Logo
Almanca Portalı
A1
A1Gramer · İsimler, Artikeller ve Haller

Der, Die, Das Nasıl Bilinir? Almanca Artikel Kuralları, Son Ekler, Örnekler ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 21 dk okuma
Kısa cevap

Almancada bir ismin der, die ya da das alacağını her kelime için tek bir kural söylemez, ama iki güçlü ipucu vardır: anlam ve son ek. Günler, aylar ve mevsimler der; -ung, -heit, -keit ekli isimler die; -chen ekli isimler das alır: der Montag, die Wohnung, das Mädchen.

anlam grubu → son ek → bileşikte son kelime → kural yoksa artikeliyle ezber

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Der, Die, Das Nasıl Bilinir? Artikel Kuralları Nedir?
  2. 2Almanca Artikel Kuralları Tablosu: Hangi Ek Hangi Artikeli Alır?
  3. 3Der, Die, Das Ne Zaman Kullanılır? Anlama Göre Kurallar
  4. 4Son Eke Göre Der, Die, Das Nasıl Bulunur?
    1. 4.1-ling, -ismus, -er: der getiren ekler
    2. 4.2-ung, -heit, -keit, -schaft: die getiren ekler
    3. 4.3-e ile biten isimler: çoğunlukla die
    4. 4.4-chen, -lein, -um, -ment: das getiren ekler
    5. 4.5Ge- ile başlayan isimler: çoğunlukla das
  5. 5Bileşik İsimlerde Artikel: Son Kelime Belirler
  6. 6Kuralı Olmayan Kelimelerde Artikel Nasıl Öğrenilir?
  7. 7Artikel Kuralları ile En Sık Yapılan Hatalar
  8. 8Dilbilgisel Cinsiyet ile Doğal Cinsiyet Farkı
  9. 9Derinleşmek İsteyenlere
  10. 10Artikel Kuralları Alıştırmaları
  11. 11Artikel Kuralları Konu Özeti
  12. 12Artikel Kuralları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Der, Die, Das Nasıl Bilinir? Artikel Kuralları Nedir?

Almancada her isim eril (der), dişil (die) ya da nötr (das) cinsiyettedir ve bu cinsiyeti ismin önündeki artikel gösterir. Artikelin ne olduğunu ve cümlede nasıl kullanıldığını belirli ve belirsiz artikeller dersinde gördün. Bu derste başka bir soruyu cevaplıyoruz: bir kelimenin artikelini nereden bileceksin? Eşyalarda cinsiyet anlamdan çıkmaz; der Tisch (masa), die Lampe (lamba) ve das Buch (kitap) arasında mantıklı bir fark yoktur. Yine de artikeller tamamen rastgele dağılmamıştır. Bazı kelime gruplarının ve bazı son eklerin artikeli büyük ölçüde bellidir. Almancada bunlara Genusregeln (cinsiyet kuralları), Türkçede kısaca artikel kuralları denir.

Türkçede de son ek kelimenin türünü gösterir: “güzel” sıfattır, “güzellik” isimdir; “gözlük” eşyadır, “gözlükçü” meslektir. Almancada son ek aynı işi görür ve bir adım daha atar: kelimenin artikelini de taşır. schön (güzel) → die Schönheit (güzellik), lehren (öğretmek) → der Lehrer (öğretmen). -heit ekiyle yapılan bütün isimler die alır. Yani ekleri tanırsan, daha önce hiç görmediğin bir kelimenin artikelini çoğu zaman doğru tahmin edersin.

Artikel kurallarının hepsi aynı güçte değildir. Bir kısmı neredeyse istisnasızdır, bir kısmı çoğu kelimede doğru çıkan eğilimlerdir, bazı kelimelerde ise hiçbir ipucu yoktur. Aşağıdaki tablo bu üç durumu gösteriyor; dersin geri kalanında her birini örnekleriyle göreceksin.

Artikel kurallarının üç türü
Kural türüNe kadar güvenilir?Örnek
Kesin kuralİstisnası yok denecek kadar azdie Zeitung, das Mädchen
Güçlü eğilimÇoğu kelimede doğru, istisnaları vardie Lampe, ama der Name
İpucu yokArtikel kelimeyle birlikte ezberlenirder Tisch, die Wand, das Bett

Almanca Artikel Kuralları Tablosu: Hangi Ek Hangi Artikeli Alır?

Bu tablo dersteki bütün kuralları tek yerde topluyor. Üst satırdaki kesin ekleri ilk gün öğrenebilirsin; ikinci satırdaki eğilimleri istisnalarıyla birlikte, üçüncü satırdaki anlam gruplarını ise kelime öğrendikçe pekiştirirsin.

Der, die, das kuralları: ekler ve anlam grupları
Maskulin (der)Feminin (die)Neutrum (das)
Kesin ekler-ling, -ismus-ung, -heit, -keit, -schaft, -tion, -sion, -tät; kadın bildiren -in-chen, -lein (küçültme)
Güçlü eğilimfiilden yapılan -er; -or, -ist, -ig, -ich-e, -ik, -ur, -ei-um, -ment, -o, -ma; Ge- ile başlayanlar
Anlam gruplarıerkek kişiler; günler, aylar, mevsimler; yönler; yağış ve rüzgârkadın kişiler; rakamlar; meyvelerin çoğuisim olarak kullanılan mastar, renk ve dil adları

Kesin ekler, kelimenin gerçek eki olduğu sürece geçerlidir. Güçlü eğilimlerin istisnaları aşağıdaki başlıklarda.

Almanca artikel kuralları: -ling ve -ismus der, -ung, -heit, -keit die, -chen ve -lein das alır
Kesin ekler: der Frühling, die Wohnung, das Mädchen

Bazen iki kural aynı kelimede karşılaşır. O zaman hangisinin güçlü olduğunu bilmen gerekir:

  • Kişilerde doğal cinsiyet -e kuralından güçlüdür: der Junge (oğlan) -e ile biter ama bir erkeği anlattığı için der alır.
  • Küçültme eki doğal cinsiyetten de güçlüdür: das Mädchen (kız) bir kızı anlatır, ama -chen eki onu das yapar.
  • Son ek ön ekten güçlüdür: die Gesundheit (sağlık) Ge- ile başlar, ama -heit eki onu die yapar.
  • Bileşik isimde son kelime belirler: das Haus + die Tür → die Haustür (ev kapısı).

Der, Die, Das Ne Zaman Kullanılır? Anlama Göre Kurallar

Bazı kelime gruplarında artikel, kelimenin ne anlattığına bakılarak bulunur. Bu gruplar kesin ek kuralları kadar sağlam değildir, her birinin bir iki istisnası vardır; ama A1’de öğreneceğin pek çok kelimeyi kapsarlar. Kartlarda hangi grubun hangi artikeli aldığını ve bilinen istisnaları görebilirsin.

Anlama göre artikel kuralları resimli örnekler: der Regen, der Schnee ve die Banane
Yağış ve rüzgâr der, meyvelerin çoğu die

1Erkek ve kadın kişiler: der ve die

İnsanlarda dilbilgisel cinsiyet çoğu zaman doğal cinsiyete uyar: erkekler der, kadınlar die alır. Meslek ve milliyet adlarının kadın biçimi çoğunlukla -in ekiyle yapılır (die Lehrerin, die Türkin) ve -in ekli isimler her zaman die’dir. Bu grubun en bilinen istisnaları das Mädchen (kız) ve das Kind (çocuk).

  • der Vater – die Mutterbaba – anne
  • der Bruder – die Schwestererkek kardeş – kız kardeş
  • der Lehrer – die Lehrerinöğretmen (erkek) – öğretmen (kadın)
  • Die Ärztin heißt Frau Yılmaz.Doktorun adı Yılmaz Hanım.

2Günler, aylar, mevsimler ve günün bölümleri: der

Haftanın günleri, ayların ve dört mevsimin adları der alır; günün bölümleri de çoğunlukla eril (der Morgen, der Mittag, der Abend). İstisna die Nacht (gece). die Woche (hafta) ve das Jahr (yıl) bu gruba girmez; ilkbaharın ikinci adı das Frühjahr da das alır.

  • der Montag, der Freitag, der Sonntagpazartesi, cuma, pazar
  • Der Mai ist sehr schön.Mayıs çok güzel.
  • Der Sommer ist warm, der Winter ist kalt.Yaz sıcak, kış soğuk.
  • Die Nacht ist kurz.Gece kısa. (istisna: die)

3Yönler, yağış ve rüzgâr: der

Dört yönün adı ve yağmur, kar, rüzgâr gibi yağış ve rüzgâr adları der alır. Bu, bütün hava olaylarını kapsamaz: das Gewitter (gök gürültülü fırtına) nötrdür, die Wolke (bulut) -e ile bittiği için dişildir.

  • der Norden, der Süden, der Osten, der Westenkuzey, güney, doğu, batı
  • Der Wind ist heute sehr stark.Bugün rüzgâr çok sert.
  • Der Regen hört nicht auf.Yağmur dinmiyor.

4Rakamlar ve meyvelerin çoğu: die

Rakamlar isim olarak kullanıldığında die alır: bir sayının kendisinden ya da okul notundan söz ederken. Meyvelerin çoğu da die’dir; en bilinen istisnalar der Apfel (elma) ve der Pfirsich (şeftali).

  • Ich habe eine Eins in Mathe.Matematikten 1 aldım. (Almanya’da en iyi not)
  • Die Sieben ist meine Glückszahl.Yedi benim şanslı sayım.
  • die Banane, die Birne, die Kirschemuz, armut, kiraz
  • der Apfel, der Pfirsichelma, şeftali (istisna: der)

5İsim olarak kullanılan mastar: das

Bir fiilin mastarı isim gibi kullanılırsa büyük harfle yazılır ve her zaman das alır. Türkçedeki “yemek, öğrenmek, yüzme” gibi isimleşmiş fiillerin karşılığıdır.

  • essen → das Essen: Das Essen ist fertig.yemek yemek → yemek: Yemek hazır.
  • lernen → das Lernen: Das Lernen macht Spaß.öğrenmek → öğrenme: Öğrenmek eğlenceli.
  • schwimmen → das Schwimmen: Das Schwimmen ist gesund.yüzmek → yüzme: Yüzmek sağlıklı.

6Renk ve dil adları isim olunca: das

Renkler ve diller isim olarak kullanıldığında das alır. Renk sıfat olarak kullanıldığında küçük harfle yazılır ve artikel almaz: Das Auto ist rot. (Araba kırmızı.) Dil adı da “… konuşmak, öğrenmek” gibi fiillerle çoğunlukla artikelsiz kullanılır: Ich lerne Deutsch. (Almanca öğreniyorum.)

  • Das Rot ist sehr schön.Bu kırmızı çok güzel.
  • Das Blau passt gut zu dir.Mavi sana çok yakışıyor.
  • Das Deutsch in Österreich ist ein bisschen anders.Avusturya’daki Almanca biraz farklı.

Son Eke Göre Der, Die, Das Nasıl Bulunur?

Son ek kuralları artikel tahmininin en güçlü aracıdır. Aşağıda önce der, sonra die, sonra das getiren ekleri göreceksin; her başlıkta kesin ekler ile eğilim bildiren ekler ayrı ayrı belirtildi ve bilinen istisnalar verildi. Bu eklerin kelimeye nasıl yeni anlam kattığını isim yapım ekleri dersinde (B2) ayrıntılı bulacaksın.

-ling, -ismus, -er: der getiren ekler

-ling ve -ismus ekiyle yapılan isimler der alır: der Frühling (ilkbahar), der Liebling (gözde, en sevilen), der Schmetterling (kelebek), der Tourismus (turizm). Kişi bildiren -ist de eril bir kişiyi anlatır: der Tourist, der Polizist; kadın biçimi -in ile die olur: die Polizistin. -or ile biten kelimelerin çoğu da der’dir: der Motor, der Doktor, der Monitor. -ig ve -ich ile bitenler de çoğunlukla eril: der Honig (bal), der König (kral), der Teppich (halı).

-er ekinde dikkatli ol. Bir fiilden -er ile yapılan kişi ve alet isimleri der alır: lehren → der Lehrer (öğretmen), fahren → der Fahrer (sürücü), drucken → der Drucker (yazıcı). Ama sonu -er ile biten her isim der değildir; aşağıdaki kelimelerde -er bir ek değil, kelimenin kendi parçasıdır: die Mutter (anne), die Butter (tereyağı), das Fenster (pencere), das Zimmer (oda), das Wasser (su).

Der getiren eklerle örnekler
  • Der Frühling kommt bald.Bahar yakında geliyor.
  • Der Tourist kommt aus Japan.Turist Japonya’dan geliyor.
  • Der Drucker ist kaputt.Yazıcı bozuk.
  • Der Motor ist sehr laut.Motor çok gürültülü.
  • Das Fenster ist offen.Pencere açık. (-er ama das)

-ung, -heit, -keit, -schaft: die getiren ekler

Dişil eklerin listesi en uzun listedir ve bunların çoğu kesin kuraldır. -ung: die Wohnung (ev, daire), die Zeitung (gazete), die Rechnung (fatura, hesap), die Übung (alıştırma). -heit ve -keit: die Gesundheit (sağlık), die Freiheit (özgürlük), die Möglichkeit (imkân), die Freundlichkeit (nezaket). -schaft: die Freundschaft (arkadaşlık), die Mannschaft (takım). -tion ve -sion: die Information (bilgi), die Station (durak, istasyon), die Diskussion (tartışma). -tät: die Universität, die Qualität (kalite). Kadın bildiren -in: die Freundin, die Köchin.

die Mannschaft güzel bir örnektir: içinde eril der Mann vardır, ama artikeli son ek belirler. Bunlara ek olarak -ik, -ur ve -ei çoğunlukla die getirir: die Musik, die Grammatik, die Natur, die Temperatur, die Bäckerei (fırın), die Polizei (polis). Bunlar eğilimdir; örneğin das Abitur (lise bitirme sınavı) -ur ile bittiği hâlde das alır.

Die getiren eklerle örnekler
  • Die Wohnung ist hell und ruhig.Daire aydınlık ve sakin.
  • Die Rechnung, bitte!Hesap, lütfen!
  • Die Freundschaft ist wichtig.Arkadaşlık önemlidir.
  • Die Information ist richtig.Bilgi doğru.
  • Die Musik ist zu laut.Müzik çok yüksek.

-e ile biten isimler: çoğunlukla die

Sonu -e ile biten isimlerin çoğu die alır: die Lampe (lamba), die Straße (cadde), die Schule (okul), die Tasche (çanta), die Küche (mutfak), die Katze (kedi). Bu, kesin değil güçlü bir eğilimdir ve üç tür istisnası vardır. Birincisi erkek kişiler ve erkek olarak bilinen bazı hayvanlardır; bunlarda doğal cinsiyet kazanır: der Junge (oğlan), der Kollege (iş arkadaşı), der Kunde (müşteri), der Löwe (aslan). Her -e’li hayvan eril değildir: die Katze (kedi) dişildir. İkincisi birkaç sık eril kelimedir: der Name (ad), der Käse (peynir). Üçüncüsü nötr kelimelerdir: das Auge (göz), das Ende (son), ayrıca Ge- ile başlayıp -e ile bitenler: das Gemüse (sebze), das Gebäude (bina).

-e ile biten Almanca isimler çoğunlukla die: die Lampe, die Schule; istisnalar der Junge, der Name, das Auge
-e kuralı ve üç tür istisnası
-e ile biten isimlerle örnekler
  • Die Schule beginnt um acht.Okul sekizde başlıyor.
  • Die Tasche ist schwer.Çanta ağır.
  • Der Junge spielt Fußball.Oğlan futbol oynuyor. (erkek: der)
  • Der Name ist sehr lang.Ad çok uzun. (istisna: der)
  • Das Ende vom Film ist traurig.Filmin sonu üzücü. (istisna: das)

-ee ile biten kelimeler bu kurala girmez: der Kaffee, der Tee, der Schnee eril; die Idee (fikir) ise dişil. Bunları ayrı ayrı öğren.

-chen, -lein, -um, -ment: das getiren ekler

Küçültme ekleri -chen ve -lein her zaman das getirir; asıl kelimenin artikeli ne olursa olsun: das Haus → das Häuschen (evcik), der Tisch → das Tischchen (küçük masa), das Buch → das Büchlein (küçük kitap). Küçültmede kökteki a, o, u ve au çoğu zaman Umlaut alır. das Brötchen (küçük ekmek) ve das Mädchen (kız) da bu eki taşır. Latince kökenli -um ile biten kelimeler de das’tır: das Museum, das Zentrum (merkez), das Datum (tarih), das Studium (üniversite eğitimi).

Eğilim bildiren das ekleri de var. -ment: das Dokument (belge), das Medikament (ilaç), das Apartment; istisna der Moment (an). -o: das Auto, das Kino, das Büro, das Foto, das Radio; istisna der Euro. -ma: das Thema (konu), das Klima (iklim); istisna die Firma (şirket) ve kadın bildiren die Oma (büyükanne).

Son eke göre artikel resimli örnekler: der Schmetterling, die Zeitung, das Mädchen, das Museum
Ek renkli: -ling der, -ung die, -chen ve -um das
Das getiren eklerle örnekler
  • Das Brötchen ist noch warm.Küçük ekmek hâlâ sıcak.
  • Das Museum ist montags geschlossen.Müze pazartesileri kapalı.
  • Das Medikament hilft gut.İlaç iyi geliyor.
  • Das Kino ist heute voll.Sinema bugün dolu.

Ge- ile başlayan isimler: çoğunlukla das

Bu kez ipucu kelimenin başında: Ge- ön ekiyle yapılan isimlerin çoğu das alır: das Geschenk (hediye), das Getränk (içecek), das Gesicht (yüz), das Gespräch (konuşma), das Gemüse (sebze), das Gebäude (bina). Bu bir eğilimdir; sık istisnalar die Geschichte (hikâye, tarih), der Geschmack (tat) ve die Gefahr (tehlike). die Gesundheit ise istisna sayılmaz: -heit eki ön ekten güçlüdür. der Geburtstag (doğum günü) da bileşik bir isimdir; artikelini son kelime der Tag verir.

Ge- ile başlayan isimlerle örnekler
  • Das Geschenk ist für dich.Hediye senin için.
  • Das Gemüse ist frisch.Sebze taze.
  • Das Gespräch ist kurz.Görüşme kısa.
  • Die Geschichte ist lang.Hikâye uzun. (istisna: die)

Bileşik İsimlerde Artikel: Son Kelime Belirler

Almancada iki ya da daha fazla kelime birleşerek yeni bir isim kurar. Türkçedeki “buzdolabı” ya da “ev kapısı” gibi, asıl anlamı son kelime taşır; ilk kelime onu tarif eder. Almancada son kelime anlamla birlikte artikeli de verir. İlk kelime bir isim, bir sıfat (kühl: serin) ya da bir fiil kökü (schlafen: uyumak) olabilir; artikel üzerinde hiçbir etkisi yoktur.

Almanca bileşik isimlerde artikel kuralı: die Haustür, der Kühlschrank, das Schlafzimmer, die Kaffeetasse
Bileşik isimde artikeli son kelime verir
Bileşik isimlerde artikel
  • die Küche + der Tisch → der Küchentischmutfak masası
  • der Zahn + die Bürste → die Zahnbürstediş fırçası
  • die Hand + der Schuh → der Handschuheldiven
  • die Kinder + der Garten → der Kindergartenanaokulu
  • Der Kühlschrank ist leer.Buzdolabı boş.

Kuralı Olmayan Kelimelerde Artikel Nasıl Öğrenilir?

der Tisch, die Wand, das Bett gibi kısa kelimelerde ne anlam ne ek ipucu verir. Bunları kalıcı öğrenmek için kelimeyi tek başına değil, bir paketin parçası olarak ezberle. Aşağıdaki alışkanlıklar bu işi kolaylaştırır:

  • Artikel, isim ve çoğulu birlikte yaz: der Stuhl, -¨e (sandalye), die Wand, -¨e (duvar), das Bett, -en (yatak). Çoğul ekinin başındaki ¨ işareti, kökteki sesliye Umlaut geldiğini gösterir: Stuhl → Stühle. Çoğulun nasıl yapıldığını çoğul yapma dersinde bulabilirsin.
  • Kelimeyi kısa bir cümleyle öğren: Das Bett ist bequem. (Yatak rahat.) Cümle, artikeli kelimeye bağlar ve sesli tekrar ettiğinde kulağında kalır.
  • Zamirle tekrar et: Wo ist der Stuhl? — Er ist hier. Zamirin artikele uyduğunu kişi zamirleri dersinde görebilirsin; zamiri doğru seçmek de artikeli pekiştirir.
  • Aynı yerdeki eşyaları gruplayarak öğren: mutfakta der Löffel (kaşık), die Gabel (çatal), das Messer (bıçak); üç artikeli bir sahnede birlikte hatırlarsın.
  • Yeni öğrendiğin bir eke kelime topla: -ung ekini öğrendiğinde die Wohnung, die Zeitung, die Übung gibi bildiğin kelimeleri bir listeye yaz; kural böylece kendi kelimelerinle oturur.

Artikel Kuralları ile En Sık Yapılan Hatalar

Türkçede dilbilgisel cinsiyet olmadığı için artikel seçerken kelimenin sonundaki harfe ya da anlamına bakmak mantıklı görünür. Hataların çoğu, bir kuralı sınırını bilmeden bütün kelimelere uygulamaktan doğar.

Die Junge spielt Fußball.

Der Junge spielt Fußball.

-e ile biten isimlerin çoğu die olduğu için die seçmek kolay gelir. Ama kişilerde doğal cinsiyet -e kuralından güçlüdür; Junge bir erkeği anlatır, bu yüzden der alır.

Die Mädchen ist sehr nett.

Das Mädchen ist sehr nett.

Kelime bir kızı anlattığı için die beklenir. Ama -chen küçültme eki doğal cinsiyetten de güçlüdür ve her zaman das getirir.

Das Zeitung ist von heute.

Die Zeitung ist von heute.

Eşyalar için Türkçede tek bir “o” kullanıldığından eşyaya nötr das yakıştırılabilir. Oysa -ung ekiyle yapılan isimlerin hepsi die alır.

Das Kuchen ist lecker.

Der Kuchen ist lecker.

Kuchen -chen ile bittiği için küçültme eki sanılır. Burada -chen kelimenin kendi parçasıdır, ek değildir; Kuchen eril bir kelimedir ve der alır.

Der Fenster ist offen.

Das Fenster ist offen.

-er ile biten kişi ve alet isimleri der olduğu için her -er’i der sanmak kolaydır. Bu kural yalnız fiilden -er ile yapılan isimlerde (der Fahrer, der Drucker) geçerlidir; Fenster fiilden gelmez ve das alır.

Das Haustür ist zu.

Die Haustür ist zu.

Türkçede bileşik kelimede artikel sorunu olmadığı için ilk göze çarpan kelimeye (das Haus) bakılabilir. Bileşik isimde artikeli son kelime verir: die Tür → die Haustür.

Die Name ist sehr lang.

Der Name ist sehr lang.

-e kuralı bir eğilimdir, kesin değildir. Name bu kuralın sık kullanılan istisnalarındandır ve der alır; istisnaları ayrıca öğren.

Dilbilgisel Cinsiyet ile Doğal Cinsiyet Farkı

Artikel kurallarını anlamanın anahtarı iki kavramı ayırmaktır. Doğal cinsiyet bir canlının gerçekteki cinsiyetidir. Dilbilgisel cinsiyet (Genus) ise bir kelimenin dildeki sınıfıdır ve artikelle gösterilir. İnsanlarda ikisi çoğu zaman örtüşür, eşyalarda doğal cinsiyet hiç yoktur ama dilbilgisel cinsiyet yine vardır. Aşağıdaki tabloda zamirin dilbilgisel cinsiyete, yani artikele uyduğuna da dikkat et.

Doğal cinsiyet ve artikel
KelimeDoğal cinsiyetArtikelZamir
Mann (adam)erkekderer
Frau (kadın)kadındiesie
Mädchen (kız)kadındas (-chen eki)es
Kind (çocuk)belli değildases
Person (kişi)herkes içindiesie
Mensch (insan)herkes içinderer
Löffel (kaşık)yokderer

Yani die Person bir erkek için de dişildir: Die Person heißt Lukas. Sie ist nett. (Kişinin adı Lukas. Kendisi kibar biri.) Eşyalarda da zamir artikele uyar: Der Löffel ist neu. Er ist aus Silber. (Kaşık yeni. Gümüşten yapılmış.) Artikel ile zamir ilişkisinin temelini belirli ve belirsiz artikeller dersinde, zamirlerin bütün listesini kişi zamirleri dersinde bulabilirsin.

Derinleşmek İsteyenlere

Artikeli değişince anlamı değişen kelimeler

Bazı kelimeler farklı artikelle bambaşka bir anlam taşır. der See göl, die See deniz demektir. der Band (kitap cildi), das Band (kurdele, şerit) ve die Band (müzik grubu) üç ayrı kelimedir. das Steuer direksiyon, die Steuer vergi anlamına gelir. Bu kelimeler azdır, ama artikelin anlamın bir parçası olduğunu gösterir.

Bölgeye göre farklı artikel alan kelimeler

Birkaç kelimenin artikeli bölgeye göre değişir. Standart kullanımda die Cola denir; günlük konuşmada das Cola da duyulur. die E-Mail Almanya’da dişildir, Avusturya ve İsviçre’de das E-Mail de kullanılır. Bu derste standart Almanya Almancası esas alındı. Bu farkların ayrıntısını Avusturya ve İsviçre Almancası dersinde bulacaksın.

Ekler yeni kelime de yapar

Son ekler yalnız artikeli göstermez, yeni kelime de türetir: frei → die Freiheit (özgürlük), wohnen → die Wohnung (daire), freundlich → die Freundlichkeit (nezaket), der Freund → die Freundschaft (arkadaşlık). Bir eki tanıdığında hem anlamı hem artikeli tahmin edersin. Bu türetmenin bütün ekleri isim yapım ekleri dersinde, sıfatlardan kişi ve kavram isimleri yapmak (der Deutsche, das Gute) ise sıfattan isim yapma dersinde anlatılıyor.

Çoğuldan tekil artikel çıkmaz

Çoğulda bütün isimler die alır: die Tische, die Lampen, die Bücher. Bu yüzden bir kelimeyi yalnız çoğul biçimiyle öğrendiysen tekil artikelini çoğuldan çıkaramazsın. Sözlükte tekil biçimine bak ve artikeli oradan al. Cinsiyet, çoğul ve bileşik isimlere toplu bir bakış için Almanca isimler sayfasına göz atabilirsin.

Artikel Kuralları Alıştırmaları

Birinci alıştırmada son eklere, ikincide anlam gruplarına ve istisnalara, üçüncüde bileşik isimlere ve -e ile biten kelimelere bakacaksın. Her soruda artikeli ipucuna göre bul; yanlış çıkan sorularda açıklamayı oku.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: Son ekten artikeli bul

Boşluğa der, die ya da das yaz. Cümle başında olduğu için büyük harfle başla.

  1. 1

    Zeitung ist von heute.

  2. 2

    Brötchen ist frisch.

  3. 3

    Frühling ist schön.

  4. 4

    Freundschaft ist wichtig.

  5. 5

    Museum ist heute geschlossen.

  6. 6

    Information ist richtig.

  7. 7

    Tourismus ist wichtig für die Stadt.

Cevap anahtarı
  1. Die — -ung ekiyle yapılan isimler hep die alır.
  2. Das — -chen küçültme eki her zaman das getirir.
  3. Der — -ling ekiyle yapılan isimler der alır; mevsim adları da der’dir.
  4. Die — -schaft eki her zaman die getirir.
  5. Das — Latince kökenli -um ile biten kelimeler das alır.
  6. Die — -tion ile biten isimler die alır.
  7. Der — -ismus ekiyle biten isimler der alır.
Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 2: Anlam grupları ve istisnalar

Doğru artikeli seç. Kelimenin hangi gruba girdiğini ve istisna olup olmadığını düşün.

  1. 1

    ___ Montag ist sehr lang.

  2. 2

    ___ Nacht ist kalt.

  3. 3

    ___ Essen ist fertig.

  4. 4

    ___ Banane ist gelb.

  5. 5

    ___ Apfel ist rot.

  6. 6

    ___ Lehrerin kommt aus Köln.

  7. 7

    ___ Mädchen heißt Elif.

Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 3: Bileşik isimler ve -e ile bitenler

Boşluğa der, die ya da das yaz. Bileşik isim satırlarında küçük harf, cümle başında büyük harf kullan.

  1. 1

    das Haus + die Tür → Haustür

  2. 2

    die Küche + der Tisch → Küchentisch

  3. 3

    schlafen + das Zimmer → Schlafzimmer

  4. 4

    der Kaffee + die Tasse → Kaffeetasse

  5. 5

    Schule beginnt um acht.

  6. 6

    Junge heißt Jonas.

  7. 7

    Auge tut weh.

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

A1 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Artikel Kuralları Konu Özeti

  • Artikel her kelimede kuraldan çıkmaz; ama anlam ve son ek çoğu zaman güçlü bir ipucu verir.
  • Kesin ekler: -ling, -ismus → der; -ung, -heit, -keit, -schaft, -tion, -tät ve kadın bildiren -in → die; -chen, -lein → das.
  • Güçlü eğilimler: -e ile biten isimlerin çoğu die (istisna der Junge, der Name, das Auge); -um, -ment, -o ve Ge- çoğunlukla das.
  • Anlam grupları: erkekler, günler, aylar, mevsimler, yönler ve yağış der; kadınlar, rakamlar ve meyvelerin çoğu die; isim olarak kullanılan mastar, renk ve dil adları das.
  • Kurallar çakışırsa: küçültme eki doğal cinsiyetten, doğal cinsiyet -e kuralından, son ek ön ekten güçlüdür.
  • Bileşik isimde artikeli son kelime verir: die Haustür, der Kühlschrank, das Schlafzimmer.
  • Kuralı olmayan kelimeyi artikeli ve çoğuluyla birlikte öğren: der Stuhl, -¨e.

Artikel Kuralları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Der, die, das nasıl bilinir?

Önce kelimenin anlam grubuna (erkek kişi, gün, ay, mevsim gibi), sonra son ekine (-ung, -heit, -chen gibi) bakılır; bileşik isimde son kelimenin artikeli alınır. Bu ipuçlarının hiçbiri yoksa artikel kelimeyle birlikte ezberlenir.

Der, die, das kuralları kesin mi?

Bir kısmı kesindir: -ung, -heit, -keit, -schaft ile yapılan isimler die, -chen ve -lein ile yapılan küçültmeler das alır. -e ile biten isimlerin die olması gibi kurallar ise eğilimdir ve istisnaları vardır.

-e ile biten kelimeler hep die mi?

Hayır, çoğu die’dir ama hepsi değil. Erkek kişiler ve bazı erkek hayvanlar (der Junge, der Kollege, der Löwe), birkaç eril kelime (der Name, der Käse) ve bazı nötr kelimeler (das Auge, das Ende, das Gemüse) istisnadır.

-er ile biten kelimeler der mi alır?

Fiilden -er ile yapılan kişi ve alet isimleri der alır: der Lehrer, der Fahrer, der Drucker. Ama -er’in ek olmadığı kelimeler farklı olabilir: die Mutter, die Butter, das Fenster, das Zimmer.

Das Mädchen neden das?

Çünkü Mädchen küçültme eki -chen taşır ve küçültme ekli isimler, anlattıkları kişinin cinsiyeti ne olursa olsun, her zaman das alır.

Günler, aylar ve mevsimler hangi artikeli alır?

Hepsi der alır: der Montag, der Mai, der Sommer. Günün bölümleri de çoğunlukla der’dir (der Morgen, der Abend); istisna die Nacht. Rakamlar ise isim olarak kullanıldığında die alır: die Eins, die Sieben. Sayıların kendisini Almanca sayılar dersinde bulabilirsin.

Bileşik isimlerde hangi artikel kullanılır?

Son kelimenin artikeli: das Haus + die Tür → die Haustür, die Küche + der Tisch → der Küchentisch. Kuralın çok az istisnası vardır; en bilineni der Mittwoch.

Artikel kurallarını öğrenmek yeterli mi?

Hayır. Kurallar tahmin etmeyi ve hatırlamayı kolaylaştırır, ama der Tisch, die Wand, das Bett gibi kısa ve eksiz kelimelerde ipucu yoktur. Her ismi artikeli ve çoğuluyla birlikte öğrenmek yine gereklidir.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.