Logo
Almanca Portalı
B2
B2Gramer · Zamirler

Almanca irgend- Konu Anlatımı: irgendwo, irgendwann, irgendwie, irgendein ve irgendwelche, Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 22 dk okuma
Kısa cevap

irgend-, Almancada soru kelimelerine, belirsiz artikele ve bazı zamirlere eklenen ve “herhangi, belli olmayan” anlamı veren bir ön ektir. Konuşan kişi kimi, neyi, nereyi ya da ne zamanı kastettiğini bilmiyorsa ya da bunu önemsemiyorsa kullanılır: Meine Brille ist irgendwo hier. (Gözlüğüm burada bir yerde.) Türkçede çoğu zaman “bir yerde, bir gün, biri, bir şekilde” diye karşılanır.

irgend + wer / was / wo / wann / wie / ein / welche = herhangi biri, bir şey, bir yer, bir zaman…

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca irgend- Nedir? Herhangi Anlamı ve Mantığı
  2. 2Almanca irgend- Kelimeleri Nasıl Kurulur?
    1. 2.1Irgendwer, irgendjemand: herhangi bir kişi
    2. 2.2Irgendetwas, irgendwas: herhangi bir şey
    3. 2.3Irgendwo, irgendwohin, irgendwoher: yer ve yön
    4. 2.4Irgendwann, irgendwie: zaman ve tarz
  3. 3Irgendein ve Irgendwelche Nasıl Çekimlenir?
    1. 3.1Irgendein + isim: belirsiz artikel gibi
    2. 3.2Irgendeiner, irgendeins: isim yerine zamir
    3. 3.3Irgendwelche: çoğul ve birtakım
  4. 4Almanca irgend- Ne Zaman Kullanılır?
  5. 5Irgend- Kelimelerinin Olumsuzu: nirgends, niemand, nichts, nie
  6. 6Konuşma Dilinde ve Yazı Dilinde Irgend-
  7. 7Almanca irgend- ile En Sık Yapılan Hatalar
  8. 8Irgend- ile jemand, etwas ve ein Farkı
  9. 9Derinleşmek İsteyenlere
  10. 10Almanca irgend- Alıştırmaları
  11. 11Almanca irgend- Konu Özeti
  12. 12Almanca irgend- Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca irgend- Nedir? Herhangi Anlamı ve Mantığı

irgend tek başına neredeyse hiç kullanılmayan, ama başka kelimelerin önüne gelerek onlara “herhangi, şu ya da bu” anlamı katan bir kelimedir. Almanca dilbilgisi kitaplarında bu kelimeler Indefinitpronomen (belgisiz zamir) ve Indefinitadverb (belgisiz zarf) başlığı altında geçer. Kurallı bir yapısı vardır: bir soru kelimesinin önüne irgend- getirdiğinde, o soruya verilecek cevabın belli olmadığını söylemiş olursun. wo? (nerede?) sorusundan irgendwo (bir yerde), wann? (ne zaman?) sorusundan irgendwann (bir gün, bir ara) çıkar.

Türkçede bu işi çoğunlukla “bir” kelimesi görür: “bir yerde, bir gün, biri, bir şey, bir şekilde”. Vurgu yapmak istediğimizde “herhangi bir” deriz. Almancada da iki katman vardır. jemand (biri), etwas (bir şey) ve ein (bir) zaten belirsizdir; önlerine irgend- gelince belirsizlik vurgulanır: “kim olduğunu bilmiyorum” ya da “kim olduğu fark etmez”. Jemand hat angerufen. (Biri aradı.) cümlesi tarafsızdır; Irgendjemand hat angerufen. cümlesinde ise konuşan, arayanın kim olduğunu bilmediğini öne çıkarır.

Soru kelimesinden irgend- kelimesine
  • Wo ist mein Handy? — Es muss irgendwo im Auto sein.Telefonum nerede? — Arabada bir yerde olmalı.
  • Wann besuchst du uns? — Irgendwann im Sommer.Bizi ne zaman ziyaret edeceksin? — Yazın bir ara.
  • Wer hat das gesagt? — Keine Ahnung, irgendwer aus dem Büro.Bunu kim söyledi? — Bilmiyorum, ofisten biri.
  • Was suchst du? — Ach, nur irgendwas zum Lesen.Ne arıyorsun? — Okuyacak bir şey, o kadar.

Almanca irgend- Kelimeleri Nasıl Kurulur?

irgend- kelimelerini anlamlarına göre dört aileye ayırabilirsin: kişiler, şeyler, yer ve yön, zaman ve tarz. Aşağıdaki tablo bütün biçimleri temel kelimeleriyle birlikte gösteriyor; her ailenin ayrıntısı alt başlıklarda. İsimden önce gelen irgendein ve irgendwelche ise çekimleri yüzünden bir sonraki bölümde ayrıca anlatılıyor.

irgend- kelimeleri: temel kelime, biçim ve anlam
Temel kelimeirgend- biçimiTürkçesi
wer? / jemandirgendwer, irgendjemandbiri, herhangi biri
einer, eine, einsirgendeiner, irgendeine, irgendeinsherhangi biri, herhangi bir tane
was? / etwasirgendwas, irgendetwasbir şey, herhangi bir şey
wo?irgendwobir yerde
wohin?irgendwohinbir yere
woher?irgendwoherbir yerden
wann?irgendwannbir gün, bir ara
wie?irgendwiebir şekilde, nedense
ein, eine (+ isim)irgendein, irgendeineherhangi bir
welche (+ çoğul isim)irgendwelcheherhangi, birtakım

Kalın yazılan biçimler bitişik yazılır. irgendwer, irgendjemand, irgendeiner ve irgendein çekimlenir; irgendwas, irgendwo, irgendwann ve irgendwie hiç değişmez.

Almanca irgend- ile soru kelimeleri: irgendwer, irgendwas, irgendwo ve irgendwann anlamlarıyla
Soru kelimesinin önüne irgend- gelince cevap belirsizleşir

Irgendwer, irgendjemand: herhangi bir kişi

Kişiler için üç biçim vardır ve anlamları aynıdır: irgendwer, irgendjemand ve isim yerine geçen irgendeiner. irgendwer, soru kelimesi wer gibi çekimlenir: Akkusativ’de (-i hâli) irgendwen, Dativ’de (-e hâli) irgendwem olur. Genitiv biçimi (irgendwessen) pek kullanılmaz. irgendjemand ise jemand gibi davranır; Akkusativ’de irgendjemanden, Dativ’de irgendjemandem olabilir, ama eksiz irgendjemand biçimi de doğru sayılır. Yazıda biraz daha resmî duran irgendjemand’dır; irgendwer konuşmada daha rahat bir tondadır.

Kişiler için irgend-
  • Irgendjemand hat meinen Schlüssel mitgenommen.Biri anahtarımı alıp götürmüş.
  • Kann mir irgendwer beim Umzug helfen?Taşınırken bana biri yardım edebilir mi?
  • Hast du irgendwen nach dem Weg gefragt?Yolu birine sordun mu?
  • Ich habe das Buch irgendwem geliehen, aber ich weiß nicht mehr, wem.Kitabı birine ödünç verdim ama kime verdiğimi hatırlamıyorum.

Irgendetwas, irgendwas: herhangi bir şey

Şeyler için irgendetwas ya da kısa biçimiyle irgendwas kullanılır. İkisinin anlamı aynıdır; irgendwas daha çok konuşmada, irgendetwas hem konuşmada hem yazıda geçer. Bu kelimeler hiç çekimlenmez: özne de olsa, nesne de olsa, edattan sonra da gelse biçim aynı kalır. Arkasına bir sıfat gelirse sıfat büyük harfle yazılır ve -es eki alır, çünkü burada sıfat isim olarak kullanılır: irgendetwas Neues (yeni bir şey). Bu yapıyı sıfattan türeyen isimler dersinde ayrıntılı bulabilirsin.

Şeyler için irgend-
  • Ist irgendetwas passiert?Bir şey mi oldu?
  • Ich muss noch irgendwas für das Abendessen einkaufen.Akşam yemeği için daha bir şeyler almam lazım.
  • Er sucht irgendetwas Günstiges in der Nähe der Uni.Üniversiteye yakın, ucuz bir şey arıyor.
  • Hast du irgendwas, womit ich die Kiste aufmachen kann?Kutuyu açabileceğim bir şeyin var mı?

Irgendwo, irgendwohin, irgendwoher: yer ve yön

Yer bildiren üç biçim, Almancadaki wo, wohin ve woher ayrımını aynen taşır. irgendwo bir şeyin bulunduğu yeri (bir yerde), irgendwohin gidilen yönü (bir yere), irgendwoher gelinen yönü (bir yerden) anlatır. Türkçede “-de, -e, -den” ekleri bu ayrımı zaten yaptığı için mantık tanıdık gelir; Almancada ise doğru biçimi fiile bakarak seçersin: sein, liegen, wohnen gibi durum fiilleri irgendwo, fahren, gehen, bringen gibi hareket fiilleri irgendwohin, kommen gibi gelme fiilleri irgendwoher ister. Yönü ayrı yazılan hin ile de verebilirsin (Wir fahren irgendwo hin.); anlam aynıdır.

Yer ve yön için irgend-
  • Meine Brille muss hier irgendwo sein.Gözlüğüm burada bir yerde olmalı.
  • Lena wohnt jetzt irgendwo in Bayern.Lena şimdi Bavyera’da bir yerde oturuyor.
  • Im Sommer wollen wir irgendwohin ans Meer fahren.Yazın deniz kenarında bir yere gitmek istiyoruz.
  • Ich kenne diese Frau irgendwoher.Bu kadını bir yerden tanıyorum.

Irgendwann, irgendwie: zaman ve tarz

irgendwann “bir gün, bir ara, herhangi bir zaman” demektir; geçmiş için de gelecek için de kullanılır. Konuşmada sık sık mal ya da einmal ile birlikte gelir: irgendwann mal. irgendwie ise “bir şekilde, bir yolunu bulup” anlamındadır. Ayrıca konuşan kişinin nedenini tam açıklayamadığı bir duyguyu anlatır; Türkçedeki “nedense, bir türlü” karşılıkları buradan gelir. Bu ikinci kullanımı aşağıdaki kullanım kartlarında ayrıca göreceksin.

Zaman ve tarz için irgend-
  • Irgendwann möchte ich in Hamburg leben.Bir gün Hamburg’da yaşamak istiyorum.
  • Wir sollten irgendwann mal zusammen essen gehen.Bir ara birlikte yemeğe gitmeliyiz.
  • Keine Sorge, wir schaffen das schon irgendwie.Merak etme, bunu bir şekilde hallederiz.
  • Irgendwie habe ich heute keine Lust auf Sport.Nedense bugün spora hiç hevesim yok.

Irgendein ve Irgendwelche Nasıl Çekimlenir?

irgend- ailesinin çekimlenen üyeleri irgendein ve irgendwelche’dir. irgendein tekil isimden önce, irgendwelche çoğul isimden önce gelir; isim söylenmediğinde ise irgendeiner, irgendeine, irgendeins biçimleri zamir olarak kullanılır. Üçünün de ekleri bildiğin kelimelerden gelir: ein, einer ve welche.

Irgendein + isim: belirsiz artikel gibi

irgendein, tekil bir isimden önce “herhangi bir” anlamı verir ve belirsiz artikel ein ile aynı ekleri alır. ein’in her biçiminin önüne irgend- getirmen yeterli: einen → irgendeinen, einer → irgendeiner. Arkasına bir sıfat gelirse sıfat da ein’den sonraki gibi çekimlenir: irgendein guter Grund, irgendeine gute Idee. Bu kurala belirsiz artikelden sonra sıfat çekimi dersinden de bakabilirsin.

irgendein + isim: dört hal
HalMaskulin (eril)Feminin (dişil)Neutrum (nötr)Plural (çoğul)
Nominativ (yalın hâl)irgendein Mannirgendeine Frauirgendein Kindirgendwelche Leute
Akkusativ (-i hâli)irgendeinen Mannirgendeine Frauirgendein Kindirgendwelche Leute
Dativ (-e hâli)irgendeinem Mannirgendeiner Frauirgendeinem Kindirgendwelchen Leuten
Genitiv (-in hâli)irgendeines Mannesirgendeiner Frauirgendeines Kindesirgendwelcher Leute

irgendein’in çoğulu yoktur; çoğulda irgendwelche gelir. Genitiv biçimleri doğrudur ama günlük dilde seyrek kullanılır.

irgendein ile örnekler
  • Irgendein Mann hat nach dir gefragt.Bir adam seni sordu.
  • Wir müssen irgendeine Lösung finden.Herhangi bir çözüm bulmamız lazım.
  • Die Ausländerbehörde will noch irgendein Formular von mir.Yabancılar Dairesi benden bir form daha istiyor.
  • Sie arbeitet bei irgendeiner Firma in Köln.Köln’de bir firmada çalışıyor.
Almanca irgendein çekimi: irgendein Arzt, irgendeinen Arzt, irgendeinem Arzt ve çoğulda irgendwelche Ärzte
irgendein, ein gibi çekimlenir; çoğulda irgendwelche gelir

Irgendeiner, irgendeins: isim yerine zamir

İsim daha önce geçtiyse ya da bağlamdan anlaşılıyorsa tekrar edilmez; irgendein zamir olur ve der, die, das eklerine benzeyen ekler alır. Eril Nominativ’de irgendeiner, nötr Nominativ ve Akkusativ’de irgendeins (ya da irgendeines) olur. Hangi biçimin geleceğini, yerine geçtiği ismin artikeli ve cümledeki hâli belirler: bir kalem (der Stift) istiyorsan irgendeinen, bir poşet (die Tüte) istiyorsan irgendeine dersin. Dört hâlin genel mantığını ismin halleri sayfasında bulabilirsin.

irgendeiner, irgendeine, irgendeins: zamir biçimleri
HalMaskulin (eril)Feminin (dişil)Neutrum (nötr)Plural (çoğul)
Nominativirgendeinerirgendeineirgendeins / irgendeinesirgendwelche
Akkusativirgendeinenirgendeineirgendeins / irgendeinesirgendwelche
Dativirgendeinemirgendeinerirgendeinemirgendwelchen
irgendeiner, irgendeine, irgendeins
  • Ich brauche einen Stift. Hast du irgendeinen?Kaleme ihtiyacım var. Herhangi bir kalemin var mı?
  • Welche Tüte soll ich nehmen? — Irgendeine, das ist egal.Hangi poşeti alayım? — Herhangi birini, fark etmez.
  • Mein Ladekabel ist kaputt. Hat hier irgendeiner eins?Şarj kablom bozuk. Burada kimsede bir tane var mı?
  • Ich brauche ein Glas. — Nimm dir irgendeins aus dem Schrank.Bir bardağa ihtiyacım var. — Dolaptan herhangi birini al.

Irgendwelche: çoğul ve birtakım

Çoğul isimden önce irgendwelche kullanılır. Ekleri soru kelimesi welche’nin ekleriyle aynıdır: Nominativ ve Akkusativ’de irgendwelche, Dativ’de irgendwelchen, Genitiv’de irgendwelcher. Bu çekimi welcher ve dieser dersinden tanıyorsan ayrıca ezberlemen gerekmez. irgendwelche’nin iki anlamı vardır: soruda ve şartta “herhangi bir” (Haben Sie irgendwelche Fragen?), olumlu cümlede ise biraz küçümseyen “birtakım, falan filan” (Er erzählt immer irgendwelche Geschichten.). Sayılamayan tekil isimlerle de kullanılabilir: Gab es irgendwelchen Ärger? (Bir sorun çıktı mı?)

irgendwelche ile örnekler
  • Haben Sie noch irgendwelche Fragen zum Mietvertrag?Kira sözleşmesiyle ilgili başka bir sorunuz var mı?
  • Im Treppenhaus standen irgendwelche Leute.Merdiven boşluğunda birtakım insanlar duruyordu.
  • Mit irgendwelchen Fremden will ich darüber nicht sprechen.Bu konuyu tanımadığım insanlarla konuşmak istemiyorum.
  • Er erzählt immer irgendwelche Geschichten.Hep birtakım hikâyeler anlatıyor.

Almanca irgend- Ne Zaman Kullanılır?

irgend- kelimelerinin hepsinde ortak bir anlam vardır: kimin, neyin, nerenin ya da ne zamanın kastedildiği belli değildir. Bu belirsizliğin nedeni cümleden cümleye değişir: bazen konuşan bilmez, bazen önemsemez, bazen de bilinçli olarak küçümser. Aşağıdaki kartlar bu altı durumu özetliyor.

Almanca irgend- resimli örnekler: irgendwo hier, irgendwann, irgendwohin ve irgendein Geschenk
Bir yerde, bir gün, bir yere, herhangi bir hediye: irgend- ile belirsizlik

1Konuşan bilmiyor: kim, ne, nerede belli değil

Bir şeyin olduğunu biliyorsun ama ayrıntısını bilmiyorsun. irgend- bu bilgisizliği açıkça söyler.

  • Irgendjemand hat an der Tür geklingelt.Biri kapıyı çaldı.
  • Ich habe den Zettel irgendwo im Büro vergessen.Kâğıdı ofiste bir yerde unuttum.
  • Das habe ich irgendwann letztes Jahr gelesen.Bunu geçen yıl bir ara okumuştum.

2Fark etmiyor: hangisi olursa olsun

Seçim önemli değilse irgend- “herhangi biri, hangisi olursa” anlamı verir. Sık sık egal ile birlikte gelir.

  • Gib mir bitte irgendeinen Teller, egal welchen.Bana bir tabak ver lütfen, hangisi olursa.
  • Wir können irgendwohin gehen, Hauptsache, es ist warm.Herhangi bir yere gidebiliriz, yeter ki sıcak olsun.

3Soruda ve şartta: herhangi bir … var mı?

Soru cümlesinde irgend-, “en küçük bir şey bile var mı?” vurgusunu güçlendirir. Resmî konuşmada ve e-postada da kullanılır.

  • Haben Sie irgendwelche Unterlagen dabei?Yanınızda herhangi bir belge var mı?
  • Ist Ihnen irgendetwas aufgefallen?Dikkatinizi bir şey çekti mi?
  • Wenn Sie irgendein Problem haben, rufen Sie mich an.Herhangi bir sorununuz olursa beni arayın.

4Belirsiz gelecek: irgendwann, bir gün

Bir planın ya da dileğin zamanı belli değilse irgendwann kullanılır. Kesin bir söz vermeden “bir ara” demenin yoludur.

  • Irgendwann mache ich den Führerschein.Bir gün ehliyet alacağım.
  • Komm doch irgendwann mal vorbei!Bir ara uğrasana!

5Küçümseme: irgendein, sıradan biri

Olumlu cümlede irgendein ve irgendwelche bir kişiyi ya da şeyi önemsiz, sıradan gösterebilir. “nicht irgendein” ise tam tersine “sıradan değil, özel” anlamı verir.

  • Er hat sich einfach irgendein Handy gekauft.Düşünmeden rastgele bir telefon almış.
  • Das ist nicht irgendein Job, das ist meine Traumstelle.Bu sıradan bir iş değil, hayalimdeki iş.

6Duygu ve yumuşatma: irgendwie, irgendwo

Konuşma dilinde irgendwie “nedense, bir türlü”, irgendwo ise “bir bakıma” anlamında, konuşanın kesin olmayan duygusunu ya da yarım onayını gösterir.

  • Der Film war irgendwie komisch.Film nedense tuhaftı.
  • Irgendwo hat er ja recht.Bir bakıma haklı aslında.

Irgend- Kelimelerinin Olumsuzu: nirgends, niemand, nichts, nie

Türkçede “bir yerde” cümlesinin olumsuzu “hiçbir yerde”dir; olumsuzluk “hiç” kelimesiyle ve fiildeki -me ekiyle birlikte kurulur. Almancada ise irgend- kelimesinin karşısında ayrı bir olumsuz kelime durur ve cümleye ayrıca nicht eklenmez. irgendwo → nirgends ya da nirgendwo, irgendwann → nie ya da niemals, irgendwer → niemand, irgendwas → nichts, irgendein → kein. Bu çiftleri birlikte öğrenirsen soruya hem olumlu hem olumsuz cevap verebilirsin.

irgend- kelimeleri ve olumsuzları
irgend- biçimiOlumsuzuTürkçesi
irgendwer, irgendjemandniemandhiç kimse
irgendetwas, irgendwasnichtshiçbir şey
irgendwonirgends, nirgendwohiçbir yerde
irgendwohinnirgendwohinhiçbir yere
irgendwohernirgendwoherhiçbir yerden
irgendwannnie, niemalshiçbir zaman
irgendein, irgendeinekein, keinehiçbir
irgendwelchekeinehiç

irgendwie’nin tek kelimelik olumsuzu yoktur; anlama göre gar nicht ya da auf keinen Fall kullanılır.

Almanca irgend- kelimelerinin olumsuzu: irgendwo ve nirgends, irgendwann ve nie, irgendwer ve niemand, irgendwas ve nichts
Her irgend- kelimesinin karşısında ayrı bir olumsuz kelime var

Soru-cevap içinde bu çiftler doğal olarak yan yana gelir: Hast du irgendwo meinen Schlüssel gesehen? — Nein, nirgends. (Anahtarımı bir yerde gördün mü? — Hayır, hiçbir yerde.) Hat irgendwer angerufen? — Nein, niemand. (Biri aradı mı? — Hayır, kimse.) kein ile nicht arasındaki genel seçim kuralı için nicht ve kein dersine bakabilirsin; burada önemli olan, olumsuz kelimenin tek başına yeterli olmasıdır.

Konuşma Dilinde ve Yazı Dilinde Irgend-

irgend- kelimelerinin bir kısmı her yerde kullanılır, bir kısmı ise belirgin biçimde konuşma diline aittir. Resmî bir e-postada irgendwas yerine irgendetwas, irgendwer yerine irgendjemand daha uygun düşer. irgendwie ve irgendwo’nun “nedense, bir bakıma” anlamları, irgend so ein kalıbı ve irgend- olmadan kullanılan kısa wer, was biçimleri ise günlük konuşmanın parçasıdır. Yazı dilinde ise tek başına irgend, “mümkünse” anlamındaki kalıplarda yaşar.

irgend- kelimelerinde üslup farkı
Konuşma diliYazı dili / resmîAnlamı
irgendwasirgendetwasbir şey
irgendwerirgendjemandbiri
irgend so ein Typirgendein Mannöyle biri, bir adam
Ist da wer?Ist dort jemand?Orada biri var mı?
Konuşma ve yazı dilinden örnekler
  • Irgend so ein Typ hat mich an der Haltestelle angesprochen.Durakta öyle biri gelip benimle konuştu.
  • Ich hab’ was gehört. Ist da wer?Bir şey duydum. Orada biri mi var?
  • Bitte schicken Sie uns die Unterlagen, wenn irgend möglich, bis Freitag.Mümkünse belgeleri bize cumaya kadar gönderin.
  • Falls Sie irgendetwas benötigen, stehe ich Ihnen gern zur Verfügung.Herhangi bir şeye ihtiyacınız olursa memnuniyetle yardımcı olurum.

Almanca irgend- ile En Sık Yapılan Hatalar

Aşağıdaki hataların çoğu üç yerden gelir: Türkçedeki “hiç + bir” yapısını olduğu gibi taşımak, irgendein’i çekimsiz bırakmak ve yer bildiren biçimlerde yön ayrımını unutmak. İngilizcedeki “any” kelimesi de olumsuz cümlelerde yanlış yöne çekebilir.

Ich habe irgendeine Leute gesehen.

Ich habe irgendwelche Leute gesehen.

Türkçede “birtakım insanlar” derken de “bir” sesi duyulduğu için irgendein’i çoğulda kullanmak akla yatkın gelebilir. Ama irgendein’in çoğulu yoktur; çoğul isimden önce irgendwelche gelir.

Er hat mit irgendein Kollegen gesprochen.

Er hat mit irgendeinem Kollegen gesprochen.

Türkçede “herhangi bir” hiç değişmez. Almancada irgendein, ein gibi çekimlenir: mit Dativ ister, der Kollege eril olduğu için irgendeinem gelir.

Ich habe nicht irgendwas gegessen.

Ich habe nichts gegessen.

Türkçedeki “hiçbir şey” (hiç + bir şey) ve İngilizcedeki “not anything” yapısı nicht + irgendwas’ı akla getirir. Almancada olumsuzu tek kelime taşır: nichts. nicht irgendwas ise “rastgele bir şey değil” demektir.

Ich habe meinen Schlüssel nicht nirgends gefunden.

Ich habe meinen Schlüssel nirgends gefunden.

Türkçede “hiçbir yerde bulamadım” derken hem “hiçbir” hem fiildeki -ama- olumsuzluk taşır. Almancada olumsuzluk bir kez söylenir: “hiçbir yerde” tek kelimedir, nirgends ya da nirgendwo; ayrıca nicht eklenmez.

Ich habe kein irgendein Problem.

Ich habe kein Problem.

İngilizcedeki “I don’t have any problem” cümlesinde “any” olumsuzla birlikte durur. Almancada “hiçbir” anlamını tek başına kein verir; irgend- eklenmez.

Im Winter möchte ich gern irgendwo fliegen, wo es warm ist.

Im Winter möchte ich gern irgendwohin fliegen, wo es warm ist.

Türkçede “bir yere” derken -e eki yönü zaten gösterir; Almancada da yön ayrı bir kelimeyle söylenir. fliegen burada hareket fiilidir, bu yüzden “bir yere” irgendwohin olur (ayrı yazılan irgendwo … hin de doğrudur). irgendwo tek başına bulunulan yeri anlatır.

Irgendwann ich möchte nach Japan reisen.

Irgendwann möchte ich nach Japan reisen.

Türkçede “Bir gün ben Japonya’ya gitmek istiyorum” sırası doğaldır. Almanca ana cümlede çekimli fiil ikinci sırada durur; irgendwann başa gelince özne fiilden sonraya geçer. Kuralın tamamı cümle yapısı dersinde.

Ich möchte irgendwas neues ausprobieren.

Ich möchte irgendwas Neues ausprobieren.

Türkçede sıfat “yeni bir şey” diye küçük harfle yazılır. Almancada irgendwas ve irgendetwas’tan sonra gelen sıfat isimleşir; bu yüzden büyük harfle yazılır ve -es eki alır: irgendwas Neues.

Irgend- ile jemand, etwas ve ein Farkı

irgend- kelimelerinin çoğunun irgend- olmayan bir “kardeşi” vardır: jemand, etwas, ein, welche. Bu kelimeler de belirsizdir, ama tarafsızdır; irgend- ise belirsizliği öne çıkarır. Bir de olumsuz kardeşler var: niemand, nichts, kein. Aşağıdaki tablo üç biçimi yan yana koyuyor. Ayrıntılı çekim ve öteki belirsiz kelimeler (man, jeder, alle) için belgisiz zamirler dersine bakabilirsin.

Tarafsız belirsiz, vurgulu belirsiz ve olumsuz
Tarafsızirgend- ile (vurgulu)Olumsuz
Jemand hat angerufen. (Biri aradı.)Irgendjemand hat angerufen. (Kim olduğunu bilmiyorum, biri aradı.)Niemand hat angerufen. (Kimse aramadı.)
Ich habe etwas gehört. (Bir şey duydum.)Ich habe irgendetwas gehört. (Ne olduğunu bilmiyorum ama bir şey duydum.)Ich habe nichts gehört. (Hiçbir şey duymadım.)
Ich lese ein Buch. (Bir kitap okuyorum.)Lies irgendein Buch! (Hangisi olursa, bir kitap oku!)Ich lese kein Buch. (Kitap okumuyorum.)
Hast du Fragen? (Sorun var mı?)Hast du irgendwelche Fragen? (Herhangi bir sorun var mı?)Ich habe keine Fragen. (Sorum yok.)

Bir de jeder ile karıştırmamak gerekir. Türkçedeki “herhangi bir” bazen “her” anlamına kayar: “Bunu herhangi bir çocuk bilir.” Almancada bu cümle Das weiß jedes Kind. olur, çünkü kastedilen istisnasız bütün çocuklardır. Irgendein Kind hat das gesagt. ise “Kim olduğunu bilmediğim bir çocuk bunu söyledi.” demektir. “Kim olursa olsun, ne yaparsa yapsın” gibi kayıtsızlık cümleleri ise başka bir yapıyla kurulur; onu ne olursa olsun dersinde bulabilirsin.

Derinleşmek İsteyenlere

irgend- olmadan wer, was, wo: konuşma dilindeki kısa biçimler

Günlük konuşmada jemand yerine wer, etwas yerine was, irgendwo yerine wo duyabilirsin: Ist da wer? (Orada biri var mı?), Ich muss dir was sagen. (Sana bir şey söylemem lazım.), Das liegt bestimmt wo im Keller. (Kesin bodrumda bir yerdedir.) Bu biçimler soru kelimeleriyle aynı görünür, ama cümlenin başında değil ortasında durdukları ve vurgusuz söylendikleri için “kim, ne” değil, “biri, bir şey” anlamı taşırlar. Yazıda ve resmî konuşmada jemand, etwas ve irgendwo kullanılır.

irgendwelche’den sonra sıfat çekimi

irgendwelche’den sonra gelen sıfat çoğunlukla welche’den sonraki gibi -en alır: irgendwelche alten Bücher (birtakım eski kitaplar). Güçlü çekimli irgendwelche alte Bücher biçimi de dilbilgisi kitaplarında doğru sayılır ve konuşmada duyulur. Yazıda emin olmak istiyorsan -en biçimini seç. Dativ’de ise tek biçim vardır: mit irgendwelchen alten Büchern.

irgendein mi, ein beliebiger mı?

“Herhangi bir, rastgele seçilmiş” anlamı için resmî ve teknik metinlerde ein beliebiger da kullanılır: Wählen Sie eine beliebige Zahl. (Herhangi bir sayı seçin.) Buradaki beliebig bir sıfattır ve sıfat gibi çekimlenir. irgendein ise hem konuşmada hem yazıda geçer ve bazen küçümseme taşır; ein beliebiger tarafsızdır, yalnız “seçim serbest” der.

Tahmin cümlelerinde irgend- ve müssen

irgend- kelimeleri, bir şeyin kesin olduğunu ama ayrıntısının bilinmediğini anlatan müssen ile sık sık birlikte gelir: Irgendjemand muss den Schlüssel mitgenommen haben. (Anahtarı biri almış olmalı.), Irgendwo muss hier ein Fehler sein. (Burada bir yerde bir hata olmalı.) Burada müssen bir zorunluluk değil, güçlü bir tahmin anlatır: konuşan bir sonuca varmıştır, ama kimin ya da nerenin söz konusu olduğunu bilmez.

irgendwo anders, irgendwann anders

irgend- kelimeleri anders ile birleşince “başka bir …” anlamı çıkar: Hier ist es zu laut. Lass uns irgendwo anders essen. (Burası çok gürültülü. Başka bir yerde yiyelim.) Aynı anlamda tek kelimelik woanders da kullanılır: Lass uns woanders essen. Benzer biçimde irgendjemand anders (başka biri) ve irgendetwas anderes (başka bir şey) kurulur; etwas’tan sonra anders, sıfat olarak anderes biçimini alır ve küçük harfle yazılır.

Almanca irgend- Alıştırmaları

Birinci alıştırmada anlama göre doğru irgend- kelimesini, ikincide irgendein ve irgendwelche çekimini, üçüncüde olumsuz biçimleri çalışacaksın. Parantez içindeki Türkçe ipucu ya da hal bilgisi her soruda tek bir cevabı belirliyor.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: Doğru irgend- kelimesini yaz

Boşluğu parantezdeki anlama uyan tek bir irgend- kelimesiyle doldur. Cümle başında büyük harf kullan.

  1. 1

    Ich habe meine Brille im Wohnzimmer liegen lassen. (bir yerde)

  2. 2

    möchte ich unbedingt nach Japan reisen. (bir gün)

  3. 3

    Hat angerufen, während ich weg war? (biri; wer ile kurulan biçim)

  4. 4

    Im Urlaub möchten wir fliegen, wo es warm ist. (bir yere)

  5. 5

    Ich habe das Gefühl, dass nicht stimmt. (bir şey; etwas ile kurulan biçim)

  6. 6

    Ich weiß nicht mehr, wo wir uns getroffen haben. Aber kenne ich ihn. (bir yerden)

  7. 7

    Der Computer startet nicht, aber wir bekommen das schon hin. (bir şekilde)

Cevap anahtarı
  1. irgendwo — Bulunulan yer: irgendwo. liegen lassen bir hareket değil, bırakılan yer bildirir.
  2. Irgendwann — Zaman belirsiz: irgendwann. Başa gelince fiil (möchte) ikinci sırada kalır.
  3. irgendwer — wer’den kurulan biçim irgendwer; özne olduğu için Nominativ.
  4. irgendwohin — fliegen hareket fiili, yön soruluyor (wohin?): irgendwohin.
  5. irgendetwas — etwas’tan kurulan biçim irgendetwas; çekimlenmez.
  6. irgendwoher — Gelinen yer, kaynak (woher?): irgendwoher.
  7. irgendwie — Tarz: irgendwie, bir şekilde.
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: irgendein ve irgendwelche çekimi

Cümleye uyan biçimi seç. İsmin artikeline, sayısına ve haline bak.

  1. 1

    Er hat das Geld ___ Freund geliehen.

  2. 2

    Gestern standen ___ Leute vor unserer Tür.

  3. 3

    Gib mir bitte ___ Stift, egal welchen.

  4. 4

    Ich brauche ein Ladekabel. Hast du ___?

  5. 5

    Sie arbeitet jetzt bei ___ Firma in Frankfurt.

  6. 6

    Mit ___ Fremden spreche ich nicht über mein Gehalt. (çoğul)

  7. 7

    Wir haben im Kurs heute ___ Neues gelernt.

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Olumsuz cevap ver

Soruya parantezdeki anlama göre olumsuz bir cevap ver. Boşluğa tek kelime yaz.

  1. 1

    Hast du irgendwo meinen Schlüssel gesehen? — Nein, . (hiçbir yerde; -s ile biten biçim)

  2. 2

    Ist irgendjemand im Büro? — Nein, ist da. (hiç kimse)

  3. 3

    Hast du heute schon irgendwas gegessen? — Nein, ich habe noch gegessen. (hiçbir şey)

  4. 4

    Gehst du irgendwann wieder in diesen Club? — Nein, ! (hiçbir zaman)

  5. 5

    Haben Sie irgendwelche Fragen? — Nein, ich habe Fragen. (hiç)

  6. 6

    Fährst du in den Ferien irgendwohin? — Nein, ich fahre . Ich bleibe zu Hause. (hiçbir yere)

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

B2 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Almanca irgend- Konu Özeti

  • irgend- soru kelimelerine, ein’e ve bazı zamirlere eklenir ve “herhangi, belli olmayan” anlamı verir; bütün biçimler bitişik yazılır.
  • Kişi: irgendwer (irgendwen, irgendwem), irgendjemand, irgendeiner. Şey: irgendetwas / irgendwas (çekimlenmez).
  • Yer ve yön: irgendwo (bir yerde), irgendwohin (bir yere), irgendwoher (bir yerden). Zaman: irgendwann. Tarz: irgendwie.
  • irgendein + tekil isim ein gibi çekimlenir (irgendeinen, irgendeinem); çoğulda irgendwelche gelir ve welche gibi çekimlenir.
  • İsim söylenmezse zamir biçimleri kullanılır: irgendeiner, irgendeine, irgendeins.
  • Olumsuzlar ayrı kelimedir ve nicht eklenmez: niemand, nichts, nirgends, nie, kein. “nicht irgendein” ise “sıradan değil” demektir.
  • irgendwas, irgendwer, irgend so ein ve irgendwie’nin “nedense” anlamı konuşma diline; irgendetwas, irgendjemand ve wenn irgend möglich yazı diline daha yakındır.

Almanca irgend- Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca irgend ne demek?

irgend tek başına neredeyse kullanılmaz; başka bir kelimenin önüne gelerek “herhangi, belli olmayan” anlamı katar. irgendwo bir yerde, irgendwann bir gün, irgendwer biri, irgendwas bir şey demektir.

Irgendwo Almanca ne demek?

“Bir yerde, herhangi bir yerde” demektir: Mein Handy ist irgendwo hier. (Telefonum burada bir yerde.) Bir yere gitmek için irgendwohin, bir yerden gelmek için irgendwoher kullanılır. Olumsuzu nirgends ya da nirgendwo’dur.

Irgendwann Almanca ne demek?

“Bir gün, bir ara, herhangi bir zaman” demektir. Geçmiş ve gelecek için kullanılır: Irgendwann besuche ich dich. (Bir gün seni ziyaret edeceğim.) Olumsuzu nie ya da niemals’tır.

Irgendwie ne demek?

İlk anlamı “bir şekilde”dir: Wir schaffen das irgendwie. (Bunu bir şekilde hallederiz.) Konuşma dilinde “nedense, bir türlü” anlamında, açıklanamayan bir duyguyu anlatmak için de kullanılır: Irgendwie bin ich heute müde. (Nedense bugün yorgunum.)

Irgendein ile irgendwelche arasındaki fark nedir?

irgendein tekil isimden önce gelir ve ein gibi çekimlenir: irgendein Buch, irgendeinen Stift. irgendein’in çoğulu yoktur; çoğul isimden önce irgendwelche kullanılır: irgendwelche Bücher.

Irgendetwas mı, irgendwas mı?

İkisi de doğrudur ve anlamları aynıdır. irgendwas konuşma dilinde daha rahat bir tondadır; resmî bir e-postada ya da yazıda irgendetwas daha uygun düşer. İkisi de çekimlenmez.

Irgend- ayrı mı yazılır, bitişik mi?

Bitişik yazılır: irgendwo, irgendwann, irgendjemand, irgendetwas. Ayrı yazılan birkaç kalıp vardır, örneğin irgend so ein ve wenn irgend möglich.

Jemand ile irgendjemand arasında fark var mı?

İkisi de “biri” demektir. jemand tarafsızdır; irgendjemand ise kişinin kim olduğunun bilinmediğini ya da önemli olmadığını vurgular. Jemand hat geklingelt. (Biri zili çaldı.) / Irgendjemand hat geklingelt, aber ich weiß nicht, wer. (Biri zili çaldı ama kim bilmiyorum.)
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.