Almanca Okunuş Kuralları: ei, ie, eu, sch, ch, z, v, w Nasıl Okunur? Telaffuz Konu Anlatımı ve Alıştırmalar
Almanca büyük ölçüde yazıldığı gibi okunur, ama bazı harf birleşimleri tek bir ses verir ve bazı harfler Türkçeden farklı okunur: ei yaklaşık “ay”, ie uzun “i”, eu “oy”, sch “ş”, z “ts”, v çoğunlukla “f”, w “v” sesi verir. Örnek: der Wein (şarap), die Zeit (zaman).
ei = ay · ie = uzun i · eu = oy · sch = ş · z = ts · v = f · w = v
Bu derste öğreneceklerin
- 1Almanca Okunuş Kuralları Nedir? Yazı ile Ses Arasındaki Bağ
- 2Almanca Ünlü Birleşimleri: ei, ie, eu, äu ve au Nasıl Okunur?
- 3Almanca Ünsüz Birleşimleri: sch, sp, st, ch, pf, qu, ng
- 4Türkçeden Farklı Okunan Harfler: z, v, w, s, j, h ve r
- 5Almancada Uzun ve Kısa Ünlü Nasıl Anlaşılır?
- 6Almancada Vurgu ve Kelime Sonundaki Sesler
- 7Almanca Okunuş Kuralları Ne Zaman İşine Yarar?
- 8Almanca Okunuşta Sık Yapılan Hatalar
- 9Harfin Adı ile Kelimedeki Okunuşu Farkı
- 10Derinleşmek İsteyenlere
- 11Almanca Okunuş Kuralları Alıştırmaları
- 12Almanca Okunuş Kuralları Konu Özeti
- 13Almanca Okunuş Kuralları Hakkında Sık Sorulan Sorular
Almanca Okunuş Kuralları Nedir? Yazı ile Ses Arasındaki Bağ
Okunuş kuralları, Almancada hangi harfin ya da harf grubunun hangi sesi verdiğini anlatan kurallardır. Almanca bu konuda İngilizceden çok daha düzenlidir: kuralları bir kez öğrendiğinde yeni bir kelimeyi ilk kez görsen bile büyük olasılıkla doğru okursun. Türkçeyle de ortak yanı çoktur; ö ve ü gibi Türkçede bulunan sesler Almancada da vardır ve kelimenin sonundaki -e okunur, İngilizcedeki gibi yutulmaz.
Farkı yaratan üç şey var. Birincisi, Almancada bazı sesler iki ya da üç harfle yazılır: Türkçedeki “ş” sesi sch, uzun “i” sesi ie ile gösterilir. İkincisi, bazı harfler Türkçedeki sesten farklı okunur: z harfi “ts”, w harfi “v” sesi verir. Üçüncüsü, Almancada uzun ve kısa ünlü ayrımı vardır ve bu ayrım kelimenin anlamını değiştirebilir. Harflerin tek tek adlarını ve Umlaut’ları alfabe dersinde gördün; bu ders harflerin kelime içinde nasıl birleştiğini anlatıyor. Örneklerdeki isimleri her zaman artikeliyle (der, die, das) göreceksin; artikelin ne olduğunu artikeller dersinde öğrenebilirsin.
| Yazılış | Ses (yaklaşık) | Örnek |
|---|---|---|
| ei, ai | “ay” | mein, drei, der Mai |
| ie | uzun “i” | die Liebe, vier |
| eu, äu | “oy” | heute, die Häuser |
| au | a ile u kaynaşır | das Haus, auch |
| sch | “ş” | die Schule, der Tisch |
| sp-, st- (başta) | “şp”, “şt” | der Sport, die Stadt |
| ch | iki ses: ince ve kalın | ich, das Buch |
| z, tz | “ts” | die Zeit, die Katze |
| v | çoğunlukla “f” | der Vater, vier |
| w | “v” | das Wasser, wo |
| s + ünlü | “z” | die Sonne, sieben |
| ß, ss | “s” | die Straße, das Wasser |
| j | “y” | ja, das Jahr |
Almanca Ünlü Birleşimleri: ei, ie, eu, äu ve au Nasıl Okunur?
Almancada iki ünlü yan yana geldiğinde çoğu zaman ayrı ayrı değil, tek bir ses olarak okunur. Bu birleşimlerin bir kısmı iki sesin kayarak birleştiği seslerdir (ei, eu, au), biri ise yalnızca uzun bir ünlüdür (ie). En çok karıştırılan çift ei ile ie olduğu için önce onlara bakalım.

ei ve ai: “ay” sesi
ei yazılan yerde Türkçedeki “ay” kelimesine yakın bir ses çıkar; e harfi duyulmaz. Aynı ses daha az kelimede ai ile de yazılır: der Mai (mayıs). mein, dein, sein gibi sık kelimelerde ve eins, zwei, drei sayılarında bu sesi sürekli duyarsın. Kelimenin içinde de, sonunda da okunuş aynıdır.
- Mein Name ist Can.Adım Can.
- Ich habe zwei Brüder.İki erkek kardeşim var.
- Die Arbeit beginnt um acht.İş sekizde başlıyor.
- Im Mai ist es warm.Mayısta hava sıcak.
ie: uzun i sesi
ie yazılan yerde e okunmaz; yalnızca uzun bir “i” duyulur. Türkçede “i” sesini biraz uzatarak söylediğini düşün. Bu kural vier (dört), sieben (yedi), wie (nasıl) gibi çok sık kelimelerde geçer. Bir istisnayı bil: die Familie (aile), die Ferien (tatil), Italien (İtalya) gibi başka dillerden gelen bazı kelimelerde i ile e ayrı hecelerde okunur.
- Wie geht es dir?Nasılsın?
- Lena ist vier Jahre alt.Lena dört yaşında.
- Ich liebe Musik.Müziği çok severim.
- Wir spielen im Park.Parkta oynuyoruz.
eu ve äu: “oy” sesi
eu ve äu aynı sesi verir: Türkçedeki “oy” kelimesine yakın bir ses. äu çoğunlukla au içeren bir kelimeden türeyen biçimlerde görülür; örneğin çoğulda: das Haus → die Häuser, der Baum → die Bäume. Bu Umlaut’lu çoğulları çoğul yapma dersinde ayrıntılı göreceksin. Burada önemli olan, iki yazılışın aynı okunduğudur.
- Heute ist Montag.Bugün pazartesi.
- Das kostet zehn Euro.Bu on avro.
- Elif lernt Deutsch.Elif Almanca öğreniyor.
- Die Häuser sind alt.Evler eski.
au: a ile u kaynaşır
au birleşiminde ses a’dan başlar ve dudaklar yuvarlanarak u’ya kayar; iki ses arasında duraklama olmaz. Türkçede “av” derken çıkan sese benzer, ama sonda v’nin sürtünmesi yoktur. Bu ses Türkçe konuşanlar için zor değildir; yalnızca a ile u’yu iki ayrı hece gibi “a-u” diye okumamaya dikkat et.
- Das Haus ist groß.Ev büyük.
- Meine Frau heißt Ayşe.Eşimin adı Ayşe.
- Ich komme auch.Ben de geliyorum.
- Wir kaufen Brot.Ekmek alıyoruz.
Almanca Ünsüz Birleşimleri: sch, sp, st, ch, pf, qu, ng
Ünsüzlerde de Almanca bazı sesleri birden çok harfle yazar. Kimi birleşim Türkçede tek harfle yazılan bir sesi verir (sch = ş), kimi Türkçede hiç olmayan bir sestir (ch), kimi de iki sesin arka arkaya hızlıca söylenmesidir (pf, qu). Aşağıda her birini kuralı ve örnekleriyle görüyorsun.
sch: “ş” sesi
sch üç harfle yazılır ama tek bir ses verir: Türkçedeki ş. Kelimenin başında, ortasında ya da sonunda olması fark etmez. Türkçe bir kelimeyi Almanca harflerle yazman gerektiğinde de ş sesi için sch kullanılır. Almancada tek başına “ş” harfi yoktur; bu yüzden ş sesini taşıyan Almanca kelimelerin çoğunda bu üçlüyü görürsün. Önüne bir t gelirse tsch yazılır ve Türkçedeki “ç” sesi çıkar: Deutsch (Almanca), tschüss (hoşça kal), der Tscheche (Çek erkeği).
- Die Schule beginnt um acht.Okul sekizde başlıyor.
- Das Buch liegt auf dem Tisch.Kitap masanın üstünde.
- Das Wetter ist schön.Hava güzel.
- Die Tasche ist schwer.Çanta ağır.
sp ve st: kelime başında “şp” ve “şt”
sp ve st kelimenin ya da kelime kökünün başındaysa s harfi “ş” gibi okunur: “şp”, “şt”. Kök başı demek, ön ek ya da bileşik kelime içinde yeni bir kelimenin başladığı yer demektir: verstehen (anlamak) kelimesinde ver- ön ekinden sonra stehen başlar ve “şt” okunur. Kelimenin ortasında ya da sonunda ise s normal okunur: das Fenster (pencere), ist (-dir), die Wespe (eşek arısı).
- Ich mache gern Sport.Spor yapmayı severim.
- Wir sprechen Türkisch.Türkçe konuşuyoruz.
- Die Stadt ist sehr groß.Şehir çok büyük.
- Ich verstehe das nicht.Bunu anlamıyorum.
- Das Fenster ist offen.Pencere açık. (st burada normal okunur)
ch: iki farklı ses
ch Almancanın Türkçede tam karşılığı olmayan sesidir ve iki biçimi vardır. Hangisinin okunacağını önündeki ses belirler: ince ünlülerden sonra ince bir ses (ich-Laut), kalın ünlülerden sonra gırtlaktan gelen kalın bir ses (ach-Laut) çıkar. Ayrıca chs birleşiminin ve başta gelen Ch’nin kendi kuralları vardır.

ich-Laut: ince ch
e, i, ä, ö, ü ile ei, eu, äu seslerinden sonra ve l, n, r ünsüzlerinden sonra gelen ch incedir. Bu sesi bulmak için Türkçede “hiç” ya da “hile” derken baştaki h’yi düşün; dilin ortasını damağa biraz daha yaklaştırıp havayı ince bir ıslık gibi geçirirsen ich-Laut’a yaklaşırsın. “ş” ya da “k” değildir. Küçültme eki -chen her zaman bu ince sesle okunur. Kelime sonundaki -ig de standart Almancada aynı ince sesle biter: zwanzig (yirmi), richtig (doğru).
- Ich bin müde.Yorgunum.
- Die Küche ist klein.Mutfak küçük.
- Ich trinke Milch.Süt içiyorum.
- Das Mädchen heißt Lena.Kızın adı Lena.
ach-Laut: kalın ch
a, o, u ve au seslerinden sonra gelen ch kalındır ve gırtlağın arkasından, hafif hırıltılı çıkar. Türkçede “ah” ya da “kahve” derken çıkan h sesini daha sert ve daha arkadan söylediğini düşün. k gibi okunursa das Buch (kitap) yanlışlıkla “Buk” gibi duyulur; dilin arkası damağa değmemeli, hava sürtünerek geçmeli.
- Das Buch ist neu.Kitap yeni.
- Gute Nacht!İyi geceler!
- Mein Vater kocht gern.Babam yemek yapmayı sever.
- Ich lerne auch Deutsch.Ben de Almanca öğreniyorum.
chs ve Ch-: ks, ş ve k
Kelime içinde ya da sonunda chs yan yana geldiğinde çoğu zaman “ks” okunur: sechs (altı), der Fuchs (tilki), wachsen (büyümek). Kelimenin başındaki Ch ise genellikle başka dillerden gelen kelimelerde görülür ve kelimeye göre değişir: Fransızcadan gelenlerde “ş” (der Chef, patron), Yunancadan gelenlerin çoğunda “k” (der Chor, koro) okunur. Bu kelimeleri tek tek öğrenmek gerekir.
- Das Kind ist sechs Jahre alt.Çocuk altı yaşında.
- Der Fuchs ist im Wald.Tilki ormanda.
- Der Chef ist heute nicht da.Patron bugün yok. (Ch = ş)
- Lena singt im Chor.Lena koroda şarkı söylüyor. (Ch = k)
pf ve qu: iki ses birlikte
pf birleşiminde p ve f arka arkaya, neredeyse tek ses gibi söylenir: dudaklar p için kapanır ve hemen f’ye açılır. Türkçe konuşanlar bunu çoğu zaman yalnız “f” diye söyler; p’yi duyurmaya çalış. qu ise her zaman “kv” okunur; Almancada q harfi neredeyse her zaman u ile birlikte gelir: bequem (rahat), die Quittung (fiş, makbuz).
- Ich esse einen Apfel.Bir elma yiyorum.
- Das Pferd ist schön.At güzel.
- Der Stuhl ist bequem.Sandalye rahat.
- Brauchen Sie eine Quittung?Fiş ister misiniz?
ng ve nk: genizden gelen n
ng iki harfle yazılır ama tek bir genizden gelen ses verir; arkasından ayrı bir g okunmaz. lang (uzun) kelimesini “lang-g” diye değil, sesi genizde bitirerek söyle. Kelimenin ortasında da g duyulmaz: singen (şarkı söylemek), der Finger (parmak). nk’de ise aynı genizden n sesinin ardından k okunur; bu ses Türkçedeki “renk” kelimesinin sonuna çok benzer.
- Ich lese die Zeitung.Gazeteyi okuyorum.
- Der Film ist sehr lang.Film çok uzun.
- Danke schön!Çok teşekkürler!
- Wir trinken Tee.Çay içiyoruz.
Türkçeden Farklı Okunan Harfler: z, v, w, s, j, h ve r
Bazı Almanca harfler Türkçede de vardır ama başka bir ses verir. Bunlar sık hata yapılan harflerdir, çünkü göz harfi tanır ve ağız Türkçedeki sesi söyler. Aşağıdaki harfleri tek tek, örnek cümleleriyle çalış.

z ve tz: “ts” sesi
Almancada z harfi Türkçedeki z gibi değil, “ts” gibi okunur: önce kısa bir t, hemen arkasından s. Kısa bir ünlüden sonra aynı ses tz ile yazılır: die Katze (kedi), jetzt (şimdi). Ayrıca -tion ekindeki t de “ts” okunur: die Information (bilgi). Sayılardan zwei, zehn, zwanzig bu sesle başlar; sayıların okunuşunu sayılar dersinde ayrıca çalışabilirsin.
- Ich habe keine Zeit.Vaktim yok.
- Der Zug kommt um zehn.Tren onda geliyor.
- Die Katze schläft.Kedi uyuyor.
- Ich komme jetzt.Şimdi geliyorum.
v: çoğunlukla “f” sesi
Almanca kökenli kelimelerde v harfi “f” gibi okunur: der Vater (baba), viel (çok), vier (dört), von (-den). ver- ve vor- ön eklerinde de f duyulur: vergessen (unutmak). Başka dillerden gelen kelimelerin çoğunda ise v, Türkçedeki gibi “v” okunur: die Vase (vazo), das Klavier (piyano), das Video, der November (kasım). Yeni bir kelimede emin değilsen dinleyerek kontrol et.
- Mein Vater arbeitet viel.Babam çok çalışıyor. (v = f)
- Ich habe vier Kinder.Dört çocuğum var. (v = f)
- Ich vergesse oft die Wörter.Kelimeleri sık sık unutuyorum. (v = f)
- Im November ist es kalt.Kasımda hava soğuk. (v = v)
w: “v” sesi
Almancada w harfi Türkçedeki “v” sesini verir; İngilizcedeki gibi dudaklar yuvarlanıp “u” sesine kaymaz. Bu yüzden v’nin “f” okunduğu yerde v sesini taşıyan harf w’dir. Soru kelimelerinin çoğu bu harfle başlar: wer (kim), was (ne), wo (nerede), wann (ne zaman), wie (nasıl). Hepsini “v” ile söyle.
- Wo wohnst du?Nerede oturuyorsun?
- Ich trinke Wasser.Su içiyorum.
- Die Woche hat sieben Tage.Haftada yedi gün var.
- Wie heißt du?Adın ne?
s: ünlüden önce “z” sesi
s harfi bir ünlüden önce geldiğinde, yani hecenin başında, Türkçedeki “z” sesine yakın okunur: die Sonne (güneş), sieben (yedi), lesen (okumak). Kelimenin sonunda ve bir ünsüzden önce ise “s” okunur: das Haus, das Fenster. ss ve ß her zaman “s”dir. Almanya’nın güneyinde ve Avusturya’da kelime başındaki s de çoğu zaman “s” gibi okunur; bunu Avusturya ve İsviçre Almancası dersinde bulabilirsin.
- Die Sonne scheint.Güneş parlıyor. (s = z)
- Ich lese ein Buch.Bir kitap okuyorum. (s = z)
- Das Haus ist alt.Ev eski. (s = s)
- Die Straße ist lang.Cadde uzun. (ß = s)
j ve h: “y” sesi ve sessiz h
j harfi Almancada Türkçedeki “y” sesini verir: ja (evet), das Jahr (yıl), jung (genç). İngilizceden gelen der Job (iş) gibi birkaç kelime istisnadır. h ise kelimenin ya da hecenin başında Türkçedeki gibi okunur, ama bir ünlüden sonra geldiğinde okunmaz; yalnızca önündeki ünlünün uzun olduğunu gösterir: gehen (gitmek), die Uhr (saat), sehr (çok).
- Ja, das stimmt.Evet, doğru.
- Das Jahr hat zwölf Monate.Yılda on iki ay var.
- Heute gehe ich nach Hause.Bugün eve gidiyorum. (h okunur)
- Wie spät ist es? — Zehn Uhr.Saat kaç? — On. (h okunmaz)
r ve -er: gırtlaktan r
Standart Almancada r çoğunlukla dil ucuyla değil, dilin arkası ile küçük dil arasında, gırtlağa yakın bir yerde çıkar; gargara yaparken çıkan sese benzer. Güney Almanya ve Avusturya’da dil ucu r’si de duyulur ve anlaşılır. Kelime sonundaki -er ise r’siz, kısa bir “a”ya yakın okunur: der Lehrer (öğretmen), aber (ama). Uzun bir ünlüden sonra gelen r de çoğu zaman belli belirsiz duyulur: mir (bana), die Tür (kapı).
- Das Rad ist rot.Bisiklet kırmızı.
- Mein Vater ist Lehrer.Babam öğretmen.
- Die Mutter kauft Wasser.Anne su alıyor.
- Das ist gut, aber teuer.Bu iyi ama pahalı.
Almancada Uzun ve Kısa Ünlü Nasıl Anlaşılır?
Türkçede ünlüler genellikle aynı uzunlukta okunur. Almancada ise her ünlünün uzun ve kısa biçimi vardır ve bu fark anlamı değiştirebilir: der Ofen (fırın) uzun o ile, offen (açık) kısa o ile okunur. Neyse ki yazılış çoğu zaman ipucu verir: ünlünün arkasına bakarsın. Aşağıda uzun ünlünün, kısa ünlünün ve ß ile ss seçiminin kurallarını görüyorsun.

Uzun ünlü: çift ünlü, h ve tek ünsüz
Bir ünlü şu durumlarda uzun okunur: aynı ünlü iki kez yazılmışsa (aa, ee, oo), arkasından okunmayan bir h geliyorsa, i yerine ie yazılmışsa ya da ünlünün arkasında tek bir ünsüz varsa. Son kural en sık karşılaştığın kuraldır: der Name, gut, das Brot, lesen. Ama das, was, es, mit, in, an gibi çok sık kullanılan kısa kelimeler tek ünsüzle bittiği hâlde kısa okunur.
- Çift ünlü: das Haar (saç), der Tee (çay), das Boot (tekne). Almancada uu ve ii yazılmaz.
- Ünlü + h: die Bahn (tren), fahren (gitmek, araçla), der Sohn (oğul), die Uhr (saat).
- ie: die Liebe (sevgi), die Miete (kira), spielen (oynamak).
- Ünlü + tek ünsüz: der Name (ad), der Tag (gün), gut (iyi), die Hose (pantolon).
Kısa ünlü: çift ünsüz ve ünsüz grubu
Ünlünün arkasında çift ünsüz (tt, mm, nn, ss, ll), ck ya da tz varsa ünlü kısadır. ck aslında çift k, tz de çift z yerine yazılır: der Zucker (şeker), die Katze (kedi). Arkasında iki ya da daha çok farklı ünsüz varsa ünlü de çoğunlukla kısadır: das Kind, die Hand, die Nacht. Bu son kuralın istisnaları vardır; der Mond (ay), das Obst (meyve), der Arzt (doktor) uzun ünlüyle okunur.
- der Ofen – offenfırın (uzun o) – açık (kısa o)
- die Miete – die Mittekira (uzun i) – orta (kısa i)
- das Beet – das Bettçiçek tarhı (uzun e) – yatak (kısa e)
- die Hüte – die Hütteşapkalar (uzun ü) – kulübe (kısa ü)
ß mi ss mi: ünlünün uzunluğuna bak
ß ile ss aynı “s” sesini verir; aralarındaki fark önceki ünlüdedir. Uzun bir ünlüden ya da ei, au, eu gibi bir birleşimden sonra ß yazılır: die Straße (cadde), groß (büyük), heißen (adı olmak). Kısa bir ünlüden sonra ss yazılır: das Wasser (su), essen (yemek yemek), dass (-dığı, ki). Bu yüzden yazılışa bakarak okunuşu, okunuşa bakarak yazılışı tahmin edebilirsin. ß ile ilgili bütün yazım ayrıntılarını yazım kuralları dersinde bulabilirsin.
- Ich heiße Mehmet.Adım Mehmet. (ei + ß)
- Mein Fuß tut weh.Ayağım ağrıyor. (uzun u + ß)
- Wir essen um sieben.Yedide yemek yiyoruz. (kısa e + ss)
- Die Klasse ist klein.Sınıf küçük. (kısa a + ss)
Almancada Vurgu ve Kelime Sonundaki Sesler
Harfleri doğru okumak kadar, kelimenin hangi hecesine bastırdığın ve kelimenin sonunu nasıl bitirdiğin de önemlidir. Bu bölümde üç kural var: vurgunun yeri, sondaki b, d, g’nin sertleşmesi ve sondaki -e, -er, -en hecelerinin okunuşu.
Vurgu: çoğunlukla ilk hecede
Türkçede vurgu çoğu kelimede son hecededir (kitAP, öğretMEN). Almanca kökenli kelimelerde ise vurgu çoğunlukla ilk hecededir: der VAter, die MUTter, die ARbeit, das FENster. Bu kuralın dört önemli istisnası var. be-, ge-, er-, ver-, ent- gibi ön ekler vurgu almaz; vurgu kökün kendisine düşer: beZAHlen (ödemek), verSTEhen (anlamak). -ieren ile biten fiillerde vurgu ie üzerindedir: studIEren, telefonIEren. Başka dillerden gelen birçok kelimede de vurgu sondadır: das HoTEL, die MuSIK, die UniversiTÄT. an-, auf-, ein- gibi ayrılabilen ön ekler ise vurguyu kendisi alır: ANkommen, AUFstehen. Bu ön ekleri ayrılabilen fiiller ve ayrılamayan fiiller derslerinde ayrıntılı göreceksin.
- der Vater, die Mutter, die Arbeitbaba, anne, iş (ilk hece)
- bezahlen, verstehenödemek, anlamak (ön ek vurgusuz)
- studieren, telefonierenüniversitede okumak, telefonla konuşmak
- ankommen, aufstehenvarmak, kalkmak (ayrılabilen ön ek vurgulu)
Sondaki b, d, g: p, t, k gibi
Kelimenin ya da hecenin sonundaki b, d, g sertleşir ve p, t, k gibi okunur. Türkçede de benzer bir kural var: “kitabı” derken b, “kitap” derken p söyleriz. Fark şu: Türkçe bu değişimi yazıya da geçirir, Almanca geçirmez. der Tag (gün) “k” ile biter, ama çoğulu die Tage’de g yeniden g olarak duyulur. Aynı şekilde der Hund (köpek) “t” ile biter, die Hunde’de d duyulur. Tek istisna -ig sonudur: orada g, yukarıda gördüğün ince ch gibi okunur (zwanzig, richtig).
- der Tag – die Tagegün (k gibi) – günler (g)
- der Hund – die Hundeköpek (t gibi) – köpekler (d)
- Das Auto ist gelb.Araba sarı. (b = p gibi)
- Das Kind spielt.Çocuk oynuyor. (d = t gibi)
Sondaki -e, -er ve -en
Kelime sonundaki -e her zaman okunur, ama vurgusuz ve kısa bir sestir; Türkçedeki “e” ile “ı” arasında, ağız gevşek söylenir: die Lampe, heute, danke. İngilizcedeki gibi yutulmaz; der Name “neym” değildir. -er yukarıda gördüğün gibi kısa bir “a”ya yakındır. -en ekinde ise e çoğu zaman çok zayıf duyulur, neredeyse yalnızca n kalır: machen, gehen. Bu ekleri fiil çekimi sırasında sürekli kullanacaksın; fiil çekimi dersinde göreceğin fiillerin çoğu mastarda -en ile biter.
- Die Lampe ist neu.Lamba yeni. (-e okunur)
- Danke, gut!Teşekkürler, iyiyim!
- Die Kinder spielen.Çocuklar oynuyor. (-er = a gibi)
- Wir machen Pause.Mola veriyoruz. (-en zayıf)
Almanca Okunuş Kuralları Ne Zaman İşine Yarar?
Okunuş kuralları yalnız konuşurken değil, Almanya’daki gündelik hayatın birçok anında işine yarar. Aşağıdaki kartlar bu kuralları en çok kullanacağın durumları özetliyor; her kartta hangi kuralın devreye girdiğini görebilirsin.
1Tabela, durak ve sokak adlarını okurken
Otobüste, trende ve sokakta gördüğün adlar yeni kelimelerle doludur. sch, st, ß ve ei kurallarını bilirsen anonsu da, tabelayı da tanırsın.
- Nächster Halt: Hauptbahnhof.Sonraki durak: Merkez Garı.
- AusgangÇıkış (au)
- Ich wohne in der Schulstraße.Schulstraße’de oturuyorum. (sch, st, ß)
2Kendini tanıtırken ve sayı söylerken
Yaşını, adresini ve telefon numaranı söylerken z, ei, ie ve v kuralları art arda gelir.
- Ich bin zweiundzwanzig Jahre alt.Yirmi iki yaşındayım. (z = ts, ei)
- Meine Hausnummer ist vier.Kapı numaram dört. (v = f, ie)
- Ich heiße Can und komme aus der Türkei.Adım Can, Türkiye’denim. (ei, ß)
3Türkçe sesi Almanca yazıda bulurken
Türkçedeki bazı seslerin Almancada başka harflerle yazıldığını bilmek, hem okurken hem yazarken işine yarar: ş = sch, ç = tsch, y = j, Türkçe z sesi ünlüden önce s.
- die Schuleokul (ş = sch)
- Deutsch, tschüssAlmanca, hoşça kal (ç = tsch)
- ja, jungevet, genç (y = j)
- sieben, die Sonneyedi, güneş (z sesi = s)
4Yeni bir kelimeyi ilk kez görünce
Kuralları bilirsen bilmediğin bir kelimeyi de büyük olasılıkla doğru okursun. Emin değilsen sormak için kalıplar da var.
- Wie spricht man das aus?Bu nasıl telaffuz ediliyor?
- Können Sie das bitte buchstabieren?Bunu lütfen harf harf söyler misiniz?
- die Wohnung, die Zeitungdaire, gazete (ng, z, ei)
5Birbirine benzeyen kelimeleri ayırırken
ei ile ie ya da uzun ile kısa ünlü karışırsa kelime değişir. Restoranda, kirada, randevuda bu fark önemlidir.
- Ich trinke Wein.Şarap içiyorum. (ei)
- Ich fahre nach Wien.Viyana’ya gidiyorum. (ie)
- Die Miete ist hoch.Kira yüksek. (uzun i)
- Die Tür ist offen.Kapı açık. (kısa o)
Almanca Okunuşta Sık Yapılan Hatalar
Okunuş hataları çoğu zaman iki yerden gelir: Türkçede harflerin tek bir sesi olduğu için Almanca harfi Türkçedeki sesiyle okumak ve İngilizce bilenlerde İngilizce okunuşu Almancaya taşımak. Aşağıda yanlış okunuşu, doğru okunuşu ve hatanın nedenini görebilirsin.
die Zeit kelimesindeki z’yi Türkçe z gibi okumak
die Zeit: z = “ts” (zehn, der Zug, die Zeitung)
Türkçede z harfi hep “z” sesini verir. Almancada z her zaman “ts” okunur; Türkçedeki z sesine yakın ses ise ünlüden önceki s harfidir: sieben.
der Wein ile Wien’i aynı okumak
der Wein: ei = “ay” · Wien: ie = uzun “i”
Türkçede yan yana iki ünlü ayrı ayrı okunur. Almancada ei “ay”, ie uzun “i” sesidir; ikisini karıştırınca şarap Viyana olur.
der Vater kelimesindeki v’yi Türkçe v gibi okumak
der Vater: v = “f” (vier, viel, von)
Türkçede ve İngilizcede v hep “v” sesidir. Almanca kökenli kelimelerde v “f” okunur; “v” sesi için Almanca w harfini kullanır.
das Wasser kelimesindeki w’yi İngilizce w gibi okumak
das Wasser: w = “v” (wo, wie, die Woche)
İngilizcede w dudakları yuvarlayan “u”ya yakın bir sestir (water). Almancada w Türkçedeki v gibi, üst dişler alt dudağa değerek okunur.
der Sport ve die Stadt’ı yazıldığı gibi “sp”, “st” okumak
der Sport: “şp” · die Stadt: “şt”
Türkçede ve İngilizcede s hep “s”dir. Almancada kelime ya da kök başındaki sp ve st’de s, “ş” okunur; yalnız kelimenin ortasında ve sonunda “s” kalır: das Fenster.
heute kelimesini “he-u-te” diye okumak
heute: eu = “oy”
Türkçede e ile u yan yana gelse iki ayrı ses olarak okunur. Almancada eu ve äu tek bir “oy” sesidir: Deutsch, die Häuser.
der Name kelimesinin sonundaki e’yi yutmak
der Name: sondaki -e okunur (die Lampe, danke)
İngilizcede name kelimesinin sonundaki e okunmaz. Almancada sondaki -e kısa ve vurgusuz da olsa her zaman duyulur; Türkçedeki gibi okunması gerekir.
gehen ve die Uhr kelimelerindeki h’yi okumak
gehen, die Uhr: ünlüden sonraki h okunmaz
Türkçede h yazılan her yerde okunur. Almancada ünlüden sonra gelen h sessizdir ve yalnızca önündeki ünlünün uzun olduğunu gösterir.
Harfin Adı ile Kelimedeki Okunuşu Farkı
Bir harfin alfabedeki adı ile kelime içinde verdiği ses her zaman aynı değildir. Adını, kelimeyi harf harf söylerken (heceleme) kullanırsın; sesi ise kelimeyi okurken. Bu fark özellikle v, w, z, j ve h’de karışıklık yaratır. Harf adlarının hepsini alfabe dersinde bulabilirsin; aşağıdaki tablo yalnız Türkçe konuşanları en çok şaşırtan harfleri gösteriyor.
| Harf | Almanca adı | Kelimedeki ses (yaklaşık) | Örnek |
|---|---|---|---|
| v | Vau | çoğunlukla “f” | der Vater |
| w | We | “v” | das Wasser |
| z | Zett | “ts” | die Zeit |
| j | Jot | “y” | das Jahr |
| h | Ha | başta “h”, ünlüden sonra sessiz | das Haus, die Uhr |
| s | Es | ünlüden önce “z”, sonda “s” | die Sonne, das Haus |
| ß | Eszett | “s” | die Straße |
Adını ya da adresini telefonda harf harf söylemen gerektiğinde harf adlarını kullanırsın: Vau dediğin harf, der Vater kelimesinde “f” sesi verir. kişi zamirleri dersindeki ich, sie, wir gibi kelimeler de bu dersteki ch, ie ve w kurallarını içerir.
Derinleşmek İsteyenlere
Ünlüyle başlayan kelimeler birbirine bağlanmaz
Türkçede ve Fransızcada önceki kelimenin son ünsüzü sonraki kelimenin ilk ünlüsüne bağlanabilir. Standart Almancada ünlüyle başlayan bir kelimenin ya da kökün önünde çok kısa bir kesilme olur (Knacklaut): ein Apfel “ei-napfel” gibi değil, iki ayrı kelime olarak okunur. Aynı kesilme be|antworten (cevaplamak) gibi kelimelerde ön ek ile kök arasında da duyulur.
Yan yana gelen ama birleşmeyen harfler
Okunuş kuralları kelimenin parçalarına göre işler. İki parça birleşince yan yana gelen harfler bir birleşim gibi görünse de ayrı okunur. das Häuschen (küçük ev) Häus + chen’dir; burada “sch” değil, s ve ince ch okunur. das Museum (müze) kelimesinde e ile u ayrı hecededir: “oy” değil, mu-ze-um.
Güney Almanya, Avusturya ve İsviçre’de okunuş
Bu derste standart Almanca (Almanya) esas alındı. Güneyde ve komşu ülkelerde bazı sesler farklıdır: kelime sonundaki -ig çoğu zaman “ik” okunur (zwanzig), die Chemie ve China gibi kelimelerin başındaki Ch “k” olur, r dil ucuyla söylenebilir. İsviçre’de ß hiç kullanılmaz, yerine ss yazılır. Bu farkların hepsi anlaşılır ve o bölgelerde olağandır.
y harfi ve başka dillerden gelen kelimeler
y harfi Almanca kökenli kelimelerde neredeyse hiç geçmez. Yunancadan gelen kelimelerde çoğunlukla “ü” okunur: der Typ (tip), das System (sistem). İngilizceden gelen das Handy (cep telefonu) ya da das Baby (bebek) gibi kelimelerde ise İngilizcedeki gibi okunur. Başka dillerden yakın zamanda gelen kelimeler (der Computer, das Restaurant) genellikle kendi dillerine yakın okunur; bunları duyarak öğrenmek en iyisidir.
x, ph ve th: yabancı kökenli yazılışlar
Bazı yazılışlar çoğunlukla başka dillerden gelen kelimelerde görülür. x “ks” okunur: das Taxi (taksi), der Text (metin). ph “f” okunur: die Physik (fizik). th “t” okunur, h sessizdir: das Thema (konu), die Apotheke (eczane).
Almanca Okunuş Kuralları Alıştırmaları
Birinci alıştırmada harf birleşimlerinin ve harflerin sesini, ikincide uzun ve kısa ünlüyü, h’yi, sondaki sertleşmeyi ve vurguyu çalışacaksın. Üçüncüde eksik harfleri kendin yazacaksın. Her sorudan sonra kelimeyi sesli oku.
Alıştırma 1: Doğru sesi seç
Her soruda tek doğru seçeneği işaretle.
- 1
Hangi kelimede “ay” sesi var?
- 2
Hangi kelimede uzun “i” sesi var?
- 3
Hangi kelimede “oy” sesi var?
- 4
die Zeit kelimesindeki z nasıl okunur?
- 5
der Vater kelimesindeki V nasıl okunur?
- 6
die Stadt kelimesinin başındaki st nasıl okunur?
- 7
Hangi kelimede ch kalın (ach-Laut) okunur?
Cevap anahtarı
- Wein — ei = “ay”: der Wein (şarap). Wien ve wieder’de ie var, uzun i okunur.
- die Biene — ie = uzun i: die Biene (arı). Bein ve Beine’de ei var, “ay” okunur.
- heute — eu = “oy”: heute (bugün). Hut’ta uzun u, Haut’ta (deri) au var.
- ts gibi — Almancada z her zaman “ts” okunur.
- f gibi — Almanca kökenli kelimelerde v = “f”: Vater, vier, viel.
- şt gibi — Kelime başındaki st’de s, “ş” okunur: Stadt, Straße, stehen.
- das Buch — u’dan sonra gelen ch kalındır. ich ve Milch’te (i ve l’den sonra) ince ch okunur.
Alıştırma 2: Uzun, kısa, sessiz ve vurgulu
Okunuş kurallarına göre tek doğru seçeneği işaretle.
- 1
Hangi kelimede ünlü kısa okunur?
- 2
Hangi kelimede ünlü uzun okunur?
- 3
Hangi kelimede o uzun okunur?
- 4
Hangi kelimede s’den önceki ünlü kısadır?
- 5
fahren kelimesindeki h nasıl okunur?
- 6
der Hund kelimesinin sonundaki d nasıl okunur?
- 7
bezahlen kelimesinde vurgu hangi hecededir?
Alıştırma 3: Eksik harfleri yaz
Boşluğa eksik harf ya da harfleri yaz. Parantezdeki Türkçe anlam kelimeyi belirler. İsimler büyük harfle başlar.
- 1
der Wn (şarap)
- 2
die Lbe (sevgi)
- 3
hte (bugün)
- 4
die ule (okul)
- 5
das Waer (su)
- 6
die Strae (cadde, Almanya yazımıyla tek harf)
- 7
die Kae (kedi)
- 8
Deu (Almanca; Türkçedeki ç sesi)
Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları
A1 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.
- Okuma çalışmalarıKısa metni oku, anlama sorularını cevapla3 ücretsiz
17 Premium - Dinleme çalışmalarıSesli metni dinle, ne anladığını göster3 ücretsiz
17 Premium - Yazma çalışmalarıBoşlukları doldur, kendi cümlelerini yaz3 ücretsiz
17 Premium - Konuşma çalışmalarıCümleleri sesli söyle, telaffuzunu ölç3 ücretsiz
17 Premium
Almanca Okunuş Kuralları Konu Özeti
- Almanca büyük ölçüde yazıldığı gibi okunur; farkı harf birleşimleri, Türkçeden farklı okunan harfler ve uzun-kısa ünlü yaratır.
- Ünlü birleşimleri: ei/ai = “ay”, ie = uzun i, eu/äu = “oy”, au = a’dan u’ya kayan tek ses.
- Ünsüz birleşimleri: sch = ş, başta sp/st = şp/şt, pf = p+f, qu = kv, ng’de g okunmaz.
- ch e, i, ä, ö, ü, ei, eu ve l, n, r’den sonra ince; a, o, u, au’dan sonra kalın okunur; chs çoğunlukla “ks”dir.
- z = ts, v = çoğunlukla f, w = v, ünlüden önce s = z, j = y; ünlüden sonraki h okunmaz.
- Çift ünlü, ünlü + h ve ie uzun; çift ünsüz, ck ve tz kısa ünlü gösterir. Uzun ünlüden sonra ß, kısa ünlüden sonra ss yazılır.
- Vurgu çoğunlukla ilk hecededir; sondaki b, d, g sertleşir (p, t, k) ve sondaki -e her zaman okunur.
Almanca Okunuş Kuralları Hakkında Sık Sorulan Sorular
Almanca okunuş kuralları nelerdir?
Almanca kelimeler yazıldığı gibi mi okunur?
Almancada ei ve ie nasıl okunur?
Almancada ch nasıl okunur?
Almancada z, v ve w nasıl okunur?
Almancada ß nasıl okunur, ss’den farkı ne?
Almancada uzun ve kısa ünlü nasıl anlaşılır?
Almanca telaffuz nasıl geliştirilir?
Almancada sondaki e okunur mu?
Benzer dersler
- A1Almanca Alfabe: Harfler ve Okunuşları, Umlaut (Ä, Ö, Ü), ß ve Heceleme Konu Anlatımı
- A1Almanca Sayılar ve Sıra Sayıları: 1’den Milyona Konu Anlatımı, Tablolar ve Alıştırmalar
- A1Almanca Artikeller (Der, Die, Das): Belirli ve Belirsiz Artikel Konu Anlatımı, Tablo ve Alıştırmalar
- A1Almanca Çoğul Yapma (Plural): -e, -er, -n, -s ve Umlaut ile Çoğul Kuralları, Örnekler ve Alıştırmalar
- A1Almanca Ayrılabilen Fiiller (Trennbare Verben) Konu Anlatımı: Ön Ekler, Liste, Örnek Cümleler ve Alıştırmalar
- C1Almanca Yazım Kuralları (Rechtschreibung): Büyük Harf, ß ve ss, Bitişik ve Ayrı Yazım, Örnekler ve Alıştırmalar
