz Mastar (Infinitiv ohne zu) Nedir?
  2. 2zu’suz Mastar Alan Fiiller: Liste ve Cümle Yapısı
    1. 2.1Ana cümle: çekimli fiil ikinci, mastar sonda
    2. 2.2Mastarın öznesi: Akkusativ + Infinitiv
  3. 3zu’suz Mastar Ne Zaman Kullanılır?
  4. 4Algı Fiilleri: sehen, hören, fühlen, spüren ile Mastar
  5. 5lassen ile zu’suz Mastar: Yaptırmak ve İzin Vermek
    1. 5.1etwas machen lassen: bir işi başkasına yaptırmak
    2. 5.2jemanden etwas tun lassen: izin vermek, engel olmamak
  6. 6Hareket Fiilleri ve bleiben: einkaufen gehen, stehen bleiben
    1. 6.1gehen, fahren, kommen + mastar: bir iş için gitmek
    2. 6.2bleiben + mastar: olduğu yerde kalmak
  7. 7lernen, lehren ve helfen: Ne Zaman zu Alır?
    1. 7.1lernen, lehren: schwimmen lernen, lernen, ruhig zu bleiben
    2. 7.2helfen: tragen helfen ya da helfen, … zu tragen
  8. 8zu’suz Mastar Alan Fiillerde Perfekt: İki Mastar mı, Partizip mi?
    1. 8.1Ersatzinfinitiv: hat reparieren lassen, hat kommen sehen
    2. 8.2Partizip II: ist einkaufen gegangen, hat schwimmen gelernt
    3. 8.3Yan cümlede iki mastar: …, dass ich ihn habe kommen sehen
  9. 9zu’suz Mastar ile En Sık Yapılan Hatalar
  10. 10zu’suz Mastar, zu ile Mastar ve dass Cümlesi Farkı
  11. 11Derinleşmek İsteyenlere
  12. 12zu’suz Mastar Alıştırmaları
  13. 13zu’suz Mastar Konu Özeti
  14. 14zu’suz Mastar Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca zu’suz Mastar (Infinitiv ohne zu) Nedir?

Almancada bir fiile ikinci bir fiil bağlandığında ikinci fiil çoğu zaman zu ile kurulur: Ich versuche, früher zu schlafen. (Daha erken uyumaya çalışıyorum.) Ama bazı fiillerden sonra zu kullanılmaz; ikinci fiil çıplak mastar hâlinde cümlenin sonuna gider. Bu davranışı ilk olarak modal fiiller konusunda görmüştün: Ich kann schwimmen. Bu derste aynı kalıbı kullanan öteki fiilleri öğreneceksin: algı fiilleri (sehen, hören, fühlen, spüren), lassen, helfen, hareket fiilleri (gehen, fahren, kommen), bleiben, lernen ve lehren.

Bu fiiller modal fiil değildir; tek başlarına da tam anlamlı birer fiildir: Ich sehe den Bus. (Otobüsü görüyorum.) Yanlarına ikinci bir fiil aldıklarında ise modal fiiller gibi davranırlar: çekimli fiil ikinci sırada kalır, öteki fiil zu almadan sona gider. Bu yüzden bu gruba “modal fiil gibi kullanılan fiiller” de denir.

Türkçede bu anlamların her biri ayrı bir yapıyla kurulur: “Çocukların güldüğünü duyuyorum” (-diğini), “Arabamı tamir ettiriyorum” (ettirgen -tir), “Alışverişe gidiyorum” (-e), “Yüzmeyi öğreniyorum” (-meyi). Almancada ise hepsinin kalıbı aynıdır: çekimli fiil + çıplak mastar. Aşağıdaki tablo bu eşleşmeyi gösteriyor.

Türkçe yapılar ve Almancadaki zu’suz mastar
Türkçe yapıTürkçe örnekAlmanca
-diğini duymak / görmekÇocukların güldüğünü duyuyorum.Ich höre die Kinder lachen.
-tırmak, -dirmek (ettirgen)Arabamı tamir ettiriyorum.Ich lasse mein Auto reparieren.
-mesine izin vermekÇocukların oynamasına izin veriyor.Sie lässt die Kinder spielen.
-meye gitmekAlışverişe gidiyorum.Ich gehe einkaufen.
-meyi öğrenmekYüzmeyi öğreniyorum.Ich lerne schwimmen.

zu’suz Mastar Alan Fiiller: Liste ve Cümle Yapısı

zu’suz mastar alan fiiller anlamlarına göre birkaç gruba ayrılır. Präsens’te bütün gruplar aynı kalıbı kullanır; farkları Perfekt’te ortaya çıkar. Tablonun son sütunu bu yüzden önemli: Perfekt’i ayrıntılı olarak aşağıda ayrı bir bölümde göreceksin.

zu’suz mastar alan fiiller
GrupFiillerÖrnekPerfekt
Modal fiillerkönnen, müssen, dürfen, sollen, wollen, mögenIch muss heute lange arbeiten.iki mastar: hat arbeiten müssen
Futur IwerdenIch werde dich morgen anrufen.–
Algı fiillerisehen, hören, fühlen, spürenIch höre das Telefon klingeln.iki mastar ya da Partizip II
Yaptırma, izinlassenIch lasse mein Auto reparieren.iki mastar: hat reparieren lassen
YardımhelfenEr hilft mir aufräumen.iki mastar ya da Partizip II
Hareket fiillerigehen, fahren, kommenWir gehen heute essen.sein + Partizip II: ist essen gegangen
KonumbleibenDer Bus bleibt plötzlich stehen.sein + Partizip II: ist stehen geblieben
Öğrenmelernen, lehrenMein Sohn lernt schwimmen.Partizip II: hat schwimmen gelernt

Modal fiiller ve werden kendi derslerinde anlatılıyor; bu dersin odağı algı fiilleri, lassen, helfen, hareket fiilleri, bleiben, lernen ve lehren.

Almanca zu’suz mastar alan fiiller: sehen (Ich sehe ihn kommen), lassen (Ich lasse das Auto reparieren), gehen (Wir gehen essen)
Algı, yaptırma ve gitme: üç grup, tek kalıp

Ana cümle: çekimli fiil ikinci, mastar sonda

Ana cümlede çekimli fiil (sehe, lässt, gehen) ikinci sırada durur, zu’suz mastar cümlenin en sonuna gider. İki fiil arasında kalan her şey, yani nesne, zaman ve yer bilgisi, mastarın önüne yerleşir; mastarın kendi nesnesi de mastardan hemen önce gelir. Devrik cümlede ve soru cümlesinde de mastar yerinden oynamaz; olumsuzlukta nicht çoğunlukla mastardan önce durur. Bu çerçeve modal fiillerdeki yapıyla aynıdır.

Cümlede fiillerin yeri
  • Ich sehe die Kinder im Garten spielen.Çocukları bahçede oynarken görüyorum.
  • Heute Abend gehen wir mit Freunden essen.Bu akşam arkadaşlarla yemeğe çıkıyoruz.
  • Lässt du dein Fahrrad reparieren?Bisikletini tamir ettiriyor musun?
  • Ich höre ihn nicht kommen.Onun geldiğini duymuyorum.

Mastarın öznesi: Akkusativ + Infinitiv

Ich sehe ihn kommen. cümlesinde gelen kişi ihn’dir; ihn hem görülen kişidir (sehen’in nesnesi) hem de kommen’in öznesidir. Bu kişi Akkusativ (-i hâli) olur: er değil ihn, wir değil uns; sie ise Akkusativ’de de sie kalır. Türkçede aynı kişi “onun geldiğini” diye -in ekiyle ya da “onu gelirken” diye -i ekiyle söylenebilir; Almancada yalnız Akkusativ doğrudur. lassen ve lehren de mastarın öznesini Akkusativ’de alır. helfen ise her zaman Dativ ister: Ich helfe dir aufräumen.

Mastarın öznesi hangi hâlde?
  • Ich höre dich singen.Şarkı söylediğini duyuyorum.
  • Wir sehen den Zug kommen.Trenin geldiğini görüyoruz.
  • Sie lässt ihren Sohn allein zur Schule gehen.Oğlunun okula yalnız gitmesine izin veriyor.
  • Ich helfe meiner Mutter kochen.Annemin yemek yapmasına yardım ediyorum.

zu’suz Mastar Ne Zaman Kullanılır?

Bu yapı günlük hayatın pek çok durumunda karşına çıkar: bir şeyi gördüğünü ya da duyduğunu anlatırken, bir işi ustaya yaptırırken, akşam planını söylerken ya da çocuğunun ne öğrendiğini anlatırken. Aşağıdaki kartlar başlıca kullanımları örnekleriyle topluyor; her grubun dilbilgisi ayrıntısı sonraki bölümlerde.

Günlük hayatta zu’suz mastar resimli örnekler: Ich höre einen Vogel singen, Ich lasse mir die Haare schneiden, Wir gehen schwimmen, Lena lernt Fahrrad fahren
Duymak, yaptırmak, gitmek, öğrenmek: hepsinde mastar zu’suz ve sonda

1Doğrudan algı: sehen, hören, fühlen, spüren

Bir olayı kendi gözünle görüyor, kulağınla duyuyor ya da bedeninde hissediyorsan algı fiili + mastar kullanılır.

  • Hörst du das Baby weinen?Bebeğin ağladığını duyuyor musun?
  • Wir sehen die Sonne untergehen.Güneşin battığını görüyoruz.
  • Ich spüre eine Erkältung kommen.Nezle olacağımı hissediyorum.

2Bir işi yaptırmak: etwas machen lassen

İşi kendin yapmıyor, bir ustaya ya da bir kuruma yaptırıyorsan lassen + mastar kullanılır; Türkçedeki ettirgen ekin karşılığıdır.

  • Ich lasse mir beim Friseur die Haare schneiden.Kuaförde saçımı kestiriyorum.
  • Wir lassen die Heizung reparieren.Kaloriferi tamir ettiriyoruz.
  • Lass den Vertrag lieber von einem Anwalt prüfen.Sözleşmeyi bir avukata kontrol ettirsen iyi olur.

3İzin vermek, engel olmamak: jemanden etwas tun lassen

lassen, birinin bir şeyi yapmasına izin vermek ya da onu serbest bırakmak anlamına da gelir.

  • Meine Eltern lassen mich am Wochenende lange schlafen.Annemle babam hafta sonu geç saate kadar uyumama izin veriyor.
  • Lass mich bitte ausreden!Lütfen sözümü bitirmeme izin ver!
  • Der Chef lässt uns heute früher nach Hause gehen.Şef bugün erken eve gitmemize izin veriyor.

4Bir iş için gitmek: gehen, fahren, kommen

Bir yere bir şey yapmak amacıyla gidiyor ya da geliyorsan hareket fiili + mastar yeterlidir; zu ya da um … zu gerekmez.

  • Wir gehen am Samstag tanzen.Cumartesi dansa gidiyoruz.
  • Wir fahren morgen in die Stadt Schuhe kaufen.Yarın şehre ayakkabı almaya gidiyoruz.
  • Kommst du mich vom Bahnhof abholen?Beni istasyondan almaya gelir misin?

5Olduğu yerde kalmak: bleiben

bleiben bir konum fiiliyle birleşerek bir durumun sürdüğünü ya da bir hareketin durduğunu anlatır.

  • Bitte bleiben Sie sitzen.Lütfen yerinizden kalkmayın.
  • Plötzlich bleibt der Bus stehen.Otobüs birden duruyor.
  • Nach dem Studium bleibt Elif in München wohnen.Elif üniversiteden sonra da Münih’te oturmaya devam ediyor.

6Beceri öğrenmek ve öğretmek: lernen, lehren

Somut bir beceriyi öğrenmekten ya da öğretmekten söz ederken lernen ve lehren kısa mastarla zu’suz kullanılır.

  • Can lernt gerade Auto fahren.Can şu sıralar araba kullanmayı öğreniyor.
  • Mit sechs Jahren lernen viele Kinder lesen und schreiben.Birçok çocuk altı yaşında okuma yazma öğrenir.
  • Die Trainerin lehrt die Kinder schwimmen.Antrenör çocuklara yüzme öğretiyor.

7Bir işte yardım etmek: helfen

Birine bir işi yaparken yardım ediyorsan helfen + Dativ + mastar kullanılır. Mastar grubu uzarsa zu ile kurmak daha doğal olur.

  • Jonas hilft seinem Nachbarn den Schrank tragen.Jonas komşusuna dolabı taşımada yardım ediyor.
  • Hilfst du mir abwaschen?Bulaşıkları yıkamama yardım eder misin?

Algı Fiilleri: sehen, hören, fühlen, spüren ile Mastar

Algı fiilleriyle kurulan zu’suz mastar, bir olayı doğrudan algıladığını anlatır: olay senin gözünün önünde ya da kulağının erişebileceği yerde gerçekleşiyor. Türkçede bunu “-diğini görmek/duymak” ya da “-irken görmek” ile söyleriz. Mastarın öznesi Akkusativ’dedir; mastarın kendi nesnesi ve zarfları da mastarın önüne gelir: Ich höre meinen Nachbarn jeden Morgen laut telefonieren. (Komşumun her sabah yüksek sesle telefonla konuştuğunu duyuyorum.)

Algı fiilleriyle örnekler
  • Ich sehe dich jeden Morgen zur Arbeit gehen.Seni her sabah işe giderken görüyorum.
  • Hörst du jemanden an der Tür klopfen?Birinin kapıyı çaldığını duyuyor musun?
  • Sie fühlte ihr Herz schneller schlagen.Kalbinin daha hızlı attığını hissetti.
  • Wir sahen die Kinder im Hof Fußball spielen.Çocukları avluda futbol oynarken gördük.

Mastar grubu uzunsa aynı anlam wie ile kurulan bir yan cümleyle de verilebilir; uzun cümlelerde bu biçim daha kolay okunur: Ich habe gesehen, wie die Nachbarin ihre Blumen gießt. (Komşu kadının çiçeklerini suladığını gördüm.) Algılanan şey bir olay değil de bir bilgi ya da sonuçsa, yani bir şeyi fark ediyor ya da anlıyorsan, dass cümlesi gelir: Ich sehe, dass du müde bist. (Yorgun olduğunu görüyorum.) Bu farkı aşağıda ayrı bir bölümde tabloyla göreceksin.

lassen ile zu’suz Mastar: Yaptırmak ve İzin Vermek

lassen bu grupta iki ayrı anlam taşıyan fiildir: bir işi başkasına yaptırmak ve birinin bir şey yapmasına izin vermek. Hangisinin kastedildiğini çoğu zaman bağlam belirler. lassen’in mastarsız kullanımları ve öteki anlamları (bir yerde bırakmak, bir şeyden vazgeçmek) lassen dersinde ayrıntılı anlatılıyor.

etwas machen lassen: bir işi başkasına yaptırmak

İşi yapan kişi sen değilsen, yani bir ustaya, bir doktora ya da bir kuruma yaptırıyorsan lassen kullanılır; Türkçedeki “-tır, -dir” ettirgen ekinin karşılığıdır. İşi kimin yaptığı söylenecekse von + Dativ eklenir: Ich lasse den Vertrag von einem Anwalt prüfen. Kendi bedeninle ya da eşyanla ilgili işlerde Dativ zamir de gelir: Ich lasse mir die Haare schneiden. (Saçımı kestiriyorum.)

Yaptırmak anlamında lassen
  • Wir lassen unsere Wohnung renovieren.Dairemize tadilat yaptırıyoruz.
  • Ich muss meinen Reisepass verlängern lassen.Pasaportumu uzattırmam gerekiyor.
  • Lass dir doch einen Termin beim Arzt geben.Doktordan bir randevu alsana.
  • Herr Yılmaz lässt seine Möbel von einer Firma transportieren.Bay Yılmaz eşyalarını bir firmaya taşıtıyor.

jemanden etwas tun lassen: izin vermek, engel olmamak

lassen, birinin bir şeyi yapmasına izin vermek ya da onu yapmaktan alıkoymamak anlamına da gelir. Bu anlamda mastarın öznesi Akkusativ’dir ve çoğu zaman bir kişidir. Emir kipindeki “Lass mich …” kalıbı Türkçedeki “Bırak da …” ya da “İzin ver …” gibidir. Bazı cümleler iki anlama da açıktır: Ich lasse ihn warten. hem “onu bekletiyorum” hem de “beklemesine göz yumuyorum” olarak anlaşılabilir; doğru anlamı bağlam belirler.

İzin vermek anlamında lassen
  • Lass mich das bitte selbst machen.Bırak da bunu kendim yapayım.
  • Die Lehrerin lässt die Schüler früher gehen.Öğretmen öğrencilerin erken çıkmasına izin veriyor.
  • Lass die Kinder ruhig draußen spielen.Bırak, çocuklar dışarıda oynasın.
  • Wir lassen das Licht im Flur brennen.Koridordaki ışığı yanık bırakıyoruz.

Hareket Fiilleri ve bleiben: einkaufen gehen, stehen bleiben

gehen, fahren, kommen ve bleiben de zu’suz mastar alır. Bu fiillerle kurulan yapıların bir kısmı kalıplaşmıştır ve günlük konuşmanın temel parçasıdır: einkaufen gehen, essen gehen, spazieren gehen, stehen bleiben. Bu fiillerin ortak noktası Perfekt’i sein ile kurmalarıdır.

gehen, fahren, kommen + mastar: bir iş için gitmek

Bir yere bir şey yapmak için gidiyorsan hareket fiili + mastar yeterlidir; bu yapı Türkçedeki “-meye gitmek” ya da “-e gitmek” kalıbını karşılar. Burada zu ya da um … zu kullanılmaz: Ich gehe einkaufen. doğrudur, “Ich gehe zu einkaufen.” yanlıştır. Gidilen yer ve kiminle gidildiği de söylenebilir; bunlar mastarın önüne gelir: Ich gehe in der Mittagspause mit Kollegen essen. (Öğle arasında iş arkadaşlarımla yemeğe çıkıyorum.)

Hareket fiilleriyle örnekler
  • Ich gehe nach der Arbeit noch schnell einkaufen.İşten sonra hızlıca bir alışverişe gidiyorum.
  • Gehen wir am Sonntag spazieren?Pazar günü yürüyüşe çıkalım mı?
  • Mein Bruder kommt uns am Freitag besuchen.Kardeşim cuma günü bizi ziyarete geliyor.
  • Am Wochenende fahren wir an den See baden.Hafta sonu yüzmek için göle gidiyoruz.

bleiben + mastar: olduğu yerde kalmak

bleiben çoğunlukla bir konum fiiliyle birleşir: stehen, sitzen, liegen, hängen ya da wohnen. Anlamı ya bir durumun sürmesi ya da bir hareketin durmasıdır: Bleib sitzen! (Kalkma, oturmaya devam et.) Die Uhr ist stehen geblieben. (Saat durdu.) Bazı birleşimler mecaz anlam da kazanmıştır: sitzen bleiben okulda sınıfta kalmak, hängen bleiben bir yere takılmak ya da akılda kalmak demektir. Mecaz anlamda bitişik yazım da doğrudur: sitzenbleiben, hängenbleiben.

bleiben ile örnekler
  • Bitte bleiben Sie sitzen, bis der Bus hält.Lütfen otobüs durana kadar yerinizden kalkmayın.
  • Bei diesem Wetter bleibe ich lieber im Bett liegen.Bu havada yatakta kalmayı tercih ederim.
  • Plötzlich blieb der Zug auf offener Strecke stehen.Tren birden iki istasyon arasında durdu.
  • Nach dem Umzug der Eltern bleibt Anna in Köln wohnen.Annesiyle babası taşındıktan sonra Anna Köln’de oturmaya devam ediyor.

lernen, lehren ve helfen: Ne Zaman zu Alır?

lernen, lehren ve helfen bu grubun sınırında durur. Kısa ve somut bir mastarla zu’suz kullanılırlar; mastar grubu uzadığında ya da bir beceriden çok bir tutum anlatıldığında ise zu ile mastar ve virgül gelir. Seçimi fiil değil, mastar grubunun uzunluğu ve anlamı belirler.

lernen, lehren: schwimmen lernen, lernen, ruhig zu bleiben

Somut bir beceri öğreniliyorsa mastar zu almaz ve fiile yakın durur: schwimmen lernen, Auto fahren lernen, kochen lernen. Bir tutum, bir alışkanlık ya da uzun bir ifade öğreniliyorsa zu ile mastar ve virgül kullanılır: Ich habe gelernt, mit Stress besser umzugehen. (Stresle daha iyi başa çıkmayı öğrendim.) lehren aynı kuralı izler ve öğrenen kişiyi Akkusativ’de alır: Sie lehrt die Kinder malen. lehren biraz resmî bir fiildir; günlük konuşmada aynı anlam için beibringen + Dativ kullanılır: Sie bringt den Kindern das Malen bei.

lernen ve lehren ile örnekler
  • Elif lernt gerade Gitarre spielen.Elif şu sıralar gitar çalmayı öğreniyor.
  • Wo hast du so gut kochen gelernt?Bu kadar iyi yemek yapmayı nerede öğrendin?
  • In diesem Kurs lernt man, frei vor Publikum zu sprechen.Bu kursta topluluk önünde rahatça konuşmayı öğreniyorsun.
  • Die Großmutter lehrt ihre Enkelin stricken.Büyükanne torununa örgü örmeyi öğretiyor.

helfen: tragen helfen ya da helfen, … zu tragen

helfen kısa bir mastarla zu’suz kullanılabilir: Ich helfe dir aufräumen. Mastar grubu uzunsa zu ve virgül daha doğaldır: Ich helfe dir, die schweren Kisten in den Keller zu tragen. Üçüncü bir seçenek beim + isimleşmiş mastardır: Ich helfe dir beim Aufräumen. Hangisini seçersen seç, yardım edilen kişi her zaman Dativ’dir: mir, dir, ihm, meiner Mutter.

helfen ile örnekler
  • Hilfst du mir kurz den Tisch decken?Sofrayı kurmama biraz yardım eder misin?
  • Der Sohn hilft seinem Vater das Auto waschen.Oğul babasına arabayı yıkamada yardım ediyor.
  • Kannst du mir helfen, das Formular auszufüllen?Formu doldurmama yardım edebilir misin?
  • Die Nachbarn haben uns beim Umzug geholfen.Taşınmamızda komşular bize yardım etti.

zu’suz Mastar Alan Fiillerde Perfekt: İki Mastar mı, Partizip mi?

Präsens’te bütün gruplar aynı davranır; Perfekt’te ise ikiye ayrılırlar. lassen, modal fiiller gibi Partizip II yerine mastar kullanır; bu yüzden cümlenin sonunda iki mastar yan yana gelir. Buna Ersatzinfinitiv (yerine geçen mastar) denir. gehen, bleiben, lernen gibi fiiller ise her zamanki gibi Partizip II alır. Perfekt’in genel kuralları için Perfekt dersine bakabilirsin.

Almanca zu’suz mastarda Perfekt: hat reparieren lassen ve hat kommen sehen iki mastar, ist einkaufen gegangen ve hat schwimmen gelernt Partizip II
lassen ve sehen Perfekt’te mastar kalır, gehen ve lernen Partizip II alır

Ersatzinfinitiv: hat reparieren lassen, hat kommen sehen

lassen başka bir fiille kullanıldığında Perfekt’te her zaman mastar kalır: Ich habe mein Auto reparieren lassen. “reparieren gelassen” yanlıştır. lassen tek başına kullanıldığında ise normal Partizip II gelir: Ich habe den Schlüssel zu Hause gelassen. sehen, hören ve helfen’de iki biçim de kullanılır: yazı dilinde ve özenli konuşmada iki mastar (kommen sehen), günlük konuşmada Partizip II de (kommen gesehen). Bu fiillerin hepsi Perfekt’i haben ile kurar.

Ersatzinfinitiv örnekleri
  • Wir haben die Heizung reparieren lassen.Kaloriferi tamir ettirdik.
  • Ich habe dich nicht kommen hören.Geldiğini duymadım.
  • Habt ihr die Kinder im Garten spielen sehen?Çocukları bahçede oynarken gördünüz mü?
  • Lukas hat mir die Kisten tragen helfen.Lukas kolileri taşımama yardım etti.

Partizip II: ist einkaufen gegangen, hat schwimmen gelernt

gehen, fahren, kommen, bleiben, lernen ve lehren Perfekt’te normal Partizip II alır; zu’suz mastar yine Partizip’in hemen önünde durur. Yardımcı fiili ana fiilin kendisi belirler: gehen, fahren, kommen ve bleiben sein ile, lernen ve lehren haben ile kurulur. Bu fiillerde iki mastarlı biçim (“ist einkaufen gehen”) yanlıştır.

Partizip II ile örnekler
  • Wir sind gestern Abend essen gegangen.Dün akşam yemeğe çıktık.
  • Mein Auto ist auf der Autobahn stehen geblieben.Arabam otoyolda durup kaldı.
  • Wann hast du Auto fahren gelernt?Araba kullanmayı ne zaman öğrendin?
  • Meine Tante ist uns im Sommer besuchen gekommen.Teyzem yazın bizi ziyarete geldi.

Yan cümlede iki mastar: …, dass ich ihn habe kommen sehen

Yan cümlede çekimli fiil normalde en sona gider. Ersatzinfinitiv’li Perfekt’te bu kural değişir: çekimli yardımcı fiil (habe, hast, hat …) iki mastarın önüne geçer. Partizip II’li fiillerde (gegangen, gelernt) kural değişmez, yardımcı fiil yine sonda kalır. Yan cümlenin genel sırasını yan cümleler konusunda bulabilirsin.

Yan cümlede fiillerin sırası
  • Ich bin froh, dass ich die Bremsen habe prüfen lassen.Frenleri kontrol ettirdiğim için memnunum.
  • Sie sagt, dass sie niemanden hat kommen hören.Kimsenin geldiğini duymadığını söylüyor.
  • Weißt du, ob Jonas schon einkaufen gegangen ist?Jonas’ın alışverişe gidip gitmediğini biliyor musun?
  • Ich glaube, dass Anna Gitarre spielen gelernt hat.Anna’nın gitar çalmayı öğrendiğini sanıyorum.

zu’suz Mastar ile En Sık Yapılan Hatalar

Bu konudaki hataların çoğu üç yerden gelir: zu ile mastar kuralını her fiile genellemek, Perfekt’te her fiile Partizip II yapmak ve Türkçedeki ekleri Almancaya birebir taşımak. Aşağıdaki kartlarda doğru biçimi ve hatanın nedenini görebilirsin.

Ich sehe ihn zu kommen.

Ich sehe ihn kommen.

zu ile mastarı öğrendikten sonra her ikinci fiile zu eklemek kolaydır. Algı fiilleri, lassen, gehen ve bleiben ise modal fiiller gibi mastarı zu’suz alır.

Ich gehe zu einkaufen.

Ich gehe einkaufen.

Türkçedeki “alışverişe gitmek” kalıbındaki yönelme eki -e, Almancaya zu olarak taşınıyor. gehen + mastarda zu da um … zu da kullanılmaz.

Ich habe mein Auto reparieren gelassen.

Ich habe mein Auto reparieren lassen.

Perfekt’te her fiilden Partizip II yapma alışkanlığından gelir. Başka bir fiille kullanılan lassen Perfekt’te mastar kalır (Ersatzinfinitiv).

Wir haben gestern essen gegangen.

Wir sind gestern essen gegangen.

Cümlede iki fiil olunca haben seçmek doğal görünür. Ama yardımcı fiili çekimli fiil belirler; gehen bir hareket fiilidir ve Perfekt’i sein ile kurar.

Sie ist einkaufen gehen.

Sie ist einkaufen gegangen.

lassen ve sehen’deki iki mastar kuralı bütün gruba genelleniyor. gehen, bleiben ve lernen Perfekt’te normal Partizip II alır.

…, weil ich mein Auto reparieren lassen habe.

…, weil ich mein Auto habe reparieren lassen.

Yan cümlede çekimli fiili sona atma kuralı burada da uygulanıyor. İki mastar yan yana geldiğinde çekimli yardımcı fiil mastarların önüne geçer.

Ich höre dir singen.

Ich höre dich singen.

Türkçede aynı kişi “senin” (-in) ya da “seni” (-i) diye söylenebildiği için hâl seçimi karışıyor. hören’in nesnesi aynı zamanda mastarın öznesidir ve Akkusativ olur: dich, ihn, uns.

Er lässt mich gehen nach Hause.

Er lässt mich nach Hause gehen.

Çekimli fiilin hemen arkasına mastarı koymak doğal görünür; ikinci yer kuralı fazla genelleniyor. Oysa zu’suz mastar, modal fiillerdeki gibi cümlenin en sonuna gider ve bütün tamamlayıcıları (nach Hause) mastarın önüne gelir.

zu’suz Mastar, zu ile Mastar ve dass Cümlesi Farkı

Bu üç yapı birbirine yakın görünür ama farklı işler görür. zu’suz mastar başlıca bu derste gördüğün fiillerden, modal fiillerden ve werden’den sonra gelir; öteki fiillerin çoğu zu ile mastar alır. sehen ve hören dass cümlesiyle de kullanılır, ama o zaman anlam değişir: bir olay değil, bir bilgi ya da çıkarım anlatılır. Öznesi aynı olan cümlelerde dass ile zu arasında nasıl seçim yapılacağını dass mı zu mu dersinde bulabilirsin.

zu’suz mastar, zu ile mastar ve dass cümlesi
YapıHangi fiillerden sonra?ÖrnekAnlam
zu’suz mastarmodal fiiller, werden, sehen, hören, lassen, helfen, gehen, bleiben, lernenIch höre ihn kommen.Geldiğini (sesinden) duyuyorum.
zu ile mastarversuchen, hoffen, vergessen, anfangen, Lust haben …Ich versuche, ihn zu erreichen.Ona ulaşmaya çalışıyorum.
hören + dassbir bilgiyi başkasından öğrenmekIch habe gehört, dass er kommt.Geleceğini duydum (biri söyledi).
sehen + dassbir sonucu fark etmek, anlamakIch sehe, dass du müde bist.Yorgun olduğunu görüyorum (anlıyorum).

Kısacası: olayı kendi duyularınla yaşıyorsan zu’suz mastar, bir bilgiyi aktarıyor ya da bir sonuca varıyorsan dass cümlesi kullanılır. Ich habe ihn singen hören. onun şarkı söylerken sesini kendin duyduğunu, Ich habe gehört, dass er singt. ise şarkı söylediğini birinden öğrendiğini anlatır.

Derinleşmek İsteyenlere

Ich war einkaufen: gehen olmadan da olur

Konuşma dilinde “bir yere gidip bir iş yaptım” anlamında sein + mastar da kullanılır: Ich war gestern schwimmen. (Dün yüzmeye gittim.) Wo warst du? — Ich war einkaufen. Bu biçim Ich bin schwimmen gegangen. ile hemen hemen aynı anlamdadır ve günlük konuşmada çok doğaldır. Şimdiki zamanda da kullanılır: Sie ist gerade einkaufen. (Şu an alışverişte.)

haben + liegen, stehen, hängen

haben de konum fiilleriyle zu’suz mastar alabilir. Anlamı, bir şeyin senin evinde ya da elinde bir yerde bulunmasıdır: Ich habe noch zwei Flaschen Wasser im Keller stehen. (Bodrumda iki şişe suyum daha var.) Er hat viele Bilder an der Wand hängen. (Duvarında asılı birçok resim var.) Bu kullanım konuşma dilinde doğaldır; yazıda çoğu zaman yalnız haben yeterlidir. Konum fiillerinin kendisini stellen ve stehen dersinde bulabilirsin.

Üç fiil yan yana: hat reparieren lassen müssen

lassen bir modal fiille birleşince Perfekt’te cümlenin sonunda üç fiil olabilir: Ich habe mein Auto reparieren lassen müssen. (Arabamı tamir ettirmek zorunda kaldım.) Yan cümlede çekimli fiil yine bütün mastarların önüne geçer: …, weil ich mein Auto habe reparieren lassen müssen. Aynı anlam daha kısa olarak Präteritum ile de verilir: Ich musste mein Auto reparieren lassen. Bu tür uzun fiil dizilerini karmaşık fiil öbekleri konusunda bulabilirsin.

brauchen: konuşmada zu’suz da duyulur

Du brauchst nicht zu kommen. (Gelmene gerek yok.) cümlesinde standart Almanca zu ister. Konuşma dilinde zu’suz biçim de duyulur: Du brauchst nicht kommen. Yazıda zu’lu biçimi kullan. brauchen … zu kalıbının ayrıntıları zu ile mastar dersinde anlatılıyor.

werden de zu almaz

werden Futur I’de de aynı kalıbı kullanır: Ich werde dich morgen anrufen. (Seni yarın arayacağım.) Konjunktiv II’deki würde da öyle: Ich würde gern mitkommen. werden’in üç görevini (tam fiil, Futur, Passiv) werden fiili dersinde, gelecek zamanı da gelecek zaman konusunda bulabilirsin.

zu’suz Mastar Alıştırmaları

Birinci alıştırmada zu gelip gelmeyeceğini, ikincide Perfekt biçimlerini, üçüncüde hâl, yardımcı fiil ve fiillerin sırasını çalışacaksın. Yanlış çıkan sorularda açıklamayı oku.

Çoktan seçmeli

Alıştırma 1: zu’suz mu, zu ile mi?

Boşluğa uyan biçimi seç.

  1. 1

    Ich höre die Nachbarn laut ___.

  2. 2

    Wir gehen heute Abend ___.

  3. 3

    Ich versuche, heute früher ___.

  4. 4

    Lass mich bitte ___!

  5. 5

    Hast du Lust, mit uns ins Kino ___?

  6. 6

    Plötzlich bleibt das Kind mitten auf dem Gehweg ___.

  7. 7

    Ich sehe den Bus um die Ecke ___.

Cevap anahtarı
  1. streiten — Algı fiili hören zu’suz mastar alır.
  2. essen — gehen + mastar: bir iş için gitmek; zu yok.
  3. zu schlafen — versuchen zu ile mastar alır; virgül de bunu gösteriyor.
  4. ausreden — lassen zu’suz mastar alır: Lass mich ausreden.
  5. zu gehen — Lust haben zu ile mastar ister; buradaki gehen bir mastar grubunun parçası.
  6. stehen — bleiben + konum fiili: stehen bleiben.
  7. kommen — sehen zu’suz mastar alır; mastarın öznesi den Bus (Akkusativ).
Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 2: Perfekt biçimini yaz

Cümle Perfekt’e çevrildi; boşluğa eksik olan tek fiil biçimini yaz.

  1. 1

    Ich lasse meine Brille reparieren. → Ich habe meine Brille reparieren .

  2. 2

    Wir gehen tanzen. → Wir sind tanzen .

  3. 3

    Er lernt Auto fahren. → Er hat Auto fahren .

  4. 4

    Der Zug bleibt stehen. → Der Zug ist stehen .

  5. 5

    Ich höre dich kommen. → Ich habe dich kommen .

  6. 6

    Sie lässt die Kinder draußen spielen. → Sie hat die Kinder draußen spielen .

  7. 7

    Lena kommt uns besuchen. → Lena ist uns besuchen .

Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 3: Hâl, yardımcı fiil ve sıra

Doğru seçeneği işaretle.

  1. 1

    Ich höre ___ singen.

  2. 2

    Hilfst du ___ den Tisch decken?

  3. 3

    Gestern ___ wir einkaufen gegangen.

  4. 4

    Ich bin froh, dass ich das Fahrrad ___.

  5. 5

    Der Chef lässt ___.

  6. 6

    Ich habe gehört, ___ du nach Hamburg umziehst.

  7. 7

    Elif ist gestern Abend schwimmen ___.

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

B2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

zu’suz Mastar Konu Özeti

  • Modal fiiller ve werden dışında sehen, hören, fühlen, spüren, lassen, helfen, gehen, fahren, kommen, bleiben, lernen, lehren ikinci fiili zu’suz alır.
  • Çekimli fiil ikinci sırada, mastar cümlenin sonunda durur; arada kalan her şey mastarın önüne gelir. Virgül kullanılmaz.
  • Algı fiillerinde ve lassen’de mastarın öznesi Akkusativ’dir (Ich sehe ihn kommen); helfen Dativ ister (Ich helfe dir aufräumen).
  • lassen iki anlam taşır: bir işi yaptırmak (Ich lasse mein Auto reparieren) ve izin vermek (Lass mich ausreden).
  • lernen ve helfen kısa mastarla zu’suz, uzun ya da soyut bir mastar grubuyla zu ile kullanılır.
  • Perfekt’te lassen her zaman iki mastarla (Ersatzinfinitiv), sehen, hören, helfen iki mastarla ya da Partizip II ile; gehen, bleiben, lernen Partizip II ile kurulur.
  • Yan cümlede iki mastar varsa çekimli yardımcı fiil mastarların önüne geçer: …, dass ich ihn habe kommen sehen.

zu’suz Mastar Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almancada zu’suz mastar nedir?

Bazı fiillerden sonra ikinci fiilin zu almadan, çıplak mastar olarak cümlenin sonuna gitmesidir: Ich höre die Kinder lachen. Modal fiiller, werden, algı fiilleri, lassen, helfen, gehen, bleiben ve lernen bu şekilde kullanılır.

Hangi fiiller zu almadan mastar alır?

Modal fiiller (können, müssen, dürfen, sollen, wollen, mögen), werden, algı fiilleri (sehen, hören, fühlen, spüren), lassen, helfen, hareket fiilleri (gehen, fahren, kommen), bleiben, lernen ve lehren. helfen ve lernen uzun bir mastar grubuyla zu da alabilir.

Ich gehe einkaufen cümlesinde neden zu yok?

gehen, fahren ve kommen bir iş için gitmeyi anlatırken mastarı zu’suz alır. Türkçedeki “alışverişe gitmek” kalıbındaki -e ekinin karşılığı Almancada ayrı bir kelime değildir; mastar doğrudan sona gelir.

lassen Perfekt’te neden gelassen olmaz?

Başka bir fiille kullanılan lassen, modal fiiller gibi Perfekt’te Partizip II yerine mastar alır: Ich habe mein Auto reparieren lassen. Buna Ersatzinfinitiv denir. lassen tek başına kullanılırsa gelassen olur: Ich habe den Schlüssel zu Hause gelassen.

Ich habe ihn kommen sehen mi, kommen gesehen mi?

İkisi de kullanılır. Yazı dilinde ve özenli konuşmada iki mastarlı biçim (kommen sehen), günlük konuşmada Partizip II’li biçim (kommen gesehen) de duyulur. lassen’de ise yalnız iki mastar doğrudur.

Ersatzinfinitiv nedir?

Perfekt ve Plusquamperfekt’te Partizip II yerine kullanılan mastardır. Modal fiillerde ve lassen’de zorunlu, sehen, hören ve helfen’de isteğe bağlıdır. Yan cümlede çekimli yardımcı fiil iki mastarın önüne geçer: …, weil ich es habe machen lassen.

lernen zu alır mı?

Somut ve kısa bir beceride almaz: Ich lerne schwimmen. Uzun ya da soyut bir ifadede zu ile mastar ve virgül gelir: Ich habe gelernt, geduldig zu sein.

Ich höre ihn kommen ile Ich höre, dass er kommt arasındaki fark nedir?

Birincisi olayı kendi kulağınla duyduğunu, yani ayak seslerini ya da kapıyı duyduğunu anlatır. İkincisi bir bilgiyi aktarır: onun geleceğini birinden öğrendin.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.