Logo
Almanca Portalı
A1
A1Gramer · Zamanlar

Almanca Düzensiz Fiiller (Präsens): Kökü Değişen Fiiller e → i, e → ie, a → ä, Çekim Tablosu ve Alıştırmalar

Almanca PortalıGüncellendi: 22 dk okuma
Kısa cevap

Bazı Almanca fiiller Präsens’te yalnız du ve er/sie/es çekiminde kökteki ünlüyü değiştirir: e → i (sprechen → du sprichst), e → ie (lesen → du liest), a → ä (fahren → du fährst). Ekler düzenli fiillerle aynıdır; ich, wir, ihr ve sie/Sie biçimleri değişmez. Hangi fiilin değiştiği mastardan anlaşılmaz, fiil er biçimiyle öğrenilir: Er fährt nach Köln.

du / er, sie, es: kök ünlüsü değişir (e → i, e → ie, a → ä) + -st / -t

Bu derste öğreneceklerin
  1. 1Almanca Kökü Değişen Fiiller Nedir?
  2. 2Kökü Değişen Fiillerin Präsens Çekimi Nasıl Yapılır?
    1. 2.1e → i: sprechen, helfen, geben
    2. 2.2e → ie: lesen, sehen, empfehlen
    3. 2.3a → ä ve au → äu: fahren, schlafen, laufen
  3. 3A1 İçin Präsens’te Kökü Değişen Fiiller Listesi
  4. 4Kökü Değişen Fiiller Ne Zaman Kullanılır?
  5. 5Çekimi Farklı Olan Kökü Değişen Fiiller
    1. 5.1nehmen: h düşer, m ikilenir
    2. 5.2essen, lesen, vergessen: du’da yalnız -t
    3. 5.3halten, laden, raten: araya -e- girmez
    4. 5.4fernsehen, einladen, anfangen: ayrılabilen fiiller
  6. 6Kökü Değişen Fiillerle Olumlu, Olumsuz ve Soru Cümleleri
    1. 6.1Olumlu cümle: fiil ikinci sırada
    2. 6.2Olumsuz cümle: nicht ve kein
    3. 6.3Soru cümlesi: fiil başa gelir
  7. 7Kökü Değişen Fiiller ile En Sık Yapılan Hatalar
  8. 8Düzenli ve Düzensiz Fiiller Farkı
  9. 9Derinleşmek İsteyenlere
  10. 10Kökü Değişen Fiiller Alıştırmaları
  11. 11Kökü Değişen Fiiller Konu Özeti
  12. 12Almanca Düzensiz Fiiller (Präsens) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca Kökü Değişen Fiiller Nedir?

Almancada fiillerin çoğu Präsens’te (şimdiki ve geniş zaman) düzenli çekilir: mastarın sonundaki -en atılır, kalan köke kişiye göre ek gelir (ich mache, du machst, er macht). Bir grup fiil bu kurala bir değişiklik ekler: du ve er/sie/es çekiminde kökün ortasındaki ünlü değişir. fahren (araçla gitmek) fiilinde ich fahre dersin, ama du fährst, er fährt olur. Eklerin kendisi aynı kalır; değişen yalnız kökteki ünlüdür.

Bu fiillere Almancada Verben mit Vokalwechsel (ünlü değişimli fiiller) denir; Türkçede bunlar genellikle “düzensiz fiiller” ya da “kökü değişen fiiller” diye anılır. Hepsi güçlü fiiller (starke Verben) grubundandır, yani geçmiş zaman biçimlerinde de kökleri değişir: fahren – fuhr – ist gefahren. Ama her güçlü fiil Präsens’te değişmez: gehen (gitmek), kommen (gelmek) ve trinken (içmek) güçlü fiildir, yine de Präsens’te düzenli çekilir (du gehst, er kommt, sie trinkt).

Türkçede de fiil kökü bazen ses değiştirir: “gitmek → gidiyorum”, “etmek → ediyor”. Ama bu değişim kişiye bağlı değildir; “gidiyorum, gidiyorsun, gidiyor” hepsinde aynıdır. Almancada ise değişim kişiye bağlıdır ve yalnız “sen” (du) ile “o” (er, sie, es) biçimlerinde olur. Bu yüzden zor olan kuralın kendisi değil, hangi fiilin değiştiğini akılda tutmaktır. Fark tabloda hemen görülüyor:

Düzenli fiil ile kökü değişen fiil yan yana
machen (yapmak)fahren (araçla gitmek)
ichmachefahre
dumachstfährst
er/sie/esmachtfährt
wirmachenfahren
ihrmachtfahrt
sie/Siemachenfahren

Kökü Değişen Fiillerin Präsens Çekimi Nasıl Yapılır?

Çekimi kurmak için önce fiilin düzenli çekimini düşün, sonra yalnız du ve er/sie/es satırlarında kökteki ünlüyü değiştir. Ekler düzenli fiillerin çekimindeki eklerin aynısıdır: -e, -st, -t, -en, -t, -en. Aşağıdaki tabloda üç değişim türünün birer örneği yan yana duruyor; kalın harf değişen ünlüyü gösteriyor.

fahren, sprechen, lesen: Präsens çekimi
fahren (a → ä)sprechen (e → i)lesen (e → ie)
ichfahresprechelese
dufährstsprichstliest
er/sie/esfährtsprichtliest
wirfahrensprechenlesen
ihrfahrtsprechtlest
sie/Siefahrensprechenlesen

Değişim yalnız du ve er/sie/es satırında. lesen’in kökü s ile bittiği için du biçimi de liest olur.

  • Değişim yalnız iki satırda olur: du ve er/sie/es. İkisi de tekil kişidir.
  • ich biçimi hiç değişmez: ich fahre, ich spreche, ich lese.
  • wir, ihr ve sie/Sie mastardaki ünlüyü korur: wir fahren, ihr fahrt, Sie fahren.
  • Ekler düzenli çekimdeki eklerdir; değişen yalnız kökteki ünlüdür.
  • Hangi fiilin değiştiği mastardan anlaşılmaz: geben değişir (er gibt), gehen değişmez (er geht).
Almanca kökü değişen fiiller: e → i (spricht), e → ie (liest), a → ä (fährt), au → äu (läuft)
Dört değişim türü; hepsinde değişim yalnız du ve er/sie/es biçiminde

Değişimler üç ana gruba ayrılır. Gruplar ünlüye göre adlandırılır: kökte e olan fiillerin bir kısmı i, bir kısmı ie alır; kökte a olan fiiller ä alır. laufen fiilindeki au → äu değişimi de a → ä grubunun bir türüdür.

e → i: sprechen, helfen, geben

En kalabalık grup budur. Kökteki e, du ve er/sie/es çekiminde i olur. A1’de sık karşılaşacağın fiiller: sprechen (konuşmak), helfen (yardım etmek), geben (vermek), essen (yemek), nehmen (almak), treffen (buluşmak) ve vergessen (unutmak). Bunlardan nehmen, essen ve vergessen’in çekiminde küçük ek farklar da var; onları aşağıda ayrıca göreceksin.

e → i örnekleri
  • Sprichst du Türkisch? — Ja, ich spreche Türkisch.Türkçe konuşuyor musun? — Evet, Türkçe konuşuyorum.
  • Jonas hilft oft im Garten.Jonas bahçede sık sık yardım ediyor.
  • Gibst du mir bitte das Salz?Tuzu bana verir misin?
  • Elif trifft heute Lena.Elif bugün Lena ile buluşuyor.

e → ie: lesen, sehen, empfehlen

Bu grupta kökteki e, du ve er/sie/es çekiminde ie olur; ie, uzun bir i sesi olarak okunur. Grup küçüktür: A1’de en çok lesen (okumak) ve sehen (görmek) ile karşılaşırsın. empfehlen (tavsiye etmek) ve fernsehen (televizyon izlemek) de aynı değişimi yapar. lesen’in kökü s ile bittiği için du biçimi er biçimiyle aynıdır: du liest, er liest.

e → ie örnekleri
  • Liest du gern Romane?Roman okumayı sever misin?
  • Mehmet liest jeden Morgen die Zeitung.Mehmet her sabah gazete okur.
  • Siehst du das Schild dort?Şuradaki tabelayı görüyor musun?
  • Was empfiehlst du?Ne tavsiye edersin?

a → ä ve au → äu: fahren, schlafen, laufen

Bu grupta kökteki a, du ve er/sie/es çekiminde Umlaut alır ve ä olur. Sık kullanılanlar: fahren (araçla gitmek), schlafen (uyumak), tragen (taşımak, giymek), waschen (yıkamak), fallen (düşmek), halten (tutmak, durmak), einladen (davet etmek) ve anfangen (başlamak). Kökünde au olan laufen (koşmak, yürümek) de aynı şekilde äu alır: du läufst, er läuft. Dikkat: kökünde a ya da au olan her fiil değişmez; machen (yapmak), sagen (söylemek) ve kaufen (satın almak) düzenlidir: er macht, er sagt, er kauft.

a → ä ve au → äu ile resimli örnekler: Lena fährt Fahrrad, Lukas schläft im Bett, Jonas läuft, Elif trägt eine Jacke
a → ä ve au → äu: fährt, schläft, läuft, trägt
a → ä ve au → äu örnekleri
  • Fährst du morgen nach Hamburg?Yarın Hamburg’a gidiyor musun?
  • Das Baby schläft schon.Bebek artık uyuyor.
  • Can trägt die Tasche.Çantayı Can taşıyor.
  • Mein Opa läuft jeden Morgen im Park.Dedem her sabah parkta koşar.

A1 İçin Präsens’te Kökü Değişen Fiiller Listesi

Aşağıdaki tablo A1 düzeyinde karşına çıkacak kökü değişen fiilleri gruplarına göre topluyor: önce e → i, sonra e → ie, sonra a → ä ve au → äu. Her satırda yalnız değişen iki biçim var; ich, wir, ihr ve sie/Sie biçimlerini mastardan düzenli olarak kurarsın. Ayrılabilen fiillerde ön ek cümlenin sonuna gider, değişim fiilin kendisinde olur.

Präsens’te kökü değişen fiiller (A1)
MastarTürkçesiduer/sie/es
sprechenkonuşmaksprichstspricht
helfenyardım etmekhilfsthilft
gebenvermekgibstgibt
essenyemekisstisst
nehmenalmaknimmstnimmt
treffenbuluşmaktriffsttrifft
vergessenunutmakvergisstvergisst
lesenokumakliestliest
sehengörmeksiehstsieht
empfehlentavsiye etmekempfiehlstempfiehlt
fernsehentelevizyon izlemeksiehst … fernsieht … fern
fahrenaraçla gitmekfährstfährt
schlafenuyumakschläfstschläft
tragentaşımak, giymekträgstträgt
waschenyıkamakwäschstwäscht
fallendüşmekfällstfällt
gefallenhoşa gitmekgefällstgefällt
haltentutmak, durmakhältsthält
einladendavet etmeklädst … einlädt … ein
anfangenbaşlamakfängst … anfängt … an
laufenkoşmak, yürümekläufstläuft

Listeyi tek seferde ezberlemeye çalışma. Önce günlük konuşmada hemen işine yarayacak sekiz fiille başla: sprechen, essen, nehmen, geben, lesen, sehen, fahren, schlafen. Bunları kendi hayatından cümlelerle kullan: Ich spreche Türkisch, meine Freundin spricht Deutsch. (Ben Türkçe konuşuyorum, kız arkadaşım Almanca konuşuyor.) Böylece aynı cümlede değişmeyen ich biçimini ve değişen er/sie biçimini birlikte duymuş olursun. gefallen fiilini A1’de çoğunlukla Das gefällt mir. (Bu hoşuma gidiyor.) kalıbıyla kullanacaksın.

Kökü Değişen Fiiller Ne Zaman Kullanılır?

Bu fiiller de öteki fiiller gibi Präsens’in bütün işlerini görür: şu an olanı, alışkanlığı, yakın geleceği anlatır. Değişen biçimlerle en çok iki durumda karşılaşırsın: biriyle du diye konuşurken ve üçüncü bir kişiden, bir şeyden söz ederken. Aşağıdaki kartlar bu durumları örneklerle özetliyor.

Kökü değişen fiillerle resimli örnekler: Mehmet liest die Zeitung, Anna isst eine Pizza, Can nimmt den Bus
e → i ve e → ie: er/sie/es biçiminde kök değişir

1Şu anda olan bir şey

Türkçedeki “-yor” anlamı Almancada ayrı bir zamanla değil, Präsens ile verilir. İstersen gerade (şu anda) kelimesini eklersin.

  • Lena schläft gerade.Lena şu anda uyuyor.
  • Was liest du gerade?Şu anda ne okuyorsun?

2Alışkanlık ve düzenli olarak yapılan şey

Türkçedeki geniş zaman (“-r”) da Präsens ile söylenir; jeden Tag (her gün), oft (sık sık), immer (her zaman) gibi kelimeler sıklığı gösterir.

  • Mehmet fährt jeden Tag mit dem Bus.Mehmet her gün otobüsle gider.
  • Anna isst morgens Müsli.Anna sabahları müsli yer.
  • Mein Bruder sieht oft fern.Erkek kardeşim sık sık televizyon izler.

3Yakın gelecek

Bir zaman ifadesi geleceği gösteriyorsa Präsens gelecek anlamı da taşır. Fiilin biçimi değişmez.

  • Morgen fährt Can nach Bremen.Can yarın Bremen’e gidiyor.
  • Am Samstag trifft Elif ihre Freundin.Elif cumartesi kız arkadaşıyla buluşacak.

4du ile soru sorarken

Arkadaşa, aileden birine ya da çocuğa soru sorarken du biçimini kullanırsın; değişen ünlü burada hemen duyulur.

  • Sprichst du Englisch?İngilizce konuşuyor musun?
  • Nimmst du Zucker?Şeker alır mısın?

5Birini ya da bir şeyi anlatırken: er, sie, es

Bir kişiden, bir hayvandan ya da bir eşyadan söz ederken er/sie/es biçimi gelir. İsim özne olduğunda da aynı biçim kullanılır.

  • Meine Schwester spricht gut Deutsch.Kız kardeşim iyi Almanca konuşur.
  • Der Zug hält in Köln.Tren Köln’de duruyor.

6Sie ile kibar konuşma: değişim yok

Resmî hitapta kullanılan Sie, çekimde sie (onlar) gibidir; bu yüzden kökü değişmez. Doktorda, Ausländerbehörde’de (yabancılar dairesi) ya da işyerinde bu biçimi duyarsın.

  • Sprechen Sie Türkisch?Türkçe konuşuyor musunuz?
  • Nehmen Sie bitte Platz.Lütfen oturun.

Çekimi Farklı Olan Kökü Değişen Fiiller

Bazı fiillerde ünlü değişimine bir değişiklik daha eklenir: harf düşer, ek kısalır ya da araya girmesi gereken e girmez. Bu küçük farklar yazarken sık hata yaptırır; aşağıda dört durumu ayrı ayrı göreceksin.

Çekimi farklı olan kökü değişen fiiller: nehmen (nimmst), essen (isst), lesen (liest), halten (hält)
nehmen, essen, lesen, halten: ünlü değişimine ek küçük farklar

nehmen: h düşer, m ikilenir

nehmen (almak) e → i grubundadır, ama du ve er/sie/es biçiminde yalnız ünlü değişmez: kökteki h düşer ve m ikilenir. Bu yüzden “nehmst” ya da “nimst” değil, du nimmst ve er nimmt yazılır. Öteki satırlar düzenlidir: ich nehme, wir nehmen, ihr nehmt, sie nehmen. nehmen günlük hayatta çok kullanılır: kafede sipariş verirken, ulaşım aracı seçerken, ilaç alırken.

nehmen ile örnekler
  • Ich nehme einen Tee. Und du?Ben bir çay alıyorum. Ya sen?
  • Nimmst du auch einen Tee?Sen de çay alır mısın?
  • Lena nimmt immer die U-Bahn.Lena hep metroya biner.
  • Wir nehmen das Zimmer.Odayı tutuyoruz.

essen, lesen, vergessen: du’da yalnız -t

Kökü s, ss, ß ya da z ile biten fiillerde du ekinin s’si kökteki s sesiyle birleşir ve du yalnız -t alır. Bu kural düzenli fiillerde de geçerlidir (tanzen → du tanzt); kökü değişen fiillerde de aynen uygulanır. Sonuçta du biçimi er biçimiyle aynı olur: du isst – er isst, du liest – er liest, du vergisst – er vergisst. Aynı şey lassen (bırakmak) için de geçerli: du lässt, er lässt. Ayrıntısını düzenli fiillerin çekimi dersinde bulabilirsin.

Kökü s ile biten fiiller
  • Isst du gern Fisch?Balık yemeyi sever misin?
  • Du liest sehr schnell.Çok hızlı okuyorsun.
  • Du vergisst immer deinen Schlüssel!Anahtarını hep unutuyorsun!
  • Mein Vater isst kein Fleisch.Babam et yemez.

halten, laden, raten: araya -e- girmez

Düzenli fiillerde kök -t ya da -d ile bitince okunuşu kolaylaştırmak için araya bir e girer: arbeiten → du arbeitest, er arbeitet; finden → du findest, er findet. Kökü a → ä değişen fiillerde bu e girmez. halten (tutmak, durmak) fiilinde du hältst olur; er biçiminde ise ek -t kökün t’siyle birleşir ve kısaca er hält denir. einladen (davet etmek) için du lädst ein, er lädt ein, raten (tahmin etmek) için du rätst, er rät olur. Değişmeyen ihr satırında e yine girer: ihr haltet.

halten ve einladen ile örnekler
  • Der Bus hält hier.Otobüs burada duruyor.
  • Hältst du kurz meine Tasche?Çantamı bir saniye tutar mısın?
  • Anna lädt uns zum Essen ein.Anna bizi yemeğe davet ediyor.
  • Haltet ihr bitte kurz meine Jacke?Ceketimi bir saniye tutar mısınız?

fernsehen, einladen, anfangen: ayrılabilen fiiller

Ön ekli bir fiilin ana parçası kökü değişen bir fiilse değişim aynen olur. Präsens’te ön ek ayrılıp cümlenin sonuna gider, ünlü değişimi ise ikinci sıradaki fiil parçasında görünür: fernsehen → er sieht fern, anfangen → der Kurs fängt an, abfahren → der Zug fährt ab, einschlafen → das Kind schläft ein, aussehen → sie sieht gut aus. Ön eklerin nasıl ayrıldığını ayrılabilen fiiller dersinde ayrıntılı göreceksin.

Ayrılabilen fiillerde kök değişimi
  • Mein Vater sieht jeden Abend fern.Babam her akşam televizyon izler.
  • Wann fängt der Kurs an?Kurs ne zaman başlıyor?
  • Der Zug fährt um neun Uhr ab.Tren saat dokuzda kalkıyor.
  • Das Kind schläft schnell ein.Çocuk çabucak uykuya dalıyor.

Kökü Değişen Fiillerle Olumlu, Olumsuz ve Soru Cümleleri

Kökü değişen fiiller cümle kurarken öteki fiillerden farklı davranmaz: ana cümlede ikinci sıraya, evet-hayır sorusunda başa gelir. Değişen yalnız fiilin biçimidir ve o da her zaman özneye göre seçilir.

Olumlu cümle: fiil ikinci sırada

Olumlu cümlede çekimli fiil ikinci sıradadır. Cümle bir zaman ifadesiyle başlarsa özne fiilin arkasına geçer, ama fiilin biçimi yine özneye göre seçilir: Heute fährt Can nach Bremen. (Can bugün Bremen’e gidiyor.) Buradaki fährt, Can (er) için seçilmiştir; cümlenin başında ne olduğu fark etmez. Sıralama kuralının tamamı cümle yapısı dersinde anlatılıyor.

Olumlu cümleler
  • Elif spricht drei Sprachen.Elif üç dil konuşuyor.
  • Am Wochenende schläft Lukas lange.Lukas hafta sonları geç saate kadar uyur.
  • Jeden Morgen liest mein Vater die Zeitung.Babam her sabah gazete okur.

Olumsuz cümle: nicht ve kein

Olumsuz cümlede fiilin biçimi değişmez; olumsuzluk kelimesi cümleye eklenir. Fiili ya da bütün cümleyi olumsuz yaparken nicht, artikelsiz ya da ein ile kullanılan bir ismi olumsuz yaparken kein gelir. Hangisinin ne zaman kullanılacağını nicht ve kein dersinde ayrıntılı öğreneceksin; burada yalnız fiilin yerinde ve biçiminde kaldığını gör.

Olumsuz cümleler
  • Er schläft nicht gut.İyi uyumuyor.
  • Lena isst kein Fleisch.Lena et yemiyor.
  • Du hilfst mir nicht.Bana yardım etmiyorsun.
  • Mehmet fährt heute nicht nach Berlin.Mehmet bugün Berlin’e gitmiyor.

Soru cümlesi: fiil başa gelir

Evet-hayır sorusunda çekimli fiil cümlenin başına gelir, özne hemen arkasından gelir: Fährst du heute nach Köln? Soru kelimesiyle kurulan soruda ise soru kelimesi başta, fiil ikinci sıradadır: Was isst du gern? İki soru türünü evet-hayır soruları ve soru kelimeleri derslerinde ayrıca çalışabilirsin. Sie ile sorulan kibar soruda kök değişmez: Sprechen Sie Englisch?

Soru cümleleri
  • Fährst du heute nach Köln?Bugün Köln’e gidiyor musun?
  • Hilfst du mir?Bana yardım eder misin?
  • Wo schläft das Kind?Çocuk nerede uyuyor?
  • Wann fängt der Film an?Film ne zaman başlıyor?

Kökü Değişen Fiiller ile En Sık Yapılan Hatalar

Bu fiillerdeki hatalar iki gruba ayrılır: düzenli çekim kuralını her fiile uygulamak ve değişimi yanlış satıra taşımak. Türkçede fiil kökü kişiye göre değişmediği için bu fark başta kulağa tuhaf gelir. Aşağıda her hatanın doğrusunu ve nedenini görebilirsin.

Du sprechst sehr gut Deutsch.

Du sprichst sehr gut Deutsch.

Düzenli çekim kuralı (kök + -st) aynen uygulanmış. sprechen kökü değişen bir fiildir; du biçiminde e, i olur.

Er fahrt nach Köln.

Er fährt nach Köln.

Umlaut unutulmuş. a → ä değişimi er/sie/es biçiminde de olur. Klavyede ä yoksa “ae” yazmak yerine Almanca klavye düzenini ya da telefonda harfe basılı tutmayı kullan.

Ich fähre morgen nach Hamburg.

Ich fahre morgen nach Hamburg.

Değişim ich biçimine taşınmış. Kök yalnız du ve er/sie/es biçiminde değişir; ich biçimi mastar köküyle kurulur.

Ihr fährt zu schnell.

Ihr fahrt zu schnell.

ihr biçimi de -t ile bittiği için er fährt ile karıştırılır. ihr çoğul kişidir ve kökü değişmez: ihr fahrt, ihr esst, ihr lest.

Du liesst gern Bücher.

Du liest gern Bücher.

lesen’in kökü s ile biter; bu yüzden du biçiminde -st değil yalnız -t gelir. du liest ile er liest aynıdır.

Er nehmt den Bus.

Er nimmt den Bus.

nehmen hem ünlüsünü değiştirir hem de h’yi düşürüp m’yi ikiler: du nimmst, er nimmt.

Der Bus hältet hier.

Der Bus hält hier.

arbeiten → arbeitet örneğine bakıp araya e konmuş. Kökü a → ä değişen halten’de e girmez ve er biçimi kısaca hält olur.

Sprichst Sie Deutsch?

Sprechen Sie Deutsch?

Kibar hitap Sie Türkçedeki “siz” gibi tek bir kişiye de söylenir, ama çekimi sie (onlar) ile aynıdır. Bu yüzden kök değişmez ve fiil -en alır.

Düzenli ve Düzensiz Fiiller Farkı

Almanca fiiller çekimlerine göre iki büyük gruba ayrılır. Düzenli (zayıf) fiillerin kökü hiçbir zamanda değişmez: machen – machte – hat gemacht. Düzensiz (güçlü) fiillerin kökü geçmiş zaman biçimlerinde değişir: gehen – ging – ist gegangen. Güçlü fiillerin bir kısmında, bu derste gördüğün gibi, Präsens’te de du ve er/sie/es biçimi değişir. Aşağıdaki tablo üç durumu yan yana gösteriyor.

Düzenli fiil, Präsens’te değişmeyen güçlü fiil ve kökü değişen güçlü fiil
machen (düzenli)gehen (güçlü)fahren (güçlü, kökü değişen)
du (Präsens)machstgehstfährst
er/sie/es (Präsens)machtgehtfährt
Präteritummachtegingfuhr
Perfekthat gemachtist gegangenist gefahren

Tablodan iki şey çıkar. Birincisi, Präsens’te düzenli çekilen bir fiil (gehen) geçmişte yine düzensiz olabilir; yani bir fiilin Präsens’te değişmemesi onun düzenli olduğu anlamına gelmez. İkincisi, Präsens’teki ä geçmişe taşınmaz: er fährt ama er ist gefahren. Bir de karışık fiiller (gemischte Verben) vardır; bunlar hem düzenli eki hem kök değişimini taşır (denken – dachte – hat gedacht). Düzenli fiillerin Präsens çekimini düzenli fiillerin çekimi dersinde, geçmiş biçimlerini Perfekt dersi ve Präteritum dersi sayfalarında bulabilirsin. Bütün fiil konularını bir arada görmek istersen fiil dersleri haritası sayfasına bak.

Derinleşmek İsteyenlere

Emir kipinde değişim: Lies! Nimm! ama Fahr!

du ile verilen emirde e → i ve e → ie fiilleri değişimi korur ve sonlarına -e almaz: Lies! (Oku!), Nimm! (Al!), Gib mir das Buch! (Kitabı bana ver!), Iss! (Ye!), Sprich langsam! (Yavaş konuş!), Hilf mir! (Bana yardım et!), Sieh mal! (Bak!). a → ä fiillerinde ise Umlaut emirde düşer: Fahr langsam! (Yavaş sür!), Schlaf gut! (İyi uykular!), Lauf! (Koş!). ihr ve Sie emirleri hiç değişmez: Lest!, Nehmen Sie! Kuralların tamamını emir kipi dersinde bulacaksın.

Bu fiillerin geçmiş zaman biçimleri

Kökü değişen fiillerin hepsi güçlü fiildir ve geçmiş biçimleri de düzensizdir. Bunları mastar, Präteritum ve Perfekt sırasıyla öğrenmek işini kolaylaştırır: sprechen – sprach – hat gesprochen, helfen – half – hat geholfen, geben – gab – hat gegeben, essen – aß – hat gegessen, nehmen – nahm – hat genommen, lesen – las – hat gelesen, sehen – sah – hat gesehen, fahren – fuhr – ist gefahren, schlafen – schlief – hat geschlafen, tragen – trug – hat getragen, laufen – lief – ist gelaufen. fahren ve laufen yer değiştirmeyi bildirdiği için Perfekt’te sein alır (fahren bir aracı sürmek anlamında geçişli kullanılırsa haben alır).

werden, wissen ve modal fiiller ayrı bir grup

Bazı fiiller Präsens’te bu derstekilerden farklı biçimde düzensizdir. werden fiili e → i değişimine benzer ama biçimleri daha farklıdır: du wirst, er wird. wissen (bilmek) tekilde bambaşka bir kök kullanır ve ich ile er biçiminde ek almaz: ich weiß, du weißt, er weiß. Modal fiillerin çoğu da tekilde kök değiştirir ve ich ile er biçimi aynıdır: ich kann, er kann (sollen bunun dışındadır: ich soll, er soll). Bunları werden fiili ve modal fiiller derslerinde ayrıca görebilirsin.

Sözlükte değişimi nasıl görürsün?

Sözlüklerde ve fiil listelerinde kökü değişen fiillerin yanında er biçimi de verilebilir: fahren (fährt), lesen (liest), nehmen (nimmt). Bazı listelerde üç geçmiş biçimiyle birlikte yazılır: fahren, fährt, fuhr, ist gefahren. Mastarın yanında ayrıca bir er biçimi görüyorsan, o biçimin mastardan farklı olup olmadığına bak: farklıysa kök Präsens’te değişiyor demektir.

Kökü Değişen Fiiller Alıştırmaları

Birinci alıştırmada du biçimini, ikincide er/sie/es biçimini yazacaksın. Üçüncü alıştırmada değişimin olmadığı kişileri (ich, wir, ihr, Sie) değişenlerden ayırman gerekiyor. Parantezdeki mastarı doğru biçime çevir.

Boşluk doldurma

Alıştırma 1: du biçimini yaz

Parantezdeki fiili du biçiminde yaz. Cümle başındaysa büyük harfle başla.

  1. 1

    du Deutsch? (sprechen)

  2. 2

    Was du gerade? (lesen)

  3. 3

    Wohin du im Sommer? (fahren)

  4. 4

    du den Bus oder die U-Bahn? (nehmen)

  5. 5

    Du immer so lange! (schlafen)

  6. 6

    Was du zum Frühstück? (essen)

Cevap anahtarı
  1. Sprichst — sprechen: e → i, du sprichst
  2. liest — lesen: e → ie; kök s ile bittiği için yalnız -t: du liest
  3. fährst — fahren: a → ä, du fährst
  4. Nimmst — nehmen: h düşer, m ikilenir: du nimmst
  5. schläfst — schlafen: a → ä, du schläfst
  6. isst — essen: e → i; kök s ile bittiği için yalnız -t: du isst
Boşluk doldurmaPremium

Alıştırma 2: er/sie/es biçimini yaz

Parantezdeki fiili özneye uygun biçimde yaz. Özne her cümlede tekil üçüncü kişi.

  1. 1

    Mehmet jeden Tag die Zeitung. (lesen)

  2. 2

    Anna sehr gut Englisch. (sprechen)

  3. 3

    Der Zug um acht Uhr ab. (abfahren)

  4. 4

    Lukas heute eine Jacke. (tragen)

  5. 5

    Meine Mutter mir bei den Hausaufgaben. (helfen)

  6. 6

    Das Kind schon. (schlafen)

  7. 7

    Elif ihre Freundin im Café. (treffen)

  8. 8

    Der Bus hier. (halten)

Çoktan seçmeliPremium

Alıştırma 3: Değişir mi, değişmez mi?

Özneye bak ve doğru biçimi seç. Kök yalnız du ve er/sie/es biçiminde değişir.

  1. 1

    Ihr ___ zu schnell.

  2. 2

    Ich ___ ein Buch.

  3. 3

    Wir ___ heute Pizza.

  4. 4

    ___ Sie Deutsch, Frau Yılmaz?

  5. 5

    Lena und Jonas ___ den Zug.

  6. 6

    ___ du mir bitte?

  7. 7

    Der Film ___ um 20 Uhr an.

Dört yönden pekiştir

Okuma, dinleme, yazma ve konuşma çalışmaları

A1 seviyesinde her becerinin ücretsiz çalışmaları var, kalanı Premium üyelere açık. Konuyu metinle, sesle ve kendi cümlelerinle pekiştir.

Kökü Değişen Fiiller Konu Özeti

  • Bazı güçlü fiiller Präsens’te yalnız du ve er/sie/es biçiminde kökteki ünlüyü değiştirir; ekler düzenli çekimle aynıdır.
  • Üç ana değişim var: e → i (sprechen → spricht), e → ie (lesen → liest), a → ä (fahren → fährt); laufen’de au → äu olur.
  • ich, wir, ihr ve sie/Sie biçimleri değişmez: ich fahre, ihr fahrt, Sie fahren.
  • Özel durumlar: du nimmst, er nimmt; kökü s ile bitenlerde du yalnız -t alır (du isst, du liest); halten’de araya e girmez (er hält).
  • Ayrılabilen fiillerde değişim fiil parçasında olur: er sieht fern, der Kurs fängt an.
  • Hangi fiilin değiştiği mastardan anlaşılmaz (geben → gibt, gehen → geht); her fiili er biçimiyle birlikte öğren.

Almanca Düzensiz Fiiller (Präsens) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Almanca düzensiz fiiller nedir?

Çekimi düzenli kurala tam uymayan fiillerdir. Präsens’te bunların bir kısmı du ve er/sie/es biçiminde kökteki ünlüyü değiştirir: fahren → du fährst, er fährt. Aynı fiillerin geçmiş biçimleri de düzensizdir: fuhr, ist gefahren.

Präsens’te kökü değişen fiiller hangileri?

A1’de en sık karşılaşacakların: e → i grubunda sprechen, helfen, geben, essen, nehmen, treffen, vergessen; e → ie grubunda lesen, sehen, empfehlen; a → ä grubunda fahren, schlafen, tragen, waschen, fallen, halten, einladen, anfangen; au → äu olarak laufen.

Almanca düzenli ve düzensiz fiiller arasındaki fark nedir?

Düzenli fiillerin kökü hiçbir zamanda değişmez (machen – machte – hat gemacht). Düzensiz fiillerin kökü geçmiş zamanda değişir (gehen – ging – ist gegangen); bir kısmında Präsens’te de du ve er/sie/es biçimi değişir (fahren → er fährt).

Bir fiilin kökünün değişip değişmediğini nasıl anlarım?

Mastara bakarak anlayamazsın: geben değişir, gehen değişmez. Sözlükte ya da fiil listesinde mastarın yanında kökü değişmiş bir er biçimi (fährt, liest, nimmt) yazıyorsa o fiil değişiyordur. En güvenli yol, her yeni fiili er biçimiyle birlikte öğrenmektir.

Neden ich, wir ve ihr biçimlerinde kök değişmez?

Bu fiillerde değişim yalnız tekil ikinci ve üçüncü kişide (du, er/sie/es) olur. ich biçimi ve bütün çoğul biçimler mastardaki ünlüyü korur: ich fahre, wir fahren, ihr fahrt, sie fahren. Kibar Sie de çoğul gibi çekildiği için değişmez.

du isst mi, du ißt mi, du esst mi?

Doğrusu du isst. essen e → i grubundadır ve kökü s ile bittiği için du yalnız -t alır; bu yüzden du biçimi er biçimiyle aynıdır (er isst). “ißt” yazım reformundan önceki eski yazımdır, “esst” ise ihr biçimidir: ihr esst.

Kökü değişen fiiller emir kipinde nasıl olur?

e → i ve e → ie fiilleri du emrinde değişimi korur ve -e almaz: Lies!, Nimm!, Iss!, Sprich! a → ä fiillerinde Umlaut düşer: Fahr!, Schlaf gut!

Almanca düzensiz fiiller nasıl ezberlenir?

Önce günlük hayatta en çok kullanacağın birkaç fiille başla (sprechen, essen, nehmen, lesen, sehen, fahren, schlafen). Her fiili mastar ve er biçimiyle birlikte yaz (fahren – er fährt), kendi hayatından cümleler kur ve fiilleri değişim gruplarına göre tekrar et. Geçmiş biçimlerini daha sonra aynı listeye eklersin.
Dersi bitirdin mi?Tamamlandı olarak işaretle; ders listesinde nerede kaldığını hep gör.

Benzer dersler

Pratik yap

Almanca Portalı

Bu ders Goethe, telc ve ÖSD sınav kapsamlarına ve Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) uygun şekilde hazırlanmıştır. Bir hata görürsen bize yaz.